Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN Nông nghiệp ngày nay được quan niệm là một ngành sản xuất bao gồm 4 phân ngành: trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, ngư nghiệp. Nông nghiệp có mối quan hệ biện chứng chặt chẽ với các ngành kinh tế khác, đặc biệt là đối với ngành công nghiệp. Đến mức nó khó thể phát triển được nếu thiếu ngành này. Nông nghiệp tiếp nhận của công nghiệp không chỉ tư liệu sản phẩm, mà cả những cách tiến hành hợp lý của một xí nghiệp, công nghiệp sử dụng mọi phương pháp và nguyên tắc công nghiệp có lợi cho sản xuất nhầm đạt hiệu quả kinh tế cao nhất.
Ở mức độ nhất định công nghiệp thúc đẩy cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp phát triển. Như vậy, lực lượng sản xuất phát triển, phân công lao động sâu sắc. Trình độ tập trung hóa, chuyên môn hóa sản xuất nâng cao thì các khâu của quá trình sản xuất, phụ thuộc chặt chẽ vào nhau tạo nên qui trình kỹ thuật thống nhất. Điều đó thể hiện đậm nét trong việc tổ chức lãnh thổ sản xuất nông nghiệp.
Ngược lại, nông nghiệp lại cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp nhẹ, công nghiệp thực phẩm và công nghiệp chế biến. Nguồn nguyên liệu phong phú va ổn định là một trong những tiền để quan Trang 12 Tim Hiểu Tình Hình Trồng Và Chế Biến Vải Thiều Ở Tỉnh Hải Dương Định Hướng Phát Triển Đến Năm 2010 trọng nhất cho các ngành công nghiệp trên phát triển. Và các ngành công nghiệp đó có phát triển thì giá trị nông nghiệp mới cao mới kích thích nông nghiệp phát triển được. Chúng ta, thấy rõ hơn mối quan hệ chặt chẽ giữa nông nghiệp và công nghiệp khi nhìn vào thực tiễn các nước nông nghiệp lạc hậu.
Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất tạo nên tình trạng lạc hậu ở các nước này chính là do mối liên kết giữa công nghiệp và nông nghiệp chưa có hoặc rất yếu kém. Kỹ thuật canh tác lạc hậu thì quy mô sản xuất, năng suất, sản lượng không thể cao được. Chất lượng nông sản không cao, khả năng xuất khẩu hạn chế.1 Khái niệm liên kết Liên kết : có nghĩa là sự xích lại gần nhau, quyện chặt với nhau, thống nhất hữu cơ giữa các xí nghiệp và các ngành riêng biệt nhưng phụ thuộc chặt chẽ vào nhau trong những tổng thể sản xuất lãnh thổ thống nhất. Theo nghĩa kinh tế của từ, liên kết là tập hợp các mối liên hệ thường xuyên lâu dài và ổn định về sản xuất kỹ thuật và kinh tế giữa các bộ phận tương đối biệt lập, phụ thuộc lẫn nhau của một chính thể nào đó nhằm tối ưu hóa cấu trúc và bảo dim cho nó phát triển một cách tổng hợp, cân đối, nhịp nhàng,.
Liên kết trong nông nghiệp là qui luật khách quan của sự phát triển lực lượng sản xuất dưới tác động tích cực của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật. Nó bắt nguồn từ quá trình phân công sâu sắc từ chuyên môn hóa, tập trung hóa, từ việc mở rộng quan hệ hàng hóa giữa các xí nghiệp nông nghiệp với nhau và giữa nông nghiệp với các ngành kinh tế khác.2 Vai trò của sự liên kết Trang 13 Tìm Hiểu Tình Hình Trồng Và Chế Biến Vải Thiểu Ở Tinh Hải Dương Định Hướng Phát Triển Đến Năm 2010 Sự liên kết là quy luật khách quan xuất phát từ sự phát triển ngày càng cao của lực lượng sản xuất và sự phân công lao động xã hội ngày càng sâu sắc. Trong nông nghiệp và công nghiệp ngày càng có sự thay đổi về tính chất đặc điểm và vai trò của nó một cách mạnh mẽ nhờ các tiến bộ khoa học kỹ thuật và sự phân công lao động xã hội ngày càng sâu sắc thì quá trình liên kết công nông nghiệp ngày càng giữ vai trò quan trọng hơn. Thứ nhất: Nó thúc đẩy sự phát triển của lực lượng sản xuất, giảm sức lao động của con người, hạn chế chỉ phí sản xuất xuống mức thấp nhất nhưng năng suất và hiệu quả kinh tế tối ưu.
Thứ hai: Tạo điều kiện thuận lợi giúp nông nghiệp ngày càng giảm sự lệ thuộc vào các yếu tố tự nhiên nhờ áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật. Đưa sản xuất nông nghiệp ngày càng lại gần với sản xuất công nghiệp và tiến tới công nghiệp hóa nông nghiệp. Thứ ba: Nó thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu lao động xã hội và cơ cấu sản phẩm trong nền kinh tế quốc đân ngày càng nhanh chóng theo hướng tích cực, giảm dẫn lao động ở khu vực I (nông - lâm - ngư nghiệp) tăng dẫn lao động khu vực Il (công nghiệp - xây dựng) và khu vực III (dịch vụ). Xuất phát từ sự phát triển của lực lượng sản xuất và phân công lao động xã hội, nhưng đến lượt mình liên kết công nông nghiệp lại tác động trở lại thúc đẩy sự phân công lao động xã hội ngày càng cao để đạt được hiệu quả kinh tếtối ưu.1 Vai trò của nông nghiệp trong nên kinh tế - Sản xất nông nghiệp là cơ sở để xã hội loài người tổn tại và phát triển.
- Nông nghiệp là ngành sản xuất đáp ứng nhu cẩu thiết yếu của con người: ăn, ở, mặc,. Trang 14 Tìm Hiểu Tình Hình Trồng Và Chế Biến Vải Thiều O Tỉnh Hải Dương Định Hướng Phát Triển Đến Năm 2010 - Nông nghiệp là ngành sản xuất cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp nhẹ, công nghiệp thực phẩm, công nghiệp chế biến, dược phẩm.3 Vai trò của công nghiệp trong liên kết Công nghiệp đặt nền móng và đánh dấu sự phát triển vượt bật của lực lượng sản xuất và phân công lao động xã hội. Đồng thời, khai sinh ra phương hướng sản xuất tư bản chủ nghĩa(ví dụ:năm 1784 Giêm Oát,một người phụ việc ở phòng thí nghiệm của một trường đại học đã phát minh ra máy hơi nuớc ) với nền kinh tế hàng hóa (kinh tế thị trường) đặc trưng cho nền sản xuất lớn bằng máy móc và dây chuyển công nghệ hiện đại lấn áp, áp đảo các phương thức phong kiến trở về trước. Trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật cho các ngành và nhiều hoạt động khác của đời sống xã hội.
Việc áp dụng máy móc và các thiết bị hiện đại vào quá trình sản xuất đã thay thế phần lớn sức lao động, cơ bắp của con người mà hiệu suất lao động vô cùng to lớn. Nhờ đó, con người cùng với hoạt động của mình ngày càng giảm được sự lệ thuộc vào các yếu tố không thuận lợi của tự nhiên. Công nghiệp còn tiếp nhận các sản phẩm trong nội bộ các ngành công nghiệp và nhất là rất nhiều các sản phẩm nông nghiệp để rồi đưa vào quá trình sản xuất mới có chất lượng và giá trị cao hơn. Góp phan giải quyết vấn để lao động xã hội, đồng thời nâng cao tay nghề, trình độ kỹ năng, kỹ xảo và năng suất lao động của con người.3 Liên kết nông - công nghiệp ở Việt Nam 1.1 Những tiên đê khách quan của sự ra đời liên kết nông - công nghiệp ở Việt Nam Trang 15 ‘Tim Hiểu Tình Hình Trồng Và Chế Biến Vải Thiểu O Tỉnh Hải Dương Dinh Tướng Puốt Triển Đến Năm 2610 Mặc dù đã có những bước nhảy vọt lớn lao động phát triển kinh tế.
Đặc biệt ở sự cải tiến, nâng cao kỹ thuật trong sản xuất nhưng chúng ta vẫn có thể nói rang Việt Nam là một nước nông nghiệp. Vị trí của nông nghiệp trong nền kinh tế quốc dân vẫn là quan trọng. Song khác với trước đây, nền nông nghiệp lạc hậu đã dan dan được chuyển biến thành một nền nông nghiệp tiên tiến. Sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam đã có một số mặt hàng được thị trường thế giới chấp nhận.
Để có được điểu đó các sản phẩm nông nghiệp của ta phải đạt được tất cả chuẩn về mẫu mã, chất lượng, giá thành hợp lý. Đặc biệt, trong những thập kỷ gần đây, với một nền kinh tế mở, nông nghiệp Việt Nam đã có nhiều cơ hội để giao lưu với các nước có nền nông nghiệp tiên tiến tạo được sự kích thích mạnh mẽ cho quá trình phát triển san xuất nông nghiệp. Trên đồng ruộng Việt Nam đã xuất hiện nhiều máy móc như: máy cày, bừa, làm cỏ, gieo hạt giống, máy bơm nước. có kỹ thuật tiên tiến vừa tiến kiệm nhân lực vừa cho năng suất lao động cao.
Chúng ta cũng đã tạo được sự thay đổi, nâng cao phẩm chất của giống cây trồng, lựa chọn những loại phân bón ít gây hại nhất cho cây trồng. để phục vụ cho sản xuất nông nghiệp. Tất cả những việc làm trên đã tạo ra sự gắn bó chặt chẽ giữa sản xuất nông nghiệp và công nghiệp. Mà trước hết là ở lĩnh vực cung cấp tư liệu sản xuất phục vụ nông nghiệp, chế biến các sản phẩm nông nghiệp.
Các nhà máy sản xuất máy móc phục vụ nông nghiệp đã được thành lập để đáp ứng nhu cẩu trang bị máy móc cho quá trình sản xuất nông nghiệp. Như vậy: Mục tiêu phát triển xã hội, nâng cao đời sống nhân dân là tiền để khách quan cho sự hình thành liên kết nông - công nghiệp ở Việt Nam. Trang 16 Tim Hiểu Tình Hình Trồng Và Chế Biến Vải Thiếu O Tinh Hải Dương Định Hướng Phát Triển Đến Năm 2010 1.2 Liên kết nông nghiệp và công nghiệp là một trong những con đường tất yếu để phát triển kinh tế ở nước ta Công nghiệp và nông nghiệp là hai ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội. Hai ngành đều có một quá trình ra đời, hình thành và phát triển hết sức phong phú.
Chủ nghĩa tư bản ra đời với tiền để vật chất của nó là nền công nghiệp tư bản chủ nghĩa, thực hiện cuộc cách mạng lớn trong lịch sử và từ đó hình thành mối quan hệ chặt chẽ giữa nông nghiệp và công nghiệp tư bản chủ nghĩa. Với những nước có nền kinh tế chậm phát triển, nông nghiệp lạc hậu, công nghiệp nhỏ bé thì mối quan hệ này cũng mới trong quá trình định hình và chịu tác động phức tạp nếu có các dự án đầu tư nước ngoài. Xuất phát từ thực tiễn của đất nước ta và dựa vào kinh nghiệm của các nước xã hội chủ nghĩa anh em trước đây, Đảng ta đã khẳng định luận điểm có thể phải kết hợp ngay từ đầu giữa công nghiệp và nông nghiệp xã hội chủ nghĩa : “Nông nghiệp chỉ có thể tạo ra giá trị thặng dư, tạo ra sản phẩm hàng hóa cho xã hội dưới tác động tích cực của công nghiệp trong mối quan hệ không phải chỉ dựa vào nhau mà là tạo tién để lẫn nhau, ràng buộc lẫn nhau trong một cơ cấu kinh tế mới của chủ nghĩa x4 hội”.