Chương I 3 CƠ SỞ LÝ LUẬN Nông nghiệp ngày nay được quan niệm là một ngành sản xuất bao gồm 4 phân ngành : trồng trọt, lâm nghiệp, chăn nuôi. Nông nghiệp có mối quan hệ biện chứng chặt ché với các ngành kinh tế khác, đặc biệt là đối với ngành công nghiệp. Đến mức nó không thể phát triển được nếu thiếu ngành này. Nông nghiệp tiếp nhận của công nghiệp không chỉ tư liệu sản xuất, mà cả những cách tiến hành hợp lý của một xí nghiệp công nghiệp sử dụng mọi phương pháp và nguyên tắc.
Công nghiệp có lợi cho sản xuất nhằm đạt hiệu quả kinh tế cao nhất. Ở mức độ nhất định công nghiệp thúc đẩy cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp phát triển. Như vậy, lực lượng sản xuất phát triển, phân công lao động xuất sắc. Trình độ chuyên môn hoá, tập trung hoá sản xuất nâng cao thì các khâu của quá trình sản xuất phụ thuộc chặt chẽ vào nhau tạo nên quy trình kỹ thuật thống nhất.
Điều đó, thể hiện đậm nét trong việc tổ chức lãnh thổ sản xuất nông nghiệp. Ngược lại, nông nghiệp lại cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp nhẹ, công nghiệp thực phẩm và công nghiệp chế biến. Nguồn nguyên liệu phong phú và ổn định là một trong những tién để quan trọng nhất cho các ngành công nghiệp trên phát triển. Và các ngành công nghiệp đó có phát triển thì giá trị nông nghiệp mới cao mới kích thích nông nghiệp phát triển được Chúng ta, thấy rõ hơn mối quan hệ chặt chế giữa nông nghiệp và công nghiệp khi nhìn vào thực tiễn các nước nông nghiệp lạc hậu.
Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất tạo nên tình trạng lẫn quẫn ở các nước này chính là do mối liên kết giữa công nghiệp và nông nghiệp chưa có hoặc rất yếu kém. SVTH: Huỳnh Thị Hồng Nhung Trang 10 Khéa luận tất nghỉ GVHD: TS Nguyễn Kim Hồn Kỷ thuật canh tác lạc hậu thì quy mô sản xuất, năng suất sẵn lượng không thể cao được. Chất lượng nông sản không cao, khả năng xuất khẩu hạn chế. 1/ KHÁI NIỆM LIEN KẾT (nhất thể hod): Liên kết :(nhất thể hoá) bat nguồn từ tiếng la tỉnh Integratio có nghĩa là sự xích lai gắn nhau, quyện chặt với nhau, thống nhất hữu cơ giữa các xí nghiệp và các ngành riêng biệt nhưng phụ thuộc chặt chẽ vào nhau trong những tổng thể sản xuất tổng thể sản xuất lãnh thổ thống nhất.
Theo nghĩa kinh tế của từ liên kết là tập hợp các mối liên hệ thường xuyên lâu dài và ổn định về sản xuất kỹ thuật và kinh tế giữa các bộ phận tương đối biệt lập, phụ thuộc lẫn nhau của một chính thể kinh tế nào đó nhằm tối ưu hoá cấu trúc và bảo đảm cho nó phát triển một cách tổng hợp, cân đối, nhịp nhàng. Liên kết trong nông nghiệp là quy luật khách quan của sự phát triển lực lượng sản xuất đưới tác động tích cực của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật. Nó bắt nguồn từ quá trình phân công lao động sâu sắc từ chuyên môn hoá, tập trung hoá, từ việc mở rộng mối quan hệ hàng hoá giữa các xí nghiệp nông nghiệp với nhau và giữa nông nghiệp với các ngành kinh tế khác 2/ VAI TRÒ CUA SỰ LIÊN KẾT : Sự liên kết là quy luật khách quan xuất phát từ sự phát triển ngày càng cao của lực lượng sản xuất và sự phân công lao động xã hội ngày càng sâu sắc. Trong nông nghiệp và công nghiệp ngày càng có sự thay đổi về tính chất đặc điểm và vai trò của nó một cách mạnh mẽ nhờ các tiến bộ khoa học kỹ thuật và sự phân công lao động xã hội ngày càng sâu sắc thì quá trình liên kết công nông nghiệp ngày càng giữ vai trò quan trọng hơn.
Thứ nhất : Nó thúc đẩy sự phát triển của lực lượng sản xuất, giảm sức lao đông của con người, hạn chế chỉ phí sản xuất xuống mức thấp nhất nhưng năng xuất và hiệu quả kinh tế tối ưu. Thứ hai : tạo điều kiện thuận lợi giúp nông nghiệp ngày càng giảm sự lệ thuộc vào các yếu tố tự nhiên nhờ áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật. Đưa SVTH: Huỳnh Thị Hồng Nhung Trang 11 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS Nguyễn Kim Hong sin xuất nông nghiệp ngày càng lai gần với sản xuất công nghiệp. Va trở thành ngành sắn xuất hàng hoá hiện đại.
Thứ bạ : Nó thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu lao động xã hội và cơ cấu sản phẩm trong nền kinh tế quốc dân ngày càng nhanh chóng theo hướng tích cực. giảm dan lao động và tỷ trọng ở khu vực | (nông lâm ngư nghiệp) tăng dẫn lao đông khu vực 2 (công nghiệp - xây dựng) và khu vực 3 (dịch vụ). Xuất phát từ sự phát triển của lực lượng sản xuất và sự phân công lao động xã hội, nhưng đến lượt mình liên kết công nông nghiệp lại tác đông trở lại thúc đẩy sự phân công lao động xã hội ngày càng cao để đạt được hiệu quả kinh tế tối ưu.1/ Vai trò của nông nghiệp : Nông nghiệp là ngành sản xuất đáp ứng các yêu cầu thiết yếu của con người : ăn, mặc, 6. Nông nghiệp là ngành sản xuất cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp nhất là công nghiệp nhẹ, công nghiệp thực phẩm, công nghiệp dược phẩm và công nghiệp chế biến.
Kỹ thuật canh tác hợp lý liên kết với các ngành kinh tế khác, nhất là với công nghiệp thì sản xuất nông nghiệp không những sẽ đạt được hiệu quả kinh tế tối uu mà còn góp phần bảo vệ môi trường và cân bằng sinh thái (Ví dụ như trồng va bảo vệ rừng.) Ở các nước tiên tiến, tỷ trọng lao động xã hội và sản phẩm nông nghiệp trong nền kinh tế quốc dân là thấp nhất và có khuynh hướng tiếp tục giảm (điều này đồng nghĩa với sự giảm năng suất và sản lượng trong nông nghiệp). Nhưng trên phạm vi toàn cầu chắc chắn hiện nay và trong tương lai rat xa, nếu không có sản xuất nông nghiệp thì tất cả các ngành sản xuất khác cũng không thể tổn tại được. xã hội loài người không thể tổn tại được. Sản xuất nông nghiệp là cơ sở để loài người tổn tại và phát triển.2/ Vại trò của công nghiệp : Công nghiệp đặt nén móng và đánh dấu sự phát triển vượt bậc của lực lượng sản xuất và phân công lao động xã hội.
Đồng thời, khai sinh ra phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa với nền kinh tế hàng hoá (kinh tế thị trường) đặc SVTH: Huỳnh Thị Hồng Nhung Trang 12 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS Nguyễn Kim Hồng trưng cho nền sản xuất lớn bằng máy móc và dây chuyển công nghệ hiện đại lấn áp. áp đảo các phương thức phong kiến trở về trước. Trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật cho các ngành và nhiều hoạt động khác của đời sống xã hội. Việc áp dụng máy móc và các thiết bị hiện đại vào quá trình sản xuất đã thay thế phần lớn sức lao động.
cơ bắp của con người mà hiệu suất lao động vô cùng to lớn. Nhờ đó, con người cùng với hoạt động của mình ngày càng giảm được sự lệ thuộc vào các yếu tố không thuận lợi của tự nhiên. Công nghiệp còn tiếp nhận các sản phẩm trong nội bộ các ngành công nghiệp và nhất là các sản phẩm nông nghiệp để rồi đưa vào quá trình sản xuất mới với quy trình kỹ thuật nông nghiệp để rồi đưa vào quá trình sản xuất với quy trình kỹ thuật và công nghệ khác cao hơn nhằm cho ra nhiều sản phẩm mới có giá trị và chất lượng cao hơn. Góp phần giải quyết vấn để lao động xã hội, đồng thời nâng cao tay nghề, trình độ kỹ năng, kỹ xảo và năng suất lao động của con người lao động.
3 NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC THỂ HIỆN CUA LIÊN KẾT NÔNG- CÔNG NGHIỆP 3. Nôi1 dun/ g: Bản chất của liên kết nông - công nghiệp là tập hợp các ngành. các dang hoạt động tạo nên sự thống nhất về chức năng sản xuất và tiêu thụ nông phẩm cuối cùng trên cơ sở công nghiệp. Nó ra đời trên cơ sở xuất hiện nén dai công nghiệp và trong mối quan hệ nông - công nghiệp này công nghiệp luôn đóng vai trò chủ dao, Liên kết nông - công nghiệp được hoạt động có kế hoạch với chu trình sản xuất tương đối khép kín và hoàn chỉnh.
Nhu vậy : Từ việc khái quát bản chất của liên kết nông - công nghiệp ta có thể nêu lên được những đặc trưng cơ bản trong hoạt đông liên kết nông — công nghiệp. Trên cơ sở phân tích trình độ tổ chức, chúng ta có thể đánh giá trình đô liên kết của nông - công nghiệp nói chung - Mối liên hệ sản xuất : Mối liên hệ này luôn luôn là mối liên hệ hai chiều về việc trao đổi vật chất thông qua hoạt động của các dạng và các ngành sản xuất. Sản phẩm của ngành này lại là tư liệu, công cụ sản xuất của ngành kia trong một đây chuyển để tạo ra sản phẩm cho xã hội. Ví dụ : Nông nghiệp cung SVTH: Huỳnh Thị Hồng Nhung Trang 13 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS Nguyễn Kim Hồng cấp cho công nghiệp chế biến nguyên liệu nông nghiệp, công nghiệp lại cung cấp cho nông nghiệp sảm phẩm của mình như máy cày, máy kéo, thuốc trừ sâu, máy móc chế biến.
để cuối cùng tạo ra sản phẩm là lương thưc, thực phẩm cung cấp cho người tiêu dùng. Mối liên hệ sản xuất thể hiện rõ nhất trong khâu cung cấp nguyên liệu, đảm bảo cho quá trình san xuất diễn ra bình thường giữa các cơ sở sản xuất cùng nhau tham gia trong quá trình liên kết. - Mối liên hệ kinh tế: Là mối liên hệ tất yếu của sản xuất. Nó thể hiện mối liên hệ giữa các cơ sở, xí nghiệp của liên hiệp sản xuất thông qua giá thành sản phẩm.
Giá thành sản phẩm cơ bản nói lên được chất lượng của sản phẩm được sản xuất ra. Một liên hiệp sản xuất thực hiện được mối liên hệ này, có nghĩa trong lĩnh vực tổ chức sản xuất, liên kết nông - công nghiệp đã được thực hiện ở mức độ cao hơn đã xuất hiện một yêu cầu chung cho từng khâu sản xuất thông qua giá thành sản phẩm cuối cùng. Sự tác động qua lại giữa các khâu sản xuất đã trở nên rõ ràng hơn. Nhưng một liên hiệp sản xuất mới dừng lại ở mối liên hệ này thì chưa thể gọi là có mối liên kết nông - công nghiệp hoàn chỉnh.
Vì chưa đánh giá được chất lượng sản phẩm và khả năng sản xuất của liên hợp đó.