Chương 1: Cơ sở lí luận liên quan đến dé tải. Chương 2: Tình hình san xuất và tiêu thụ thanh long tinh Binh Thuận. Chương 3: Định hướng phát triển thanh long của tỉnh. NOI DUNG NGHIÊN CUU CHUONG 1: CO SO LÍ LUẬN VA THỰC TIEN 1.1 Các khái niệm có liên quan đến dé tài 1.1 Khái niệm “gidng cây trong” Giống cây trồng lả quản thé cây trông thuộc cùng một cấp phân loại thực vật thấp nhất, đông nhất vẻ hình thai, ôn định qua các chu ki canh tác, cỏ thẻ nhận biết được qua các đặc tinh do kiểu gen quy định va phân biệt được bằng biểu hiện của ít nhất một đặc tính có kha năng di truyền được.2 Khái niệm “cây thanh long” Thanh long lả một loài cây trông được trông lấy quả, là tên của một vài chỉ của họ xương rong, tên tiếng anh là Pitahaya, hay còn gọi là Dragon fruit.
Cây thanh long có đạng thân leo, có rễ khí sinh, bám vảo cây to hoặc trên bở tường, hoa giống hoa quỳnh. Quả to hình trái xoan, có vị ngọt hoặc hơi chua, mềm va mat.3 Khai niệm “hàm lượng dinh dưỡng” Hàm lượng dinh dưỡng là giá trị dinh đường của thức ăn được biểu hiện ở thành phần các chất hữu cơ (prétéin, lipit, gluxit), muối khoảng, vitamin va năng lượng tinh bằng calo chứa trong nó.4 Khái niệm “xuất khẩu chính ngạch ” Xuất khẩu chỉnh ngạch là các hoạt động xuất khẩu chính thức giữa hai quốc gia, có thông qua các hiệp định thương mại, hợp đông xuất khẩu chính thức giữa các doanh nghiệp giữa hai quốc gia với nhau, được thực hiện theo một quy trình và có sự kiểm soát của các cơ quan nha nước.5 Khái niệm “xuất khẩu tiểu ngach” Xuất khẩu tiểu ngạch là hoạt động trao đôi thương mại của cư dan giữa hai miễn biên giới của hai quốc gia lần cận.2 Nguồn gốc, đặc điểm sinh thái và giới hạn phân bố của cây thanh long 1.1 Nguon gốc Thanh long có tên tiếng Anh là Pitahaya hay còn gọi là Dragon fruit, là cây ăn quả thuộc họ xương ròng (Cactaceae), có nguồn gốc ở các vùng sa mạc thuộc Mehico và Colombia. Trên thé giới, cây thanh long được xem như là một loải cây ăn quả mới được phát hiện trong những năm gan đây vả được du nhập vảo Việt Nam từ lâu va trồng ở nhiều nơi. Thanh long được người Pháp du nhập vào Việt Nam cách đây trên 100 năm, trước đây thanh long được trong chỉ cho vua và các gia đình quý tộc dùng làm cây cảnh.
Trong vòng 20 năm trở lại day, thanh long mới trở thành loại cây ăn quả có giả trị hang hóa xuất khâu quan trọng va phát triển nhanh. Hiện nay, thanh long được trồng nhiều ở các tỉnh Bình Thuận, Tiền Giang, Long An, Tây Ninh.2 Đặc điểm sinh thái Thanh long là loại cây ăn quả nhiệt đới rất phù hợp với điều kiện khí hậu vả thỏ nhưỡng tại miễn Nam Việt Nam.1 Nhiệt độ Thanh long là cây có nguồn gốc nhiệt đới và khô hạn nên trồng được ở những vùng nhiệt đới khó. Nhiệt độ thích hợp cho cây thanh long sinh trưởng vả phát triển là 14 - 26°C va tôi đa 1a 38 - 40°C. Trong điều kiện thời tiết có sương gid nhẹ với thời gian ngắn sẽ gây ảnh hưởng cho thanh long.2 Anh sáng Cay thanh long chịu ảnh hưởng của quang ky, ra hoa trong điều kiện ngay dài, cây sinh trưởng va phát triển tốt ở các nơi có ánh sáng đầy đủ, thiếu ánh sáng cây ốm yếu, lâu cho quả.
Tuy nhiên, nếu cường độ ánh sáng và nhiệt độ quá cao sẽ làm giảm khả năng sinh trường của cây.3 Nước Cây thanh long có tính chống chịu cao với điều kiện môi trường không thuận lợi như chịu hạn giỏi, tuy nhiên khả năng chịu ting của cây không cao. Dé cây phát triển tốt cho nhiều trái vả trai to cần cung cấp đủ nước, nhất 1a trong thời ki phan hóa mam hoa, ra hoa vả kết trải. Nhu cầu vẻ lượng mưa cho cây là 800 - 2.000 mnnăm, nếu vượt qua sẽ dẫn tới hiện tượng rụng hoa vả thôi trai.4 Đắt đai Cây thanh long trồng được trên nhiều loại đất khác nhau từ đất khô cin, đất cát, đất xám bạc màu, đất phén đến đất phù sa, đất đỏ bazan, đất thịt, thịt pha sét.Tuy nhiên, để trồng thanh long đạt hiệu qua cao, đất phải tơi xốp, thông 10 thoảng, thoát nước tốt, ham lượng hữu cơ cao, không bị nhiễm man va đất có độ pH từ 5,5 - 6,5, 1.3 Phân bó Cây thanh long được trồng rộng khắp trên thé giới như: Colombia, Nicaragua, Guatemala, Israel, Mexico, các nước Mỹ la tỉnh. Ở châu A, thanh long được trong ở các nước như Trung Quốc, Đài Loan va trong khu vực Đông Nam Á như Việt Nam, Malaysia, Thái Lan, Philippines.1 Các giống thanh long trên thé giới Chưa có ai tổng kết hiện nay có bao nhiêu giống thanh long, nhưng hiện tại doanh nghiệp PINE ISLAND NURSERY nằm ở Tay Nam Miami đang giới thiệu 24 giống thanh long với sự da dạng vẻ kiểu qua và mau sắc.
Các giếng thanh long được trồng nhiều nhất hiện nay theo mục đích thương mại có tên khoa học như sau: Hylocereus undatus thuộc chỉ Hylocereus, ruột trắng với vỏ hông hay đỏ. Hylocereus polyrhizus thuộc chi Hylocereus, ruột đỏ với vỏ hồng hay đỏ. Hylocereus megalanthus, trước đây được coi là thuộc chi Selenicereus, ruột trắng với vỏ vắng.2 Các giỗng thanh long hiện có ở Việt Nam Thanh long trồng ở nước ta chưa phong phú về giống va chủng loại giếng. Hiện nay, giống thanh long ruột trắng (Hylocereus undatus) với hai giống là thanh long Bình Thuận và thanh long Chợ Gạo được trông phô biến, được tiêu thụ chủ yếu trên thị trường trong nước và xuất khẩu của Việt Nam (Nguyễn Hữu Hoảng, 2006).
Giống thanh long ruột trắng Việt Nam được đánh giá đạt chất lượng cao cá vẻ mẫu mã vả chất lượng so với cá nước (Tạ Minh Tuấn và ctv, 2005). Năm 1995, Viện Nghiên cứu cây ăn quả miễn Nam đã nhập 2 giống thanh long ruột đỏ và thanh long ruột vàng từ Colombia, 6 giống thanh long từ Dai Loan (Trần Thị Oanh Yến va ctv, 2003). Năm 2005, giống thanh long ruột đỏ Long Định 1 đã được viện Nghiên cứu cây ăn quả miễn Nam lai tạo thành công, được Bộ Nông nghiệp và PTNT công nhận là giếng tạm thời va cho phép đưa vào sản xuất tại các tinh phía Nam. Viện Nghiên cứu cây ăn quả miễn Nam đang có nguồn gen thanh long khả phong phi, được khảo sát và sứ dụng cho công tác chọn tạo giống như giỏng thanh long ruột xanh được thu thập trong nước với ưu điểm trái to, hạt nhỏ, tuy nhiên vỏ xanh bóng img đỏ khi chin va năng suất thấp.
Bộ giống nhập nội có giống thanh long ruột đó nhập từ Thái Lan, Dai Loan, Pháp, Mỹ; giống thanh long ruột tim và giống thanh long vỏ vang nhập từ Mỹ (Tran Thị Oanh Yến, 2006).4 Khái quát tình hinh sản xuất và tiêu thụ thanh long ở Việt Nam Thanh long được xác định lả một trong những loại trải cây chủ lực trong san xuất nông nghiệp vả có ý nghĩa chiến lược của Việt Nam, đặc biệt lả tinh Binh Thuận và một số huyện ở Long An và Tién Giang, một ít ở Ninh Thuận va Tây Ninh. Trong những năm gan đây, thanh long không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn được xuất khẩu ra các nước với số lượng ngày cảng tăng đã thúc đây nhanh việc phát triển sản xuất và tiêu thụ thanh long.1 Vé sản xuất Cay thanh long được người Pháp nhập vẻ Việt Nam cach đây 100 năm, tuy nhiên mãi tới những năm đầu thập niên 90 của thế kí XX, thanh long mới trở thành loại cây An qua đặc san, có giá trị kinh tế cao, là sin phẩm nỗi tiếng bậc nhất nước ta xuất sang Mỹ, châu Âu, Nhật Bán. Lợi nhuận thu nhập từ thanh long cao hơn gap nhiều lần so với bat cứ cây trồng nào khác trong khu vực. Do đó, diện tích trồng thanh long tại một số tỉnh phía nam tăng rat nhanh.
Do diện tích ngày cảng được mở rộng đã giúp cho sản lượng thanh long cũng tăng nhanh, đồng thời với việc áp dụng tiên bộ khoa học kĩ thuật trong sản xuất nên đã đây mạnh tăng nhanh năng suất của thanh long. Vi vay ma điện tích, sản lượng, năng suất thanh long ting đều qua từng nim: 1.1 Về điện tích Diện tích trông thanh long ở Việt Nam khá lớn và không ngừng tăng nhanh qua các năm. ĐIỆN TÍCH THANH LONG NƯỚC TA QUA CÁC NẮM Ha 18000 14000 12000 2005 200& 2007 200W 2009-2010 Nam Biéu dé 1.1; Biêu đồ thé hiện diện tích thanh long nước ta qua các năm (Nguôn: Số liệu lay từ sở Nông nghiệp và PTNT Bình Thuận) Trong 5 năm phát trién từ năm 2005 đến 2010, điện tích thanh long nước ta liên tục tăng nhanh và có ý nghĩa quan trọng trong việc khai thác yếu tổ tự nhiên, kinh tế cây thanh long. So với năm 2005, điện tích thanh long cd nước từ 8.895 ha đã tăng lên gần gap đôi, đạt hơn 16.
Trong số các tỉnh có diện tích trồng thanh long thi Bình Thuận là tỉnh có diện tích trồng thanh long tập trung lớn nhất nước ta và thế giới với hơn 13.000 ha (năm 2010), kế đến là Tiên Giang (1.896 ha) va sau cùng là Long An (1.200 ha); Đến đầu năm 2011, ước tính diện tích trồng thanh long của cả nước vào khoảng 21.000 ha trong số đó Bình Thuận chiếm khoảng 72%. Hiện nay, thanh long cũng được trồng ở Thanh Hóa, Hải Dương, Hà Nội. với điện tích ngay càng tăng. Như vậy, xu thé phát triển diện tích thanh long ngay cảng tăng và phát triển rộng khắp trên toàn quôc.2 Về sản lượng SAN LƯỢNG THANH LONG CUA NƯỚC TA QUA CÁC NAM Tan 400000 150000 100 967 300000 283.2: Biểu đồ thé hiện sản lượng thanh long của nước ta qua các năm (Nguôn: Số liệu lay từ Sở Nông nghiệp và PTNT Bình Thuận) Sản lượng thanh long của Việt Nam cùng tăng lên qua từng năm (từ 140.034 tắn - năm 2005 đã tảng lên 346.
Như vậy sau 5 năm, sản lượng thanh long đã tăng 247%. Trong số các tinh có trồng thanh long với quy mô lớn trong cả nước lả Binh Thuận, Long An và Tiên Giang nhờ diện tích thanh long không ngừng được mớ rộng đã giúp san lượng thanh long của các tinh nảy cũng tăng lên qua từng nim trong đó Bình Thuận dẫn đâu cả nước vẻ sản lượng. l4 Tan 350000 300 000 300000 250000 | 200000 — Binh Thuận 1$0000 ~#=Tiên Giang %6 te Long An 100000 23 $38.3: Biễu đồ thé hiện san lượng thanh long các tính qua các năm (Nguén: Sa Nông nghiệp và PTNT Bình Thuận. Tiên Giang, Long An) 1.