Khóa Luận Tốt Nghiệp Về Trồng Và Chế Biến Cây Công Nghiệp Chính Ở Tây Ninh: Mía, Cao Su, Lạc

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp địa lý tìm hiểu về trồng và chế biến cây công nghiệp chính ở tây ninh mía cao su lạc, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất

• Tác giả: Võ Quy Nam
• Người hướng dẫn: Ts. Phạm Xuân Hậu
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Địa lý
• Đề tài: Tìm Hiểu Về Trồng Và Chế Biến Cây Công Nghiệp Chính Ở Tây Ninh (Mía, Cao Su, Lạc)
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. QUAN NIỆM VỀ LIÊN KẾT NÔNG- CÔNG NGHIỆP
• 1.2. HỢP TÁC QUỐC TẾ TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP
• 1.3. LIÊN KẾT NÔNG CÔNG NGHIỆP TRONG SẢN XUẤT LÀ MỘT TRONG NHỮNG HÌNH THỨC TỔ CHỨC CỦA NỀN NÔNG NGHIỆP HIỆN ĐẠI
• 1.3.1. CƠ SỞ KINH TẾ- XÃ HỘI CỦA LIÊN KẾT NÔNG CÔNG NGHIỆP
• 2. CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG TRỒNG VÀ CHẾ BIẾN CÂY CÔNG NGHIỆP CHÍNH
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ TỈNH ĐỊA TÂY NINH. CÁC NGUỒN LỰC ĐỂ PHÁT TRIỂN TRỒNG VÀ CHẾ BIẾN MÍA, CAO SU, LẠC Ở TÂY NINH
• 2.2. CÁC NGUỒN LỰC PHÁT TRIỂN
• 2.2.1. CÁC NGUỒN LỰC KINH TẾ- XÃ HỘI
• 2.3. THỰC TRẠNG TRỒNG VÀ CHẾ BIẾN CÁC CÂY CÔNG NGHIỆP CHÍNH
• 2.3.1. KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH TRỒNG VÀ CHẾ BIẾN MỘT SỐ CÂY CÔNG NGHIỆP (MÍA, CAO SU, LẠC) Ở NƯỚC TA
• 2.3.2. TÌNH HÌNH TRỒNG CÂY CÔNG NGHIỆP CHÍNH
• 2.3.3. TÌNH HÌNH CHẾ BIẾN SẢN PHẨM CÁC CÂY CÔNG NGHIỆP
• 2.3.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG TRỒNG VÀ CHẾ BIẾN
• 3. CHƯƠNG 3: HƯỚNG PHÁT TRIỂN TRỒNG VÀ CHẾ BIẾN MÍA, CAO SU, ĐẬU PHỘNG Ở TÂY NINH
• 3.1. CƠ SỞ ĐỊNH HƯỚNG
• 3.2. HƯỚNG PHÁT TRIỂN TRỒNG VÀ CHẾ BIẾN CÂY CÔNG NGHIỆP CHÍNH Ở TÂY NINH
• 3.2.1. PHƯƠNG HƯỚNG CHUNG
• 3.2.2. HƯỚNG ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN TRỒNG VÀ CHẾ BIẾN
• 3.2.3. NHỮNG GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
• 3.2.4. NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ VÀ CƠ SỞ VẬT CHẤT KỸ THUẬT
• 3.2.5. SỬ DỤNG VÀ ĐÀO TẠO LAO ĐỘNG
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về trồng và chế biến cây công nghiệp ở Tây Ninh

Tây Ninh là một tỉnh có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc phát triển trồng cây công nghiệp. Các loại cây như mía, cao su, và lạc đã trở thành những sản phẩm chủ lực, đóng góp vào nền kinh tế nông nghiệp của tỉnh. Việc chế biến nông sản từ những cây này không chỉ tạo ra giá trị gia tăng mà còn góp phần vào việc phát triển bền vững. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào các khía cạnh của việc trồng và chế biến các loại cây công nghiệp chính ở Tây Ninh.

1.1. Đặc điểm sinh thái và điều kiện tự nhiên Tây Ninh

Tây Ninh có khí hậu nhiệt đới gió mùa, với mùa mưa và mùa khô rõ rệt. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc trồng cây công nghiệp như mía và cao su. Đặc biệt, đất đai ở đây có độ phì nhiêu cao, thích hợp cho sự phát triển của các loại cây trồng này.

1.2. Vai trò của cây công nghiệp trong kinh tế Tây Ninh

Cây công nghiệp không chỉ cung cấp nguyên liệu cho chế biến mà còn tạo ra việc làm cho người dân địa phương. Kinh tế nông nghiệp ở Tây Ninh phụ thuộc nhiều vào sản lượng từ mía, cao su, và lạc, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân.

II. Thách thức trong việc trồng và chế biến cây công nghiệp ở Tây Ninh

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc trồng và chế biến cây công nghiệp ở Tây Ninh cũng gặp phải nhiều thách thức. Biến đổi khí hậu, sâu bệnh, và thị trường tiêu thụ không ổn định là những vấn đề cần được giải quyết. Nghiên cứu này sẽ phân tích các thách thức chính và đề xuất giải pháp.

2.1. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sản xuất

Biến đổi khí hậu đã gây ra những tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là trong việc trồng mía và cao su. Thời tiết cực đoan làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm, ảnh hưởng đến thu nhập của nông dân.

2.2. Vấn đề sâu bệnh và quản lý dịch hại

Sâu bệnh là một trong những thách thức lớn trong trồng cây công nghiệp. Việc quản lý dịch hại hiệu quả là cần thiết để bảo vệ mùa màng và đảm bảo sản lượng. Cần có các biện pháp phòng ngừa và xử lý kịp thời để giảm thiểu thiệt hại.

III. Phương pháp trồng và chế biến cây công nghiệp hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả trong trồng và chế biến cây công nghiệp, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc áp dụng kỹ thuật mới trong trồng mía, cao su, và lạc sẽ giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.

3.1. Kỹ thuật trồng mía và cao su tiên tiến

Áp dụng các kỹ thuật trồng mới như chọn giống tốt, bón phân hợp lý và tưới tiêu khoa học sẽ giúp tăng năng suất cây trồng. Việc này không chỉ cải thiện sản lượng mà còn giảm thiểu chi phí sản xuất.

3.2. Quy trình chế biến nông sản hiện đại

Quy trình chế biến nông sản cần được cải tiến để đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm. Việc áp dụng công nghệ chế biến hiện đại sẽ giúp tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm từ mía, cao su, và lạc.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp mới trong trồng và chế biến cây công nghiệp đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các mô hình sản xuất hiệu quả đã được triển khai và cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong năng suất và thu nhập của nông dân.

4.1. Mô hình trồng mía hiệu quả

Mô hình trồng mía áp dụng công nghệ mới đã giúp tăng năng suất lên đến 20%. Điều này không chỉ cải thiện thu nhập cho nông dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp Tây Ninh.

4.2. Kết quả chế biến cao su

Chế biến cao su theo quy trình hiện đại đã giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường. Sản phẩm cao su chế biến từ Tây Ninh đã có mặt tại nhiều thị trường quốc tế.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của cây công nghiệp ở Tây Ninh

Tương lai của trồng và chế biến cây công nghiệp ở Tây Ninh rất hứa hẹn. Với sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức, ngành nông nghiệp có thể phát triển bền vững. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Định hướng phát triển bền vững trong trồng cây công nghiệp sẽ giúp bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Cần có các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc áp dụng công nghệ mới.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp sẽ mở ra nhiều cơ hội cho Tây Ninh. Việc chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ sẽ giúp nâng cao năng lực sản xuất và chế biến nông sản.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn tại Việt Nam, sự gắn kết giữa sản xuất nguyên liệu nông nghiệp với công nghiệp chế biến đóng vai trò then chốt nhằm nâng cao giá trị gia tăng của nông sản phẩm, ổn định thu nhập cho nông dân và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương. Tỉnh Tây Ninh là địa bàn thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, sở hữu các điều kiện tự nhiên và quỹ đất tương đối thuận lợi cho việc hình thành các vùng chuyên canh cây công nghiệp. Tuy nhiên, thực tiễn sản xuất và chế biến nông sản tại đây vào đầu những năm 2000 vẫn bộc lộ nhiều bất cập như thiếu tính đồng bộ giữa vùng nguyên liệu và công suất nhà máy, công nghệ sau thu hoạch còn lạc hậu, và mối liên kết kinh tế giữa các tác nhân còn lỏng lẻo.

Khóa luận tốt nghiệp cử nhân Sư phạm Địa lý của tác giả Võ Quy Nam, dưới sự hướng dẫn của TS. Phạm Xuân Hậu tại Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh (hoàn thành tháng 5/2004), được thực hiện nhằm giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về phân công lao động xã hội, quá trình nhất thể hóa nông - công nghiệp và các dòng trao đổi vật chất giữa nông nghiệp và công nghiệp.
2. Khái quát các điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và nguồn lực kinh tế - xã hội tác động đến sự phát triển cây công nghiệp tại Tây Ninh.
3. Phân tích đặc điểm sinh thái sinh học của ba loại cây công nghiệp chủ lực gồm mía, cao su và lạc (đậu phộng).
4. Đánh giá thực trạng sản xuất, công nghiệp chế biến và hiệu quả kinh tế của các loại cây trồng này trên địa bàn tỉnh.
5. Đề xuất phương hướng và các nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện mối liên kết nông - công nghiệp, nâng cao năng lực chế biến nông sản tại Tây Ninh.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động trồng trọt và công nghiệp chế biến ba loại cây công nghiệp chính: mía (Saccharum spp.), cao su (Hevea brasiliensis) và lạc (Papilionaceae). Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ lãnh thổ tỉnh Tây Ninh (diện tích tự nhiên 4.028 km², gồm Thị xã Tây Ninh và 8 huyện). Phạm vi thời gian tập trung vào giai đoạn từ sau Đổi mới đến các năm 1995-2002, có cập nhật số liệu định hướng cho giai đoạn tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng khung lý thuyết về liên kết nông - công nghiệp (nhất thể hóa kinh tế - Integratio) dựa trên các quy luật phân công lao động xã hội, chuyên môn hóa và hợp tác hóa sản xuất. Nghiên cứu tiếp cận mối quan hệ tương hỗ giữa hai ngành thông qua mô hình 4 dòng trao đổi vật chất: dòng cung cấp tư liệu sản xuất từ công nghiệp sang nông nghiệp (máy móc, phân bón, hóa chất); dòng cung cấp nguyên liệu thô từ nông nghiệp cho công nghiệp chế biến; và hai dòng cung cấp sản phẩm tiêu dùng trung gian - cuối cùng cho cư dân của hai khu vực. Đồng thời, tác giả viện dẫn các chủ trương, đường lối phát triển nông nghiệp nông thôn của Đảng và Nhà nước Việt Nam như Nghị quyết 100-CT/TW, Nghị quyết 10/NQ-TW (1988) và Nghị quyết Trung ương 5 khóa VII.

Tác giả đã triển khai kết hợp các phương pháp nghiên cứu địa lý kinh tế - xã hội truyền thống và liên ngành:

• Phương pháp thu thập, phân tích và tổng hợp tài liệu: Xử lý nguồn dữ liệu văn bản, báo cáo thống kê chuyên ngành từ Cục Thống kê, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Sở Công nghiệp, Sở Địa chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Tây Ninh.
• Phương pháp thống kê mô tả và so sánh địa lý: Phân tích dãy số liệu biến động diện tích, năng suất, sản lượng cây trồng, cơ cấu lao động và tỷ trọng các ngành kinh tế qua các năm.
• Phương pháp bản đồ: Sử dụng và đối chiếu hệ thống bản đồ hành chính, bản đồ thổ nhưỡng, bản đồ hiện trạng hạ tầng và phân bố công - nông nghiệp tỉnh Tây Ninh để nhận diện không gian phân bố vùng nguyên liệu.
• Phương pháp khảo sát thực địa: Quan sát trực tiếp tại các vùng chuyên canh, nông trường cao su, ruộng mía, ruộng lạc và các nhà máy chế biến trên địa bàn tỉnh Tây Ninh.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận

Chương I tập trung luận giải bản chất kinh tế của mối liên kết nông - công nghiệp trong nền nông nghiệp hiện đại. Tác giả chỉ ra rằng dưới tác động của cách mạng khoa học kỹ thuật, nông nghiệp dần chuyển sang hình thái sản xuất kiểu công nghiệp thông qua cơ giới hóa, hóa học hóa, thủy lợi hóa và tự động hóa. Quá trình nhất thể hóa (Integratio) được phân chia thành hai hình thức cơ bản: nhất thể hóa theo chiều ngang (liên kết giữa các đơn vị cùng giai đoạn công nghệ để mở rộng quy mô) và nhất thể hóa theo chiều dọc (liên kết xuyên suốt từ khâu sản xuất nguyên liệu, chế biến, bảo quản đến lưu thông phân phối sản phẩm cuối cùng).

Tại Việt Nam, sự kết hợp nông - công nghiệp là con đường tất yếu để khai thác tiềm năng kinh tế nhiều thành phần. Tác giả dẫn chứng tỷ lệ tăng trưởng cân đối mang tính quy luật giữa nông nghiệp và công nghiệp là 1:2 (nếu nông nghiệp tăng 2%/năm thì công nghiệp cần tăng tương ứng khoảng 4%/năm). Trong giai đoạn 1991-1995, giá trị sản lượng chế biến lương thực tại Việt Nam tăng bình quân 17,4%/năm và chế biến thực phẩm tăng 12,7%/năm; sản lượng đường mật năm 1995 đạt 393.000 tấn (tăng 70.000 tấn so với năm 1990), cao su mủ khô đạt 120.000 tấn (tăng trên 50.000 tấn). Dù vậy, mối liên kết nông - công nghiệp tại nước ta vẫn chưa hình thành cơ chế vận hành đồng bộ, tình trạng thiếu hụt hoặc dư thừa nguyên liệu cục bộ cùng các tranh chấp lợi ích giữa nhà máy và nông dân vẫn thường xuyên xảy ra.

Chương II: Hiện trạng trồng và chế biến cây công nghiệp chính

Chương II là phần trọng tâm của khóa luận, phân tích chi tiết điều kiện tự nhiên, nguồn lực kinh tế - xã hội, đặc tính sinh thái và thực trạng phát triển mía, cao su, lạc tại Tây Ninh.

Về điều kiện tự nhiên và tài nguyên:

• Vị trí và địa hình: Tọa độ địa lý từ 10°57'36"B và 105°48'43"Đ, là vùng chuyển tiếp giữa cao nguyên Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long. Địa hình chia 4 dạng: núi (núi Bà Đen cao 986 m, diện tích 17 km²), đồi (50-80 m), đồi dốc thoải (15-20 m) và đồng bằng ven sông (2-5 m).
• Khí hậu: Nhiệt độ trung bình năm 26-27°C (năm 2002 đạt 27,4°C), tổng lượng nhiệt hoạt động đạt khoảng 9.000°C; tổng lượng bức xạ 136 Kcal/cm²/năm; số giờ nắng trung bình 2.800 giờ/năm (mùa khô 8-9 giờ/ngày, mùa mưa 6-7 giờ/ngày); lượng mưa bình quân năm đạt 1.800-2.000 mm, tập trung 85-90% vào mùa mưa (tháng 5 đến tháng 11 với 120-140 ngày mưa); độ ẩm không khí 82-83%; tốc độ gió trung bình 1,7 m/s.
• Thủy văn: Hai hệ thống sông chính gồm sông Vàm Cỏ Đông (dài 220 km, đoạn qua tỉnh dài 151 km, lưu vực 8.500 km², lưu lượng 96 m³/s, độ dốc 0,02%) và sông Sài Gòn (dài 280 km, qua tỉnh dài 135 km, lưu lượng 85 m³/s). Công trình thủy lợi hồ Dầu Tiếng xây dựng năm 1980 với diện tích 27.000 ha (3/4 diện tích thuộc Tây Ninh), dung tích 1,5 tỷ m³ nước, đảm bảo năng lực tưới thiết kế cho 175.000 ha đất canh tác.
• Tài nguyên đất đai: Tổng diện tích tự nhiên 402.800 ha với 5 nhóm đất chính, trong đó nhóm đất xám chiếm ưu thế tuyệt đối.

Nhóm đất	Diện tích (ha)	Tỷ lệ trong diện tích tự nhiên (%)	Đặc điểm phân bố và sử dụng chính
Đất xám	339.833	84,38	Đất xám điển hình, xám loang lổ (105.386 ha), xám đá ong (7.000+ ha), xám mùn (18.938 ha), xám gley (14.355 ha) và đọng mùn gley (6.025 ha). Phù hợp trồng mía, mì, cao su, lạc.
Đất phèn	25.359	6,29	Gồm phèn tiềm tàng (5.100 ha), phèn hoạt động (9.335 ha), phèn thủy phân (10.924 ha). Phân bố trũng thấp ven sông Vàm Cỏ Đông.
Đất đỏ vàng	6.600	1,64	Phát triển trên đá bazan, granit, phiến sét. Hiện trạng chủ yếu dùng trồng rừng phòng hộ, bảo vệ môi trường.
Đất phù sa	1.775	0,44	Trầm tích bồi tụ Aluvi màu mỡ ven sông, trong đó có 90 ha phù sa gley ngập nước. Thích hợp trồng hoa màu, lúa.
Đất than bùn	1.072	0,27	Đất chua (pH 2-3), phân bố rải rác ven hạ lưu sông Vàm Cỏ Đông (Châu Thành, Gò Dầu, Bến Cầu), khai thác làm phân vi sinh.

Về nguồn lực kinh tế - xã hội và cơ sở hạ tầng:

• Dân số và lao động: Dân số năm 1999 là 965.240 người (mật độ 239,63 người/km²), đến năm 2002 đạt 1.010.707 người (mật độ 250,93 người/km²). Cơ cấu dân số trẻ: dưới tuổi lao động chiếm 33,92%, trong tuổi lao động chiếm 58,54%, ngoài tuổi chiếm 7,54%. Tổng số lao động là 476.828 người, phân bố theo ngành: Nông nghiệp chiếm 73,3% (394.515 người), Công nghiệp chiếm 9,5% (51.042 người), Thương nghiệp - Dịch vụ và ngành khác chiếm 17,2%. Trình độ học vấn còn hạn chế với 33,64% chưa tốt nghiệp tiểu học hoặc mù chữ; tỷ lệ qua đào tạo nghề đạt 8%, trình độ đại học đạt 1,23% và sau đại học là 0,005%.
• Cơ cấu kinh tế: Giai đoạn 1976-2002 có sự chuyển biến rõ nét: tỷ trọng Nông nghiệp giảm từ 89% xuống 47,01%, Công nghiệp - Xây dựng tăng từ 2% lên 20,9%, Dịch vụ tăng từ 9% lên 32,09%.
• Cơ sở hạ tầng: Hệ thống giao thông đường bộ có tổng chiều dài trên 2.100 km (15,18% đường nhựa, 0,4% đường đá, 34,04% cấp phối, gần 50% đường đất); các tuyến đối ngoại huyết mạch gồm Quốc lộ 22 (đường Xuyên Á), Quốc lộ 22B (dài 80 km) và 23 tuyến tỉnh lộ dài 550 km (160 km trải nhựa như ĐT 782, ĐT 784, ĐT 785, ĐT 787). Hệ thống trạm bơm gồm Long Thuận (tưới thực tế 220/700 ha), Long Khánh (130/300 ha), Phước Chỉ (150/2.000 ha). Hệ thống cấp điện gồm trạm biến áp Tây Ninh 15 MVA và Trảng Bàng 15 MVA; mạng lưới viễn thông có 27 tổng đài tự động hóa 100%.

Về đặc tính sinh thái và hiện trạng 3 loại cây:

• Cây mía (Saccharum spp.): Sinh trưởng tối ưu ở 30-40°C (quang hợp cực đại ở 34°C), cần 1.200-2.000 giờ chiếu sáng, độ pH 5,5-7,5. Nhu cầu nước lớn nhất ở giai đoạn vươn cao (chiếm 50-60% tổng lượng nước cả chu kỳ, độ ẩm đất 75-80%), thời kỳ chín cần độ ẩm dưới 70%. Chế biến mía đường tại tỉnh có các nhà máy đường công nghiệp, nhà máy đường thô và hệ thống chế biến thủ công.
• Cây cao su (Hevea brasiliensis): Chu kỳ kinh tế 30-60 năm, nhiệt độ thích hợp 25-28°C, lượng mưa cần từ 1.500 mm trở lên (tối ưu 2.000-2.500 mm), nắng trực tiếp 4-5 giờ/ngày (>1.600 giờ/năm), sức gió an toàn dưới 3 m/s, địa hình dốc dưới 8% (5°) và cao độ dưới 500-600 m, hàm lượng hữu cơ đất tối thiểu 2,6%. Chế biến mủ cao su gồm hai dây chuyền chính: chế biến mủ nước (sản xuất mủ kem Latex ly tâm, mủ cốm định chuẩn Việt Nam SVR) và dây chuyền chế biến mủ tạp.
• Cây lạc (Papilionaceae): Có vi khuẩn cộng sinh ở nốt sần rễ cố định đạm khí trời; nhiệt độ nảy mầm tối thiểu 12-15°C, nhiệt độ phát triển thân lá 20-25°C, ra hoa làm quả 25-30°C; lượng mưa cả vụ từ 400-800 mm (tối thiểu 100 mm/tháng); thích hợp chân đất nhẹ, tơi xốp, pH 6-7. Sản phẩm chủ yếu được bảo quản nông hộ (tối đa 6-7 tháng), đưa vào nhà máy tách vỏ hoặc chế biến dầu ăn thủ công.

Chương III: Hướng phát triển trồng và chế biến mía, cao su, đậu phộng ở Tây Ninh

Chương III đề xuất phương hướng quy hoạch không gian nông nghiệp và các nhóm giải pháp đồng bộ:

• Định hướng phát triển: Quy hoạch ổn định diện tích các vùng chuyên canh mía đường, cao su và lạc gắn liền với công suất thiết kế của mạng lưới nhà máy chế biến trên địa bàn; thực hiện chuyển đổi cơ cấu giống mới có năng suất sinh học và chất lượng cao; thực hiện kế hoạch chuyển 9.000 ha mía đường xuống vùng đất thấp có điều kiện tưới tiêu chủ động.
• Giải pháp chính sách và vốn đầu tư: Tăng cường huy động nguồn vốn tín dụng ngân sách và vốn liên doanh, hỗ trợ lãi suất cho nông dân đầu tư thâm canh; hoàn thiện chính sách bao tiêu sản phẩm nông sản thông qua hợp đồng kinh tế giữa doanh nghiệp chế biến và hộ nông dân.
• Giải pháp cơ sở vật chất - kỹ thuật: Hoàn chỉnh hệ thống kênh mương nội đồng cấp I, II, III, IV thuộc hệ thống thủy lợi hồ Dầu Tiếng; nâng cấp mạng lưới giao thông liên xã và đường nội đồng phục vụ chuyên chở nông sản tươi trong mùa mưa; đổi mới công nghệ chế biến nhằm đa dạng hóa sản phẩm (tinh chế mủ cốm SVR, cao su ly tâm, đường tinh luyện, tinh dầu lạc).
• Giải pháp lao động: Đẩy mạnh đào tạo nghề, phổ cập giáo dục trung học cơ sở cho lao động nông thôn, nâng cao tỷ lệ lao động kỹ thuật nông nghiệp vượt mức 8% nhằm đáp ứng yêu cầu vận hành công nghệ sản xuất hiện đại.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa được bức tranh toàn cảnh về địa lý nông nghiệp của tỉnh Tây Ninh đầu thập niên 2000:

1. Xác định cơ cấu thổ nhưỡng chi tiết của tỉnh với ưu thế áp đảo của nhóm đất xám (339.833 ha, chiếm 84,38% diện tích tự nhiên), khẳng định đây là nền tảng địa bàn để bố trí các vùng chuyên canh cây công nghiệp quy mô lớn.
2. Đánh giá thực trạng hạ tầng tưới tiêu và giao thông: hồ Dầu Tiếng (dung tích 1,5 tỷ m³, tưới 175.000 ha) và hệ thống trạm bơm (Long Thuận 220 ha, Long Khánh 130 ha, Phước Chỉ 150 ha) cùng mạng lưới đường bộ hơn 2.100 km (tỷ lệ nhựa hóa đạt 15,18%, chất lượng đường tốt chỉ chiếm 13%).
3. Chỉ ra sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh từ năm 1976 đến 2002: Nông nghiệp giảm từ 89% xuống 47,01%, Công nghiệp tăng từ 2% lên 20,9% và Dịch vụ đạt 32,09%; trong khi cơ cấu lao động nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng cao tới 73,3% (394.515 người).
4. Phân tích cụ thể hai sơ đồ dây chuyền công nghệ chế biến cao su (chế biến mủ nước và mủ tạp), quy trình tách vỏ - ép dầu lạc thủ công, cùng bảng so sánh giá thành sản xuất mía vụ 2002-2003 của các nhà máy khu vực phía Nam.
5. Đóng góp của tác giả thể hiện ở việc vận dụng lý luận nhất thể hóa nông - công nghiệp để phân tích một không gian địa lý cấp tỉnh cụ thể, chỉ ra nguyên nhân gây đứt gãy chuỗi cung ứng nguyên liệu và đề xuất các giải pháp gắn kết vùng nguyên liệu với công nghiệp chế biến có luận cứ thực tiễn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Số liệu thống kê trong bài phản ánh hiện trạng kinh tế - xã hội tỉnh Tây Ninh đến các mốc thời gian 1999-2002 (do thời điểm hoàn thành khóa luận là năm 2004); các phân tích về giá thành và thị trường tiêu thụ nông sản mới dừng lại ở phạm vi khu vực phía Nam mà chưa mở rộng phân tích sâu các biến động của thị trường nông sản quốc tế.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng theo dõi biến động diện tích, năng suất của mía, cao su, lạc sau khi thực hiện quy hoạch chuyển đổi 9.000 ha mía xuống vùng thấp; đánh giá tác động môi trường của nước thải từ các nhà máy chế biến mủ cao su và nhà máy đường đối với lưu vực sông Vàm Cỏ Đông và sông Sài Gòn.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tư liệu học thuật có giá trị tham khảo cho:

• Sinh viên, học viên ngành Sư phạm Địa lý, Địa lý Kinh tế - Xã hội, Quản lý Đất đai và Nông nghiệp khi nghiên cứu phương pháp phân tích địa lý nông nghiệp cấp tỉnh.
• Các nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý nông nghiệp muốn tham khảo nguồn số liệu gốc về quỹ đất thổ nhưỡng (đất xám, đất phèn), cơ cấu dân số - lao động và hạ tầng thủy lợi hồ Dầu Tiếng của tỉnh Tây Ninh giai đoạn 1995-2004.
• Điểm đáng tham khảo nhất là các mục phân tích đặc tính sinh thái gắn liền với điều kiện thổ nhưỡng - khí hậu thực địa (Chương II) và hệ thống sơ đồ hóa quy trình công nghệ chế biến cao su, mía, lạc.

Câu hỏi thường gặp

1. Diện tích tự nhiên và cơ cấu các nhóm đất chính tại Tây Ninh trong khóa luận được xác định như thế nào?
Tỉnh Tây Ninh có tổng diện tích tự nhiên là 402.800 ha (4.028 km²), phân thành 5 nhóm đất: đất xám chiếm diện tích lớn nhất với 339.833 ha (84,38%), đất phèn chiếm 25.359 ha (6,29%), đất đỏ vàng có 6.600 ha (1,64%), đất phù sa có 1.775 ha (0,44%) và đất than bùn có 1.072 ha (0,27%).

2. Công trình thủy lợi hồ Dầu Tiếng có thông số kỹ thuật và vai trò gì đối với nông nghiệp địa phương?
Hồ Dầu Tiếng được khởi công xây dựng năm 1980, diện tích mặt nước 27.000 ha (3/4 diện tích thuộc Tây Ninh), sức chứa khoảng 1,5 tỷ m³ nước. Công trình đảm bảo cung cấp nước tưới cho 175.000 ha đất canh tác của tỉnh Tây Ninh (các huyện Dương Minh Châu, Trảng Bàng, Gò Dầu) và huyện Củ Chi (TP. Hồ Chí Minh), đồng thời điều tiết lũ và bổ cập nước ngầm.

3. Cơ cấu kinh tế và lực lượng lao động Tây Ninh biến động ra sao trong giai đoạn 1976-2002?
Tỷ trọng GDP của tỉnh dịch chuyển rõ rệt: năm 1976 Nông nghiệp chiếm 89%, Công nghiệp 2%, Dịch vụ 9%; đến năm 2002 cơ cấu tương ứng là 47,01% nông nghiệp, 20,9% công nghiệp - xây dựng và 32,09% dịch vụ. Tuy nhiên, lao động nông nghiệp năm 2002 vẫn chiếm đa số với 73,3% tổng lực lượng lao động (394.515/476.828 người).

4. Điều kiện sinh thái bắt buộc để cây cao su sinh trưởng và cho mủ an toàn được tác giả nêu ra là gì?
Cây cao su (Hevea brasiliensis) cần nhiệt độ trung bình 25-28°C, lượng mưa tối thiểu từ 1.500 mm/năm (tốt nhất 2.000-2.500 mm), thời gian chiếu sáng trên 1.600 giờ/năm (4-5 giờ nắng/ngày), tốc độ gió an toàn dưới 3 m/s để tránh gãy đổ, độ cao địa hình không vượt quá 500-600 m và độ dốc dưới 8% (5°).

5. Khóa luận đưa ra giải pháp trọng tâm nào đối với quy hoạch vùng nguyên liệu mía đường?
Khóa luận nêu kế hoạch chuyển đổi 9.000 ha mía đường xuống các vùng đất thấp trong thời gian 3 năm để chủ động nguồn nước tưới tiêu, thâm canh nâng cao chữ đường và năng suất, đồng thời ổn định nguồn cung cho các nhà máy chế biến đường trong tỉnh.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Võ Quy Nam là công trình nghiên cứu địa lý kinh tế - nông nghiệp có hệ thống dữ liệu thực địa chi tiết về vùng chuyên canh mía, cao su và lạc tại Tây Ninh thời kỳ 1995-2004. Bằng việc kết hợp lý luận nhất thể hóa nông - công nghiệp với phân tích điều kiện tự nhiên và hạ tầng kỹ thuật, tác giả đã làm rõ thực trạng phát triển sản xuất và chế biến của ba loại cây công nghiệp chủ lực. Các giải pháp quy hoạch vùng nguyên liệu gắn với nâng cấp công nghệ chế biến và hạ tầng thủy lợi được đề xuất có giá trị thực tiễn đối với sự phát triển nông nghiệp bền vững của tỉnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: CƠ SỞ LÝ LUẬN I. QUAN NIỆM VỀ LIÊN KẾT NÔNG- CÔNG NGHIỆP. Cách mang khoa học kỹ thuật va công nghệ đã biến nông nghiệp trở thành dạng sản xuất kiểu công nghiệp. Nông nghiệp liên quan mật thiết với công nghiệp và các 1.

Hợp tác quốc tế trong sản xuất nông nghiệp. LIÊN KẾT NÔNG- CÔNG NGHIỆP TRONG SAN XUẤT LÀ MỘT TRONG NHỮNG HÌNH THỨC TỔ CHỨC CỦA NÊN NÔNG NGHIỆP HIỆN ĐẠI. Cơ sở kinh tế- xã hội của liên kết nông công nghiệp. Cơ sở vật chất của liên kết nông- công nghiệp.

KẾT HỢP NÔNG- CÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM. Tién dé khách quan của sự ra đời liên kết nông- công SISTA tài VI NET: oriencecccsrmeeapciuasisnsaxreesenaadinverssneanepcooneess 19 III. Kết hợp nông nghiệp với công nghiệp là một trong những con đường tất yếu để phát triển kinh tế nước ta. Thực trạng của việc liên kết nông- công nghiệp va các hình thức kết hợp ở Việt Nam.

co ccccsS5 S52 22 Chương II: HIỆN TRẠNG TRỒNG VÀ CHẾ CÂY CÔNG NGHIỆP CHÍNH I. KHÁI QUÁT VE TINH DAT TÂY NINH. CÁC NGUỒN LỰC ĐỂ PHÁT TRIEN TRỒNG VÀ CHẾ BIẾN MIA, CAO SU, LẠC Ở TAY NINH. Đặc điểm sinh thái cây công nghiệp chính.

-- HH rrưy 26 I1; Cây(CNO 8U 0400242/462606211@00đ666 I0 bxWi0Ndd xá: 29 H1 DẠY: HC S600 G0013 6G200)01i6906ã0G8ytÔNEGiacxtziai 31 II. Các nguồn lực phát triển.----2 <cs+2c<cs<cs=scsz 35 I271.Ѐ ng†iền N€ tý DU uukensoesudnaokeeieeeteeiovoaaee= 35 11. Các nguồn lực kinh tế- xä hội. Đánh giá khả năng trồng và chế biến cac cây công Xe| aes 47 Ill.

THỰC TRANG TRONG VA CHẾ BIẾN CÁC CÂY CÔNG NGHIỆP CHẲNĂ:.oc se o0c noi cooaoaỷŸnai 49 III. Khái quát tình hình trồng và chế biến một số cây công nghiệp (mía, cao su, lạc) Ở nước ta. «5c << <<c<<<<<e 49 I1: CMNGG CƯ xeccei2ccccccc-setbcGiioisGGaAIGiGilsi6&ssia 49 II Bc CAO GU tavcexttgesaeeaikiA66060611061696606466011/20000000610000660160/) 0/706 626sass6 51 (OL asẽ.2, Hiện trang ngành trồng và chế biến cây công nghiệp Gii0N 6 Tây NHÀ cecetseukcseoioeiiiriuosuovasesstisaitiriosaoseesese 53 11. Tình hình trồng cây công nghiệp chính.

------ 53 II NO TH canca<sannanevanapiasnainanonsnmsonspansainasieansasneannes 53 II(Z.2- Tình Hình wong cao 8Ú: 222 0)0G1516 20010000 64k. na 56 II(-2:1-3::Tỉnh tinh trồng le 0s sctacinaneausncca nieces 59 III. Tình tình chế biến sản phẩm các cây công nghiệp II 5s aycv02462466)16e26040)3062À6i926x2400i8/02v6 60 III. Tình hình chế biến mía đường.

Tình hình chế biến cao su. Tình Binh CHE biến NÉc. Hiệu quả kinh tế trong trồng và chế biến mía, cao SN. aa Ree ee Cena PESO So Ren RPO Oo ce oR RCE ee 73 III.

Đánh giá chung về thực trạng trồng và chế biến mfg ca: ICO: THY: NI] áacs¿cicci00002)206G26002dnii 75 Chương II: HƯỚNG PHAT TRIEN TRONG VÀ CHẾ BIEN MIA, CAO SU, DAU PHONG Ở TAY NINH 1, CƠ SỞ ĐỊNH HƯỚNG. s2 tt YEEzxeEEezevvzcvvzrvzccez 77 Il. HƯỚNG PHAT TRIEN TRỒNG VA CHẾ BIẾN CAY CÔNG NGHIỆP CHÍNH Ở TAY NINH. Phương hướng chung.

Hướng đầu tư phát triển trồng và chế biến. NHỮNG GIẢI PHAP THỰC HIỆN.-- 2 2cSeccczcccee 81 IV 1E CUTIES ME wuaitiieaeeseedecentooexueaaeiobioiicaoejcee. Nguồn vốn đầu tư va cơ sở vật chất kỹ thuật. Sử dung và đào tạo lao động.--- --- -- Ăn res<x sex 85 PHAN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGEIY sisiscssiscisssicissstscsszessscsinissaicustssassen: 87 TẤN LIU THẤM KH“ ¡ái 26cnuiii; 2 0,i00002A0000iicae 90 PHỤ LỤC Khoá Luận Tốt Nghiệp _ _ GVHD: Ts, Phạm Xuân Hậu Với những thành tựu rực rỡ của công nghệ sinh học, đã tạo nên những giống mới và nó đã trở thành một trong những nhân tố quyết định nhịp độ phát triển của nông nghiệp như tạo những biến đổi to lớn về kỹ thuật, về tổ chức, về phương hướng và cơ cấu sản xuất.

Nhiều giống cây trồng và vật nuôi mới đã đem lại khả năng cho năng suất cao, nâng sản lượng của ngành lên một cách đáng kể, làm thay đổi cơ cấu giá trị sản lượng.