CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC 1. Một số vấn đề cơ bản về quản trị nguồn nhân lực 1. Khái niệm về nguồn nhân lực Theo PGS.TS Trần Xuân Cầu, Mai Quốc Chánh (2018) “Nguồn nhân lực là nguồn lực con người có khả năng sáng tạo ra của cải vật chất, tinh thần cho xã hội được biểu diễn là số lượng và chất lượng nhất định tại một thời điểm nhất định” Theo Nguyễn Tiệp (2005), “Nguồn nhân lực bao gồm toàn bộ dân cư có khả năng lao động”. Khái niệm này chỉ nguồn nhân lực với tư cách là nguồn cung cấp sức lao động cho xã hội.
“Nguồn nhân lực hiểu theo nghĩa hẹp hơn, bao gồm nhóm dân cư trong độ tuổi lao động có khả năng lao động”. Đây là khái niệm chỉ khả năng đảm đương lao động chính của xã hội.S Bùi Văn Chiêm (2013),“Nhân lực có thể được hiểu là toàn bộ khả năng về thể lực và trí lực của con người được vận dụng trong quá trình lao động sản xuất. Nó cũng được xem là sức lao động của con người, một nguồn lực quý giá nhất trong các yếu tố sản xuất của doanh nghiệp. Nhân lực của doanh nghiệp bao gồm tất cả những người lao động đang làm việc trong doanh nghiệp.” Theo định nghĩa liên hợp quốc: “Nguồn nhân lực là trình độ lành nghề là kiến thức và năng lực của toàn bộ cuộc sống con người hiên có thực tế hoặc tiềm năng để phát triển kinh tế - xã hội trong một cộng đồng” Như vậy nguồn nhân lực được hiểu theo hai nghĩa: Theo nghĩa rộng thì nguồn nhân lực là nguồn lực về con người góp sức lực tham gia vào quá trình sản xuất của tổ chức đảm bảo cho sự phát triển.
Theo nghĩa hẹp, nguồn nhân lực được hiểu là nhóm dân cư trong độ tuổi lao động có khả năng lao động, là bao gồm các yếu tố về thể lực, trí lực và kỹ năng nghề nghiệp được thực hiện trong quá trình lao động. Vai trò của quản trị nguồn nhân lực Một công ty, một tổ chức dù thuộc lĩnh vực nào, quy mô ra sao, nếu muốn thành công thì trước hết phải bắt đầu từ vấn đề quản trị con người. Vì thế một công ty dù có nguồn lực lớn, dù được tiếp cận những thành tựu khoa học kỹ thuật tiên tiến sẽ là vô SVTH: Hồ Thị Ngọc Anh 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Bùi Văn Chiêm ích khi không biết quản trị con người.
Có thể thấy quản trị nguồn nhân lực là khởi điểm quan trọng của bất kỳ một tổ chức nào. Mục tiêu của quản trị nguồn nhân lực Trong doanh nghiệp, mỗi bộ phận hay đơn vị đều có chức năng, nhiệm vụ riêng. Do vậy, mỗi bộ phận hay phòng ban đều có trách nhiệm tham gia quản lý nguồn nhân lực trong phạm vi, quyền hạn và chuyên môn của mình nhằm hướng tới mục tiêu chung. Mục tiêu của quản trị nhân lực đối với doanh nghiệp là nhằm đảm bảo đủ số lượng người lao động với mức trình độ và kỹ năng phù hợp, sự trung thành cuả người lao động bố trí họ vào đúng công việc, và đúng thời điểm để đạt được các mục tiêu lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Mục tiêu của quản trị nguồn nhân lực đối với cá nhân là nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về việc làm như: điều kiện làm việc, an toàn lao động, lương bổng… của người lao động trong doanh nghiệp, tạo điều kiện cho người lao động được định hướng nghề nghiệp, phát triển năng lực cá nhân, được động viên, thúc đẩy tại nơi làm việc. Mục tiêu của quản trị nguồn nhân lực đối với xã hội là đáp ứng nhu cầu thách thức xa hội. doanh nghiệp hoạt động không chỉ vì lợi ích riêng của mình mà còn vì lợi ích của xã hội. Chức năng của quản trị nguồn nhân lực Quản trị nguồn nhân lực có các chức năng cơ bản sau: Chức năng thu hút nguồn nhân lực Chức năng thu hút là chức năng chú trọng tới vấn đề đảm bảo có đủ số lượng người lao động với các phẩm chất phù hợp với yêu cầu công việc của doanh nghiệp.
Nhóm chức năng thu hút nguồn nhân lực bao gồm các chức năng cơ bản sau: Hoạch định nguồn nhân lực Phân tích và thiết kế công việc Tuyển dụng Chức năng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Đào tạo, phát triển nguồn nhân lực tập trung vào việc nâng cao năng lực cuả người lao động, đảm bảo cho ngươi lao động có đủ kỹ năng làm việc, trình độ lành SVTH: Hồ Thị Ngọc Anh 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Bùi Văn Chiêm nghề để hoàn thành tốt công việc được giao. Đào tạo và phát triển bao gồm các hoạt động: Huấn luyện, đào tạo kỹ thuật công nghệ - thông tin, đào tạo kỹ năng thực hành, bồi dưỡng nâng cao tay nghề cho người lao động. - Chức năng duy trì nguồn nhân lực Chức năng này nhằm vào việc sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực.
Giúp hướng đến sự phát huy tối đa khả năng làm việc của nhân viên đồng thời tạo ra sự gắn bó trung thành với tổ chức. Các chính sách liên quan đến động viên đúng đắn sẽ góp phần nâng cao tinh thần và nhiệt tình cho nhân viên. Tổng quan về công tác đào tạo nguồn nhân lực 1. Khái niệm về đào tạo nguồn nhân lực Theo PGS.TS Nguyễn Tài Phúc và ThS.
Bùi Văn Chiêm (2014), Đào tạo nguồn nhân lực (còn gọi là đào tạo kỹ năng): Được hiểu là các hoạt động học tập nhằm giúp cho bản thân người lao động có thể thực hiện có hiệu quả hơn chức năng, nhiệm vụ của mình. Đó chính là quá trình học tập làm cho người lao động nắm vững hơn công việc của mình, là những hoạt động học tập để nâng cao trình độ, kỹ năng của người lao động để thực hiện hiệu quả hơn. Đào tạo là quá trình thúc đẩy phát triển con người, là tổng thể các hoạt động được tổ chức diễn ra trong khoảng thời gian xác định nhằm phát huy, khơi dậy tiềm năng con người, phát triển cả năng lực vật chất và tinh thần, phát triển về tri thức, phát triển các kỹ năng và phẩm chất lao động ngày càng hoàn thiện hơn. Để có thể đáp ứng các nhu cầu nhân lực cho doanh nhiệp, tổ chức.
Vậy, đào tạo nguồn nhân lực được hiểu: “Là các hoạt động để duy trì và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tổ chức, đây là điều kiện quyết định để các tổ chức có thể đứng vững và thắng lợi trong môi trường cạnh tranh”. Do đó, trong các tổ chức, công tác đào tạo luôn được chú trọng và thực hiện có kế hoạch, tổ chức. Mục tiêu của đào tạo nguồn nhân lực Nhằm sử dụng tối đa nguồn nhân lực hiện có và nâng cao tính hiệu quả của tổ chức thông qua việc giúp cho người lao động hiểu rõ hơn về công việc, nắm vững hơn về nghề nghiệp của mình và thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình một cách tự giác SVTH: Hồ Thị Ngọc Anh 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Bùi Văn Chiêm hơn, với thái độ tốt hơn, cũng như nâng cao khả năng thích ứng của họ với các công việc trong tương lai.
Công tác đào tạo và phát triển là bước quan trọng, cần thiết cần và quan tâm đúng mức nhằm đáp ứng các yêu cầu của công việc tổ chức, đáp ứng nhu cầu học tập, phát triển cuả người lao động, tạo ra lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp. Tầm quan trọng của công tác đào tạo nguồn nhân lực Đối với doanh nghiệp Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực giúp cho doanh nghiệp giải quyết các vấn đề về tổ chức, đội ngũ quản quản lý, giúp cho doanh nghiệp đáp ứng kịp thời với sự thay đổi của công nghệ và kinh tế - xã hội. Quá trình đào tạo giúp cho doanh nghiệp: Duy trì và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Nâng cao năng suất lao động, hiệu quả thực hiện công việc.
Nâng cao tính ổn định và năng động trong tổ chức. Tạo điều kiện cho áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và quản lý vào doanh nghiệp. Tạo ra được lợi thế cạnh tranh trong doanh nghiệp. Trong quá trình làm việc có thể giảm bớt sự giám sát vì người lao động sẽ có khả năng tự giám sát khi đã được qua đào tạo.
Khi tiến hành đào tạo thì lực lượng lao động trong công ty được nâng cao trình độ chuyên môn, kiến thức. Điều này giúp cho doanh nghiệp duy trì và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đồng thời tạo điều kiện áp dụng các tiến bộ khoa học kĩ thuật và quản lý vào trong doanh nghiệp tạo ra một lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Đối với người lao động Đào tạo nguồn nhân lực không chỉ qua trọng đối với doanh nghiệp mà nó còn có ảnh hưởng đối với mỗi người lao động khi tham gia đào tạo. Quá trình đào tạo giúp cho người lao động: Tạo ra sự gắn bó giữa người lao động và doanh nghiệp.
Tạo ra tính chuyên nghiệp cho người lao động. Đáp ứng nhu cầu nguyện vọng của người lao động. SVTH: Hồ Thị Ngọc Anh 8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Bùi Văn Chiêm Tạo sự thích ứng giữa người lao động và công việc hiện tại cũng như tương lai.
Tạo cho người lao động có cách nhìn, cách tư duy mới trong công việc của họ; Là cơ sở để phát huy tính năng động, sáng tạo của người lao động trong công việc. Ngoài ra, đào tạo nguồn nhân lực còn có vai trò rất quan trọng đối với nền kinh tế và xã hội. Với nền kinh tế ngày càng thay đổi mạnh mẽ và nhanh chóng như hiện nay thì công tác đào tạo nguồn nhân lực sẽ làm nền kinh tế có thể vượt qua những thời kì khó khăn để có thể phát triển mạnh mẽ hơn. Với xã hội, cho thấy được trình độ dân trí và trình độ chuyên môn của mỗi người lao động sẽ tạo ra bộ mặt mới cho một xã hội văn minh.
Các phương pháp đào tạo nguồn nhân lực Phương pháp đào tạo trong công việc Đào tạo theo kiểu chỉ dẫn công việc Quá trình đào tạo này bắt đầu bằng sự giới thiệu và giải thích của người dạy về mục tiêu của công việc và chỉ dẫn tỉ mỉ theo từng bước về cách quan sát, trau dồi, học hỏi, và làm thử cho tới khi thành thạo dưới sự hướng dẫn và chỉ dẫn chặt chẽ của người dạy. người học vừa phải quan sát, vừa phải lắng nghe những lời chỉ dẫn và làm theo cho đến khi thuần thục mới thôi.
