BỘ GIÁO ĐỤC VÀ ĐÀO TẠO > ` “ à TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHAM THÀNH PHO HO CHÍ MINH KHOA ĐỊA LÝ “rw ae SS «& KHOA LUẬN TOT NHIỆP Giang vien hương dan: Thạc sỹ NGUYEN VAN LUYEN Sinh vien fhực hiện: LUU THỊ ANH THU Nién khóa : 24 (1998 - 2002) | Thành phố Hồ Chí Minh 5/2002 GVIID : NGUYEN YAN LUYEN SVTH : LƯU THỊ ANH THU KHOA LUAN TOT NGHIEP TRANG | SVTH : LUU THỊ ANH THU a GVHD : NGUYEN YAN LUYỆN PhanI: ` T e n e B s a ___ TOT NGHIEP KHOA LUAN aA TRANG 2 lnae l rt Sc toh od it GVHD : NGUYEN YAN LUYEN SVTH : LƯU TH} ANH THU I) LY DO CHON ĐỀ TÀI: Cùng với sự chuyển biến của nền kinh tế - xã hội, các lĩnh vực của đời sống cũng có sự biến đổi mạnh mẽ, trong đó có giáo dục và đào tạo. Kinh tế - xã hội phát triển tất yếu giáo dục cũng phải phát triển, đòi hỏi phải có cải cách giáo dục, nâng cao khả năng học tập của học sinh thêm nữa để từ đó có thể đào tạo ra những con người phù hợp với yêu cầu xã hội, phục vụ xã hội tốt hơn nữa. Do các yêu cẩu đó mà phương pháp day học bằng các phương tiện dạy học hiện đại đang ngày càng được chú trọng. Phương tiện dạy học hiện đại ngày nay hết sức phong phú và đa dạng.
Mỗi loại phương tiện dạy học đều đem lại những kết quả nhất định trong quá trình dạy học. Ngày nay, tin học đã trùm lên mọi hoạt động xã hôi và phát sinh mối liên kết chặt chế giữa thời đại tin học va sự nghiệp giáo dục. Thông qua chữ, đề biểu, âm thanh, âm nhạc, hoạt họa. rên màn hình máy vi tính làm cho người học có nguồn cung cấp thông tin sống động, nhiều màu sắc, hấp dẫn hơn khả năng của sách và các dòng chữ khô khan.
Học tập trên máy vi tính học sinh giảm được thời gian tập trung, có thể tự học nhiều hơn, thấy và trò có thể thoát khỏi lối mòn là đọc và viết, có thời gian nhiều hơn để trao đổi các vấn để. song không thể bỏ khâu lên lớp. Máy tính chỉ được xem là công cụ. Nó không thể thay đổi được cơ hội giao lưu giữa thay và trò.
Thay vẫn dạy nhưng là dạy qua một phương pháp hoàn toàn đổi mới. Bên cạnh đó với yêu cầu của thời đại mới đòi hỏi mỗi cá nhân phải năng động, chủ động hơn, thích hợp với sự phát triển của thời đại trong mọi công việc. Và đó là yêu cẩu đối với ngành giáo dục, là ngành trực tiếp đào tạo nên những con người theo yêu cầu của xã hội. Tuy diéu kiện thực tế ở Việt Nam ta ngày nay để ápGbiông pháp giáo dục này còn rất nhiều khó khăn do đòi hỏi phải có cơ sở vật chất, thầy và trò đều phải biết vi tính.
nhưng trên con đường đổi mới giáo dục, tôi cố gắng góp một phan công sức, tìm tòi để nâng cao khả năng của mình nên tôi đã chọn để tài này cho luận văn tốt nghiệp của mình. Il) NGHIÊN MỤC TIÊU CỨU: Mục tiêu nghiên cứu của để tài là nhằm tìm cách sử dụng máy vi tính như một phương tiện dạy học mới từ đó tiến hành các công việc sau: e Thăm dò mức độ và ảnh hưởng của việc sử dụng máy vi tính ở một số trường trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRANG 3 GVHD : NGUYEN YAN LUYEN SVTH : LƯU THỊ ANH THU e© Những lợi ích, hạn chế của việc sử dụng vi tính trong giảng dạy bộ môn Địa Lý e Sit dụng phan mềm PowerPoint để thiết kế các bài giảng khi lên lớp với máy vi tính cho chương trình Địa lý Kinh tế - Xã hội lớp 11 Phổ Thông Trung Học. © Soan giáo 4n với các bài học đã được thiết kế ở trên.
HH) LICH SỬ NGHIÊN CỨU: Phương tiện dạy học được sử dụng từ thời Hy Lạp cổ đại nhưng không được phát triển thành quan điểm. Đến thế kỷ 17, vấn để này mới được Comenius nêu thành quan điểm trong giáo dục. Từ đó đến nay các phương tiện dạy học dan được bổ sung và được nghiên cứu ngày càng nhiều. Riêng với máy vi tính là một phương tiện dạy học hiện đại, mới xuất hiện nhưng đang ngày càng được đánh giá là một phương tiện hiệu quả và rất phù hợp với thế kỷ 21 này.
Trên thế giới, nhất là ở các nước phát triển, máy vi tính đã được sử dụng rộng rãi trong giáo dục, không chỉ với mục đích là phương tiện dạy học mà còn là nguồn tri thức (thông qua mạng Internet) nhưng ở Việt Nam phương tiện này chỉ đang ở trong giai đoạn thử nghiệm, chưa được tiến hành sử dụng rộng rãi do một số yêu cầu mà ta chưa có được (như khả năng trang bị mấy móc, phòng bộ môn, phòng học phù hợp, trình độ tin học của giáo viên còn hạn ché. Tuy nhiên ở một số trường, máy vi tính đã được sử dụng trong việc giảng dạy một số bộ môn, các phẩn mềm gia sư đã được thiết kế và bán trên thị trường nhưng ở môn Địa Lý chúng ta thì rất ít (chỉ có được phan mềm giảng dạy Địa Lý lớp 6 do trung tâm thiết bị trường học cung cấp ). Còn riêng việc sử dụng phần mềm PowerPoint thiết kế bài giảng thì theo tôi tìm hiểu đã có cô Nguyễn Thị Kim Loan - Giáo viên trường Nguyễn Thị Minh Khai - áp dụng giảng dạy cho tiết 1, bài Thái Lan (Chương trình lớp 11 _ phổ thông trung học )và anh Nguyễn Công Triểu, trong khoảng thời gian đi thực tập của mình tại trường Bùi Thị Xuân (3/2000 )cũng đã áp dụng cho tiết 1, bài Thái Lan (chương trình lớp 11 - Phố Thông Trung Học ). Phan mềm PowerPoint là một phan mềm hỗ trợ việc trình bày có minh họa rất mạnh và dễ sử dụng của Microsoft, kết hợp với việc giảng day Địa Lý trên máy vi tính là một trong nhiều cách nâng cao hiệu quả giáo dục ngày nay nhưng để thực hiện nó một cách thuận lợi là điểu khó khan, đòi hỏi nhiều điều kiện.
Với mực độ đòi hỏi ngày càng cao của xã hội ngày nay thì việc giáo viên phải luôn tìm tòi nâng cao khả năng giảng dạy của mình KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRANG 4 GVHD : NGUYEN YAN LUYỆN SVTH : LƯU THỊ ANH THU là điều cẩn thiết. Khi ấy hiệu quả của việc giảng day qua máy vi tính là điểu không thể phủ nhận. IV) GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI : Ngày nay, tin học đã bao trùm lên mọi lĩnh vực của đời sống. Phát huy mối liên kết giữa giáo dục và tin học là điều cần thiết và ngày càng phổ biến.
Ở Việt Nam, máy vi tính được sử dụng theo 3 dạng sau : e Máy tính là một nội dung giáo dục e May tính là công cụ trong giáo dục và đào tạo e Máy tính là nguồn tri thức (thông qua mạng Internet hay các phan mềm giáo dục ) Do khả năng, thời gian và nguồn tư liệu còn hạn chế của mình nên để tài này chỉ dừng lại ở loại thứ 2 (máy tính là một công cụ trong dạy và học) thông qua tìm hiểu về việc sử dụng máy vi tính trong dạy và học từ đó thiết kế một số bài giảng Địa Lý trong chương trình lớp 11 - Phổ Thông Trung Học. Đồng thời so sánh đánh giá hiệu quả dạy học bằng máy vi tính so với phương pháp dạy học bình thường với các phương tiện truyền thống thông qua các tiết dạy thực nghiệm để có thể cải tiến phương pháp dạy học. nâng cao chất lượng dạy và học. V) PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU : L/ Phương pháp thu thập và xử lý tài liệu: Trong quá trình nghiên cứu khóa luận tốt nghiệp của mình, tôi đã cố gắng tìm kiếm những tài liệu có liên quan đến để tài để tham khảo.
Đọc các tài liệu, lựa chọn những gì cần thiết giúp tôi hoàn thành khóa luận của mình. 2/ Phương pháp xử lý số liệu: Trong khóa luận tốt nghiệp của mình, tôi có tiến hành thăm dò về mức độ sử dụng vi tính của các em học sinh phổ thông ở một số trường trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. Sau khi phát những phiếu thăm dò, thu thập lại và thống kê các lựa chọn của các em. Từ đó, dựa trên các số liệu đã được xử lý, tôi đánh giá về một số vấn để mà tôi muốn tìm hiểu.
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRANG 5 GVHD : NGUYEN YAN LUYEN SVTH : LƯU TH] ANH THU 3/ Phương pháp tiếp cận hệ thống: Sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống là đem đối tượng nghiên cứu của dé tài: giáo viên, học sinh, phương tiện dạy học (máy vi tinh). dat vào trong một hệ thống hoàn chỉnh (quá trình dạy học) gồm các thành tố liên quan một cách chặt chẽ với nhau để tìm ra phương pháp dạy học hiệu quả. 4/ Phương pháp tham khảo rút kinh nghiệm: Trong khóa luận này tôi đã tiến hành nghiên cứu và thiết kế bài dạy dựa trên các nguồn tài liệu thu thập được cũng như tham khảo ý kiến, lắng nghe góp ý từ thay cô, bạn bè để hoàn thiện hơn về phan nghiên cứu cũng như thiết kế bài giảng của mình. 5/ Phương pháp thực nghiệm: Để tìm hiểu vé mức độ phản hồi và đánh giá về khả năng thực tiễn của để tài, tôi đã cố gắng đưa những phần thiết kế trên PowerPoint của mình để giảng đạy cho các em học sinh.
Sau khi giảng dạy, tiếp nhận những phản hồi để từ đó rút ra kinh nghiệm, KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRANG 6 SVTH : LƯU THỊ ANH THU 1. GVHD : NGUYEN YAN LUYEN =. — srr LU KHOAth AN TO NGHIEP Ta TRANG 7 a e iil GVHD : NGUYEN YAN LUYỆN SVTH : LƯU THỊ ANH THU € I: TÌM HIỂU THỰC TRANG SỬ DUNG MAY VI TÍNH Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG TRUNG HỌC ` iv M - ` Vv TR NG TRUNG HOC: Việc sử dung vi tính trong các lĩnh vực của đời sống đang ngày càng phổ biến. Nhưng còn trong giáo dục thì sao ? Theo một kết quả khảo sát 15 tỉnh, thành phố vừa qua cho thấy các trường phổ thông trung học đều có máy vi tính (trung bình khoảng gần % số trường trung học phổ thông đã có phòng máy ví tính để giảng dạy).
Tuy nhiên đáng lưu ý là hầu hết số máy vi tính hiện nay trong nhà trường phổ thông trung học đều đã lạc hậu ít nhất một thế hệ (khoảng ba năm )và nhiều nơi máy tính chưa được sử dụng là báo. Trong khi đó số giáo viên dạy tin học hiện nay đang thiếu rất nhiều.