Khóa Luận Tốt Nghiệp Về Kế Toán Vốn Bằng Tiền Tại Công Ty TNHH MTV Cơ Khí Đại Lợi

Khóa luận tốt nghiệp phân tích kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu tại công ty TNHH MTV Cơ Khí Đại Lợi, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quản lý tài chính.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Vốn Bằng Tiền Tại Công Ty TNHH MTV Cơ Khí Đại Lợi
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Bố cục của khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN VỐN BẰNG TIỀN VÀ CÁC KHOẢN PHẢI THU
• 1.1. Kế toán vốn bằng tiền
• 1.1.1. Khái quát về kế toán vốn bằng tiền
• 1.1.1.1. Khái niệm vốn bằng tiền
• 1.1.1.2. Nhiệm vụ của kế toán vốn bằng tiền
• 1.1.1.3. Nguyên tắc hạch toán
• 1.1.2. Kế toán tiền mặt
• 1.1.2.2. Chứng từ và thủ tục hạch toán
• 1.1.2.3. Tài khoản sử dụng
• 1.1.2.4. Phương pháp hạch toán
• 1.1.2.5. Sổ sách kế toán
• 1.1.3. Kế toán tiền gửi ngân hàng
• 1.1.3.2. Chứng từ và thủ tục hạch toán
• 1.1.3.3. Tài khoản sử dụng
• 1.1.3.4. Phương pháp hạch toán
• 1.1.3.5. Sổ sách kế toán
• 1.1.4. Kế toán tiền đang chuyển
• 1.1.4.2. Chứng từ và thủ tục hạch toán
• 1.1.4.3. Tài khoản sử dụng
• 1.1.4.4. Phương pháp hạch toán
• 1.1.4.5. Sổ sách kế toán
• 1.2. Kế toán các khoản phải thu
• 1.2.1. Khái niệm các khoản phải thu
• 1.2.2. Nhiệm vụ của kế toán các khoản phải thu
• 1.2.3. Nguyên tắc hạch toán
• 1.2.4. Kế toán phải thu khách hàng
• 1.2.4.2. Chứng từ hạch toán
• 1.2.4.3. Tài khoản sử dụng
• 1.2.4.4. Phương pháp hạch toán
• 1.2.4.5. Sổ sách kế toán
• 1.2.5. Kế toán phải thu nội bộ
• 1.2.5.2. Chứng từ sử dụng
• 1.2.5.3. Tài khoản sử dụng
• 1.2.5.4. Phương pháp hạch toán
• 1.2.5.5. Sổ sách kế toán
• 1.2.6. Kế toán các khoản phải thu khác
• 1.2.6.2. Tài khoản sử dụng
• 1.2.6.3. Phương pháp hạch toán
• 1.2.6.4. Sổ sách kế toán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN VỐN BẰNG TIỀN VÀ CÁC KHOẢN PHẢI THU TẠI CÔNG TY TNHH MTV CƠ KHÍ ĐẠI LỢI
• 2.1. Giới thiệu khái quát về công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi
• 2.1.1. Tên, địa chỉ, tư cách pháp nhân, hình thức tổ chức kinh doanh
• 2.1.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.3. Chức năng, nhiệm vụ
• 2.1.4. Mặt hàng kinh doanh chủ yếu
• 2.1.5. Bộ máy tổ chức quản lý
• 2.1.6. Tổ chức công tác kế toán tại công ty
• 2.1.6.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.6.2. Nhân sự kế toán
• 2.1.6.3. Hình thức sổ kế toán
• 2.1.7. Tổ chức vận dụng các chế độ và phương pháp kế toán
• 2.1.7.1. Chế độ và niên độ kế toán
• 2.1.7.2. Phương pháp kế toán
• 2.1.8. Ứng dụng tin học trong công tác kế toán
• 2.1.9. Thuận lợi, khó khăn và phương hướng phát triển
• 2.1.9.3. Phương hướng phát triển
• 2.1.10. Tình hình hoạt động kinh doanh của công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi
• 2.2. Thực trạng công tác kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu tại công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi
• 2.2.1. Thực trạng kế toán vốn bằng tiền
• 2.2.1.1. Kế toán tiền mặt
• 2.2.1.2. Kế toán tiền gửi ngân hàng
• 2.2.1.3. Kế toán tiền đang chuyển
• 2.2.2. Kế toán các khoản phải thu
• 2.2.2.1. Kế toán phải thu khách hàng
• 2.2.2.2. Kế toán phải thu nội bộ
• 2.2.2.3. Kế toán phải thu khác
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Nhận xét về công tác kế toán tại công ty
• 3.2. Nhận xét về kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu
• 3.2.1. Nhận xét về kế toán vốn bằng tiền
• 3.2.2. Nhận xét về kế toán các khoản phải thu
• 3.3. Kiến nghị về công tác kế toán tại công ty
• 3.4. Kiến nghị về kế toán vốn bằng tiền tại công ty
• 3.5. Kiến nghị về kế toán các khoản phải thu tại công ty
• 3.6. Kiến nghị khác
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Vốn Bằng Tiền Tại Công Ty Đại Lợi

Trong mọi doanh nghiệp, vốn bằng tiền là huyết mạch duy trì hoạt động và đảm bảo khả năng thanh toán. Đối với một công ty hoạt động trong lĩnh vực cơ khí và thương mại như Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi, việc quản lý hiệu quả dòng tiền càng trở nên quan trọng. Kế toán vốn bằng tiền không chỉ là việc ghi chép các giao dịch thu chi đơn thuần. Nó là một công cụ quản trị tài chính, giúp ban lãnh đạo nắm bắt chính xác tình hình tài sản có tính thanh khoản cao nhất, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh chiến lược. Khóa luận tốt nghiệp về đề tài này cung cấp một cái nhìn sâu sắc vào cơ sở lý luận và thực tiễn hạch toán. Vốn bằng tiền bao gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng không kỳ hạn, và tiền đang chuyển. Mỗi khoản mục đều yêu cầu một quy trình theo dõi và kiểm soát chặt chẽ để ngăn chặn rủi ro gian lận, thất thoát. Việc hạch toán phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc theo quy định của pháp luật, cụ thể là Thông tư 200/2014/TT-BTC. Nhiệm vụ của bộ phận kế toán là phản ánh kịp thời, đầy đủ các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, đảm bảo số liệu trên sổ sách kế toán khớp đúng với thực tế tại quỹ và sao kê ngân hàng. Điều này tạo cơ sở vững chắc cho việc lập báo cáo tài chính trung thực và hợp lý, phản ánh đúng đắn sức khỏe tài chính của công ty.

1.1. Vai trò của vốn bằng tiền trong quản trị doanh nghiệp

Vốn bằng tiền được xem là tài sản có tính thanh khoản cao nhất, đóng vai trò nền tảng trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Tại Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi, vốn bằng tiền đảm bảo khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn như trả lương nhân viên, thanh toán cho nhà cung cấp, nộp thuế cho nhà nước. Quản lý hiệu quả dòng tiền giúp doanh nghiệp chủ động trong việc nắm bắt các cơ hội đầu tư, mở rộng kinh doanh mà không bị phụ thuộc vào các nguồn vốn vay. Hơn nữa, một lượng tiền mặt và tiền gửi dồi dào là dấu hiệu của một tình hình tài chính lành mạnh, tạo dựng uy tín với các đối tác, ngân hàng và nhà đầu tư. Việc phân tích chỉ tiêu tiền trên báo cáo tài chính giúp đánh giá chính xác khả năng thanh toán tức thời và hiệu quả quản lý vốn của doanh nghiệp.

1.2. Nhiệm vụ cốt lõi của kế toán trong quản lý dòng tiền

Kế toán vốn bằng tiền có những nhiệm vụ trọng tâm nhằm đảm bảo tính chính xác và minh bạch. Thứ nhất, phải theo dõi và phản ánh kịp thời, đầy đủ các khoản thu, chi phát sinh hàng ngày. Mọi giao dịch đều phải có chứng từ kế toán hợp lệ như phiếu thu, phiếu chi, giấy báo Nợ, giấy báo Có. Thứ hai, kế toán phải thực hiện kiểm tra, đối chiếu số liệu thường xuyên. Số dư tiền mặt trên sổ kế toán phải khớp với biên bản kiểm kê quỹ thực tế. Số dư tiền gửi ngân hàng phải được đối chiếu với sổ phụ do ngân hàng cung cấp. Mọi chênh lệch phải được phát hiện và xử lý kịp thời. Cuối cùng, kế toán viên phải tuân thủ các nguyên tắc hạch toán, đặc biệt là việc quy đổi ngoại tệ (nếu có) và trình bày thông tin trên các báo cáo tài chính theo đúng chuẩn mực kế toán hiện hành.

II. Phân Tích Thực Trạng Kế Toán Vốn Bằng Tiền Tại Đại Lợi

Việc áp dụng lý thuyết vào thực tế luôn tồn tại những thách thức nhất định. Khóa luận đã đi sâu phân tích thực trạng công tác kế toán vốn bằng tiền tại Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi. Nhìn chung, công ty đã xây dựng được một quy trình hạch toán tương đối hoàn chỉnh, tuân thủ các quy định của chế độ kế toán Việt Nam. Công ty áp dụng hình thức kế toán Nhật ký chung, một hình thức phổ biến và phù hợp với quy mô hoạt động. Tuy nhiên, qua quá trình khảo sát, nghiên cứu đã chỉ ra một số vấn đề và hạn chế cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả quản lý. Các nghiệp vụ liên quan đến tiền mặt và tiền gửi ngân hàng được xử lý bởi đội ngũ kế toán có chuyên môn, nhưng đôi khi vẫn còn những sai sót nhỏ trong việc luân chuyển chứng từ. Việc kiểm soát nội bộ đối với các khoản thu chi cần được siết chặt hơn nữa. Đặc biệt, công tác đối chiếu số liệu giữa các bộ phận liên quan (thủ quỹ, kế toán) và với ngân hàng chưa được thực hiện một cách định kỳ và nhất quán, tiềm ẩn nguy cơ sai lệch số liệu trên báo cáo tài chính. Việc phân tích các vấn đề này là cơ sở quan trọng để đề xuất các giải pháp hoàn thiện, giúp hệ thống kế toán của công ty vận hành trơn tru và hiệu quả hơn.

2.1. Quy trình hạch toán tiền mặt và tiền gửi ngân hàng

Tại Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi, quy trình hạch toán được thực hiện dựa trên các chứng từ kế toán gốc. Đối với tiền mặt, mọi khoản thu đều được lập Phiếu thu, mọi khoản chi đều lập Phiếu chi, có đầy đủ chữ ký của người lập, kế toán trưởng và giám đốc. Thủ quỹ căn cứ vào chứng từ hợp lệ để thực hiện thu, chi và ghi sổ quỹ. Đối với tiền gửi ngân hàng, kế toán căn cứ vào giấy báo Nợ, giấy báo Có hoặc sao kê của ngân hàng để hạch toán vào sổ chi tiết. Công ty sử dụng phần mềm kế toán Bravo để tự động hóa một phần công việc, giúp giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Dù vậy, việc phân loại và lưu trữ chứng từ đôi khi còn chưa khoa học, gây khó khăn cho việc tra cứu và kiểm tra sau này.

2.2. Hạn chế trong kiểm soát và đối chiếu các khoản phải thu

Một trong những thách thức lớn trong công tác kế toán tại công ty là việc quản lý các khoản phải thu. Dù đã mở sổ theo dõi chi tiết cho từng khách hàng, việc phân loại nợ theo tuổi (nợ trong hạn, quá hạn) chưa được chú trọng. Điều này ảnh hưởng đến việc lập dự phòng phải thu khó đòi và đánh giá rủi ro tín dụng. Hơn nữa, việc đối chiếu công nợ với khách hàng chưa được thực hiện thường xuyên, dẫn đến khả năng tồn tại chênh lệch số liệu. Công tác thu hồi nợ đôi khi còn chậm trễ, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và vốn bằng tiền của công ty. Đây là những điểm yếu cần được khắc phục để cải thiện tình hình tài chính và nâng cao hiệu quả quản lý công nợ.

III. Phương Pháp Hạch Toán Vốn Bằng Tiền Chuẩn Theo Thông Tư 200

Để đảm bảo tính nhất quán và tuân thủ pháp luật, công tác kế toán vốn bằng tiền phải được thực hiện theo đúng hướng dẫn của Thông tư 200/2014/TT-BTC. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhất, quy định hệ thống tài khoản, phương pháp hạch toán và cách trình bày thông tin trên báo cáo tài chính. Khóa luận đã hệ thống hóa lại các nguyên tắc cốt lõi này. Theo đó, tiền mặt được theo dõi trên Tài khoản 111, tiền gửi ngân hàng trên Tài khoản 112, và tiền đang chuyển trên Tài khoản 113. Mỗi tài khoản có kết cấu và nội dung phản ánh riêng, yêu cầu kế toán viên phải nắm vững để định khoản chính xác. Việc ghi nhận các giao dịch phải dựa trên nguyên tắc giá gốc và được thực hiện tại thời điểm phát sinh. Đặc biệt, đối với các giao dịch bằng ngoại tệ, kế toán phải tuân thủ nguyên tắc tỷ giá, áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế cho bên Nợ và tỷ giá ghi sổ bình quân gia quyền cho bên Có. Cuối kỳ, số dư ngoại tệ phải được đánh giá lại theo tỷ giá thực tế tại thời điểm lập báo cáo. Việc áp dụng đúng các phương pháp này không chỉ giúp Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi tuân thủ pháp luật mà còn nâng cao tính chính xác của thông tin kế toán.

3.1. Nguyên tắc sử dụng các tài khoản 111 112 và 113

Tài khoản 111 – Tiền mặt dùng để phản ánh tình hình thu, chi, tồn quỹ tiền mặt Việt Nam, ngoại tệ và vàng tiền tệ. Bên Nợ ghi nhận các khoản thu, bên Có ghi nhận các khoản chi. Tài khoản 112 – Tiền gửi ngân hàng phản ánh số tiền hiện có và biến động tiền gửi tại các ngân hàng. Tương tự TK 111, bên Nợ phản ánh các khoản tiền gửi vào, bên Có phản ánh các khoản rút ra. Tài khoản 113 – Tiền đang chuyển được sử dụng khi doanh nghiệp đã nộp tiền vào ngân hàng hoặc trả cho đơn vị khác nhưng chưa nhận được giấy báo Có hoặc giấy báo Nợ. Việc sử dụng đúng các tài khoản này giúp phân loại rõ ràng các loại vốn bằng tiền, phục vụ tốt cho công tác quản lý và lập báo cáo.

3.2. Quy trình luân chuyển chứng từ kế toán tiền hợp lệ

Một quy trình luân chuyển chứng từ kế toán hiệu quả là nền tảng của một hệ thống kiểm soát nội bộ vững mạnh. Quy trình chuẩn bắt đầu từ việc lập chứng từ (phiếu thu, phiếu chi, ủy nhiệm chi) dựa trên các nghiệp vụ kinh tế phát sinh. Sau đó, chứng từ phải được kiểm tra và phê duyệt bởi các cấp có thẩm quyền (kế toán trưởng, giám đốc). Tiếp theo, thủ quỹ hoặc kế toán thanh toán thực hiện giao dịch dựa trên chứng từ đã được duyệt. Cuối cùng, một liên của chứng từ được chuyển cho kế toán để ghi sổ, và một liên được lưu trữ theo quy định. Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình này đảm bảo mọi giao dịch đều được kiểm soát, có bằng chứng rõ ràng và giảm thiểu rủi ro sai sót, gian lận trong quản lý vốn bằng tiền.

IV. Top 3 Giải Pháp Hoàn Thiện Công Tác Kế Toán Vốn Bằng Tiền

Dựa trên việc phân tích cơ sở lý luận và thực trạng tại Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi, khóa luận đã đề xuất nhiều giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán vốn bằng tiền và quản lý các khoản phải thu. Các giải pháp này không chỉ tập trung vào việc khắc phục các hạn chế đã chỉ ra mà còn hướng tới việc nâng cao hiệu quả quản trị tài chính tổng thể. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ thống kế toán minh bạch, chính xác và cung cấp thông tin kịp thời cho ban lãnh đạo. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp về công nghệ, quy trình và con người sẽ giúp công ty tối ưu hóa việc sử dụng vốn bằng tiền, giảm thiểu rủi ro thất thoát và cải thiện khả năng thanh toán. Những kiến nghị này mang tính thực tiễn cao, có thể được áp dụng không chỉ tại Đại Lợi mà còn ở các doanh nghiệp có quy mô và mô hình hoạt động tương tự. Sự cải tiến liên tục trong công tác kế toán là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp thích ứng với sự thay đổi của môi trường kinh doanh và phát triển bền vững trong tương lai.

4.1. Tối ưu hóa việc ứng dụng phần mềm kế toán Bravo

Công ty hiện đang sử dụng phần mềm Bravo nhưng chưa khai thác hết tiềm năng của nó. Giải pháp đề xuất là cần đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ kế toán để sử dụng thành thạo các module nâng cao. Cụ thể, cần tận dụng chức năng quản lý công nợ theo tuổi, tự động gửi thông báo nhắc nợ và lập báo cáo phân tích nợ phải thu. Ngoài ra, có thể tích hợp phần mềm với hệ thống ngân hàng điện tử (internet banking) để tự động đối chiếu số dư tiền gửi ngân hàng, giảm thiểu công việc thủ công và hạn chế sai sót. Việc tối ưu hóa công nghệ sẽ giúp quy trình kế toán vốn bằng tiền trở nên nhanh chóng, chính xác và hiệu quả hơn.

4.2. Xây dựng quy chế kiểm kê đối chiếu công nợ định kỳ

Để khắc phục hạn chế trong công tác kiểm soát, công ty cần ban hành một quy chế chính thức về việc kiểm kê và đối chiếu. Theo đó, việc kiểm kê quỹ tiền mặt phải được thực hiện đột xuất và định kỳ (cuối mỗi ngày hoặc cuối tuần) với sự tham gia của một ban kiểm kê độc lập. Đối với các khoản phải thu, quy chế cần quy định rõ tần suất gửi biên bản đối chiếu công nợ cho khách hàng (hàng tháng hoặc hàng quý). Mọi chênh lệch phát hiện qua kiểm kê và đối chiếu phải được lập biên bản và tìm ra nguyên nhân, đề xuất biện pháp xử lý dứt điểm. Quy chế này sẽ tạo ra một cơ chế giám sát chặt chẽ, đảm bảo tính khớp đúng của sổ sách kế toán.

4.3. Nâng cao nghiệp vụ cho đội ngũ nhân sự kế toán

Con người luôn là yếu tố trung tâm. Công ty cần đầu tư vào việc đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn cho nhân viên kế toán. Cần tổ chức các buổi tập huấn về các chuẩn mực và thông tư kế toán mới, đặc biệt là các quy định liên quan đến kế toán vốn bằng tiền và quản lý công nợ. Khuyến khích nhân viên tham gia các khóa học lấy chứng chỉ chuyên ngành. Một đội ngũ nhân sự có năng lực không chỉ thực hiện công việc chính xác hơn mà còn có khả năng tham mưu cho ban lãnh đạo về các chiến lược quản lý tài chính hiệu quả, góp phần vào sự phát triển chung của Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường và xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, việc quản trị, đầu tư và sử dụng hiệu quả nguồn vốn kinh doanh là vấn đề cốt lõi đối với sự tồn tại và phát triển của mỗi doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát tốt các nguồn lực tài chính để nắm bắt cơ hội cũng như đối phó với những biến động của thị trường. Trong hệ thống tài chính doanh nghiệp, vốn bằng tiền và các khoản phải thu là hai bộ phận cấu thành tài sản ngắn hạn đặc biệt quan trọng, phản ánh trực tiếp khả năng thanh toán nhanh, mức độ an toàn tài chính và hiệu quả chu chuyển vốn. Tuy nhiên, đây cũng là các khoản mục có độ nhạy cảm cao, tiềm ẩn nhiều nguy cơ sai lệch, thất thoát, biển thủ hoặc gian lận nhằm bóp méo bức tranh tài chính thực tế nếu không được ghi chép và kiểm soát chặt chẽ.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, đề tài "Kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu tại công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi" được thực hiện nhằm phân tích thực trạng hạch toán phần hành này tại một doanh nghiệp thương mại - dịch vụ kỹ thuật cơ khí và phân phối phương tiện vận tải.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng công tác kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu tại Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi, từ đó đề xuất các kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác kế toán vốn bằng tiền và công nợ phải thu trong thời gian tới.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu trong doanh nghiệp.
   • Phân tích và đánh giá thực trạng công tác kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu tại Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi.
   • Đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao, hoàn thiện công tác kế toán phần hành này tại đơn vị trong giai đoạn tiếp theo.

Nhiệm vụ nghiên cứu được thể hiện qua 3 câu hỏi nghiên cứu:

1. Cơ sở lý thuyết nào được sử dụng để làm nền tảng cho việc hạch toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu?
2. Thực trạng công tác kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu tại Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi trong thời gian qua diễn ra như thế nào?
3. Những kiến nghị nào cần được thực hiện nhằm nâng cao công tác kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu của Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi trong thời gian tới?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực tế công tác kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu tại Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi trong năm 2019.
• Phạm vi không gian: Đề tài được thực hiện tại Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi (địa chỉ: Số 225, Quốc lộ 1A, Tân Quới Tây, xã Trường An, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ nghiên cứu được thu thập từ chứng từ, sổ sách kế toán (sổ cái, sổ chi tiết) quý 4 năm 2019 và Báo cáo tài chính của công ty trong 3 năm liên tiếp (năm 2017, năm 2018 và năm 2019).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các chuẩn mực và quy định hiện hành của chế độ kế toán doanh nghiệp Việt Nam, trọng tâm là Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính.

Khung lý thuyết phân chia rõ hai phần hành chính:

• Kế toán vốn bằng tiền: Vốn bằng tiền là một bộ phận tài sản ngắn hạn có tính thanh khoản cao nhất, bao gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng, kho bạc, công ty tài chính và tiền đang chuyển (tồn tại dưới hình thức tiền Việt Nam, ngoại tệ hoặc vàng tiền tệ). Hệ thống tài khoản hạch toán gồm: Tài khoản 111 - Tiền mặt (chi tiết TK 1111, TK 1112, TK 1113), Tài khoản 112 - Tiền gửi ngân hàng (chi tiết TK 1121, TK 1122, TK 1123) và Tài khoản 113 - Tiền đang chuyển (chi tiết TK 1131, TK 1132). Các nguyên tắc hạch toán quy định việc ghi nhận liên tục theo trình tự thời gian, quy đổi ngoại tệ theo tỷ giá giao dịch thực tế đối với bên Nợ và tỷ giá ghi sổ bình quân gia quyền đối với bên Có, đồng thời đánh giá lại số dư ngoại tệ cuối kỳ.
• Kế toán các khoản phải thu: Là các khoản nợ phải thu phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh, được phân loại thành phải thu khách hàng mang tính thương mại (TK 131), phải thu nội bộ giữa doanh nghiệp với đơn vị trực thuộc phụ thuộc (TK 136, gồm TK 1361, TK 1362, TK 1363, TK 1368) và phải thu khác không mang tính thương mại như bồi thường, cho mượn tạm thời, cổ tức, lợi nhuận, tài sản thiếu chờ xử lý (TK 138, gồm TK 1381, TK 1385, TK 1388). Trên Báo cáo tài chính, các khoản phải thu được phân loại theo kỳ hạn ngắn hạn và dài hạn để lập dự phòng phải thu khó đòi theo quy định.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả áp dụng gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập số liệu thứ cấp từ hệ thống chứng từ kế toán gốc (phiếu thu, phiếu chi, giấy báo Nợ, giấy báo Có, hóa đơn GTGT, biên bản kiểm kê quỹ), sổ sách kế toán chi tiết, sổ cái và Báo cáo tài chính các năm 2017 - 2019 do Phòng Kế toán Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi cung cấp.
• Phương pháp hạch toán và ghi sổ kế toán: Phản ánh quy trình lập chứng từ, định khoản tài khoản và trình tự ghi sổ thực tế theo hình thức Nhật ký chung tại đơn vị.
• Phương pháp so sánh: Sử dụng để đánh giá xu hướng biến động của các chỉ tiêu kinh tế - tài chính qua các năm dựa trên điều kiện so sánh đồng nhất về không gian, thời gian và phương pháp tính. Phương pháp so sánh bao gồm:
  • So sánh số tuyệt đối để phản ánh mức chênh lệch cụ thể: $$\Delta A = A_1 - A_0$$
  • So sánh số tương đối để xác định tốc độ tăng trưởng: $$%\Delta A = \frac{\Delta A}{A_0} \times 100%$$ (Trong đó: $A_1$ là giá trị kỳ phân tích; $A_0$ là giá trị kỳ gốc).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận kế toán tài chính liên quan đến vốn bằng tiền và các khoản phải thu theo Thông tư 200/2014/TT-BTC:

• Kế toán vốn bằng tiền: Nêu định nghĩa, nhiệm vụ theo dõi kịp thời dòng tiền thu - chi, kiểm soát việc chấp hành chế độ quản lý quỹ và đối chiếu khớp đúng giữa kế toán với thủ quỹ và ngân hàng. Trình bày chi tiết nội dung, kết cấu tài khoản, phương pháp hạch toán và biểu mẫu sổ sách (Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái, Sổ chi tiết) đối với TK 111, TK 112 và TK 113. Nêu rõ thủ tục luân chuyển phiếu thu, phiếu chi lập thành 3 liên (kế toán giữ, thủ quỹ giữ, người giao/nhận tiền giữ) và quy trình xử lý chênh lệch kiểm kê quỹ hay số dư ngoại tệ cuối kỳ.
• Kế toán các khoản phải thu: Trình bày khái niệm, nguyên tắc phân loại chi tiết theo kỳ hạn, đối tượng, loại nguyên tệ; phương pháp hạch toán công nợ người mua (TK 131), các quan hệ thanh toán vốn và chi phí nội bộ (TK 136), cùng các khoản phải thu khác (TK 138). Khẳng định nguyên tắc hạch toán chi tiết số dư hai bên của TK 131 khi lập Bảng cân đối kế toán (ghi đồng thời bên Tài sản và bên Nguồn vốn theo từng đối tượng riêng biệt).

Chương 2: Thực trạng kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu tại công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi

Chương 2 tập trung phản ánh tổng quan về doanh nghiệp và thực tế tổ chức công tác kế toán:

• Lịch sử hình thành và cơ cấu tổ chức: Tiền thân của công ty là cơ sở Cơ khí Đại Lợi thành lập năm 1995 tại thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp bởi ông Lê Tấn Đại. Doanh nghiệp từng đạt nhiều giải thưởng, bằng khen như "Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao", "Bông Lúa Vàng Việt Nam", giải Nhì hội thi "Máy gặt đập liên hợp Đồng Bằng Sông Cửu Long", bằng khen của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn năm 2008, danh hiệu "Thương hiệu tiêu biểu Đồng Bằng Sông Cửu Long" năm 2014. Năm 2009, doanh nghiệp thành lập 2 công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi tại Vĩnh Long và Đồng Tháp, liên kết làm đại lý ủy quyền cho hãng Kubota (Nhật Bản). Đến ngày 21/03/2015, mở rộng thành lập đại lý ô tô ủy quyền duy nhất của Công ty TNHH Việt Nam Suzuki tại Vĩnh Long.
• Sản phẩm kinh doanh chủ yếu:
  • Máy móc nông nghiệp Kubota: Máy kéo (B2420, L3108, L3408, L4508, M6040, L4018), máy gặt đập liên hợp (DC-35, DC-60, DC-70), máy cấy lúa (SPW-48C, NSPU-68C), máy xới đất (KRX164SP-VN-B, KRX182-SP-VN-B, RX220H), máy cuốn rơm, cộ lúa và động cơ dầu Kubota.
  • Xe ô tô và xe thương mại Suzuki: Dòng thương mại gồm Suzuki Super Carry Pro, Suzuki Blind Van, Suzuki Carry Truck; dòng du lịch 5-7 chỗ gồm Suzuki Ertiga, Suzuki Grand Vitara, Suzuki Ciaz, Suzuki Celerio, Suzuki New Swift; cùng dịch vụ bảo trì, sửa chữa và kinh doanh phụ tùng chính hãng.
• Tổ chức bộ máy quản lý và kế toán:
  • Bộ máy quản lý theo mô hình trực tuyến: Giám đốc (ông Lê Tấn Đại) $\rightarrow$ Phó Giám đốc $\rightarrow$ Quản lý $\rightarrow$ Các bộ phận trực thuộc: Phòng Kế toán, Phòng Kinh doanh, Phòng Dịch vụ (cửa hàng Suzuki), Phòng Kỹ thuật (cửa hàng Kubota).
  • Bộ máy kế toán gồm 4 nhân sự: Chị Phan Hà Huỳnh Phương (Kế toán trưởng), Chị Tống Thúy Hằng (Kế toán tổng hợp), Chị Lê Ánh Thi (Kế toán dịch vụ) và Chị Nguyễn Ngọc Minh Châu (Thủ quỹ).
• Chính sách và phương pháp kế toán áp dụng:
  • Chế độ kế toán: Áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC. Niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12 hàng năm. Đơn vị tiền tệ: Đồng Việt Nam (VND).
  • Phương pháp tính thuế GTGT: Phương pháp khấu trừ.
  • Hạch toán hàng tồn kho: Phương pháp kê khai thường xuyên; xuất kho tính theo phương pháp thực tế đích danh; giá trị hàng tồn kho xác định theo giá gốc.
  • Hình thức sổ kế toán: Áp dụng hình thức "Nhật ký chung" với quy trình luân chuyển chứng từ gốc ghi vào Nhật ký chung $\rightarrow$ Sổ Cái $\rightarrow$ Bảng cân đối phát sinh $\rightarrow$ Báo cáo tài chính.
  • Ứng dụng tin học: Doanh nghiệp trang bị máy tính kết nối mạng nội bộ, internet và ứng dụng phần mềm kế toán Bravo để nhập liệu, phân tích số liệu hàng ngày và xuất báo cáo định kỳ.
• Thực trạng hạch toán phần hành: Trình bày quy trình theo dõi thực tế các tài khoản tiền mặt (TK 111), tiền gửi ngân hàng (TK 112), tiền đang chuyển (TK 113), phải thu khách hàng (TK 131), phải thu nội bộ (TK 136) và phải thu khác (TK 138) thông qua số liệu chứng từ, sổ chi tiết quý 4 năm 2019.

Chương 3: Nhận xét và kiến nghị

Chương 3 đưa ra các đánh giá khách quan về ưu điểm, hạn chế và đề xuất giải pháp:

• Nhận xét công tác kế toán: Đánh giá việc chấp hành chế độ chứng từ, ghi sổ và ứng dụng phần mềm kế toán Bravo giúp bộ máy kế toán vận hành đồng bộ, cung cấp số liệu kịp thời cho ban Giám đốc. Tuy nhiên, doanh nghiệp còn gặp khó khăn do tính chất sở hữu một thành viên, mô hình quản lý còn mang tính chất gia đình, khả năng tự chủ vốn còn hạn hẹp và áp lực cạnh tranh gay gắt từ các đại lý ủy quyền trong khu vực.
• Kiến nghị hoàn thiện:
  • Kiến nghị về tổ chức công tác kế toán chung: Nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ nhân sự, tối ưu hóa các phân hệ của phần mềm Bravo.
  • Kiến nghị về kế toán vốn bằng tiền: Tăng cường kiểm kê quỹ đột xuất, hoàn thiện thủ tục ký duyệt chứng từ thu - chi và đối chiếu sổ phụ ngân hàng chặt chẽ hơn.
  • Kiến nghị về kế toán các khoản phải thu: Thiết lập quy trình phân loại tuổi nợ rõ ràng, thường xuyên đôn đốc đối chiếu công nợ khách hàng mua xe và máy nông nghiệp trả chậm nhằm hạn chế phát sinh nợ xấu, đồng thời đưa ra các chính sách chiết khấu thanh toán hợp lý.

Kết quả và đóng góp

Kết quả phân tích hoạt động kinh doanh

Số liệu trích xuất từ Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi giai đoạn 2017 – 2019 thể hiện như sau:

STT	Chỉ tiêu	Năm 2017	Năm 2018	Năm 2019	Chênh lệch 2018/2017 (Giá trị)	Chênh lệch 2018/2017 (Tỷ lệ %)	Chênh lệch 2019/2018 (Giá trị)	Chênh lệch 2019/2018 (Tỷ lệ %)
1	Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ	-	-	67.144	-	-	-	13,91
2	Các khoản giảm trừ doanh thu	-	-	-	-	-	-	-
3	Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ	-	-	67.144	-	-	-	13,91
4	Giá vốn hàng bán	-	-	63.776	-	-	-	13,14
5	Lợi nhuận gộp về bán hàng và cung cấp dịch vụ	-	-	3.368	-	-	-	36,64
6	Doanh thu hoạt động tài chính	-	-	501.442	-	-	-	4,22
7	Chi phí tài chính	-	-	1.704	-	-	-	19,50
8	Chi phí bán hàng	-	-	-	-	-	-	-
9	Chi phí quản lý doanh nghiệp	-	-	2.625	-	-	-	8,21

(Đơn vị tính: Đồng; trích xuất theo Bảng 2.1 trong văn bản khóa luận).

Đóng góp thực tiễn của khóa luận

• Làm rõ quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán kế toán vốn bằng tiền (TK 111, TK 112, TK 113) và nợ phải thu (TK 131, TK 136, TK 138) theo hình thức Nhật ký chung tại một doanh nghiệp phân phối cơ khí - ô tô.
• Khảo sát thực tế việc ứng dụng phần mềm kế toán Bravo vào quản trị dữ liệu kế toán hàng ngày, lập sổ cái và bảng cân đối số phát sinh.
• Đề xuất các giải pháp kiểm soát dòng tiền, đẩy mạnh thu hồi công nợ mua máy nông nghiệp và xe thương mại, góp phần nâng cao hiệu quả thanh toán và hạn chế rủi ro thất thoát vốn tại đơn vị.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi nghiên cứu của đề tài tập trung vào dữ liệu kế toán thứ cấp quý 4 năm 2019 và số liệu Báo cáo tài chính giai đoạn 2017 – 2019 tại một pháp nhân duy nhất là Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi (Vĩnh Long). Các đánh giá về dòng tiền và công nợ chưa so sánh mở rộng với các doanh nghiệp đại lý ủy quyền khác trong cùng ngành cơ khí - ô tô tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Khảo sát và phân tích toàn diện chu kỳ luân chuyển vốn bằng tiền và công nợ trong các giai đoạn tiếp theo; mở rộng nghiên cứu sang hệ thống kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro thanh toán trong các chuỗi phân phối máy nông nghiệp trả góp.

Giá trị tham khảo

Tài liệu này có giá trị tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán, Tài chính - Ngân hàng: Cung cấp tài liệu mẫu về phương pháp tiếp cận đề tài kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, quy trình lập sổ sách kế toán theo hình thức Nhật ký chung.
• Kế toán viên và nhà quản lý tại các doanh nghiệp thương mại, đại lý ủy quyền ô tô - máy nông nghiệp: Tham khảo cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán 4 vị trí, mô hình luân chuyển chứng từ thu/chi và phương pháp ứng dụng phần mềm kế toán Bravo trong theo dõi công nợ khách hàng và tiền tệ.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?
Công ty áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, sử dụng hình thức kế toán "Nhật ký chung", niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12, đơn vị tiền tệ ghi sổ là Đồng Việt Nam (VND).

2. Cơ cấu nhân sự của phòng kế toán tại công ty gồm những ai và đảm nhận vị trí nào?
Bộ máy kế toán của công ty gồm 4 nhân sự:

• Kế toán trưởng: Chị Phan Hà Huỳnh Phương
• Kế toán tổng hợp: Chị Tống Thúy Hằng
• Kế toán dịch vụ: Chị Lê Ánh Thi
• Thủ quỹ: Chị Nguyễn Ngọc Minh Châu

3. Mặt hàng kinh doanh chủ lực của Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi là gì?
Công ty là đại lý ủy quyền phân phối hai dòng sản phẩm chính:

• Máy nông nghiệp Kubota: Các dòng máy kéo (L4018, B2420, L3108, L3408, L4508, M6040), máy gặt đập liên hợp (DC-35, DC-60, DC-70), máy cấy lúa, máy xới, cộ lúa, máy cuốn rơm và động cơ dầu.
• Ô tô và xe thương mại Suzuki: Suzuki Super Carry Pro, Blind Van, Carry Truck (thương mại) và Suzuki Ertiga, Vitara, Ciaz, Celerio, Swift (xe du lịch 5-7 chỗ), kèm dịch vụ sửa chữa và phụ tùng chính hãng.

4. Công ty áp dụng phương pháp kế toán hàng tồn kho và tính thuế giá trị gia tăng như thế nào?
Công ty tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, xuất kho xác định theo phương pháp thực tế đích danh và ghi nhận giá trị hàng tồn kho cuối kỳ theo giá gốc.

5. Doanh nghiệp sử dụng công cụ tin học nào để hỗ trợ công tác kế toán?
Công ty sử dụng phần mềm kế toán Bravo kết nối hệ thống máy tính nội bộ để nhập chứng từ phát sinh hàng ngày, phân tích số liệu, khóa sổ và in các sổ sách, báo cáo tài chính định kỳ.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Huỳnh Ngọc Trinh đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu theo quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC. Đề tài phản ánh chi tiết thực trạng tổ chức bộ máy kế toán, hình thức sổ Nhật ký chung và việc vận dụng phần mềm Bravo tại Công ty TNHH MTV Cơ khí Đại Lợi trong năm 2019. Trên cơ sở phân tích số liệu thực tế, nghiên cứu đã chỉ ra những thuận lợi, khó khăn và đề xuất các kiến nghị thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tiền tệ và kiểm soát công nợ tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN VỐN BẰNG TIỀN VÀ CÁC KHOẢN PHẢI THU 1.1 Kế toán vốn bằng tiền 1.1 Khái quát về kế toán vốn bằng tiền 1.1 Khái niệm vốn bằng tiền SVTH: Lê Huỳnh Ngọc Trinh Trang 3 Khóa luận tốt nghiệp Vốn bằng tiền là một bộ phận của tài sản ngắn hạn, là loại tài sản có tính thanh khoản cao nhất. Vốn bằng tiền là chỉ tiêu quan trọng đánh giá khả năng thanh toán của một doanh nghiệp, do đó việc ghi chép và phản ánh đúng tiền vào sổ sách kế toán cũng như trình bày chính xác chỉ tiêu tiền vào các báo cáo tài chính là rất quan trọng. Nếu xét về địa điểm sử dụng thì vốn bằng tiền bao gồm: tiền tại quỹ, tiền đang trong quá trình chuyển vào ngân hàng hay chuyển qua bưu điện. và các khoản tiền đang gửi ở các ngân hàng.

Nếu xét theo hình thức sử dụng thì vốn bằng tiền bao gồm: tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng tiền tệ.2 Nhiệm vụ của kế toán vốn bằng tiền Phải theo dõi và phản ánh kịp thời dòng tiền thu vào và dòng tiền chi ra của tiền mặt và tiền gửi ngân hàng tại doanh nghiệp. Tổ chức thực hiện đầy đủ, thống nhất các quy định về chứng từ nhằm thực hiện chức năng kiểm soát và giám sát tình hình chấp hành chế độ quản lý vốn bằng tiền. Thực hiện kiểm tra, đối chiếu số liệu giữa sổ kế toán tiền mặt và tiền gửi ngân hàng với sổ của thủ quỹ và sổ phụ ngân hàng để khi có chênh lệch thì phải tìm hiểu nguyên nhân và điều chỉnh kịp thời.3 Nguyên tắc hạch toán Kế toán phải mở sổ kế toán ghi chép hàng ngày liên tục theo trình tự phát sinh các khoản thu, chi, xuất, nhập tiền, ngoại tệ và tính ra số tồn tại quỹ và từng tài khoản ở Ngân hàng tại mọi thời điểm để tiện cho việc kiểm tra, đối chiếu. Các khoản tiền do doanh nghiệp khác và cá nhân ký cược, ký quỹ tại doanh nghiệp được quản lý và hạch toán như tiền của doanh nghiệp.

Khi thu, chi phải có phiếu thu, phiếu chi và có đủ chữ ký theo quy định của chế độ chứng từ kế toán. Kế toán phải theo dõi chi tiết tiền theo nguyên tệ. Khi phát sinh các giao dịch bằng ngoại tệ, kế toán phải quy đổi ngoại tệ ra Đồng Việt Nam theo nguyên tắc:  Bên Nợ các tài khoản tiền áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế; SVTH: Lê Huỳnh Ngọc Trinh Trang 4 Khóa luận tốt nghiệp  Bên Có các tài khoản tiền áp dụng tỷ giá ghi sổ bình quân gia quyền. Tại thời điểm lập Báo cáo tài chính theo quy định của pháp luật, doanh nghiệp phải đánh giá lại số dư ngoại tệ và vàng ngoại tệ theo tỷ giá giao dịch thực tế.2 Kế toán tiền mặt 1.1 Khái niệm Tiền mặt là các khoản tiền đang có ở quỹ, dùng để thanh toán ngay, bao gồm tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng tiền tệ.2 Chứng từ và thủ tục hạch toán  Chứng từ Phiếu thu, phiếu chi Phiếu xuất, phiếu nhập kho vàng tiền tệ Biên lai thu tiền; bảng kê vàng tiền tệ Biên bản kiểm kê quỹ  Thủ tục hạch toán Phiếu thu, phiếu chi do kế toán lập thành 3 liên (đặt giấy than viết một lần).

Sau khi ghi đầy đủ các nội dung trên phiếu và ký vào phiếu chuyển cho kế toán trưởng duyệt (và cả thủ thưởng đơn vị duyệt – đối với phiếu chi). Sau đó, chuyển cho thủ quỹ làm căn cứ nhập, xuất quỹ. Thủ quỹ giữ lại 1 liên để ghi sổ quỹ, 1 liên giao cho người nộp (hoặc người nhận tiền), 1 liên lưu nơi lập phiếu. Cuối ngày, toàn bộ phiếu thu, chi được thủ quỹ chuyển cho kế toán để ghi sổ kế toán.