Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh khảo sát tình trạng việc làm của cựu sinh viên ngành công nghệ sinh học trường đại học bách khoa tp hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh khảo sát tình trạng việc làm cựu sinh viên ngành công nghệ sinh học Đại học Bách Khoa TP HCM.

• Tác giả: Lê Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Kim Loan
• Trường học: Đại học Bách Khoa TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Khảo sát tình trạng việc làm của cựu sinh viên ngành Công nghệ Sinh học trường Đại học Bách Khoa TP Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: khóa luận thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về khảo sát tình trạng việc làm cựu sinh viên ngành Công nghệ Sinh học

Khóa luận tập trung vào khảo sát tình trạng việc làm của cựu sinh viên ngành Công nghệ Sinh học tại Đại học Bách Khoa TP HCM. Mục tiêu chính là cung cấp bức tranh tổng quát về tỷ lệ có việc làm, tỷ lệ làm đúng ngành, mức thu nhập và khả năng thăng tiến. Đề tài cũng xem xét mối quan hệ giữa kết quả xếp loại tốt nghiệp, kinh nghiệm làm thêm và công việc hiện tại của cựu sinh viên. Kết quả khảo sát sẽ là cơ sở để đưa ra các kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo của trường.

1.1. Lý do hình thành đề tài

Việc làm là vấn đề quan trọng đối với sinh viên sau khi tốt nghiệp. Tuy nhiên, nhiều cựu sinh viên ngành Công nghệ Sinh học gặp khó khăn trong việc tìm kiếm công việc phù hợp. Điều này dẫn đến tình trạng làm trái ngành, gây lãng phí nguồn lực đào tạo. Khóa luận này nhằm phân tích thực trạng việc làm của cựu sinh viên để đưa ra giải pháp cải thiện chất lượng đào tạo và hỗ trợ sinh viên trong quá trình tìm kiếm việc làm.

1.2. Mục tiêu và ý nghĩa thực tiễn

Khóa luận hướng đến ba mục tiêu chính: cung cấp thông tin về tình trạng việc làm, phân tích mối quan hệ giữa kết quả học tập và công việc hiện tại, và đưa ra kiến nghị cải thiện đào tạo. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực đối với sinh viên, nhà trường và các cơ quan quản lý nhân lực, giúp định hướng nghề nghiệp và nâng cao chất lượng đào tạo.

II. Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Chương này trình bày các khái niệm cơ bản liên quan đến việc làm, công việc trái ngành, và kỹ năng mềm. Đồng thời, khóa luận sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp thông qua bảng câu hỏi và phỏng vấn chuyên gia. Dữ liệu được phân tích bằng phần mềm Microsoft Excel để đưa ra kết luận chính xác.

2.1. Khái niệm việc làm và các chỉ tiêu đo lường

Việc làm được định nghĩa là mọi hoạt động tạo ra thu nhập và không vi phạm pháp luật. Các chỉ tiêu đo lường bao gồm tỷ lệ người có việc làm, tỷ lệ làm đúng ngành và mức thu nhập. Những chỉ tiêu này giúp đánh giá hiệu quả của chương trình đào tạo và nhu cầu của thị trường lao động.

2.2. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ cựu sinh viên các khóa 2003-2006 thông qua bảng câu hỏi gồm 29 câu hỏi. Nội dung tập trung vào hoạt động làm thêm, nghề nghiệp hiện tại, thu nhập và ý kiến đóng góp cho chương trình đào tạo. Dữ liệu sau đó được phân tích để đưa ra kết luận và kiến nghị.

III. Phân tích thực trạng việc làm cựu sinh viên ngành Công nghệ Sinh học

Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ có việc làm của cựu sinh viên ngành Công nghệ Sinh học khá cao, tuy nhiên tỷ lệ làm đúng ngành còn hạn chế. Nhiều cựu sinh viên phải làm trái ngành do thiếu cơ hội việc làm trong lĩnh vực chuyên môn. Mức thu nhập trung bình của cựu sinh viên dao động ở mức trung bình, với khả năng thăng tiến chưa cao.

3.1. Tỷ lệ có việc làm và làm đúng ngành

Kết quả khảo sát cho thấy khoảng 80% cựu sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp. Tuy nhiên, chỉ có 40% làm đúng ngành Công nghệ Sinh học. Nguyên nhân chính là do thị trường lao động trong lĩnh vực này còn hạn chế, dẫn đến việc nhiều cựu sinh viên phải chuyển sang các ngành khác.

3.2. Mức thu nhập và khả năng thăng tiến

Mức thu nhập trung bình của cựu sinh viên dao động từ 5-10 triệu đồng/tháng. Khả năng thăng tiến trong công việc còn hạn chế, chỉ có khoảng 20% cựu sinh viên đạt được vị trí quản lý sau 3-5 năm làm việc. Điều này cho thấy cần có sự cải thiện trong chương trình đào tạo để nâng cao kỹ năng và cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên.

IV. Kết luận và kiến nghị

Khóa luận kết luận rằng tình trạng việc làm của cựu sinh viên ngành Công nghệ Sinh học còn nhiều hạn chế, đặc biệt là tỷ lệ làm đúng ngành và khả năng thăng tiến. Để cải thiện tình hình, nhà trường cần điều chỉnh chương trình đào tạo, tăng cường kỹ năng mềm và kết nối với doanh nghiệp để tạo cơ hội việc làm cho sinh viên.

4.1. Kiến nghị cải thiện chương trình đào tạo

Nhà trường cần cập nhật chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động. Đồng thời, tăng cường các khóa học kỹ năng mềm và thực tập thực tế để giúp sinh viên có kinh nghiệm làm việc ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

4.2. Hỗ trợ sinh viên trong quá trình tìm kiếm việc làm

Nhà trường nên thiết lập mối quan hệ chặt chẽ với các doanh nghiệp trong lĩnh vực Công nghệ Sinh học để tạo cơ hội việc làm cho sinh viên. Đồng thời, tổ chức các buổi hội thảo và tư vấn nghề nghiệp để hỗ trợ sinh viên trong quá trình tìm kiếm việc làm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 đã trình bày phần tổng quan của khóa luận. Tiếp theo chương 2 sẽ trình bày các khái niệm được sử dụng trong đề tài, nghiên cứu trước có liên quan và đưa ra khung phân tích phù hợp. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN 2. VIỆC LÀM  Định nghĩa Đứng trên các góc độ nghiên cứu khác nhau, người ta đã đưa ra rất nhiều định nghĩa nhằm làm sáng tỏ việc làm là gì.

Và ở các quốc gia khác nhau do ảnh hưởng của nhiều yếu tố (như điều kiện kinh tế, chính trị, luật pháp.) người ta quan niệm về việc làm cũng khác nhau. Chính vì thế không có một định nghĩa chung và khái quát nhất về việc làm. Theo điều 13 Bộ luật lao động của Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thì việc làm được định nghĩa như sau: “Mọi hoạt động tạo ra nguồn thu nhập, không bị pháp luật cấm đều thừa nhận là việc làm.vn) Trên thực tế việc làm nêu trên được thể hiện dưới ba hình thức: + Một là, làm công việc để nhận tiền lương, tiền công hoặc hiện vật cho công việc đó. +Hai là, làm công việc để thu lợi nhuận cho bản thân mà bản thân lại có quyền sử dụng hoặc quyền sở hữu (một phần hay toàn bộ) tư liệu sản xuất để tiến hành công việc đó.

+Ba là, làm các công việc cho hộ gia đình mình nhưng không được trả thù lao dưới hình thức tiền lương, tiền công cho công việc đó. Bao gồm sản xuất nông nghiệp, hoạt động kinh tế phi nông nghiệp do chủ hộ hoặc một thành viên khác trong gia đình có quyền sử dụng, sở hữu hoặc quản lý. Khái niệm trên nói chung là khá bao quát nhưng chúng ta cũng thấy rõ hai hạn chế cơ bản. Hạn chế thứ nhất: hoạt động nội trợ không được coi là việc làm trong khi đó hoạt động nội trợ tạo ra các lợi ích phi vật chất và gián tiếp tạo ra lợi ích vật chất 7 không hề nhỏ.

Hạn chế thứ hai: khó có thể so sánh tỉ lệ người có việc làm giữa các quốc gia khác nhau phụ thuộc vào luật pháp, tập quán,… Theo quan điểm của Mác: Việc làm là phạm trù để chỉ trạng thái phù hợp giữa sức lao động và những điều kiện cần thiết (vốn, tư liệu sản xuất, công nghệ.) để sử dụng sức lao động đó. Sức lao động do người lao động sở hữu. Những điều kiện cần thiết như vốn, tư liệu sản xuất, công nghệ,. có thể do người lao động có quyền sở hữu, sử dụng hay quản lý hoặc không.

Theo quan điểm của Mác thì bất cứ tình huống nào xảy ra gây nên trạng thái mất cân bằng giữa sức lao động và điều kiện cần thiết để sử dụng sức lao động đó đều có thể dẫn tới sự thiếu việc làm hay mất việc làm. Kết hợp các định nghĩa về việc làm và sự phù hợp với mục tiêu đề tài, khoá luận này định nghĩa việc làm là mọi hoạt động tạo ra nguồn thu nhập, không bị pháp luật cấm và dưới sự quản lý của một tổ chức, cơ quan cá nhân hay nhà nước.  Các chỉ tiêu đo lường việc làm Tỷ lệ người có việc làm: là tỷ lệ % của số người có việc làm so với dân số hoạt động kinh tế. Tỷ lệ người có việc làm đầy đủ: là tỷ lệ % của số người có việc làm đầy đủ so với dân số hoạt động kinh tế.

Dân số hoạt động kinh tế (DSHĐKT) là một bộ phận dân số cung cấp hoặc sẵn sàng cung cấp sức lao động cho sản xuất của cải vật chất và dịch vụ. DSHĐKT = Những người đang làm việc + những người thất nghiệp Những người đang làm việc = Những người trong độ tuổi lao động + ngoài tuổi lao động đang tham gia làm việc trong các ngành của nền kinh tế quốc dân. Những người thất nghiệp là những người trong độ tuổi lao động, có khả năng lao động, có nhu cầu tìm việc nhưng hiện tại chưa tìm được việc làm (http://tailieu. TÌNH TRẠNG VIỆC LÀM Tình trạng việc làm trong khóa luận này được định nghĩa là một bức tranh tổng quát mô tả các thông số liên quan đến việc làm của nhân viên như: tỷ lệ có việc làm, tỷ lệ 8 làm đúng ngành, mức thu nhập, địa phương công tác, mức độ thỏa mãn công việc, khả năng thăng tiến… 2.

THU NHẬP Thu nhập của người lao động: là tổng các khoản mà người lao động nhận được do sự tham gia của họ vào quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Thu nhập của người lao động bao gồm:  Tiền lương, tiền thưởng và các khoản phụ cấp, thu nhập khác: Gồm tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp và tiền thưởng trong lương; các khoản phụ cấp và thu nhập khác của người lao động được hạch toán vào chi phí sản xuất, vào giá thành sản phẩm như phụ cấp ca 3, phụ cấp đắt đỏ, phụ cấp đi lại, ăn giữa ca, trợ cấp thuê nhà và các khoản phụ cấp thường xuyên, không thường xuyên khác cho người lao động. Bao gồm các hình thức trả bằng tiền, bằng hiện vật như: Thực phẩm, đồ uống, nhiên liệu, quần áo (trừ quần áo bảo hộ lao động).  Bảo hiểm xã hội trả thay lương: Là khoản cơ quan BHXH chi trả cho người lao động của doanh nghiệp trong thời gian nghỉ ốm, thai sản, tai nạn lao động.

theo chế độ quy định hiện hành.  Các khoản thu nhập khác không tính vào chi phí sản xuất kinh doanh: Là các khoản chi trực tiếp cho người lao động nhưng không hạch toán vào chi phí sản xuất mà nguồn chi lấy từ quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi, lợi nhuận của chủ doanh nghiệp hoặc từ các nguồn khác (quà tặng, thưởng của cấp trên. CÔNG VIỆC TRÁI NGÀNH Trái ngành hay đúng ngành là do cách nhìn của từng người ở quy mô phạm vi nhỏ hay rộng, khó có ranh giới chính xác. Có định nghĩa cho rằng công việc mà bản thân không yêu thích và chán nản gọi là công việc trái ngành.

Công việc thực sự thích, thực sự đam mê được gọi là công việc đúng ngành. 9 Công việc trái ngành trong khóa luận này được hiểu là làm công việc không liên quan đến chuyên môn được học ở trường, chính xác hơn là làm công việc không liên quan đến các từ ghi trong cái bằng đã được trường cấp. SỰ THỎA MÃN TRONG CÔNG VIỆC Hiện có khá nhiều khái niệm về sự thỏa mãn công việc. Ellickson & Logsdon (2002) cho rằng sự thỏa mãn công việc là mức độ người nhân viên yêu thích công việc của họ, đó là thái độ dựa trên nhận thức của người nhân viên (tích cực hay tiêu cực) về công việc hay môi trường làm việc của họ.

Theo Quinn & Staines (1979), thỏa mãn công việc là phản ứng tích cực đối với công việc. Luddy (2005) cho rằng sự thỏa mãn công việc là phản ứng về mặt tình cảm và cảm xúc đối với các khía cạnh khác nhau của công việc. Luddy nhấn mạnh rằng các yếu tố của sự thỏa mãn công việc bao gồm: vị trí công việc, sự giám sát của cấp trên, mối quan hệ với đồng nghiệp, nội dung công việc, sự đãi ngộ và các phần thưởng gồm: thăng tiến, điều kiện vật chất của môi trường làm việc, cơ cấu của tổ chức (Hà Nam Khánh Giao và Võ Thị Mai Phương, 2010). Herzberg & ctg (1959) cho rằng có 2 nhóm nhân tố liên quan đến sự thỏa mãn công việc: nhóm các nhân tố động viên và nhóm nhân tố duy trì.

Các nhân tố động viên gồm: thành tích, sự công nhận, công việc có tính thử thách, sự tiến bộ, sự trưởng thành trong công việc; các nhân tố duy trì gồm: chính sách công ty và cách quản trị của công ty, sự giám sát của cấp trên, lương bổng, mối quan hệ giữa các cá nhân, điều kiện làm việc, đời sống cá nhân, sự đảm bảo của công việc. Chỉ có những nhân tố động viên mới có thể mang lại sự thỏa mãn cho nhân viên, và nếu không làm tốt các nhân tố duy trì sẽ dẫn đến sự bất mãn của nhân viên. Mô hình đặc điểm công việc của Hackman và Oldham (1974) có 5 đặc điểm cốt lõi: sự đa dạng kỹ năng, hiểu công việc, công việc có ý nghĩa, tính tự chủ trong công việc và thông tin phản hồi, những đặc điểm cốt lõi này tác động lên 3 trạng thái tâm lý: hiểu được ý nghĩa công việc, trách nhiệm đối với kết quả công việc và nhận thức về kết quả công việc, từ trạng thái tâm lý này sẽ sinh ra các kết quả về công việc. 10 Theo Beckmann (1991) thông qua các bằng chứng về số liệu khảo sát của Chương trình khảo sát xã hội học quốc tế lấy ý kiến của những người đang làm việc tại 9 quốc gia (Úc, Hungary, Ireland, Italy, Netherlands, Norwway, Mỹ, Anh và Tây Đức) với độ tuổi từ 16 đến 65 tuổi và có thể tóm tắt ở nội dung chính sau: Một công việc tốt là một công việc phải đảm bảo các yếu tố sau: + Nội dung công việc phải phù hợp sở thích + Thu nhập cao + Thời gian làm việc vừa phải + Nội dung công việc phù hợp với năng lực + Có điều kiện phát triển năng lực cá nhân + Có cơ hội nghề nghiệp và khả năng thăng tiến + Ổn định công việc + Độc lập trong công việc + Không khí làm việc hòa nhã, năng động, đoàn kết.

Định nghĩa sự thỏa mãn công việc trong khóa luận này bao gồm sự thỏa mãn các yếu tố như vị trí công việc, sự giám sát của cấp trên, mối quan hệ với đồng nghiệp, nội dung công việc, sự đãi ngộ và các phần thưởng gồm: thăng tiến, điều kiện vật chất của môi trường làm việc và cơ cấu của tổ chức. LỢI ÍCH TỪ HOẠT ĐỘNG LÀM THÊM CỦA SINH VIÊN Nhu cầu đi làm thêm của các sinh viên là vô cùng lớn, theo thống kê của hộị sinh viên thì có hơn 80% sinh viên Việt Nam trong thời gian học đại học ít nhất một lần đi làm thêm. Có rất nhiều công việc phù hợp với sinh viên: tiếp thị, bán hàng và gia sư. Việc làm thêm giúp ích sinh viên rất nhiều như kiếm thêm thu nhập, học được những kĩ năng ứng xử trong cuộc sống từ việc trao đổi với mọi người hàng ngày, được va chạm với thực tế để không bỡ ngỡ khi ra trường, mở rộng các mối quan hệ xã hội.