Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán xác định kết quả kinh doanh tại CTCP Phúc Long

• Tác giả: Anh
• Trường học: Trường Đại học Kỹ thuật Công nghệ TP.HCM
• Đề tài: Một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần phúc long
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán xác định kết quả kinh doanh doanh nghiệp

Kế toán xác định kết quả kinh doanh là một phần quan trọng trong hệ thống kế toán doanh nghiệp. Công tác này phản ánh toàn bộ doanh thu, chi phí và lợi nhuận phát sinh trong kỳ kế toán. Thông qua quá trình này, nhà quản trị đánh giá được hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Kết quả kinh doanh là cơ sở để doanh nghiệp đưa ra quyết định đầu tư, phân phối lợi nhuận và lập kế hoạch phát triển. Tại Việt Nam, việc xác định kết quả kinh doanh tuân thủ các chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS). Doanh thu được ghi nhận theo nguyên tắc dồn tích khi thỏa mãn các điều kiện chuyển giao rủi ro và lợi ích. Chi phí phải được ghi nhận phù hợp với doanh thu theo nguyên tắc kết hợp. Hệ thống tài khoản 911 dùng để tổng hợp doanh thu và chi phí, từ đó xác định lợi nhuận trước thuế và sau thuế. Công tác này đòi hỏi sự chính xác, kịp thời và tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành.

1.1. Khái niệm và vai trò kế toán xác định kết quả kinh doanh

Kế toán xác định kết quả kinh doanh là quá trình ghi nhận, tổng hợp và phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến doanh thu, chi phí và lợi nhuận. Vai trò của công tác này rất đa dạng. Thứ nhất, cung cấp thông tin chính xác về hiệu quả kinh doanh cho nhà quản trị. Thứ hai, là cơ sở để tính thuế thu nhập doanh nghiệp và nghĩa vụ với ngân sách nhà nước. Thứ ba, hỗ trợ nhà đầu tư đánh giá khả năng sinh lời và ra quyết định đầu tư phù hợp. Cuối cùng, giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược phát triển bền vững dựa trên số liệu thực tế.

1.2. Các nguyên tắc kế toán áp dụng trong xác định kết quả kinh doanh

Nguyên tắc dồn tích yêu cầu doanh thu và chi phí phải được ghi nhận vào thời điểm phát sinh, không phụ thuộc vào thời điểm thu chi tiền mặt. Nguyên tắc phù hợp đảm bảo chi phí phải được ghi nhận cùng kỳ với doanh thu mà nó tạo ra. Nguyên tắc thận trọng yêu cầu không ghi nhận doanh thu khi chưa có bằng chứng chắc chắn về khả năng thu lợi ích kinh tế. Nguyên tắc giá gốc quy định tài sản được ghi nhận theo giá trị thực tế tại thời điểm phát sinh. Các nguyên tắc này tạo nền tảng vững chắc cho việc xác định kết quả kinh doanh chính xác và tin cậy.

II. Phân tích thực trạng kế toán xác định kết quả kinh doanh tại Phúc Long

Công ty Cổ phần Phúc Long hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh trà, cà phê. Công tác kế toán xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp này có những đặc thù riêng biệt. Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi chuyển giao sản phẩm cho khách hàng và thỏa mãn năm điều kiện theo VAS 01. Các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm chiết khấu thương mại và giảm giá hàng bán. Chi phí giá vốn hàng bán được xác định theo phương pháp kê khai thường xuyên. Hệ thống tài khoản 511, 632, 911 được sử dụng để hạch toán. Thực tế cho thấy công tác kế toán tại Phúc Long còn tồn tại một số hạn chế về quy trình ghi nhận doanh thu, phân bổ chi phí và kiểm soát nội bộ. Những vấn đề này ảnh hưởng đến chất lượng thông tin tài chính và khả năng ra quyết định của ban lãnh đạo công ty.

2.1. Hạch toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ tại Phúc Long

Tại Công ty Cổ phần Phúc Long, doanh thu bán hàng được ghi nhận vào TK 511 khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Doanh thu phải thu được phản ánh qua TK 131, doanh thu bằng tiền mặt ghi nhận qua TK 111 hoặc TK 112. Các điều kiện ghi nhận bao gồm chuyển giao rủi ro, khả năng thu tiền chắc chắn, doanh thu đo lường được, chi phí liên quan xác định được và thu nhập có khả năng xảy ra. Quy trình này đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính và tuân thủ chuẩn mực kế toán hiện hành tại Việt Nam.

2.2. Hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu và chi phí giá vốn tại Phúc Long

Các khoản giảm trừ doanh thu tại Phúc Long bao gồm chiết khấu thương mại và giảm giá hàng bán. Chiết khấu thương mại được ghi giảm vào TK 521 khi người mua đạt đủ điều kiện mua hàng với số lượng lớn. Cuối kỳ, số dư TK 521 được kết chuyển sang TK 511 để xác định doanh thu thuần. Chi phí giá vốn hàng bán được theo dõi trên TK 632, bao gồm giá trị hàng hóa xuất kho bán cho khách hàng. Cuối kỳ, toàn bộ giá vốn được kết chuyển sang TK 911 để tính lợi nhuận gộp từ hoạt động kinh doanh chính.

III. Một số giải pháp hoàn thiện kế toán xác định kết quả kinh doanh

Để hoàn thiện công tác kế toán xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Phúc Long, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Giải pháp đầu tiên là chuẩn hóa quy trình ghi nhận doanh thu theo đúng năm điều kiện của VAS 01. Giải pháp thứ hai là cải tiến hệ thống phân bổ chi phí giá vốn hàng bán đảm bảo tính chính xác. Giải pháp thứ ba là tăng cường kiểm soát nội bộ đối với các nghiệp vụ giảm trừ doanh thu. Giải pháp thứ tư là ứng dụng công nghệ thông tin vào hệ thống kế toán để nâng cao hiệu suất xử lý dữ liệu. Giải pháp thứ năm là đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán viên. Việc áp dụng các giải pháp này giúp doanh nghiệp có được báo cáo tài chính đáng tin cậy, phục vụ tốt hơn cho công tác quản trị và quyết định kinh doanh chiến lược.

3.1. Hoàn thiện quy trình hạch toán doanh thu và giảm trừ doanh thu

Giải pháp đầu tiên là xây dựng quy trình hạch toán doanh thu chi tiết và rõ ràng. Doanh nghiệp cần ban hành quy định cụ thể về thời điểm ghi nhận doanh thu cho từng loại sản phẩm và dịch vụ. Hệ thống hóa đơn, chứng từ phải được kiểm soát chặt chẽ từ khâu lập đến khâu lưu trữ. Đối với chiết khấu thương mại, cần thiết lập bảng theo dõi chi tiết cho từng khách hàng và từng đợt khuyến mãi. Việc kết chuyển TK 521 sang TK 511 phải được thực hiện đúng kỳ kế toán. Quy trình này giúp đảm bảo tính toàn vẹn và chính xác của số liệu doanh thu trên báo cáo tài chính.

3.2. Nâng cao hiệu quả kiểm soát nội bộ và ứng dụng công nghệ thông tin

Kiểm soát nội bộ là yếu tố then chốt đảm bảo độ tin cậy của thông tin kế toán. Doanh nghiệp cần thiết lập hệ thống phân công nhiệm vụ rõ ràng giữa các bộ phận mua hàng, bán hàng và kế toán. Việc đối chiếu sổ sách định kỳ giúp phát hiện kịp thời sai sót. Ứng dụng phần mềm kế toán giúp tự động hóa quy trình ghi nhận doanh thu và tính giá vốn. Hệ thống quản trị doanh nghiệp tích hợp ERP cho phép liên kết dữ liệu giữa các phòng ban. Đào tạo nhân viên sử dụng thành thạo công cụ công nghệ là giải pháp lâu dài giúp nâng cao chất lượng công tác kế toán tại Phúc Long.

IV. Kết luận và định hướng phát triển kế toán tại Phúc Long

Khóa luận đã nghiên cứu toàn diện công tác kế toán xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Phúc Long. Qua phân tích thực trạng, đề tài chỉ ra những ưu điểm và hạn chế trong quy trình hạch toán doanh thu, giảm trừ doanh thu và chi phí giá vốn. Các giải pháp đề xuất mang tính khả thi cao và phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp. Việc chuẩn hóa quy trình ghi nhận doanh thu theo VAS 01 giúp tăng độ tin cậy của báo cáo tài chính. Ứng dụng công nghệ thông tin nâng cao hiệu suất xử lý và giảm thiểu sai sót. Tăng cường kiểm soát nội bộ bảo vệ tài sản doanh nghiệp và ngăn ngừa gian lận. Định hướng phát triển trong tương lai bao gồm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế và xây dựng hệ thống quản trị doanh nghiệp hiện đại. Những cải tiến này sẽ giúp Phúc Long nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

4.1. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài nghiên cứu

Về mặt lý luận, đề tài hệ thống hóa cơ sở khoa học về kế toán xác định kết quả kinh doanh theo chuẩn mực kế toán Việt Nam. Nghiên cứu cung cấp khung phân tích toàn diện cho việc đánh giá hiệu quả công tác kế toán tại doanh nghiệp. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo hữu ích cho các doanh nghiệp cùng ngành muốn cải thiện hệ thống kế toán. Các giải pháp đề xuất có thể áp dụng trực tiếp tại Công ty Cổ phần Phúc Long và các doanh nghiệp tương tự. Đề tài cũng góp phần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của kế toán quản trị trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

4.2. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo

Đề tài còn một số hạn chế cần được khắc phục trong nghiên cứu tiếp theo. Phạm vi nghiên cứu chỉ tập trung vào một doanh nghiệp nên tính khái quát còn hạn chế. Thời gian nghiên cứu ngắn nên chưa đánh giá được đầy đủ tác động dài hạn của các giải pháp đề xuất. Hướng nghiên cứu mở rộng có thể so sánh công tác kế toán xác định kết quả kinh doanh giữa nhiều doanh nghiệp trong cùng ngành. Nghiên cứu sâu hơn về ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong kế toán quản trị cũng là hướng đi tiềm năng. Các nghiên cứu định lượng với mẫu lớn sẽ tăng giá trị khoa học cho đề tài.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP.HCM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP - Ngành: Chuyên ngành: – Giảng viên hƣớng dẫn : Sinh viên thực hiện : MSSV: 0854030279 Lớp : 08DKT4 TP. Hồ Chí Minh, 2012 năm 2012 Sinh viên Anh . Nhiệm vụ của kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh . BĐS: BHXH: BHYT: BHTN: CCDV: CP: DN: HĐ: ICD – K/c: KPCĐ: GTGT: GVHB: NVL: PP: QLDN: SXKD: TGNH: TSCĐ: TTĐB: TNDN: TNHH: TK: XĐKQKD: XK: CFS: DEPOT: PTI: KNQ: Sơ đ 7 8: Sơ 9 10: Sơ 1: S 1. Toàn cầu hoá và hội nhập đang là một xu thế khách quan và diễn ra nhanh chóng. Sự kiện Việt Nam chính thức gia nhập WTO đánh dấu thời kỳ thuận lợi mà cũng nhiều thách thức của các doanh nghiệp Việt Nam. Để tồn tại và phát triển trong nền kinh tế hội nhập này, các doanh nghiệp buộc phải nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hoá dịch vụ cũng nhƣ Nhà nƣớc phải nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế để cơ chế thị trƣờng vẫn nằm trong vòng kiểm soát của Nhà nƣớc. Năng lực cạnh tranh của nền kinh tế lại phụ thuộc vào cơ chế chính sách của Nhà nƣớc, năng lực và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả phải dựa trên cơ sở là hành lang pháp luật ổn định, chặt chẽ, linh hoạt và các chính sách quản lý có hiệu quả của nhà quản trị doanh nghiệp. Điều quan trọng hàng đầu đối với một doanh nghiệp là hoạt động kinh doanh phải thu đƣợc lợi nhuận, để đạt đƣợc điều đó đò này có những nét đặc thù riêng và có sự khác biệt đáng kể so với các ngành s Vì thế, em chọn đề tài “ Long 2. CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 1. Doanh thu: Là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu đƣợc trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thƣờng của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.1 ghi nhận doanh thu Doanh thu bán hàng là một chỉ tiêu quan trọng trên báo cáo tài chính của các doanh nghiệp phản ánh quy mô kinh doanh, khả năng tạo ra tiền của doanh nghiệp, đồng thời liên quan mật thiết đến việc xác định lợi nhuận doanh nghiệp. Do đó, trong việc xác định doanh thu phải tuân thủ các nguyên tắc kế toán cơ bản là: Cơ sở dồn tích: Doanh thu phải đƣợc ghi nhận vào thời điểm phát sinh, không phân biệt đã thu hay chƣa thu tiền, do vậy doanh thu bán hàng đƣợc xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu đƣợc. Phù hợp: Khi ghi nhận doanh thu phải ghi nhận một khoản chi phí phù hợp. Thận trọng: Doanh thu và thu nhập chỉ đƣợc ghi nhận khi có bằng chứng chắc chắn về khả năng thu đƣợc lợi ích kinh t - - ) bao sang TK - - - Tri - - T - Theo VAS 1  Doanh thu bán hàng đƣợc ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn tất cả 5 điều kiện sau đây 1). Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn lợi ích và rủi ro gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho ngƣời mua. Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa nhƣ ngƣời sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. Doanh thu đƣợc xác định tƣơng đối chắc chắn. Doanh nghiệp đã thu đƣợc hoặc sẽ thu đƣợc lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. Xác định đƣợc chi phí liên quan tới giao dịch bán hàng. Doanh thu đƣợc xác định tƣơng đối chắc chắn. Chứng từ sử dụng . - -Hoá đơn GTGT; Hoá đơn bán hàng -Phiếu xuất kho - - -Bảng kê hàng gửi đi bán đã tiêu thụ - - o có của Ngân hàng. Kết cấu và nội dung tài khoản sử dụng – 2 TK TK 5112 “Doanh thu bán thành phẩ TK 5113 “Doanh thu cung cấp dịch vụ TK 5114 “Doanh thu trợ cấp, trợ TK 5117 “Doanh thu bất động sả TK . Nội dung và kết cấu TK 511 TK 511- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Phát sinh: Phát sinh: -Thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế xuất khẩu Doanh thu bán sản phẩm, hàng và thuế GTGT tính theo phƣơng pháp trực hóa, cung cấp dịch vụ,…phát tiếp phải nộp tính trên doanh thu bán hàng sinh trong kỳ. thực tế của doanh nghiệp trong kỳ. - - - -Kết chuyển doanh thu bán hàng thuần vào TK 911 để xác định kết quả kinh doanh. Tài khoản này không có số dƣ – Doanh thu tiêu thụ nội bộ là lợi ích kinh tế thu đƣợc từ việc bán hàng hoá, sản phẩm, cung cấp dịch vụ nội bộ giữa các đơn vị trực thuộc hạch toán phụ thuộc trong cùng một công ty, tổng công ty tính theo giá nội bộ. Tài khoản sử dụng: TK 512- Doanh thu bán hàng nội bộ có 3 tài khoản cấp 2: - Tài khoản 5121 - Doanh thu bán hàng hoá - Tài khoản 5122 - Doanh thu bán các thành phẩm - Tài khoản 5123 - Doanh thu cung cấp dịch vụ - Chỉ phản ánh doanh thu nội bộ. - Hạch toán chi tiết cho từng đơn vị trực thuộc. Nội dung và kết cấu TK 512 TK 512- Doanh Phát sinh: Phát sinh: - - Tổng số doanh thu bán hàng nội bộ của đơn vị thực hiện trong kỳ kế toán. - Thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp của sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ đã bán nội bộ - Số thuế GTGT phải nộp theo phƣơng pháp trực tiếp của số sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ tiêu thụ nội bộ -Kết vào TK 911 để xác định kết quả kinh doanh Tài khoản này không có số dƣ 1. Phƣơng pháp hạch toán - - kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ theo giá bán chƣa có thuế GTGT, kế toán ghi: Nợ TK 111,112,131. (Tổng giá thanh toán) Có TK 511- chƣa có thuế GTGT) Có TK 333(1)- Thuế GTGT phải nộp - kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ theo giá thanh toán, kế toán ghi: Nợ TK 111,112,131. (Tổng giá thanh toán) Có TK 511- (giá bán chƣa có thuế GTGT) 2) Đối với sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, bất động sản đầu tư bán được trong kỳ thu được bằng ngoai tệ, kế toán ghi: Nợ TK 111,112,131. (Tổng giá thanh toán) Có TK 511 (Doanh thu chƣa thuế GTGT) Có TK 333(1) (Thuế GTGT phải nộp) Đồng thời ghi đơn: Nợ TK 007 (ngoại tệ các loại): số nguyên tệ nhận đƣợc. + Khi xuất sản phẩm, hàng hoá để đổi lấy vật tƣ, hàng kế toán ghi nhận doanh thu hàng đem trao đổi: - ổng giá thanh toán) - iá bán chƣa có thuế GTGT) Có TK 333(1)- Số thuế GTGT phải nộp - - - - + ghi: - - 3.2) + Khi xuất sản phẩm, hàng hoá để đổi lấy vật tƣ, hàng kế toán ghi nhận doanh thu hàng đem trao đổi: - ổng giá thanh toán) - ổng giá thanh toán - + Khi bán hàng hoá theo phƣơng thức trả chậm, trả góp kế toán ghi nhận doanh thu bán hàng theo giá bán trả tiền ngay chƣa thuế GTGT, kế toán ghi: Nợ TK 131- - (Giá bán trả ngay chƣa thuế GTGT) Có TK 333(1)- Số thuế GTGT phải nộp Có TK 3387- – – Doanh thu chƣa th – 4.2) + Khi bán hàng hoá theo phƣơng thức trả chậm, trả góp kế toán ghi nhận doanh thu bán hàng theo giá bán trả tiền ngay thuế GTGT, kế toán ghi: Nợ TK 131- - (Giá bán trả ngay thuế GTGT) Có TK 3387- Doan 5). Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT phải nộp theo phương pháp khấu trừ thuế, khi cho thuê hoạt động TSCĐ và cho thuê hoạt động bất động sản đầu tư, kế toán ghi: - (Nếu chƣa thu tiền) Nợ TK 111, 112: (Nếu thu đƣơc tiền ngay) Có TK 5113- Giá cho thuê TSCĐ chƣa có thuế GTGT Có TK 5117- Giá cho thuê bất động sản đầu tƣ chƣa thuế GTGT Có TK 3331- Số thuế GTGT phải nộp i doanh nghiệp tính thuế GTGT phải +Khi nhận trƣớc tiền cho thuê nhiều kỳ, kế toán ghi: Nợ TK 111, 112,. (Tổng số tiền nhận trƣớc) Có TK 3387- Có TK 3331- Số thuế GTGT phải nộp +Định kỳ, tính và kết chuyển doanh thu của kỳ này, kế toán ghi: Nợ TK 3387- Doanh thu chƣa thực hiện Có TK 511- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 5113, TK 5117) Nợ TK 3387- Doanh thu chƣa thực hiện - i doanh nghiệp tính thuế GTGT phải nộp theo phƣơng pháp trực tiếp. +Khi phát hành hoá đơn cho thuê hoạt động bất động sản đầu tƣ TSCĐ, kế toán ghi: - (nếu chƣa thu đƣợc tiền) Nợ TK 111,112: (Nếu thu đƣợc tiền ngay) - (Tổng giá thanh toán) - - Định kỳ, tính và kết chuyển doanh thu của kỳ này, kế toán ghi: Nợ TK 3387- Doanh thu chƣa thực hiện Có TK 511- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ - - - - Nợ TK 3387- Doanh thu chƣa thực hiện 7). Trường hợp bán hàng thông qua đại lý bán đúng giá hưởng hoa hồng: 7. Kế toán ở đơn vị giao hàng đại lý: a) Khi xuất kho sản phẩm, hàng hoá giao cho các đại lý phải lập, ghi: Nợ TK 157 - Hàng gửi đi bán Có các TK 155, TK 156 b) Khi hàng hoá giao cho các đại lý đã bán đƣợc, ghi: Nợ TK 111, 112, 131,. Kế toán ở đơn vị nhận đại lý, bán đúng giá hƣởng hoa hồng: a) Khi đại lý nhận hàng, kế toán phản ánh toàn bộ giá trị hàng hoá nhận bán vào Tài khoản 003 “Hàng hoá nhận bán hộ, nhận ký gửi, ký cƣợc”. Khi nhận hàng đại lý, ký gửi ghi đơn bên Nợ TK 003, khi xuất hàng bán hoặc xuất trả lại hàng cho bên giao hàng, ghi bên Có TK 003. b) Khi hàng hoá nhận bán đại lý đã bán đƣợc: - Khi xuất bán hàng nhận đại lý, ghi: Nợ TK 111, 112, 131, . Có TK 331 - Phải trả cho ngƣời bán (Tổng giá thanh toán) - Định kỳ, khi xác định doanh thu hoa hồng bán hàng đại lý đƣợc hƣởng, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho ngƣời bán Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (nếu có) - Khi trả tiền bán hàng đại lý cho bên giao hàng, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho ngƣời bán Có TK 111, TK 112, . – – CDV – – Thanh – – – – CCDV t – – . Đối với hoạt động gia công hàng hoá 9.