Chương 1: CƠ SO LY LUẬN VE DU LICH 1. Các khái niệm liên quan 1. Tài nguyên Tai nguyên được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm nguyễn liệu. năng lượng va thông tin có trên Trải đất và trong không gian vũ trụ liên quan ma con người có thé sử dụng phục vụ cho cuộc sống vả sự phát triển của mình, Tải nguyên được phân thành tai nguyên tái tạo vả tải nguyên không tái tạo.
Tài nguyên tái tạo được là tài nguyên có nguồn gốc từ năng lượng được cung cấp hầu như liên tục vả vô tận từ vũ trụ đến Trái đất, dựa vào các quy luật tự nhiên đã hình thành dé tiếp tục tồn tại, phát triển va chi mắt đi khi không còn nguồn nang lượng và thông tin. Tài nguyễn tái tạo được cũng có thé là những tải nguyên có thé duy trì hoạt động hoặc tự bố sung một cách liên tục nếu được khai thác va quản lý tốt. Năng lượng bức xạ mặt trời, năng lượng nước, gió, tài nguyên sinh học cũng được xem là tài nguyên tái tạo. Tai nguyên không tái tạo là dang tải nguyên có hạn, nó mắt đi.
bị biến đổi. không còn giữ được tính chất ban đầu sau quá trình khai thác sử dụng. Phan lớn các loại tài nguyên khoáng sản, nhiên liệu khoáng đã được sử dụng. các thông tin di truyền bị biến đổi không giữ lại được cho đời sau.
được xem là tài nguyên không tái tạo được.L Tài nguyên du lịch Tải nguyên du lịch 14 một dạng đặc sắc của tải nguyên nói chung. Khái niệm tai nguyên du lịch luôn gắn liên với khái niệm du lịch. Pháp lệnh du lịch là một dạng đặc sắc của tải nguyên nói chung. Khái niệm tài nguyên du lịch luôn gắn liên với khái niệm du lịch.
Pháp lệnh du lịch Việt Nam (được Ly Ban Thường Vụ Quốc Hội nước Cộng Hòa Xã Hội Chu Nghĩa Việt Nam khỏa X thông qua ngày 8/2/1999) trong chương Ì những qui định chung, điều 10, khoản 3 Tài nguyên du lịch đã xác định nội dung khái niệm nay như sau: “ Tải nguyên du lịch là quan niệm thiên nhiên, di tích lịch sử, dị tích cách mang, giả trị nhân văn. công trình lao động sang tao của con người cỏ thé được sử dụng nhằm thỏa man nhu cau du lich; là yêu tổ can ban dé hình thành các điểm du lịch, khu du lich nhằm tạo ra sự hap dan du lịch " Như vậy tải nguyên du lịch được xem như là tiền dé dé phát triển du lịch. thực tế cho thấy tài nguyên du lịch cảng phong phú, càng đặc sắc bao nhiêu thi sức hap dẫn và hiệu qua lao động du lịch cảng cao bay nhiêu. Đồng thời, trong pháp lệnh du lịch ở chương II Bao vệ, khai thác, sử dụng va phát triển tài nguyên du lịch.
điều 11 ghi rõ: tai nguyên du lịch gồm tài nguyễn du lịch đang khai thác, tài nguyên du lịch chưa khai thác. Mức độ khai thác tiêm năng tải nguyên du lịch phụ thuộc vào: Khả năng nghiên cứu phát hiện và đánh giá các tiém năng tài nguyên vẫn còn tiem an Yêu cầu phát triển sản phẩm du lịch nhằm thoa mãn nhu cẩu của khách du lich, các nhu cau nảy ngày càng một lớn và đa dạng, phụ thuộc vào mức sống va trình độ dân trí. Trinh độ phát triển khoa học công nghệ đã tạo ra phương tiện dé khai thác tiểm năng tài nguyên. Bên cạnh những tải nguyên đã vả đang khai thác, nhiều tải nguyên du lịch còn tổn tại dưới dang tiểm năng do: Chưa được nghiên cứu điều tra và đánh gia đầy đủ Chưa có nhu cầu khai thác do “edu” còn thấp Tính đặc sắc của tải nguyên thấp hoặc chưa đủ tiêu chuẩn cần thiết dé khai thác, hình thành sản phẩm du lịch Các điều kiện dé tiếp cận hoặc các phương tiện khai thác còn hạn chế, do đó chưa có khả năng hoặc gặp nhiều khé khăn trong khai thác.
Chưa đủ khả năng đầu tư đê khai thác. Như vậy, tai nguyễn du lịch là một phạm tru lịch sử có xu hưởng ngày cảng mở rộng. Sự mo rộng của tài nguyên du lịch thưởng tủy thuộc rất nhiều vao yêu cau phát triển du lịch. vào những tiến bộ khoa học kĩ thuật.
vào sự dau tư, vào các sang kién va sở thích của con người. Tóm lại, khái niệm tai nguyên du lịch có thê được xác định như sau: tài nguyên du lịch là tang thẻ tự nhiên, văn hóa- lich sử cùng các thành phan của chúng được khai thác nhằm góp phần khôi phục khả năng lao động và sức khỏe con người, phát triển thé lực vả trí lực, những tải nguyên du lịch nay được sử dụng một cách trực tiếp hoặc gián tiếp cho việc tạo ra các dịch vụ du lịch. Khi đánh giá tài nguyên du lịch va định hướng khai thác can phải tính đến những thay đổi trong tương lai vẻ nhu cầu cũng như khả năng kinh tế- kĩ thuật khai thác các loại tải nguyễn du lịch mới. Tài nguyên dụ lich nhân văn Là dang tài nguyên do con người tạo ra.
hay nói cách khác đó là đôi tượng và hiện tượng được tạo ra một cách nhân tạo. Theo quan điểm chung được chấp nhận hiện nay. toàn bộ những sản phẩm có giá trị về vật chất cũng như tỉnh thần do con người sang tạo và đều được coi là sản phẩm văn hóa. Như vậy, tài nguyên nhân văn cũng được hiểu là những tải nguyên du lịch văn hóa.
Tuy nhiên không phải sản phẩm văn hóa nảo cũng là tải nguyên du lịch nhân văn. Chi những sản phẩm văn hỏa nào có gia trị phục vụ du lịch mới được coi là tài nguyén du lịch nhân văn. Hay nói cách khác, những tài nguyên du lịch nhân van cũng chính là giá trị văn hóa tiêu biểu cho mỗi dân tộc, mỗi quốc gia. mỗi địa phương.
Thông qua nhimg hoạt động du lịch dựa trên khai thác các tải nguyên du lịch nhân văn, khách du lịch có thé hiểu được những nét đặc trưng cơ bản về văn hóa của dân tộc. địa phương nơi mình đến.Những đặc điểm của tài nguyên du lịch 1. Tinh phong phú, da dang cua tai nguyên du lịch Khác với các loại tài nguyên khác. tài nguyên du lịch rat phong phú da dang trong đỏ cỏ nhiều tài nguyên đặc sắc và độc đảo là cơ sở để xây dựng các sản phim du lịch hap dẫn thỏa man nhu cau ngày càng đa dang cúa khách du lịch.
Vi dụ đối với loại hình nghi mát chita bệnh nhằm mục đích phục hỏi sức khỏe thi tải nguyên 10 du lịch có thé khai thác là các bãi biên như Long Hai Vũng Tau hay suối nước nóng Binh Chau, Hỗ Céc- Vũng Tau hay Vĩnh Hao- Binh Thuận. hoặc đối với loại hình du lịch van hóa, tôn giáo nhằm phục vụ cho tôn gido, tín ngưỡng va nâng cao nhận thức thi tải nguyễn du lịch có thé đáp ứng là lễ hội Nui Ba (Tay Ninh). lễ hội Núi Ba Chúa Xứ (An Giang), lễ hội Nghênh ông ở Can Giờ (Thanh phố Hỏ Chí Minh) hoặc hệ thống đình chùa ở các tinh trong cả nước: hệ thống chia chién ở Tra Vinh, chùa Linh Phước, Thiền viện Trúc Lâm ở Lâm Đồng. Đặc biệt, tài nguyên du lịch đặc sắc và độc đáo có sức hắp dẫn đối với du khách như du lịch sinh thái vườn quốc gia Núi Chia (Ninh Thuận), vườn quốc gia Nam Cát Tiên (Đồng Nai), hệ thống rừng ngập mặn ở Cần Giờ (Thành phê Hồ Chi Minh), đã được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyên của thé giới.
Có thé nói hiệu qua từ việc khai thác sự phong phú đa dạng của tài nguyễn du lịch đối với việc phục vụ khách du lịch là rất lớn. Có khi còn lớn hơn rit nhiều so với việc khai thác các tài nguyên khác như tài nguyên khoáng san, tải nguyên rừng, tải nguyên biến. Tính thuận lợi trong việc khai thác tài nguyên du lịch Phần lớn các tài nguyên du lịch được khai thác để phục vụ khách du lịch là các tai nguyên vốn đã có sẵn trong tự nhiên hoặc những tài nguyên du lịch nhân van do lao động con người tạo ra. Trong thực tế một bãi tắm ven biển, một hồ nước, một khu rừng nguyên sinh, một dòng song với cảnh quan đẹp bên hỏ đều có thé tạo nên các tai nguyên du lịch tự nhiên bởi vô cùng tốn kém va dù có mô phỏng lại được thi cũng không thé lột ta hết được sức sang tao phi thường của tạo hóa vả vì thé sẽ giảm đi rất nhiều vẻ giá trị và độ hap dẫn.
Với tắt cá những gi đã có sẵn có của tải nguyên du lịch, nếu biết đầu tư tôn tạo cho phù hợp sẽ tôn thêm vẻ đẹp và gia trị của tài nguyên, vừa tạo ra được những điều kiện thuận lợi nhằm khai thác và sử đụng có hiệu quả tải nguyên này. Tinh thời vụ trong khai thắc tai nguyên đu lịch Trong số các tải nguyên du lịch. có những tai nguyên có kha năng khai thác quanh nam, , nhưng lại có những tài nguyên ma việc khai thác it nhiều phụ thuộc vào thời vụ. Sự phụ thuộc này chủ yếu bị chí phối bởi các yếu tố khí hậu va tập quản của dân gian.
Vi dụ như tải nguyên du lịch biển. thời gian khai thác thích hợp nhất là vào mùa hè có khí hậu oi bức, nóng nye. Vi dy: điều kiện thời tiết của thành phố Hỗ Chỉ Minh và vùng phụ cận ít chịu ảnh hướng cúa không khí lạnh nhưng hoạt động du lịch biển ở Vũng Tau tap nip nhất vào mùa hé va vang khách du lịch biến vao các tháng 10, 11 và tháng 12. Đổi với các lễ hội.
bén cạnh các tập quan dan gian là các nghỉ lễ tôn giáo. cũng đã được an định vào các thời ki cụ thẻ trong năm. VỊ thế hoạt động du lịch cũng lệ thuộc rat lớn vào thời gian diễn ra các lễ hội đó như: lễ hội chùa Bà điển ra vao rằm tháng giéng hang nam, lễ hội Nghénh ông Cần Giờ (Thanh phố Hỗ Chí Minh) vào rằm tháng 8 Am lịch. Hội xuân Núi Bà Tây Ninh chỉ diễn ra trong tháng giêng Âm lịch.
Do tai nguyễn du lịch có tính thời gian khai thác khác nhau đã quyết định tính chất mùa vụ của hoạt động du lịch. Các địa phương, các nhà quan lí, điều hành vả tổ chức các loại hình hoạt động du lịch cũng như du khách đều phải quan tâm đến tính chất này để cỏ biện pháp chủ động điều tiết thích hợp nhằm đạt được hiệu quả cao nhất trong hoạt động kinh doanh (ví dụ như tô chức các sự kiện. hội tháo trong những tháng thắp điểm) 1.