Khóa Luận Tốt Nghiệp: Kế Toán Thuế Tại Công Ty Cổ Phần Công Trình Công Cộng Vĩnh Long

Khóa luận tốt nghiệp kế toán thuế tại công ty cổ phần công trình công cộng Vĩnh Long, phân tích thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả.

• Trường học: Trường Đại Học Vĩnh Long
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Khóa Luận Tốt Nghiệp Về Kế Toán Thuế Tại Công Ty Cổ Phần Công Trình Công Cộng Vĩnh Long
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Địa điểm: Vĩnh Long

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN THUẾ
• 1.1. Tổng quan về thuế
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm
• 1.1.2. Phân loại thuế
• 1.1.2.1. Phân theo đối tượng đánh thuế
• 1.1.2.2. Theo phương thức đánh thuế
• 1.1.3. Các yếu tố cấu thành sắc thuế
• 1.1.3.1. Đối tượng nộp thuế
• 1.1.3.2. Thuế suất – mức thuế – biểu thuế
• 1.1.3.3. Chế độ miễn, giảm thuế
• 1.1.4. Vai trò của thuế trong nền kinh tế xã hội
• 1.1.4.1. Thuế là khoản phải thu chủ yếu của NSNN
• 1.1.4.2. Thuế là công cụ quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế
• 1.1.4.3. Góp phần điều hòa thu nhập, thực hiện công bằng trong phân phối
• 1.2. Kế toán thuế giá trị gia tăng
• 1.2.1. Chứng từ hạch toán
• 1.2.2. Tài khoản sử dụng
• 1.2.2.1. Thuế GTGT được khấu trừ
• 1.2.2.2. Thuế GTGT phải nộp
• 1.2.3. Phương pháp tính thuế
• 1.2.3.1. Phương pháp khấu trừ
• 1.2.3.2. Phương pháp trực tiếp
• 1.2.4. Phương pháp hạch toán
• 1.2.4.1. Đối với đơn vị nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ
• 1.2.4.2. Đối với đơn vị nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp
• 1.2.5. Sổ sách sử dụng
• 1.3. Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.3.1. Tài khoản sử dụng
• 1.3.2. Phương pháp tính thuế
• 1.3.3. Kỳ tính thuế
• 1.3.4. Chứng từ hạch toán
• 1.3.5. Nguyên tắc hạch toán
• 1.3.6. Phương pháp hạch toán
• 1.3.7. Sổ sách sử dụng
• 1.4. Kế toán thuế thu nhập cá nhân
• 1.4.1. Tài khoản sử dụng
• 1.4.2. Phương pháp tính thuế
• 1.4.3. Chứng từ hạch toán
• 1.4.4. Nguyên tắc hạch toán
• 1.4.5. Phương pháp hạch toán
• 1.4.6. Sổ sách sử dụng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN THUẾ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG TRÌNH CÔNG CỘNG VĨNH LONG
• 2.1. Giới thiệu khái quát về Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty
• 2.1.2. Ngành nghề và địa bàn kinh doanh
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý
• 2.1.3.1. Chức năng, nhiệm vụ từng phòng ban
• 2.1.4. Tổ chức công tác kế toán
• 2.1.4.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.4.2. Chức năng, nhiệm vụ
• 2.1.4.3. Chế độ và phương pháp kế toán áp dụng
• 2.1.4.4. Hình thức kế toán
• 2.1.4.5. Ứng dụng tin học trong công tác kế toán
• 2.1.5. Thuận lợi, khó khăn, và phương hướng hoạt động
• 2.1.5.1. Phương hướng hoạt động
• 2.1.6. Tình hình kinh doanh những năm gần đây
• 2.2. Thực trạng về kế toán thuế tại Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long
• 2.2.1. Kế toán thuế GTGT
• 2.2.1.1. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long
• 2.2.1.2. Tài khoản sử dụng
• 2.2.1.3. Chứng từ sử dụng
• 2.2.1.4. Quy trình kế toán thực hiện
• 2.2.1.5. Nghiệp vụ kinh tế phát sinh tại Công ty
• 2.2.1.6. Sổ kế toán sử dụng
• 2.2.2. Kế toán thuế TNDN
• 2.2.2.1. Tài khoản sử dụng
• 2.2.2.2. Chứng từ sử dụng
• 2.2.2.3. Quy trình kế toán thực hiện
• 2.2.2.4. Nghiệp vụ kinh tế phát sinh tại Công ty
• 2.2.2.5. Sổ kế toán sử dụng
• 2.2.3. Thuế thu nhập cá nhân
• 2.2.3.1. Tài khoản sử dụng
• 2.2.3.2. Chứng từ sử dụng
• 2.2.3.3. Nghiệp vụ kinh tế phát sinh tại Công ty
• 2.2.3.4. Sổ kế toán sử dụng
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Về công tác kế toán tại Công ty
• 3.1.1. Nhược điểm
• 3.2. Về công tác kế toán thuế Cty Cổ phần Công Trình Công Cộng Vĩnh Long
• 3.2.1. Về công tác kế toán tại công ty
• 3.2.2. Về mở TK chi tiết
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan khóa luận kế toán thuế tại CTCC Vĩnh Long 2020

Bài viết này phân tích chuyên sâu nội dung khóa luận tốt nghiệp về đề tài “Kế toán thuế tại Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long” (VIPUCO). Đây là một tài liệu nghiên cứu quan trọng, cung cấp cái nhìn thực tiễn về việc áp dụng các quy định pháp luật thuế vào hoạt động của một doanh nghiệp xây dựng và cung cấp dịch vụ công ích điển hình. Thuế không chỉ là nguồn thu chính của ngân sách mà còn là một công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Đối với doanh nghiệp, việc thực hiện đúng nghĩa vụ với ngân sách nhà nước thông qua công tác kế toán thuế chuẩn mực là yếu tố sống còn, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh và sự phát triển bền vững. Khóa luận tập trung vào ba sắc thuế chính: thuế Giá trị gia tăng (GTGT), thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế Thu nhập cá nhân (TNCN). Thông qua việc hệ thống hóa cơ sở lý luận và phân tích số liệu thực tế tại VIPUCO giai đoạn 2017-2019, nghiên cứu đã chỉ ra những điểm mạnh và các vấn đề còn tồn tại trong tổ chức công tác kế toán tại đây. Từ đó, đề tài đưa ra các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán thuế, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình, giảm thiểu rủi ro về thuế và nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc phân tích tài liệu này không chỉ có giá trị học thuật mà còn mang lại những bài học kinh nghiệm quý báu cho các doanh nghiệp cùng ngành.

1.1. Sự cần thiết của nghiên cứu kế toán thuế doanh nghiệp

Nghiên cứu về kế toán thuế là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hệ thống chính sách thuế hiện hành liên tục thay đổi. Theo tài liệu gốc, "Thuế ra đời, tồn tại và phát triển cùng với sự hình thành và phát triển của Nhà nước", nhấn mạnh vai trò không thể thiếu của thuế đối với mọi quốc gia. Đối với Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long, một đơn vị hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ công, việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về thuế là minh chứng cho sự chuyên nghiệp và trách nhiệm xã hội. Công tác kế toán thuế không chỉ đơn thuần là ghi chép các con số mà còn bao gồm việc phân tích, đánh giá và lập kế hoạch thuế một cách chiến lược. Việc này giúp ban lãnh đạo đưa ra quyết định kinh doanh chính xác, đồng thời đảm bảo doanh nghiệp hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ với ngân sách nhà nước. Một hệ thống kế toán thuế hiệu quả sẽ giúp công ty tránh được các sai sót trong quá trình kê khai thuế, từ đó hạn chế các khoản phạt và truy thu không đáng có, bảo vệ lợi ích tài chính của doanh nghiệp.

1.2. Mục tiêu và phạm vi phân tích trong khóa luận tốt nghiệp

Mục tiêu chung của khóa luận là "Nghiên cứu thực trạng kế toán thuế tại Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện hơn công tác kế toán thuế tại Công ty". Để đạt được mục tiêu này, các mục tiêu cụ thể được xác định rõ ràng: hệ thống hóa lý luận về kế toán thuế; phân tích thực trạng hạch toán các nghiệp vụ thuế GTGT, TNDN; và đề xuất các kiến nghị cải tiến. Về phạm vi, nghiên cứu tập trung vào công tác kế toán thuế GTGT và kế toán thuế TNDN tại Phòng Kế toán – Tài vụ của Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long. Các số liệu, chứng từ và quy trình được phân tích trong giai đoạn ba năm, từ 2017 đến 2019. Giới hạn này giúp đảm bảo tính sâu sắc và tập trung của nghiên cứu, phản ánh chính xác các hoạt động kế toán thuế của doanh nghiệp trong một khoảng thời gian đủ dài để nhận diện các xu hướng và vấn đề mang tính hệ thống.

II. Top rủi ro về thuế doanh nghiệp dịch vụ công ích gặp phải

Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ công ích và xây dựng như Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long phải đối mặt với nhiều thách thức và rủi ro về thuế đặc thù. Bản chất của các hoạt động này là sự đa dạng về loại hình dịch vụ, từ thu gom rác thải, duy tu công viên đến xây dựng công trình, dẫn đến sự phức tạp trong việc xác định doanh thu và chi phí tương ứng. Một trong những rủi ro lớn nhất là việc tuân thủ không đầy đủ hoặc cập nhật chậm trễ các thay đổi trong luật quản lý thuế. Các thông tư, nghị định mới được ban hành liên tục đòi hỏi bộ phận kế toán phải luôn trong tâm thế sẵn sàng học hỏi và điều chỉnh. Sai sót trong việc áp dụng thuế suất, phân loại dịch vụ chịu thuế và không chịu thuế, hay hạch toán sai các khoản mục có thể dẫn đến việc quyết toán thuế bị sai lệch, gây thiệt hại tài chính và ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp. Hơn nữa, việc quản lý hóa đơn điện tử và chứng từ đầu vào, đầu ra một cách chặt chẽ là yếu tố then chốt để đảm bảo tính hợp lệ của các giao dịch, nhưng đây cũng là một khâu dễ phát sinh sai sót nếu quy trình kiểm soát nội bộ không đủ mạnh.

2.1. Thách thức trong việc tuân thủ chính sách thuế hiện hành

Việc tuân thủ chính sách thuế hiện hành là một thách thức không nhỏ. Hệ thống văn bản pháp luật về thuế của Việt Nam khá phức tạp và thường xuyên được sửa đổi, bổ sung. Đối với một doanh nghiệp có nhiều loại hình hoạt động, kế toán viên phải nắm vững không chỉ Luật thuế GTGT, Luật thuế TNDN mà còn các quy định chuyên ngành khác. Ví dụ, việc xác định các dịch vụ công ích nào được hưởng ưu đãi thuế đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc và vận dụng chính xác. Bất kỳ sự nhầm lẫn nào trong việc áp dụng các quy định miễn, giảm thuế đều có thể dẫn đến rủi ro về thuế. Do đó, việc xây dựng một quy trình cập nhật kiến thức pháp luật thuế định kỳ cho đội ngũ kế toán và có cơ chế rà soát, kiểm tra chéo là vô cùng cần thiết để đảm bảo tính tuân thủ và giảm thiểu rủi ro.

2.2. Khó khăn khi xác định doanh thu tính thuế và chi phí

Một trong những khó khăn cốt lõi trong công tác kế toán thuế là việc xác định chính xác doanh thu tính thuế và các khoản chi phí được trừ. Đối với VIPUCO, doanh thu đến từ nhiều nguồn khác nhau như hợp đồng cung cấp dịch vụ công ích với nhà nước, hợp đồng xây dựng, và các dịch vụ khác cho tư nhân. Mỗi loại hình doanh thu có thể có cách xác định thời điểm ghi nhận và thuế suất áp dụng khác nhau. Về chi phí, việc tập hợp đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ cho các khoản chi như nhiên liệu cho xe chuyên dụng, vật tư cây xanh, chi phí nhân công... là một công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ. Đặc biệt, các chi phí phải đảm bảo liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh và có đủ chứng từ hợp pháp mới được coi là chi phí được trừ khi quyết toán thuế TNDN. Sai sót trong khâu này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế TNDN phải nộp và kết quả trên báo cáo tài chính.

III. Hướng dẫn hạch toán kế toán thuế GTGT theo pháp luật mới

Công tác kế toán thuế GTGT là một nghiệp vụ thường xuyên và quan trọng tại mọi doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị áp dụng phương pháp khấu trừ. Việc hạch toán chính xác thuế GTGT không chỉ đảm bảo tuân thủ pháp luật mà còn giúp doanh nghiệp quản lý dòng tiền hiệu quả. Quy trình này bắt đầu từ việc tập hợp và kiểm tra tính hợp lệ của hóa đơn đầu vào, đầu ra. Kế toán phải phân loại rõ ràng thuế GTGT đầu vào được khấu trừ và không được khấu trừ. Các nghiệp vụ mua sắm vật tư, tài sản cố định hay chi phí dịch vụ đều cần được hạch toán các nghiệp vụ thuế một cách kịp thời vào các tài khoản kế toán phù hợp, chủ yếu là TK 133 (Thuế GTGT được khấu trừ) và TK 3331 (Thuế GTGT phải nộp). Cuối mỗi kỳ, kế toán thực hiện bút toán khấu trừ thuế để xác định số thuế GTGT phải nộp hoặc số thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau. Việc sử dụng thành thạo phần mềm kế toán và quản lý hóa đơn điện tử sẽ giúp tự động hóa quy trình này, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho việc kê khai thuế.

3.1. Quy trình kê khai thuế GTGT đầu vào và đầu ra chính xác

Quy trình kê khai thuế GTGT đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối. Đối với thuế GTGT đầu vào, kế toán cần ghi nhận vào bên Nợ của Tài khoản 133, chi tiết cho TK 1331 (hàng hóa, dịch vụ) và TK 1332 (tài sản cố định). Điều kiện tiên quyết để được khấu trừ là phải có hóa đơn GTGT hợp lệ và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho các giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên. Đối với thuế GTGT đầu ra, khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, kế toán phản ánh số thuế phải nộp vào bên Có của Tài khoản 33311. Cuối kỳ, việc đối chiếu giữa sổ sách kế toán và tờ khai thuế là bắt buộc. Kế toán sẽ thực hiện bút toán kết chuyển, khấu trừ số thuế GTGT đầu vào với số thuế GTGT đầu ra. Chênh lệch sẽ xác định nghĩa vụ với ngân sách nhà nước trong kỳ.

3.2. Hạch toán các nghiệp vụ thuế GTGT và sử dụng hóa đơn

Việc hạch toán các nghiệp vụ thuế GTGT phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc kế toán và quy định của luật quản lý thuế. Mỗi nghiệp vụ kinh tế phát sinh, từ mua vật tư, thanh toán chi phí điện nước, đến xuất hóa đơn cho khách hàng, đều phải được ghi nhận đồng thời cả giá trị chưa thuế và tiền thuế GTGT. Việc sử dụng hóa đơn điện tử đã trở thành quy định bắt buộc, giúp tăng tính minh bạch và dễ dàng trong quản lý. Kế toán cần đảm bảo mọi hóa đơn đầu ra được lập đúng thời điểm, đúng nội dung và gửi cho người mua theo quy định. Đối với hóa đơn đầu vào, việc kiểm tra thông tin trên trang của Tổng cục Thuế để xác thực tính hợp lệ của hóa đơn là một bước không thể bỏ qua trong quy trình tổ chức công tác kế toán hiện đại, nhằm tránh các rủi ro liên quan đến hóa đơn bất hợp pháp.

IV. Bí quyết quyết toán thuế TNDN và xác định chi phí hợp lý

Quyết toán thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là nghiệp vụ tổng hợp cuối cùng của một năm tài chính, phản ánh toàn bộ kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Chìa khóa để thực hiện quyết toán thuế thành công nằm ở việc xác định đúng và đủ các khoản chi phí được trừ. Theo quy định, một khoản chi phí được xem là hợp lý khi đáp ứng đủ ba điều kiện: thực tế phát sinh và liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh; có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp; và nếu có hóa đơn từ 20 triệu đồng trở lên thì phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Công tác kế toán thuế TNDN đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận để đảm bảo mọi chi phí đều được ghi nhận và lưu trữ chứng từ đầy đủ. Kế toán phải rà soát, phân loại và loại bỏ các chi phí không hợp lệ trước khi lập tờ khai quyết toán. Việc lập báo cáo tài chính trung thực, chính xác là cơ sở quan trọng để xác định thu nhập chịu thuế, từ đó tính ra số thuế TNDN phải nộp, hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

4.1. Nguyên tắc xác định chi phí được trừ khi tính thuế TNDN

Nguyên tắc cốt lõi của kế toán thuế TNDN là xác định chính xác các khoản chi phí được trừ. Các chi phí như tiền lương, tiền công, chi phí nguyên vật liệu, chi phí khấu hao tài sản cố định... phải được ghi nhận dựa trên các chứng từ gốc hợp lệ. Một số khoản chi phí bị khống chế mức trừ (như chi phí quảng cáo, tiếp thị trước đây) hoặc không được trừ (như tiền phạt vi phạm hành chính, các khoản chi không có hóa đơn) cần được kế toán nhận diện và loại trừ. Việc lập một danh mục các khoản chi phí không được trừ và thường xuyên rà soát trong quá trình hạch toán sẽ giúp doanh nghiệp tránh được các sai sót khi lập tờ khai quyết toán thuế. Đây là một nghiệp vụ quan trọng, ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận sau thuế của công ty.

4.2. Lập báo cáo tài chính và nghĩa vụ với ngân sách nhà nước

Cuối năm tài chính, doanh nghiệp phải lập báo cáo tài chính theo quy định. Báo cáo này là nguồn dữ liệu chính để lập tờ khai quyết toán thuế TNDN. Lợi nhuận kế toán trước thuế trên báo cáo kết quả kinh doanh sẽ được điều chỉnh cho các khoản chênh lệch giữa kế toán và thuế (ví dụ, doanh thu và chi phí không phù hợp với quy định thuế) để ra được thu nhập chịu thuế. Dựa trên thu nhập chịu thuế và thuế suất hiện hành, doanh nghiệp xác định số thuế TNDN phải nộp. Việc nộp tờ khai và nộp thuế đúng hạn là biểu hiện của việc tuân thủ luật quản lý thuế và hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước. Để tăng tính minh bạch và độ tin cậy, nhiều doanh nghiệp lựa chọn thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính bởi các công ty kiểm toán độc lập.

V. Phân tích thực trạng kế toán thuế tại CTCC Vĩnh Long

Khóa luận đã đi sâu phân tích thực trạng công tác kế toán thuế tại Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long, một doanh nghiệp xây dựng và cung cấp dịch vụ công ích lớn tại địa phương. Về tổng thể, công ty đã xây dựng được một hệ thống kế toán tương đối bài bản, tuân thủ các quy định của Bộ Tài chính. Việc tổ chức công tác kế toán được phân công rõ ràng, áp dụng hình thức kế toán trên máy vi tính, giúp nâng cao hiệu quả và độ chính xác trong xử lý dữ liệu. Công ty thực hiện kê khai thuế GTGT theo tháng và tạm nộp thuế TNDN theo quý, đảm bảo chấp hành đúng thời hạn theo quy định của cơ quan thuế. Tuy nhiên, qua phân tích thực tế, nghiên cứu cũng chỉ ra một số điểm cần cải thiện để hoàn thiện công tác kế toán thuế. Các nghiệp vụ hạch toán đôi khi còn phụ thuộc vào kinh nghiệm của kế toán viên, và hệ thống tài khoản chi tiết chưa được tận dụng tối đa để theo dõi riêng biệt cho từng loại thuế, có thể gây khó khăn trong việc đối chiếu và lập báo cáo chi tiết khi cần thiết. Đây là những vấn đề phổ biến mà nhiều doanh nghiệp cần quan tâm để tối ưu hóa hệ thống của mình.

5.1. Tổ chức công tác kế toán tại Công ty CP CTCC Vĩnh Long

Theo Sơ đồ 2.2 trong khóa luận, bộ máy kế toán của VIPUCO được tổ chức theo mô hình tập trung, đứng đầu là Kế toán trưởng, người chịu trách nhiệm cao nhất trước Ban Giám đốc và pháp luật. Dưới quyền Kế toán trưởng là các kế toán viên chuyên trách từng phần hành như kế toán thanh toán, kế toán công nợ, kế toán thuế, kế toán tổng hợp... Sự phân công này giúp chuyên môn hóa công việc và tăng cường kiểm soát nội bộ. Việc tổ chức công tác kế toán khoa học là nền tảng vững chắc để thực hiện các nghiệp vụ phức tạp, đặc biệt là trong một doanh nghiệp xây dựng và dịch vụ công ích với nhiều mảng hoạt động. Công ty cũng đã ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng phần mềm kế toán để xử lý nghiệp vụ, giúp quá trình tổng hợp số liệu và lập báo cáo tài chính diễn ra nhanh chóng và chính xác hơn.

5.2. Thực tế hạch toán thuế GTGT và thuế TNDN tại doanh nghiệp

Tại VIPUCO, việc hạch toán các nghiệp vụ thuế GTGT và TNDN được thực hiện tuân thủ theo các chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành. Đối với kế toán thuế GTGT, công ty sử dụng TK 133 và TK 3331 để phản ánh thuế đầu vào và đầu ra, cuối kỳ thực hiện khấu trừ và kê khai theo quy định. Đối với kế toán thuế TNDN, công ty xác định chi phí và doanh thu dựa trên chứng từ thực tế, cuối quý tạm tính số thuế phải nộp dựa trên kết quả kinh doanh và thực hiện quyết toán thuế vào cuối năm. Các sổ sách chi tiết cho từng tài khoản thuế được mở để theo dõi. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra rằng việc theo dõi chi tiết hơn nữa, ví dụ như mở các tài khoản cấp 4, cấp 5, sẽ giúp quản lý và phân tích số liệu thuế hiệu quả hơn, đặc biệt khi cơ quan thuế yêu cầu giải trình chi tiết.

VI. Cách hoàn thiện công tác kế toán thuế cho doanh nghiệp 2024

Để hoàn thiện công tác kế toán thuế và thích ứng với môi trường pháp lý ngày càng phức tạp, các doanh nghiệp như Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trọng tâm là việc chuẩn hóa quy trình và nâng cao năng lực của đội ngũ nhân sự. Doanh nghiệp nên xây dựng một sổ tay hướng dẫn nghiệp vụ kế toán thuế nội bộ, chi tiết hóa từng bước thực hiện từ khâu tiếp nhận chứng từ, hạch toán, kê khai thuế, đến quyết toán thuế. Việc này giúp đảm bảo tính nhất quán và giảm sự phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân. Bên cạnh đó, đầu tư vào các khóa đào tạo chuyên sâu, cập nhật chính sách thuế hiện hành và luật quản lý thuế cho nhân viên kế toán là một khoản đầu tư chiến lược. Một đội ngũ am hiểu pháp luật sẽ chủ động nhận diện và phòng ngừa các rủi ro về thuế, giúp doanh nghiệp hoạt động an toàn và hiệu quả. Cuối cùng, việc rà soát và nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán để tích hợp các tính năng cảnh báo, đối chiếu tự động cũng là một giải pháp công nghệ hữu ích trong kỷ nguyên số.

6.1. Đề xuất cải tiến bộ máy và quy trình kế toán thuế

Một trong những kiến nghị quan trọng từ khóa luận là việc cải tiến hệ thống tài khoản kế toán. Cụ thể, doanh nghiệp nên mở thêm các tài khoản chi tiết (tiểu khoản) để theo dõi riêng biệt từng loại thuế GTGT (hàng hóa trong nước, hàng nhập khẩu), từng loại chi phí phục vụ cho các hoạt động khác nhau. Việc này không chỉ giúp cho công tác hạch toán các nghiệp vụ thuế trở nên minh bạch, dễ kiểm tra, mà còn cung cấp dữ liệu chi tiết cho việc phân tích và ra quyết định quản trị. Việc xây dựng một quy trình kiểm tra chéo giữa các kế toán viên trước khi nộp báo cáo thuế cũng là một giải pháp hiệu quả để phát hiện và khắc phục kịp thời các sai sót, góp phần hoàn thiện công tác kế toán thuế một cách bền vững.

6.2. Giải pháp giảm thiểu rủi ro tuân thủ luật quản lý thuế

Để giảm thiểu rủi ro về thuế, doanh nghiệp cần chủ động trong việc tuân thủ luật quản lý thuế. Giải pháp hàng đầu là xây dựng một văn hóa tuân thủ trong toàn công ty, bắt đầu từ cấp lãnh đạo. Doanh nghiệp nên định kỳ tổ chức các buổi rà soát nội bộ hoặc thuê đơn vị tư vấn thuế độc lập để "kiểm tra sức khỏe" hệ thống kế toán của mình. Điều này giúp phát hiện sớm các lỗ hổng tiềm ẩn trước khi cơ quan thuế tiến hành thanh tra, kiểm tra. Ngoài ra, việc lưu trữ chứng từ, sổ sách kế toán một cách khoa học, đầy đủ (cả bản cứng và bản điện tử) là yêu cầu bắt buộc. Một hệ thống lưu trữ tốt sẽ là bằng chứng vững chắc để giải trình và bảo vệ lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng, đảm bảo thực hiện đúng nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thuế là công cụ kinh tế - pháp lý gắn liền với sự hình thành, phát triển của Nhà nước, đóng vai trò là nguồn thu chủ yếu cho Ngân sách Nhà nước, đồng thời là công cụ quản lý, điều tiết vĩ mô nền kinh tế và thực hiện công bằng xã hội trong phân phối thu nhập. Đối với doanh nghiệp, thuế vừa là nghĩa vụ bắt buộc theo luật định, vừa là yếu tố tác động trực tiếp đến chi phí, lợi nhuận và kết quả sản xuất kinh doanh. Việc tổ chức công tác kế toán thuế đúng chuẩn mực kế toán và các quy định của pháp luật thuế có ý nghĩa quyết định đến tính hợp pháp trong vận hành của mỗi đơn vị.

Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ công ích và bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long. Sau quá trình cổ phần hóa từ doanh nghiệp nhà nước, công ty liên tục phải cập nhật, thực thi các quy định pháp luật thuế sửa đổi, bổ sung của Bộ Tài chính nhằm đảm bảo việc tính, kê khai và quyết toán thuế chính xác. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, khóa luận tập trung nghiên cứu chuyên sâu về công tác kế toán ba sắc thuế cơ bản tại đơn vị gồm thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định rõ:

1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng kế toán thuế tại Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán thuế tại doanh nghiệp.
2. Mục tiêu cụ thể:

• Trình bày cơ sở lý luận chung về công tác kế toán thuế trong doanh nghiệp.
• Đánh giá thực trạng công tác kế toán và phương pháp hạch toán các nghiệp vụ kế toán thuế tại Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long.
• Nhận xét về ưu điểm, nhược điểm và đóng góp một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán thuế tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán thuế tại Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long.
• Phạm vi không gian: Khảo sát tại Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long, tập trung vào ba sắc thuế: thuế GTGT, thuế TNDN và thuế TNCN.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện từ ngày 27/02/2020 đến ngày 25/04/2020; các số liệu, tài liệu hạch toán được thu thập và phân tích trong giai đoạn 3 năm tài chính 2017, 2018 và 2019.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng nghiên cứu dựa trên hệ thống cơ sở lý luận kế toán và các văn bản quy phạm pháp luật thuế hiện hành của Việt Nam:

• Bản chất và phân loại thuế: Khái niệm thuế là khoản đóng góp bắt buộc không mang tính đối giá và hoàn trả trực tiếp. Phân loại thuế theo đối tượng đánh thuế (thuế đánh vào hàng hóa dịch vụ, thuế đánh vào thu nhập, thuế đánh vào tài sản) và theo phương thức đánh thuế (thuế trực thu như TNDN, TNCN; thuế gián thu như GTGT, tiêu thụ đặc biệt, xuất nhập khẩu).
• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh:
  • Về thuế GTGT: Căn cứ Luật Thuế Giá trị gia tăng số 13/2008/QH12 ngày 03/06/2008 của Quốc hội và Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp. Hệ thống tài khoản sử dụng gồm TK 133 (Thuế GTGT được khấu trừ - gồm TK 1331, TK 1332) và TK 3331 (Thuế GTGT phải nộp - gồm TK 33311, TK 33312).
  • Về thuế TNDN: Căn cứ Điều 11 Thông tư số 78/2014/TT-BTC và Thông tư số 96/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định mức thuế suất phổ thông 20% từ ngày 01/01/2017. Hệ thống tài khoản kế toán áp dụng gồm TK 3334 (Thuế TNDN phải nộp), TK 8211 (Chi phí thuế TNDN hiện hành), TK 8212 (Chi phí thuế TNDN hoãn lại).
  • Về thuế TNCN: Căn cứ Luật Thuế Thu nhập cá nhân 2007 (được sửa đổi, bổ sung năm 2014); Thông tư số 111/2013/TT-BTC được sửa đổi, bổ sung tại Điều 15 Thông tư số 92/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính. Hệ thống tài khoản áp dụng gồm TK 3335 (Thuế TNCN). Khung lý thuyết quy định rõ các mức giảm trừ gia cảnh (giảm trừ bản thân 9.000.000 đồng/tháng, giảm trừ người phụ thuộc 3.600.000 đồng/tháng/người) và nguyên tắc khấu trừ thuế tại nguồn.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai kết hợp ba phương pháp:

• Phương pháp thu thập thông tin – số liệu: Thu thập và phân loại các chứng từ kế toán gốc (hóa đơn GTGT, bảng kê hóa đơn mua vào - bán ra, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo Nợ, giấy báo Có, bảng lương) từ phòng Kế toán – Tài vụ của công ty; kết hợp tổng hợp tài liệu từ giáo trình, quy định pháp luật và bài viết chuyên ngành.
• Phương pháp phân tích số liệu: Sử dụng kỹ thuật đối chiếu, phân tích các chỉ tiêu số liệu kế toán có sẵn qua các năm 2017 - 2019 để đánh giá quy trình hạch toán, đối chiếu số dư, xác định tính chuẩn xác và chỉ ra những điểm còn bất cập.
• Phương pháp phỏng vấn – trả lời: Tiếp xúc, trao đổi trực tiếp với nhân viên kế toán và cán bộ quản lý thuộc phòng Kế toán – Tài vụ nhằm tìm hiểu quy trình luân chuyển chứng từ và thao tác nghiệp vụ thực tế tại doanh nghiệp.

Nguồn dữ liệu của đề tài bao gồm dữ liệu thứ cấp từ hệ thống sổ kế toán chi tiết, báo cáo tài chính giai đoạn 2017 - 2019 của công ty và dữ liệu sơ cấp ghi nhận từ các đợt làm việc thực tế tại đơn vị.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán thuế

Chương 1 hệ thống hóa toàn bộ lý luận nền tảng về thuế và kế toán thuế trong doanh nghiệp. Tác giả làm rõ các yếu tố cấu thành một sắc thuế bao gồm tên gọi, đối tượng nộp thuế, thuế suất - mức thuế - biểu thuế, cùng chế độ miễn, giảm thuế phản ánh chính sách khuyến khích kinh tế - xã hội của Nhà nước. Về nội dung chuyên môn, chương này phân tích cụ thể 3 sắc thuế:

1. Kế toán thuế GTGT:

• Làm rõ bản chất thuế gián thu tính trên phần giá trị tăng thêm, đối tượng chịu thuế và người nộp thuế.
• Phân tích hai phương pháp tính thuế: Phương pháp khấu trừ áp dụng cho các cơ sở kinh doanh đầy đủ điều kiện chế độ kế toán hóa đơn (Số thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra - Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ); phương pháp trực tiếp tính trên GTGT dành cho cá nhân, tổ chức kinh doanh chưa đủ điều kiện khấu trừ hoặc kinh doanh vàng bạc, đá quý.
• Nêu rõ điều kiện khấu trừ thuế đầu vào (hóa đơn hợp pháp, thanh toán qua ngân hàng với đơn hàng từ 20 triệu đồng trở lên, điều kiện đối với hàng xuất khẩu).
• Trình bày kết cấu TK 133 (1331, 1332) và TK 3331 (33311, 33312); nguyên tắc hạch toán và sơ đồ quy trình kế toán thuế GTGT đầu vào và đầu ra.

2. Kế toán thuế TNDN:

• Định nghĩa thuế trực thu đánh vào thu nhập chịu thuế của tổ chức sản xuất kinh doanh.
• Trình bày công thức xác định thu nhập tính thuế bằng thu nhập chịu thuế trừ đi thu nhập được miễn thuế và các khoản lỗ được kết chuyển. Thu nhập chịu thuế bằng doanh thu trừ chi phí được trừ cộng các khoản thu nhập khác.
• Thống kê các mức thuế suất theo quy định: 20% đối với doanh nghiệp thông thường từ ngày 01/01/2017; từ 32% đến 50% đối với hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí và tài nguyên quý hiếm.
• Làm rõ nguyên tắc xác định chi phí thuế TNDN hiện hành (TK 8211) hằng quý, quyết toán cuối năm và phương pháp hạch toán qua TK 3334, TK 8212.

3. Kế toán thuế TNCN:

• Phân loại đối tượng nộp thuế gồm cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú.
• Nêu ba phương pháp tính thuế từ tiền lương, tiền công: biểu thuế lũy tiến từng phần (cá nhân cư trú có hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên), khấu trừ 10% (cá nhân có hợp đồng dưới 3 tháng hoặc không ký hợp đồng), khấu trừ 20% (cá nhân không cư trú).
• Quy định các khoản miễn thuế theo Điều 4 Luật Thuế TNCN và các khoản giảm trừ theo Thông tư số 111/2013/TT-BTC, Thông tư số 92/2015/TT-BTC.
• Trình bày kết cấu TK 3335 và nguyên tắc khấu trừ tại nguồn khi chi trả thu nhập cho người lao động.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán thuế tại Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long

Chương 2 mô tả chi tiết lịch sử hình thành, đặc thù tổ chức quản lý và thực tế công tác kế toán thuế tại doanh nghiệp nghiên cứu.

Về quá trình phát triển, công ty có tiền thân là Phòng Quản lý Đô thị, chuyển đổi thành doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực công ích theo Quyết định số 2414/QĐ-UBT ngày 09/12/1996 của UBND tỉnh Vĩnh Long và đi vào hoạt động từ tháng 01/1997. Ngày 13/07/2010, UBND tỉnh Vĩnh Long ra Quyết định số 1645/QĐ-UBND chuyển đổi thành Công ty TNHH MTV Công trình Công cộng Vĩnh Long với vốn điều lệ ban đầu 16,917 tỷ đồng và 166 người lao động. Tiếp đó, theo chủ trương cổ phần hóa tại Quyết định số 378/QĐ-UBND ngày 13/03/2015, công ty tổ chức bán đấu giá cổ phần thành công vào ngày 20/05/2016 và chính thức hoạt động dưới hình thức Công ty Cổ phần (mã chứng khoán: VLP) theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thay đổi lần 2 ngày 01/10/2016. Tại thời điểm khảo sát, nguồn vốn đầu tư của chủ sở hữu đạt trên 27,5 tỷ đồng, bảo đảm việc làm cho hơn 227 cán bộ, công nhân viên.

Về lĩnh vực hoạt động, địa bàn kinh doanh chính chiếm trên 10% tổng doanh thu của công ty là thành phố Vĩnh Long. Danh mục ngành nghề đăng ký kinh doanh được phân định rõ ràng theo bảng tổng hợp:

Mã ngành	Tên ngành nghề kinh doanh	Chi tiết hoạt động
3811 (Chính)	Thu gom rác thải không độc hại	Thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt, rác công nghiệp
3812	Thu gom rác thải độc hại	Thu gom, vận chuyển rác thải độc hại, rác thải y tế
3821	Xử lý và tiêu hủy rác thải không độc hại	Lưu giữ và xử lý rác thải sinh hoạt, rác công nghiệp
3822	Xử lý và tiêu hủy rác thải độc hại	Lưu giữ và xử lý rác thải nguy hại, rác y tế
4669	Bán buôn chuyên doanh khác	Dịch vụ mua bán vật tư chuyên ngành
4100	Xây dựng nhà các loại	Xây dựng các công trình dân dụng
4210	Xây dựng công trình đường sắt, đường bộ	Sửa chữa nâng cấp đường giao thông nội thị, điểm đỗ xe, cầu, cống
4220	Xây dựng công trình công ích	Quản lý sửa chữa công trình phúc lợi, vỉa hè, cấp thoát nước, chiếu sáng, công viên, nghĩa địa, hỏa táng
4290	Xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng khác	Công trình công nghiệp, thủy lợi
4312	Chuẩn bị mặt bằng	San lấp mặt bằng

Về cơ cấu tổ chức bộ máy, công ty vận hành theo mô hình: Đại hội đồng cổ đông $\rightarrow$ Hội đồng quản trị $\rightarrow$ Ban kiểm soát $\rightarrow$ Ban giám đốc (Giám đốc và 2 Phó Giám đốc). Khối phòng ban gồm Phòng Tổ chức Hành chính, Phòng Kế hoạch – Kỹ thuật – Kinh doanh, Phòng Kế toán – Tài vụ; cùng các đơn vị trực thuộc là Xí nghiệp Vệ sinh môi trường, Xí nghiệp Công viên cây xanh và Đội chiếu sáng đô thị.

Bộ máy kế toán được tổ chức theo hình thức tập trung tại Phòng Kế toán - Tài vụ, đứng đầu là Kế toán trưởng phụ trách chung và kiểm tra, chỉ đạo công tác kế toán; Phó phòng kế toán kiêm kế toán tổng hợp - tiền lương phụ trách khóa sổ, tính giá thành và lập báo cáo tài chính; kế toán thanh toán - công nợ; kế toán thủ quỹ - thu chi; kế toán xây dựng cơ bản (XDCB) - giá thành; kế toán thuế - tài sản cố định (TSCĐ). Công ty áp dụng hình thức kế toán trên máy vi tính.

Về công tác kế toán thuế thực tế:

• Kế toán thuế GTGT: Đơn vị nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Khi mua vật tư, dịch vụ phục vụ hoạt động công ích, kế toán kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn mua vào, lập Bảng kê hóa đơn hàng hóa dịch vụ mua vào (Bảng 2.5), hạch toán vào TK 133 và theo dõi chi tiết trên Sổ chi tiết TK 133 (Bảng 2.3). Đối với dịch vụ bán ra (thu gom rác, chăm sóc cây xanh, xây lắp), kế toán xuất hóa đơn, lập Bảng kê hóa đơn hàng hóa dịch vụ bán ra (Bảng 2.6) và ghi nhận nghĩa vụ thuế trên TK 33311, đối chiếu qua Sổ chi tiết TK 33311 (Bảng 2.4).
• Kế toán thuế TNDN: Công ty áp dụng thuế suất thuế TNDN 20%. Hằng quý, căn cứ vào kết quả kinh doanh, kế toán xác định số thuế TNDN tạm nộp và định khoản Nợ TK 8211 / Có TK 3334. Cuối năm tài chính thực hiện quyết toán thuế TNDN thực tế phải nộp, điều chỉnh chênh lệch giữa số tạm nộp và số quyết toán, thể hiện qua Sổ chi tiết TK 3334 (Bảng 2.7) và Sổ chi tiết TK 8211 (Bảng 2.8).
• Kế toán thuế TNCN: Công ty thực hiện khấu trừ thuế TNCN tại nguồn từ tiền lương của người lao động sau khi tính đủ các khoản giảm trừ gia cảnh, hoặc khấu trừ trực tiếp theo tỷ lệ quy định đối với nhân công thời vụ, theo dõi nghiệp vụ qua TK 3335 và phản ánh trên Sổ chi tiết TK 3335 (Bảng 2.9).

Chương 3: Nhận xét và kiến nghị

Chương 3 trình bày các nhận xét khách quan về công tác kế toán và quản lý thuế tại đơn vị:

• Nhận xét về công tác kế toán chung: Công ty tuân thủ hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam, áp dụng hình thức kế toán trên máy vi tính giúp nâng cao hiệu quả hạch toán, kiểm soát chứng từ và số liệu kịp thời. Bộ máy kế toán có sự phân công rõ ràng, các bộ phận phối hợp chặt chẽ.
• Nhược điểm trong công tác kế toán thuế: Việc theo dõi chi tiết một số khoản mục thuế đầu vào và đầu ra còn chưa được bóc tách sâu theo từng mảng hoạt động dịch vụ công ích đặc thù (như mảng vệ sinh môi trường, thoát nước, chiếu sáng đô thị, cây xanh), dẫn đến khối lượng đối chiếu vào thời điểm cuối kỳ dồn nén lớn cho kế toán phụ trách thuế.
• Các kiến nghị hoàn thiện: Tác giả đề xuất giải pháp mở rộng hệ thống tài khoản chi tiết (tiểu khoản cấp sâu) nhằm theo dõi riêng biệt thuế GTGT được khấu trừ và thuế GTGT đầu ra theo từng mảng hoạt động kinh doanh; tăng cường kiểm tra, rà soát hóa đơn đầu vào tránh rủi ro không được khấu trừ; đồng thời tiếp tục hoàn thiện quy trình kiểm soát chứng từ và phần mềm kế toán.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh đầy đủ thực trạng kế toán các sắc thuế chủ lực tại một doanh nghiệp công ích cấp tỉnh với các kết quả cụ thể:

• Làm rõ cấu trúc tổ chức kế toán: Mô tả chi tiết sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán gồm 6 vị trí nghiệp vụ tại Phòng Kế toán - Tài vụ của công ty, chỉ rõ cơ chế kiểm soát tập trung từ Kế toán trưởng đến các kế toán viên phụ trách từng mảng.
• Hệ thống hóa đầy đủ hồ sơ sổ sách kế toán thuế: Đề tài thu thập, phân tích và trích xuất dữ liệu của 9 bảng biểu thực tế từ hệ thống kế toán doanh nghiệp giai đoạn 2017 - 2019, bao gồm Bảng báo cáo kết quả kinh doanh 2017 - 2019 (Bảng 2.2), Bảng kê mua vào (Bảng 2.5), Bảng kê bán ra (Bảng 2.6), cùng hệ thống sổ chi tiết các tài khoản thuế: TK 133 (Bảng 2.3), TK 33311 (Bảng 2.4), TK 3334 (Bảng 2.7), TK 8211 (Bảng 2.8), và TK 3335 (Bảng 2.9).
• Đề xuất giải pháp mang tính ứng dụng: Khóa luận chỉ rõ sự cần thiết của việc mở thêm các tài khoản chi tiết theo dõi theo từng loại hình dịch vụ công ích mà công ty đang vận hành (rác thải độc hại, rác thải không độc hại, chiếu sáng, cây xanh, xây lắp), nhằm nâng cao độ chính xác trong việc tổng hợp số liệu thuế đầu ra và phân bổ thuế đầu vào được khấu trừ.

Đóng góp tự thân của tác giả nằm ở việc đối chiếu giữa lý luận kế toán thuế theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, Luật Thuế GTGT, Luật Thuế TNDN, Luật Thuế TNCN với thực tế hạch toán tại một doanh nghiệp dịch vụ công ích vừa hoàn thành cổ phần hóa, chỉ ra sự thích ứng của bộ máy kế toán doanh nghiệp trước các quy định thuế mới.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận mang tính chất của một nghiên cứu tình huống đơn vị (case study) với một số giới hạn được xác định từ phạm vi nghiên cứu:

• Giới hạn về phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện duy nhất tại Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long, do đó các phân tích và giải pháp mang tính đặc thù cao cho mô hình doanh nghiệp dịch vụ đô thị - môi trường tại địa phương, chưa có sự đối sánh với các doanh nghiệp công ích thuộc các tỉnh, thành khác.
• Giới hạn về phạm vi thời gian và sắc thuế: Dữ liệu khảo sát chỉ giới hạn trong giai đoạn 3 năm (2017 - 2019) với thời gian thực tập khảo sát trực tiếp trong vòng 2 tháng (27/02/2020 đến 25/04/2020). Đề tài chỉ tập trung vào 3 sắc thuế (GTGT, TNDN, TNCN) mà chưa mở rộng nghiên cứu sang các loại nghĩa vụ tài chính khác gắn liền với hoạt động công ích như thuế tài nguyên, các loại phí bảo vệ môi trường hay tiền thuê đất.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng nghiên cứu công tác kế toán chi phí bảo vệ môi trường, chi phí xử lý rác thải gắn liền với thuế tài nguyên và phí môi trường; hoặc đánh giá tác động của chính sách hóa đơn điện tử bắt buộc và các thay đổi pháp luật thuế giai đoạn sau năm 2020 đến hiệu quả quản trị tài chính tại doanh nghiệp.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng cụ thể:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính - Ngân hàng: Tài liệu cung cấp ví dụ thực tế về phương pháp xây dựng một đề tài khóa luận thực tập doanh nghiệp hoàn chỉnh, từ việc hệ thống hóa cơ sở pháp lý đến việc trình bày sơ đồ luân chuyển chứng từ và trích xuất hệ thống sổ chi tiết các tài khoản thuế (TK 133, TK 3331, TK 3334, TK 8211, TK 3335).
• Nhân viên kế toán tại các doanh nghiệp công ích và đơn vị cổ phần hóa: Cung cấp khung tham chiếu về cách thức tổ chức bộ máy kế toán tập trung, quy trình lập bảng kê mua vào - bán ra, phương pháp hạch toán chi phí thuế TNDN tạm nộp và quyết toán năm trong môi trường doanh nghiệp hoạt động đa dịch vụ công ích.

Các phần có giá trị tham khảo cao nhất bao gồm mục hạch toán kế toán chi tiết theo tài khoản (Mục 2.2 Chương 2) và hệ thống biểu mẫu sổ chi tiết kế toán thuế trích từ dữ liệu thực tế của doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long được thành lập và cổ phần hóa theo các mốc thời gian và văn bản pháp lý nào? Công ty tiền thân là Phòng Quản lý Đô thị, chuyển đổi thành doanh nghiệp nhà nước theo Quyết định số 2414/QĐ-UBT ngày 09/12/1996 của UBND tỉnh Vĩnh Long và đi vào hoạt động tháng 01/1997. Ngày 13/07/2010, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1645/QĐ-UBND chuyển đổi thành Công ty TNHH MTV với vốn điều lệ 16,917 tỷ đồng. Tiếp đó, công ty thực hiện cổ phần hóa theo Quyết định số 378/QĐ-UBND ngày 13/03/2015, đấu giá cổ phần thành công ngày 20/05/2016 và chính thức hoạt động dưới hình thức Công ty Cổ phần theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thay đổi lần 2 ngày 01/10/2016 (mã chứng khoán: VLP), vốn chủ sở hữu đạt trên 27,5 tỷ đồng với 227 lao động.

2. Lĩnh vực kinh doanh chính của công ty là gì và chiếm địa bàn nào? Địa bàn kinh doanh chính chiếm trên 10% doanh thu là thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long. Lĩnh vực kinh doanh chính là thu gom rác thải không độc hại (mã ngành 3811 - thu gom, vận chuyển rác sinh hoạt, rác công nghiệp). Bên cạnh đó công ty còn thu gom, xử lý rác thải y tế, độc hại (3812, 3821, 3822), duy tu công trình công ích, thoát nước, chiếu sáng, cây xanh (4220) và xây dựng công trình giao thông, dân dụng (4100, 4210).

3. Bộ máy kế toán của công ty được phân công nhân sự như thế nào? Bộ máy kế toán được tổ chức tập trung tại Phòng Kế toán - Tài vụ, bao gồm: Kế toán trưởng; Phó phòng kế toán phụ trách tổng hợp và tiền lương; kế toán thanh toán và công nợ; kế toán thủ quỹ thu chi; kế toán xây dựng cơ bản và giá thành; kế toán thuế và tài sản cố định.

4. Công ty áp dụng các phương pháp và mức thuế suất nào đối với thuế GTGT và thuế TNDN? Về thuế GTGT, công ty nộp thuế theo phương pháp khấu trừ, sử dụng tài khoản TK 133 và TK 3331, áp dụng các mức thuế suất theo quy định gồm 0%, 5% và 10% tùy theo tính chất hàng hóa, dịch vụ đầu vào và bán ra. Về thuế TNDN, công ty nộp thuế với thuế suất phổ thông là 20%, thực hiện tạm nộp hằng quý và quyết toán năm thông qua TK 3334 và TK 8211.

5. Nhược điểm và kiến nghị chính của tác giả về công tác kế toán thuế tại công ty là gì? Nhược điểm chính là việc theo dõi số liệu thuế đầu vào và đầu ra chưa được tách biệt chi tiết theo từng mảng dịch vụ công ích phát sinh (vệ sinh môi trường, thoát nước, chiếu sáng, cây xanh). Kiến nghị trọng tâm của tác giả tại Chương 3 là công ty cần mở các tài khoản chi tiết cấp sâu hơn để theo dõi riêng rẽ doanh thu và số thuế phát sinh theo từng lĩnh vực kinh doanh, giúp việc kiểm soát, phân bổ và đối chiếu thuế cuối kỳ được minh bạch và thuận tiện hơn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Diễm Trinh đã phản ánh toàn diện cơ sở lý luận và thực trạng công tác kế toán thuế GTGT, thuế TNDN và thuế TNCN tại Công ty Cổ phần Công trình Công cộng Vĩnh Long trong giai đoạn 2017 - 2019. Đề tài làm rõ quy trình lập chứng từ, luân chuyển sổ sách và phương pháp hạch toán thực tế tại một doanh nghiệp công ích sau cổ phần hóa dựa trên hệ thống văn bản pháp lý thuế và Thông tư 200/2014/TT-BTC. Các kiến nghị mở tài khoản chi tiết được đề xuất xuất phát từ chính thực tiễn quản lý, đóng góp giải pháp thiết thực để hoàn thiện công tác kế toán thuế tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN THUẾ 1. Tổng quan về thuế 1. Khái niệm, đặc điểm 1. Khái niệm Thuế là khoản nộp bắt buộc mà các thể nhân và pháp nhân có nghĩa vụ phải thực hiện đối với Nhà nước, phát sinh trên cơ sở các văn bản pháp luật do Nhà nước ban hành, không mang tính chất đối giá và hoàn trả trực tiếp cho đối tượng nộp thuế.

Thuế không phải là một hiện tượng tự nhiên mà là một hiện tượng xã hội do chính con người định ra và nó gắn liền với phạm trù Nhà nước và Pháp luật. Đặc điểm Thứ nhất, thuế là một khoản thu không bồi hoàn, không mang tính hoàn trả trực tiếp. Nộp thuế cho Nhà nước không có nghĩa là cho Nhà nước mượn tiền hay gửi tiền vào NSNN hoặc là mua dịch vụ công. Nộp thuế là nghĩa vụ cơ bản nhất của công dân; Thứ hai, thuế là một khoản thu mang tính bắt buộc, để đảm bảo tập trung thuế trên phạm vi toàn xã hội.

Chính phủ phải sử dụng hệ thống pháp luật để ban hành các sắc thế, vì vậy thuế thường được quy định dưới dạng văn bản luật hay pháp lệnh. Cho nên, trốn thuế hay gian lận thuế điều bị coi là những hành vi vi phạm pháp luật và phải chịu xử phạt về hành chính hoặc hình sự; Thứ ba, các pháp nhân và thể nhân chỉ phải nộp cho Nhà nước các khoản thuế đã được pháp luật quy định. Phân loại thuế 1. Phân theo đối tượng đánh thuế - Thuế đánh vào HH, DV (thuế GTGT, thuế TTĐB, thuế xuất nhập khẩu); - Thuế đánh vào thu nhập (thuế TNDN, thuế TNCN); - Thuế đánh vào tài sản, gồm động sản và bất động sản (thuế nhà, đất, thuế tài nguyên).

SVTH: Nguyễn Thị Diễm Trinh Trang 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Hữu Thanh Tùng 1. Theo phương thức đánh thuế - Thuế gián thu: thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu, thuế tài nguyên,. - Thuế trực thu: thuế TNDN, thuế TNCN….

Các yếu tố cấu thành sắc thuế 1. Tên gọi Phản ánh nội dung chính của một sắc thuế để phân biệt với những loại thuế khác. Đặc điểm: chọn tên ngắn gọn, dễ hiểu. Sau khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, sắc thuế đó sẽ được ban hành và công bố ra toàn xã hội.

Việc đặt tên nhằm mục đích quản lý và tránh sự trùng lắp cho dân chúng. Cách đặt tên: - Theo đối tượng đánh thuế (thuế GTGT, thuế TNDN,…); - Theo nội dung (thuế xuất nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt,…). Đối tượng nộp thuế Là thể nhân hoặc pháp nhân theo quy định của Pháp luật về thuế. Thuế suất – mức thuế – biểu thuế Thuế suất: là một con số tỷ lệ phần trăm (%) tính trên giá trị của đối tượng tính.

Được chia thành: thuế suất nhất định và thuế suất lũy tiến. Mức thuế: là biểu hiện mức độ động viên của Nhà nước trên một đơn vị đối tượng chịu thuế. Người ta gọi mức thuế trên một đơn vị đối tượng chịu thuế là định suất thuế. Biểu thuế: là bảng tổng hợp các thuế suất (mức thuế) theo quy định trong một sắc thuế.

Chế độ miễn, giảm thuế Là yếu tố ngoại lệ được quy định trong một số sắc thuế. Nhà nước cho phép đối tượng nộp thuế không phải nộp toàn bộ (miễn thuế) hoặc chỉ phải nộp một phần (giảm thuế). Chế độ miễn, giảm thuế phản ánh: - Chính sách khuyến khích phát triển SXKD theo định hướng Nhà nước; - Chính sách nâng đỡ các cơ sở SXKD gặp khó khăn làm giảm thu nhập hoặc ảnh hưởng đến SXKD; SVTH: Nguyễn Thị Diễm Trinh Trang 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Hữu Thanh Tùng - Chính sách xã hội; - Chính sách kinh tế đối ngoại.