Khóa luận: Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Xi măng Hà Tiên 1

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại cn công ty cp xi măng hà tiên i trạm nghiền phú hữu, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Lê Tú Oanh
• Người hướng dẫn: TS. Phan Mỹ Hạnh
• Trường học: Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I – Trạm nghiền Phú Hữu
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH SÁCH CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
• 1.1. Những vấn đề chung
• 1.1.1. Chi phí sản xuất
• 1.1.1.1. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.1.2. Giá thành sản phẩm
• 1.1.2.1. Phân loại giá thành sản phẩm
• 1.2. Tổ chức kế toán Chi phí sản xuất
• 1.2.1. Đối tượng và kỳ tính giá thành sản phẩm
• 1.3. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và phân bổ chi phí sản xuất
• 1.3.1. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
• 1.3.2. Phân bổ chi phí sản xuất (nếu tập hợp CPSX gián tiếp)
• 1.3.3. Phân bổ chi phí sản xuất phụ
• 1.4. Kế toán chi phí sản xuất
• 1.4.1. Kế toán Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.4.2. Kế toán Chi phí nhân công trực tiếp
• 1.4.3. Kế toán Chi phí sản xuất chung
• 1.4.4. Kế toán về các khoản thiệt hại trong sản xuất
• 1.4.4.1. Kế toán sản phẩm hỏng trong sản xuất
• 1.4.4.2. Kế toán các khoản thiệt hại về ngừng sản xuất
• 1.4.5. Tổng hợp Chi phí sản xuất
• 1.5. Kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dang
• 1.5.1. Phương pháp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.5.2. Phương pháp ước lượng SP hoàn thành tương đương
• 1.5.3. Tính trị giá SPDD theo chi phí sản xuất định mức
• 1.6. Phương pháp tính giá thành sản phẩm
• 1.6.1. Phương pháp tính giá thành giản đơn (trực tiếp)
• 1.6.2. Phương pháp tính giá thành theo hệ số
• 1.6.3. Phương pháp tính giá thành theo tỷ lệ
• 1.6.4. Phương pháp loại trừ chi phí sản xuất phụ
• 1.6.5. Phương pháp tính giá thành theo định mức
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CN CÔNG TY CP XI MĂNG HÀ TIÊN I – TRẠM NGHIỀN PHÚ HỮU
• 2.1. Giới thiệu về Công ty CP Xi măng Hà Tiên I và CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I – Trạm nghiền Phú Hữu
• 2.1.1. Tổng quan về Công ty CP Xi măng Hà Tiên I
• 2.1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.1.2. Lĩnh vực hoạt động
• 2.1.1.3. Tổ chức bộ máy quản lý
• 2.1.1.3.1. Bộ máy tổ chức Công ty CP Xi măng Hà Tiên I
• 2.1.2. Trạm nghiền Phú Hữu
• 2.1.2.1. Lịch sử hình thành
• 2.1.2.2. Bộ máy tổ chức của Trạm
• 2.1.2.3. Phòng Kế toán tài chính
• 2.1.2.4. Hình thức sổ kế toán áp dụng
• 2.1.2.5. Phương pháp hạch toán
• 2.2. Thực trạng về “Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I – Trạm nghiền Phú Hữu”
• 2.2.1. Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh
• 2.2.2. Đặc điểm kế toán tập hợp chi phí và giá thành
• 2.2.3. Quá trình tập hợp chi phí và tính giá thành
• 2.2.3.1. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.2.3.2. Chi phí nhân công trực tiếp
• 2.2.3.3. Chi phí sản xuất chung
• 2.2.4. Đánh giá SPDD và tính giá thành sản phẩm
• 2.2.4.1. Đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu chính
• 2.2.4.2. Tính giá thành sản phẩm
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CN CÔNG TY CP XI MĂNG HÀ TIÊN I – TRẠM NGHIỀN PHÚ HỮU
• 3.1. Đánh giá thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I – Trạm nghiền Phú Hữu
• 3.1.1. Nhược điểm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành sản xuất. Tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I – Trạm nghiền Phú Hữu, việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí mà còn tối ưu hóa quy trình sản xuất. Việc hiểu rõ về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định kinh doanh chính xác hơn.

1.1. Khái niệm về chi phí sản xuất trong ngành xi măng

Chi phí sản xuất trong ngành xi măng bao gồm các khoản chi phí như nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung. Việc phân loại chi phí này giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi và quản lý.

1.2. Tầm quan trọng của tính giá thành sản phẩm

Tính giá thành sản phẩm không chỉ giúp doanh nghiệp xác định giá bán hợp lý mà còn ảnh hưởng đến lợi nhuận và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Việc tính toán chính xác giá thành sản phẩm là yếu tố quyết định trong chiến lược kinh doanh.

II. Những thách thức trong kế toán chi phí sản xuất tại Công ty CP Xi măng Hà Tiên I

Trong quá trình hoạt động, Công ty CP Xi măng Hà Tiên I gặp phải nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất mà còn tác động đến giá thành sản phẩm. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

2.1. Khó khăn trong việc kiểm soát chi phí nguyên vật liệu

Chi phí nguyên vật liệu là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm. Việc tăng giá nguyên liệu đầu vào đã gây áp lực lớn lên chi phí sản xuất của công ty.

2.2. Vấn đề trong quản lý chi phí nhân công

Chi phí nhân công cũng là một yếu tố quan trọng. Việc quản lý hiệu quả nhân công sẽ giúp giảm thiểu chi phí và nâng cao năng suất lao động.

III. Phương pháp kế toán chi phí sản xuất hiệu quả tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I

Để cải thiện công tác kế toán chi phí sản xuất, Công ty CP Xi măng Hà Tiên I đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Những phương pháp này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất mà còn nâng cao hiệu quả tài chính.

3.1. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất trực tiếp

Phương pháp này cho phép công ty ghi nhận chi phí sản xuất một cách chính xác và nhanh chóng, từ đó giúp cải thiện quy trình sản xuất.

3.2. Phương pháp phân bổ chi phí sản xuất gián tiếp

Phân bổ chi phí sản xuất gián tiếp giúp công ty xác định được chi phí thực tế cho từng sản phẩm, từ đó đưa ra quyết định kinh doanh hợp lý.

IV. Ứng dụng thực tiễn của kế toán chi phí sản xuất tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I

Việc áp dụng kế toán chi phí sản xuất tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Những ứng dụng này không chỉ giúp công ty kiểm soát chi phí mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm.

4.1. Cải thiện quy trình sản xuất

Thông qua việc theo dõi chi phí sản xuất, công ty đã có thể cải thiện quy trình sản xuất, giảm thiểu lãng phí và nâng cao hiệu quả.

4.2. Tăng cường khả năng cạnh tranh

Việc tính toán chính xác giá thành sản phẩm giúp công ty đưa ra mức giá cạnh tranh hơn, từ đó thu hút được nhiều khách hàng hơn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kế toán chi phí sản xuất tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất và quản lý tài chính. Trong tương lai, công ty cần tiếp tục cải tiến quy trình kế toán để đáp ứng nhu cầu thị trường.

5.1. Định hướng phát triển kế toán chi phí sản xuất

Công ty cần xây dựng một hệ thống kế toán chi phí sản xuất hiện đại, giúp tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả.

5.2. Tương lai của ngành xi măng và kế toán chi phí

Ngành xi măng đang đối mặt với nhiều thách thức, tuy nhiên, việc áp dụng công nghệ mới trong kế toán sẽ giúp công ty vượt qua những khó khăn này.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Tú Oanh thuộc chuyên ngành Kế toán tài chính, Khoa Kế toán – Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh (HUTECH), thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Phan Mỹ Hạnh vào năm 2014. Đề tài tập trung vào công tác hạch toán chi phí và tính giá thành tại Chi nhánh Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 – Trạm nghiền Phú Hữu.

Lý do chọn đề tài xuất phát từ vai trò trung tâm của công tác quản trị chi phí và tính giá thành trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp quy mô lớn. Đối với các đơn vị sản xuất nhiều mặt hàng có tính cạnh tranh cao, giá bán chịu sự chi phối trực tiếp từ hao phí sản xuất đầu vào và tương quan thị trường. Tác giả dẫn chứng hình ảnh người bán xôi để minh họa quy luật cơ bản: người bán phải căn cứ vào hao phí vật liệu (nếp, đậu, than) và giá chung trên thị trường để định giá bán nhằm đảm bảo mức lợi nhuận mong muốn. Trên thực tế tại Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1, mặc dù thương hiệu có vị thế dẫn đầu tại miền Nam, giá thành sản phẩm xi măng Hà Tiên vẫn cao hơn các đối thủ cùng ngành. Nguyên nhân đến từ hai yếu tố chính: biến động tăng giá của nguyên vật liệu đầu vào và việc toàn bộ chi phí sản xuất chung phát sinh trong một kỳ được kết chuyển hết vào giá thành sản phẩm của kỳ đó, tạo nên sự chênh lệch giá thành giữa các kỳ. Do đó, việc nghiên cứu thực tế quy trình hạch toán nhằm tìm ra khoảng cách giữa lý luận và thực tiễn là đòi hỏi cấp thiết.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Đi sâu nghiên cứu các yếu tố cấu thành nên giá thành và các phương pháp tính giá thành nói chung, cùng cách tính giá thành sản phẩm tại Trạm nghiền Phú Hữu nói riêng.
2. Phân tích tác động của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, từ đó đề ra một số biện pháp tiết kiệm chi phí nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xi măng.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào quy trình luân chuyển chứng từ, tài khoản sử dụng, phương pháp tập hợp và phân bổ ba khoản mục chi phí (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, sản xuất chung) và cách thức tính giá thành tại Trạm nghiền Phú Hữu.
• Phạm vi không gian: Chi nhánh Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 – Trạm nghiền Phú Hữu (Tổ 8, khu phố 4, phường Phú Hữu, Quận 9, TP. Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Đề tài được triển khai thực hiện từ ngày 28/4/2014 đến ngày 20/7/2014; dữ liệu kế toán và báo cáo sổ sách sử dụng để phân tích thực trạng được thu thập trong tháng 11/2012.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các quy chuẩn hạch toán theo Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành kèm Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính và tài liệu chuyên khảo của Trịnh Ngọc Anh (2012). Hệ thống lý thuyết làm rõ hai khái niệm cốt lõi: chi phí sản xuất (hao phí lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong kỳ được biểu hiện bằng tiền) và giá thành sản phẩm (toàn bộ hao phí tính cho một khối lượng sản phẩm, công việc hoàn thành).

Về mặt lý luận, khóa luận hệ thống hóa các cách phân loại chi phí sản xuất:

• Theo chức năng hoạt động: Phân chia thành chi phí sản xuất (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung, chi phí máy thi công) và chi phí ngoài sản xuất (chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp).
• Theo nội dung kinh tế: Gồm năm yếu tố (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí tiền lương, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác).
• Theo mối quan hệ ứng xử của chi phí: Biến phí, định phí và chi phí hỗn hợp.
• Theo phương pháp tập hợp và đối tượng chịu chi phí: Chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp.

Đối với giá thành sản phẩm, tài liệu phân loại theo thời điểm và nguồn số liệu (giá thành kế hoạch, giá thành định mức, giá thành thực tế) và theo phạm vi phát sinh chi phí (giá thành sản xuất và giá thành toàn bộ). Về phương pháp xác định giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ, khóa luận trình bày ba phương pháp:

1. Đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (áp dụng khi tỷ trọng chi phí nguyên vật liệu chiếm từ 80% trở lên và đưa vào ngay từ đầu quy trình).
2. Phương pháp ước lượng sản phẩm hoàn thành tương đương.
3. Phương pháp tính trị giá sản phẩm dở dang theo chi phí sản xuất định mức.

Về phương pháp tính giá thành sản phẩm, văn bản khái quát các phương pháp: phương pháp giản đơn (trực tiếp), phương pháp theo hệ số, phương pháp theo tỷ lệ, phương pháp loại trừ chi phí sản xuất phụ và phương pháp tính giá thành theo định mức.

Khóa luận kết hợp các phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và kế toán:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn nhân viên kỹ thuật và quan sát quy trình công nghệ tại dây chuyền sản xuất; dữ liệu thứ cấp được khai thác từ các chứng từ gốc, bảng kê, sổ cái, thẻ kho, bảng cân đối và báo cáo kế toán tháng 11/2012 do Phân xưởng sản xuất và Phòng Kế toán – Tài chính của Trạm nghiền Phú Hữu cung cấp.
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Sử dụng kỹ thuật đối chiếu chứng từ, so sánh số liệu giữa kế hoạch và thực tế, phân tích và tổng hợp số liệu theo từng đối tượng tập hợp chi phí.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm

Chương này chuẩn hóa các nguyên tắc ghi nhận và quy trình luân chuyển tài khoản kế toán chi phí:

• Hạch toán Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Ghi nhận toàn bộ giá trị vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu xuất dùng trực tiếp. Khoản vượt định mức không được tính vào giá thành mà kết chuyển sang giá vốn hàng bán (TK 632). Cuối kỳ kết chuyển sang TK 154 (kê khai thường xuyên) hoặc TK 631 (kiểm kê định kỳ).
• Hạch toán Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Bao gồm tiền lương, tiền ăn ca, phụ cấp và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) của công nhân trực tiếp sản xuất. Chi phí nhân công vượt định mức cũng bị loại khỏi giá thành.
• Hạch toán Chi phí sản xuất chung (TK 627): Phản ánh chi phí phục vụ sản xuất tại phân xưởng (lương nhân viên quản lý, khấu hao tài sản cố định, dịch vụ mua ngoài, công cụ dụng cụ). Định phí sản xuất chung không phân bổ do hoạt động dưới công suất bình thường được ghi nhận vào TK 632.
• Kế toán thiệt hại trong sản xuất: Phân định rõ sản phẩm hỏng sửa chữa được, sản phẩm hỏng không sửa chữa được (theo dõi qua TK 138, TK 154, TK 632) và thiệt hại ngừng sản xuất (có kế hoạch qua TK 335, ngoài kế hoạch qua TK 242, TK 627, TK 811).

Chương II: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I – Trạm nghiền Phú Hữu

Chương II trình bày thực tế tổ chức sản xuất và công tác kế toán tại đơn vị:

• Đơn vị khảo sát: Trạm nghiền Phú Hữu được khởi công xây dựng ngày 29/03/2007 trên diện tích 20 ha với vốn đầu tư 918 tỷ đồng, trang bị dây chuyền hiện đại từ hãng ABB (Thụy Sỹ), Loesche và Haver & Boecker (Đức). Trạm có công suất tiêu thụ 2.000 tấn PCB/năm, máng xuất thủy 3.000 tấn xi măng/ngày, gồm 2 dây chuyền nghiền (dây chuyền 1 vận hành từ 31/08/2009, dây chuyền 2 từ 15/10/2010).
• Tổ chức kế toán: Phòng Kế toán – Tài chính gồm Trưởng phòng, Kế toán tổng hợp, Thủ quỹ, Kế toán thanh toán và Kế toán giá thành – vật tư. Trạm áp dụng Chế độ Kế toán theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC, niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12, hình thức sổ Nhật ký chung, phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá hàng tồn kho theo phương pháp bình quân gia quyền.
• Phương pháp đánh giá dở dang: Do chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng chi phối, Trạm đánh giá sản phẩm dở dang xi măng thuần túy theo chi phí nguyên vật liệu chính (clinker, thạch cao, đá vôi, đá mu rùa) theo định mức cấu thành của từng dây chuyền.
• Hạch toán thực tế tháng 11/2012:
  • Đối tượng tập hợp chi phí: Từng phòng ban, bộ phận sản xuất.
  • Đối tượng tính giá thành: Thành phẩm xi măng hoàn thành. Kỳ tính giá thành: Định kỳ hàng tháng.
  • Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Chi tiết cho các mã tài khoản con tương ứng từng loại nguyên liệu (thạch cao, chất trợ nghiền, vỏ bao XM PCB40 bao, vỏ bao XM đa dụng, vỏ bao XM xây tô...).

Bảng tổng hợp khối lượng nguyên vật liệu xuất dùng trong tháng 11/2012 tại Trạm nghiền Phú Hữu:

Tên nguyên liệu	Đơn vị tính	Lượng xuất cho sản xuất
Clinker hạt Bình Phước	Tấn	38.323,410
Clinker Kiên Lương Lò 1	Tấn	48.680,469
Clinker Kiên Lương Lò 2	Tấn	9.220,140
Clinker thứ phẩm	Tấn	1.088,000
Tổng Clinker	Tấn	97.313,019
Thạch cao	Tấn	2.935,856
Đá vôi Kiên Lương	Tấn	4.335,856
Đá vôi Bình Phước	Tấn	446,000
Phụ gia xỉ	Tấn	1.514,615
Tổng nguyên liệu sản xuất	Tấn	106.099,551
Vỏ bao (tổng các loại)	Cái	1.779.647,000
Dầu MFO	Tấn	47.251,000
Chất trợ nghiền BASF	Tấn	0,056

Giá trị phát sinh thực tế của Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp tháng 11/2012:

Khoản mục chi phí vật liệu	Số tiền phát sinh (VND)
Clinker	44.121.461.824
Pouzzolane	1.788.973.082
Đá vôi	1.155.246.100
Thạch cao	2.017.462.883
Xỉ	0
Vỏ bao	8.152.378.182
Dầu MFO	576.538.738
Chất trợ nghiền	915.053.179
Điện	3.376.375.257
Tổng phát sinh TK 621	62.103.489.245

• Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Bao gồm tiền lương thợ vận hành, phụ cấp ca, ăn giữa ca và trích theo lương. Tỷ lệ trích nộp theo lương cơ bản gồm: BHXH 24% (17% tính vào chi phí sản xuất, 7% trừ vào lương); BHYT 4,5% (3% tính vào chi phí, 1,5% trừ lương); BHTN 2% (1% tính vào chi phí, 1% trừ lương); KPCĐ 2% (tính toàn bộ vào chi phí). Đặc thù thanh toán: Công ty mẹ Xi măng Hà Tiên 1 đứng ra chi trả hộ tiền lương cho nhân viên của Trạm, sau đó Trạm căn cứ vào thông báo số liệu từ công ty để ghi nhận chi phí và công nợ nội bộ.

Chương III: Một số đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I – Trạm nghiền Phú Hữu

Chương III tổng kết những mặt đạt được và chỉ rõ các hạn chế trong khâu hạch toán tại Trạm, bao gồm việc chưa tách bạch rõ biến phí và định phí trong chi phí sản xuất chung, khiến việc phân bổ định phí chung vào giá thành toàn bộ trong kỳ làm biến động giá thành giữa các tháng. Tác giả kiến nghị các biện pháp hoàn thiện công tác ghi chép chứng từ ban đầu, kiểm soát định mức tiêu hao nguyên vật liệu và hoàn thiện phương pháp phân bổ chi phí gián tiếp nhằm phản ánh chính xác giá thành đơn vị sản phẩm.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã hoàn thành các nhiệm vụ nghiên cứu thông qua việc tổng hợp số liệu thực tế tại Trạm nghiền Phú Hữu:

• Phản ánh trung thực quy mô tiêu hao vật tư công nghiệp trong một tháng sản xuất xi măng (tháng 11/2012): Trạm đã đưa vào sản xuất 106.099,551 tấn nguyên liệu (trong đó Clinker chiếm khối lượng áp đảo với 97.313,019 tấn, Thạch cao 2.935,856 tấn, Đá vôi 4.781,856 tấn, Phụ gia xỉ 1.514,615 tấn); sử dụng 1.779.647 vỏ bao xi măng các loại và 47.251 tấn dầu MFO.
• Xác định tổng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phát sinh trong tháng 11/2012 đạt 62.103.489.245 VND, trong đó chiếm tỷ trọng lớn nhất là Clinker (44.121.461.824 VND) và Vỏ bao xi măng (8.152.378.182 VND).
• Làm rõ đặc thù kế toán tại chi nhánh sản xuất phụ thuộc: Trạm thực hiện hạch toán chi phí phát sinh tại đơn vị nhưng quy chế chi trả lương do công ty mẹ thực hiện chi trả hộ rồi phân bổ nội bộ; sản phẩm dở dang được đánh giá đơn giản hóa theo chi phí nguyên vật liệu chính do tính chất dây chuyền liên tục.
• Đóng góp thực tiễn: Khóa luận chỉ ra nguyên nhân dẫn đến hiện tượng giá thành xi măng Hà Tiên cao hơn mặt bằng chung, tập trung vào cơ chế phân bổ toàn bộ chi phí sản xuất chung trong kỳ, làm căn cứ để đề xuất các giải pháp kiểm soát chi phí nguyên vật liệu và chuẩn hóa phân bổ chi phí gián tiếp tại đơn vị.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn tồn tại một số giới hạn do phạm vi tiếp cận thông tin của sinh viên thực tập:

• Giới hạn về phạm vi thời gian: Khảo sát thực trạng dựa trên tập dữ liệu kế toán của một tháng duy nhất (tháng 11/2012), do đó chưa phản ánh được sự biến động mùa vụ của ngành xây dựng và biến động giá vật tư trong cả niên độ kế toán.
• Giới hạn về phạm vi không gian: Nghiên cứu tập trung tại một cơ sở sản xuất phụ thuộc (Trạm nghiền Phú Hữu), chưa phân tích tổng hợp mối quan hệ luân chuyển chi phí và tính giá thành trên quy mô toàn bộ các nhà máy trực thuộc Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1.
• Hướng mở rộng nghiên cứu: Thu thập dữ liệu liên tục qua nhiều quý hoặc cả năm tài chính; nghiên cứu sâu giải pháp kỹ thuật kế toán quản trị trong việc phân tách định phí và biến phí theo công suất hoạt động thực tế để định giá thành khoa học hơn.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị thực tiễn đối với:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Kế toán tài chính đang chuẩn bị thực tập hoặc làm khóa luận tốt nghiệp về đề tài tập hợp chi phí và tính giá thành trong các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, khai khoáng hoặc chế biến liên tục.
• Kế toán viên tại các chi nhánh xí nghiệp trực thuộc: Khóa luận cung cấp tài liệu minh họa rõ nét về quy trình hạch toán phụ thuộc, cơ chế tiếp nhận lương chi hộ từ công ty mẹ và cách thức hạch toán mã tài khoản chi tiết TK 621, TK 622, TK 627 theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC.
• Phần đáng tham khảo nhất: Bảng tổng hợp số lượng và giá trị tiêu hao nguyên vật liệu chi tiết (Clinker, thạch cao, đá vôi, phụ gia xỉ, vỏ bao, dầu MFO) và phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên liệu chính trên dây chuyền nghiền xi măng.

Câu hỏi thường gặp

Trạm nghiền Phú Hữu áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?
Trạm áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ Tài chính, hình thức sổ kế toán áp dụng là Nhật ký chung, phương pháp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên và định giá vật tư xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền.

Tổng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phát sinh trong tháng 11/2012 tại Trạm nghiền Phú Hữu là bao nhiêu?
Tổng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621) phát sinh trong tháng 11/2012 là 62.103.489.245 VND. Trong đó, chi phí Clinker chiếm tỷ trọng cao nhất với 44.121.461.824 VND, chi phí vỏ bao là 8.152.378.182 VND và tiền điện phục vụ nghiền là 3.376.375.257 VND.

Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang tại Trạm nghiền Phú Hữu được thực hiện như thế nào?
Trạm thực hiện đánh giá sản phẩm dở dang xi măng thuần túy theo chi phí nguyên vật liệu chính (bao gồm clinker, thạch cao, đá vôi và đá mu rùa) theo định mức cấu thành trong thành phẩm của từng dây chuyền sản xuất, bỏ qua chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung trong giá trị dở dang.

Tỷ lệ trích các khoản theo lương tính vào chi phí sản xuất của công nhân trực tiếp tại Trạm được quy định ra sao?
Tỷ lệ trích tính vào chi phí sản xuất kinh doanh gồm: Bảo hiểm xã hội 17% (người lao động đóng 7%), Bảo hiểm y tế 3% (người lao động đóng 1,5%), Bảo hiểm thất nghiệp 1% (người lao động đóng 1%), và Kinh phí công đoàn 2% (do doanh nghiệp chịu toàn bộ).

Quy chế chi trả tiền lương cho công nhân tại Trạm nghiền Phú Hữu có điểm gì đặc thù?
Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 thực hiện thanh toán hộ tiền lương nhân viên cho Trạm nghiền Phú Hữu, sau đó công ty thông báo số liệu để kế toán tại Trạm hạch toán ghi nhận chi phí sản xuất và phản ánh nghĩa vụ công nợ phải trả nội bộ với công ty.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Tú Oanh đã phản ánh toàn diện cơ sở lý luận và thực trạng hạch toán chi phí, tính giá thành sản phẩm tại Trạm nghiền Phú Hữu thuộc Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1. Thông qua tập số liệu thực tế tháng 11/2012 với tổng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp hơn 62 tỷ đồng, công trình làm rõ quy trình tập hợp chi phí, xử lý dở dang và luân chuyển tài khoản trong môi trường sản xuất xi măng quy mô lớn. Mặc dù dữ liệu còn giới hạn trong một chu kỳ tháng, nghiên cứu đã đề xuất được các định hướng thiết thực nhằm hoàn thiện công tác quản trị chi phí và ổn định giá thành cho đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1:Cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm. - Chương 2:Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại CN Công ty CP Xi măng HÀ Tiên I – Trạm nghiền phú hữu. - Chương 3:Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại CN Công ty Xi măng Hà Tiên I- -Trạm nghiên Phú Hữu. 2 PHẦN NỘI DUNG 3 CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 1.

Những vấn đề chung: 1. Chi phí sản xuất: 1. Khái niệm: Chi phí sản xuất là toàn bộ hao phí lao động sống và lao động vật hóa được biểu hiện dưới hình thức tiền tệ phát sinh trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định.Trịnh Ngọc Anh, 2012) Chi phí sản xuất được hình thành do có sự dịch chuyển giá trị của các yếu tố sản xuất vào sản phẩm sản xuất ra và được biểu hiện trên hai mặt: - Về mặt định tính: đó là bản thân các yếu tố vật chất phát sinh và tiêu hao tạo nên trong quá trình sản xuất để đạt được mục đích tạo ra sản phẩm dịch vụ. - Về mặt định lượng: đó là mức tiêu hao cụ thể của các yếu tố vật chất tham gia vào quá trình sản xuất và được biểu hiện qua thước đo phù hợp, mà thước đo tổng quát là tiền tệ.

 Cả hai mặt định tính và định lượng của chi phí sản xuất chịu sự chi phối thường xuyên của quá trình tái sản xuất và đặc điểm sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp. Phân loại chi phí sản xuất:  Theo chức năng hoạt động: toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh chia ra làm hai loại là "chi phí sản xuất và chi phí ngoài sản xuất".  Chi phí sản xuất: là toàn bộ các khoản CP phát sinh tại các phân xưởng, tổ, đội, bộ phận sản xuất gắn liền với hoạt động sản xuất sản phẩm như CP nguyên vật liệu trực tiếp, CP tiền lương công nhân sản xuất, CP khấu hao TSCĐ,. - CP nguyên vật liệu trực tiếp: toàn bộ CP nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ,.được sử dụng trực tiếp để sản xuất sản phẩm.

- CP nhân công trực tiếp: toàn bộ khoản CP phải trả cho công nhân trực tiếp SXSP, như tiền lương, các khoản phụ cấp, các khoản BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ, tiền ăn giữa ca,. - CP sản xuất chung: toàn bộ các khoản CP sản xuất sau khi trừ đi CP nguyên vật liệu trực tiếp và CP nhân công trực tiếp, như CP nhân viên quản lý phân xưởng, chi 4 phí CCDC phục vụ sản xuất, CP khấu hao TSCĐ, CP dịch vụ,. - CP máy thi công: CP sử dụng xe, máy thi công phục vụ trực tiếp cho hoạt động xây lắp công trình trong trường hợp DN thực hiện xây lắp công trình theo phương thức thi công hỗn hợp (vừa thủ công,vừa kết hợp bằng máy).  Chi phí ngoài sản xuất: bao gồm CP bán hàng và CP quản lý DN - Chi phí bán hàng: biểu hiện bằng tiền toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các khoản CP phục vụ cho quá trình bảo quản và tiêu thụ hàng hóa.

- Chi phí quản lý doanh nghiệp: biểu hiện bằng tiền toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các khoản CP cần thiết khác phục vụ cho quá trình quản lý và điều hành hoạt động SXKD của DN. Phân loại CPSX theo chức năng hoạt động giúp quản lý định mức CP, cung cấp số liệu cho công tác tính giá thành sản phẩm của DN.  Theo nội dung kinh tế: toàn bộ CPSX kinh doanh được chia làm năm yếu tố.  Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: bao gồm CP nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, CP nhiên liệu, CP phụ tùng thay thế và CP vật liệu khác sử dụng vào sản xuất.

 Chi phí tiền lương: toàn bộ các khoản phải trả cho công nhân viên (tiền lương và các khoản trích theo lương).  Chi phí khấu hao TSCĐ: toàn bộ số trích khấu hao của những TSCĐ dùng cho SXKD.  Chi phí dịch vụ mua ngoài: CP trả cho các dịch vụ mua ngoài phục vụ cho hoạt động SXKD ( tiền điện, tiền nước, điện thoại, CP quảng cáo, CP sửa chữa,.)  Chi phí bằng tiền khác: các khoản chi phí SXKD bằng tiền phát sinh trong quá trình SXKD.  Theo mối quan hệ ứng xử chi phí: tổng CP gồm ba loại  Biến phí: là những khoản CP biến đổi theo mức độ hoạt động (như CP nguyên vật liệu thay đổi theo số lượng sản phẩm sản xuất ra, CP hoa hồng bán hàng thay đổi theo số lượng sản phẩm tiêu thụ được,.

 Định phí: là những khoản CP không thay đổi theo bất kỳ một chỉ tiêu nào trong một kỳ nhất định (ví dụ: tiền lương của bộ phận quản lý doanh nghiệp, CP khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng,. 5  Chi phí hỗn hợp: là loại CP có đặc điểm bao gồm cả hai yếu tố biến phí và định phí.  Theo phương pháp tập hợp CP và đối tượng chịu CP:  Chi phí trực tiếp: là những CP có quan hệ trực tiếp đến hoạt động SXKD một loại SP, một hoạt động kinh doanh nhất định. Kế toán căn cứ vào số liệu trên chứng từ kế toán để ghi trực tiếp cho từng đối tượng chịu CP.

 Chi phí gián tiếp: là những CP có liên quan đến nhiều loại SP, nhiều hoạt động kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp. Đối với những CP này, khi phát sinh kế toán phải tập hợp chung, sau đó tính toán, phân bổ cho từng đối tượng liên quan theo tiêu thức phù hợp. Phân loại CP theo tập hợp chi phí và đối tượng chịu chi phí giúp xác định phương pháp kế toán tập hợp và phân bổ chi phí cho các đối tượng đúng đắn và hợp lý. Giá thành sản phẩm: 1.

Khái niệm: Giá thành sản phẩm là toàn bộ hao phí lao động sống và lao động vật hóa trong quá trình sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp được biểu hiện bằng tiền liên quan đến khối lượng công việc, sản phẩm hay lao vụ, dịch vụ hoàn thành trong một kỳ hạn nhất định.Trịnh Ngọc Anh, 2012) 1. Phân loại giá thành sản phẩm:  Theo thời điểm và nguồn số liệu: bao gồm ba loại  Giá thành kế hoạch: tính trên cơ sở chi phí sản xuất kế hoạch và sản lượng sản phẩm sản xuất kế hoạch.  Giá thành định mức: tính trên cơ sở sản lượng sản phẩm sản xuất thực tế và chi phí sản xuất định mức.  Giá thành thực tế: tính trên cơ sở sản lượng sản phẩm sản xuất thực tế và chi phí sản xuất thực tế.

 Theo phạm vi phát sinh chi phí: được chia làm hai loại  Giá thành sản xuất: tính trên cơ sở toàn bộ chi phí liên quan đến việc sản xuất ra sản phẩm, gồm CP nguyên vật liệu trực tiếp, CP nhân công trực tiếp, CP máy thi công và CP sản xuất chung.  Giá thành toàn bộ: tính trên cơ sở toàn bộ CP liên quan đến việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, gồm CP nguyên vật liệu trực tiếp, CP nhân công trực tiếp, CP máy thi công, CP sản xuất chung, CP bán hàng và CP quản lý doanh nghiệp. 6 Phân biệt CP sản xuất và Giá thành sản phẩm:  Giống nhau: giống nhau về chất, cùng là loại chi phí sản xuất và được biểu hiện bằng tiền của lao động sống và lao động vật hóa.  Khác nhau: về lượng.

CP sản xuất gắn liền với một kỳ nhất định, còn Giá thành sản phẩm gắn liền với một loại sản phẩm, công việc, lao vụ nhất định. Tổ chức kế toán Chi phí sản xuất: 1. Đối tƣợng và kỳ tính giá thành sản phẩm:  Đối tượng tính giá thành sản phẩm: là những thành phẩm, bán thành phẩm hoặc công việc lao vụ. Tùy theo đặc điểm SXKD của doanh nghiệp mà chọn đối tượng tính giá thành cho phù hợp và đơn vị đo lường phổ biến trong nền kinh tế.

Do đó đối tượng tính giá thành cụ thể trong các doanh nghiệp có thể là: - Từng sản phẩm, công việc, đơn đặt hàng đã hoàn thành. - Từng chi tiết, bộ phận sản phẩm. Đối tượng tính giá thành là căn cứ để kế toán tổ chức việc tập hợp chi phí sản xuất, lựa chọn phương pháp tính giá thành thích hợp, tổ chức công nghệ, tính giá thành hợp lý, lập các bảng tính giá thành sản phẩm phục vụ việc kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch giá thành.  Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất: có thể là từng phân xưởng, từng bộ phận, đội sản xuất hoặc toàn doanh nghiệp, từng giai đoạn công nghệ hoặc toàn bộ qui trình công nghệ, từng sản phẩm, đơn đặt hàng, từng nhóm sản phẩm hoặc bộ phận, chi tiết sản phẩm.

Đối tượng tính giá thành có nội dung khác với đối tượng tập hợp chi phí sản xuất, nhưng chúng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, mối quan hệ đó thể hiện ở việc tính giá thành sản phẩm phải sử dụng số liệu chi phí sản xuất đã tập hợp.  Kỳ tính giá thành: là thời điểm tính giá thành, có thể là tháng, quí, 6 tháng. Tùy theo DN tổ chức sản xuất đơn chiếc hay hàng loạt, chu kỳ sản xuất dài hay ngắn. 7 Trình tự tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm: - Bước 1: tập hợp CP sản xuất vào các đối tượng chịu CP liên quan.

- Bước 2: tính toán phân bổ và kết chuyển các CP đã tập hợp vào các tài khoản tính giá thành và theo các đối tượng chịu CP đã được xác định. - Bước 3: kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ. - Bước 4: tính giá thành của sản phẩm hoàn thành trong kỳ. Phƣơng pháp tập hợp chi phí sản xuất và phân bổ chi phí sản xuất: 1.

Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất:  Phương pháp tập hợp CPSX trực tiếp: được áp dụng trong trường hợp CPSX có quan hệ trực tiếp với từng đối tượng tập hợp chịu chi phí riêng biệt. Trên cơ sở đó kế toán tập hợp số liệu theo từng đối tượng liên quan vào sổ kế toán.  Phương pháp tập hợp CPSX gián tiếp: được áp dụng trong trường hợp CPSX liên quan đến nhiều đối tượng chịu chi phí mà không thể ghép riêng rẽ theo từng đối tượng chịu chi phí. Doanh nghiệp phải tổ chức ghi chép ban đầu cho các CPSX theo địa điểm phát sinh CP để kế toán tập hợp chi phí.