CHƯƠNG 1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ KHU DU LỊCH HỒ TRÀM - HUYỆN XUYÊN MỘC - TỈNH BÀ RỊA - VŨNG TÀU 1. Điều kiện tự nhiên 1.1 Điều kiện tự nhiên huyện Xuyên Mộc Điều kiện địa hình Huyện Xuyên Mộc là một huyện có diện tích 64.093 ha (số liệu 1/1/2005) chiếm 32,3% DTTN toàn tỉnh, là huyện có diện tích lớn nhất Bà Rịa-Vũng Tàu, gồm 12 xã và một thị trấn, nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, thuộc vùng phát triển kinh tế trọng điểm phía Nam. Địa giới hành chính của huyện như sau: + Phía Đông giáp huyện Hàm Tân (tỉnh Bình Thuận) + Phía Tây giáp huyện Châu Đức và huyện Đất Đỏ.
+ Phía Nam giáp Biển Đông. + Phía Bắc giáp ba huyện Xuân Lộc (tỉnh Đồng Nai)9. Gắn vị trí địa lý với tài nguyên thiên nhiên: Rừng, biển, cửa sông khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu có tính đa dạng sinh học cao, đặc biệt có suối nước nóng Bình Châu với 70 điểm nước khoáng chất lượng cao phun lộ thiên. Bờ biển dài 32km, phần lớn là bãi cát có độ đốc thoai thoải từ 3o – 8 o, trong đó bãi biển Hồ Tràm dài 3km, bãi biển Hồ Cốc dài 5km tiếp giáp với ngay khu rừng nguyên sinh Bình Châu – Phước Bửu.
Nằm ở vị trí giáp biển có nhiều bãi tắm đẹp, diện tích tự nhiên là 1.982,2 km2, trong đó đất nông nghiệp 78.690 ha, chiếm 39%; đất lâm nghiệp 65.000 ha, chiếm 33%; đất chuyên dùng 4.153 ha chiếm 2,1%; đất thổ cư 8.949 ha, chiếm 4,6%; số còn lại là đất chưa khai thác. Huyện Xuyên Mộc có ưu thế phát triển nông lâm toàn diện, phát triển du lịch gắn với rừng, biển và đánh bắt hải sản. 9 Dẫn theo Ủy ban nhân dân huyện Xuyên Mộc, Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế-xã hội huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu (thời kỳ 2006-2015, định hướng đến năm 2020), 11. 9 Các điều kiện khí tượng thuỷ văn, môi trường nước, không khí Khí hậu huyện Xuyên Mộc có hai mùa rõ rệt, ít có thiên tai và thời tiết bất thường.
Thời tiết tương đối ổn định, ít có bão và áp thấp nhiệt đới. Đây cũng là đặc điểm chung của huyện Xuyên Mộc nói riêng, toàn Nam Bộ nói chung. Về nguồn nước Xuyên Mộc có 2 con sông lớn chảy qua là sông Ray và sông Hỏa cùng nhiều suối nhỏ khác và có hàng chục bàu lớn nhỏ. Trên hệ thống sông Ray có thể xây dựng các hồ đập, mà đáng kể là hồ sông Ray khởi công sau năm 2005 lớn nhất Bà Rịa - Vũng Tàu.
Do yêu cầu phát triển sản xuất nông nghiệp, ngành thủy lợi và nhân dân huyện Xuyên Mộc đã đầu tư xây dựng một số hồ chứa loại vừa và nhỏ. Nguồn nước mặt của Xuyên Mộc rất hạn chế chỉ đáp ứng một phần nhỏ cho nhu cầu sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân. Lượng nước tưới tiêu cung cấp hàng năm chỉ đáp ứng được 15-20% nên ngành trồng trọt phải tập trung phát triển cây lâu năm chịu hạn, ít dùng nước; bố trí mùa vụ hợp lý để tận dụng nguồn nước mưa. Vùng này nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa cân xích đạo nên khí hậu đặc trưng bởi một nền nhiệt độ cao, trung bình hàng năm 27 oc, đồng nhất trên toàn vùng và ít thay đổi trong năm, chế độ mưa ẩm phong phú và phân hoá rõ rệt theo mùa.
Nhìn chung, khí hậu ít biến động, ít có thiên tai, bão lũ và thời tiết thất thường.10 Nhiệt độ Theo kết quả quan trắc ghi nhận tại trạm Quan trắc khí tượng Vũng Tàu từ năm 2004-2006, nhiệt độ trung bình năm khoảng 27,7oC. Biến thiên nhiệt độ không khí giữa các tháng không cao (1-2 oC). Tháng lạnh nhất là tháng 1 (nhiệt độ không khí trung bình khoảng 25,7 oC) và tháng nóng nhất là tháng 5 (29,3oC). Nhiệt độ không khí tối cao tuyệt đối là 34,7oC và tối thấp nhất tuyệt đối là 21 oC.
10 Báo cáo đánh giá tác động môi trường-Dự án đầu tư xây dựng khu du lịch Qudos-Hồ Tràm, huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu, Vũng Tàu, tháng 12/2007, tr. 10 Nhiệt độ trung bình tháng của Bà Rịa – Vũng Tàu từ năm 2004 – 2006 Tháng Nhiệt độ Nhiệt độ Nhiệt độ Nhiệt độ Nhiệt độ trung bình tháng tối tối cao tối thấp tối thấp trungbình tuyệt đối trung bình tuyệt đối tháng tháng 1 25.3 Nguồn: Viện khí tượng thủy văn 11. Mưa Lượng mưa trung bình năm khoảng 1356,5mm. Mưa phân bố không đều.
Mùa khô từ tháng 10 năm trước đến tháng 4 năm sau, mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến cuối tháng 10. Các tháng có lượng mưa trung bình cao nhất là tháng 8, 9 và tháng 10, cao hơn 200mm/tháng và thấp nhất là các tháng 1, tháng 2, tháng 3, đôi khi không có mưa. Nắng Theo kết quả quan trắc tại trạm Vũng Tàu cho thấy: Các tháng mùa khô có tổng giờ nắng khá cao, chiếm trên 60% giờ nắng trong năm. Tháng 3 có số giờ nắng cao nhất (năm 2005 là 304 giờ) 11 Có tham khảo Công ty cổ phần du lịch Sài Gòn –Bình Châu, Báo cáo đánh giá tác động môi trường dự án xây dựng khu du lịch sinh thái Hồ Cốc, in tại công ty liên doanh Công nghệ môi trường Việt Nam – Đan Mạch (VIDANECO), Bà Rịa – Vũng Tàu, tháng 1.
11 Tháng 6 có số giờ nắng thấp nhất, khoảng 172 giờ 12. Gió Khu vực nghiên cứu thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tài nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa. Mùa khô chịu sự chi phối chủ yếu của gió mùa Đông Bắc và mùa mưa chịu ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam. Vận tốc gió biến đổi theo các tháng trong năm từ 3.
Trong thời kỳ gió mùa Đông Bắc, vận tốc gió có giá trị lớn vào tháng 2 và tháng 3 là 5,2 đến 5,6m/s. Vào các tháng gió mủa Tây Nam, vận tốc gió trung bình biến đổi từ 3,5 đến 4,2m/s. Vận tốc gió trung bình cả năm là 4,1m/s và cực đại là 30m/s.2 Điều kiện tự nhiên khu du lịch Hồ Tràm Phước Thuận là một xã nông thôn vùng ven biển, nằm trên địa giới hành chính phía Tây Nam cửa ngõ vào huyện Xuyên Mộc, với 12km đường sông Ray giáp với hai xã Lộc An và xã Láng Dài huyện Long Đất, phía Bắc giáp xã Phước Tân, phía Đông giáp thị trấn Phước Bửu có quốc lộ 55 chạy ngang đi Xuyên Mộc, phía Nam giáp với biển Đông và 14km bờ biển tứ Hồ Cốc giáp tới cửa biển Lộc An, hơn 9km đường tỉnh lộ 328 đi biển Hồ Tràm, 12km đường lộ ven biển Hồ Tràm đi Hồ Cốc – Bưng Riềng và Bến Cát – Lộc An. Căn cứ theo quyết định số 3748 (ngày 1 tháng 8 năm 2000) của UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/2000 khu Du lịch và Dân cư ven biển Bến Cát – Hồ Tràm huyện Xuyên Mộc đã xác định vị trí giới hạn khu quy hoạch như sau: Khu quy hoạch là dải đất ven biển từ Bến Cát tới Hồ Tràm: - Phía Bắc: giáp rừng đệm phòng hộ - Phía Nam: giáp biển Đông - Phía Tây: giáp cửa sông Ray - Phía Đông: giáp lộ 328 12 Có tham khảo Công ty cổ phần du lịch Sài Gòn –Bình Châu, tlđd, tr.
12 Khu vực khu du lịch có địa hình đồi núi lượn sóng, chia cắt nhẹ, địa hình tháp dọc theo thềm suối và ven biển. Khu quy hoạch này thuộc xã Phước Thuận, huyện Xuyên Mộc. Khu du lịch nằm trong tổng thể cụm du lịch Bình Châu – Phước Bửu – Hồ Tràm – Hồ Cốc – khu bảo tồn thiên nhiên đồng thời kết nối với vùng trung tâm và cụm du lịch đặc trưng trong tổng thể phát triển du lịch tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (bao gồm thành phố Vũng Tàu – Bình Châu – Côn Đảo và các cụm du lịch vệ tinh núi Dinh – Long Hải)13. Đây là khu vực cát biển chiếm phần lớn, xen lẫn một ít đất phù sa, đất mặn, đất vàng đỏ trên granit, đất đỏ bazan… hình thành các bãi cát trắng dài và rộng, dốc thoải ra phía biển, quanh năm ấm áp, thích hợp phát triển các bãi tắm.
Khu du lịch Hồ Tràm cũng nằm trong vành đai nóng ẩm của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Nhiệt độ không khí trung bình cả năm là 25.8oC, tháng nóng nhất là tháng 5, nhiệt độ trung bình 27.6oC, tháng lạnh nhất là tháng 1, nhiệt độ trung bình 24. nhiệt độ cao nhất trung bình là 29.3 oC và nhiệt độ thấp nhất trung bình là 23. Lịch sử hình thành và phát triển Năm 1658, chúa Hiền Nguyễn Phúc Tân đưa quân đánh vào thành của Chân Lạp thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu ngày nay để bảo vệ người Việt sống tại đây.
Trận này ông bắt được vua Chân Lạp và từ đây Chân Lạp phải triều cống hàng năm cho ta. Năm 1658 có thể được xem là năm xác lập tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vào lãnh thổ Việt Nam. Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trải qua các thời kỳ lịch sử với nhiều địa danh nổi tiếng và tên gọi khác nhau từ Tam Thắng, Vũng Tàu đến Bà Rịa, Phước Tuy, đặc khu Vũng Tàu, Côn Đảo và 12/08/1991 chính thức được mang tên Bà Rịa - Vũng Tàu. Hiện nay tỉnh có 7 đơn vị hành chính: thành phố Vũng Tàu, thị xã Bà Rịa và các huyện: Long Đất, Xuyên Mộc, Tân Thành, Côn 13 Có tham khảo Công ty cổ phần du lịch Sài Gòn –Bình Châu, Báo cáo đánh giá tác động môi trường dự án xây dựng khu du lịch sinh thái Hồ Cốc, in tại công ty liên doanh Công nghệ môi trường Việt Nam – Đan Mạch (VIDANECO), Bà Rịa – Vũng Tàu, tháng 1.
13 Đảo, Châu Đức. Trong đó huyện Xuyên Mộc qua nhiều lần lập rồi xoá bỏ, đến 12/08/1991, chính thức được xác nhập vào địa phận tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Theo Nghị Định Chính Phủ số 71/C Về việc thành lập thị trấn huyện lỵ huyện Xuyên Mộc, đổi tên xã Phước Bửu thành xã Phước Thuận thuộc huyện Xuyên Mộc, xã Phước Thuận còn lại 5.202 hécta diện tích tự nhiên và 8. Địa giới xã Phước Thuận: phía Đông giáp xã Bông Trang; phía Tây giáp xã Láng Dài và huyện Long Đất; phía Nam giáp biển đông; phía Bắc giáp thị trấn Phước Bửu và xã Phước Tân14.3 Về cộng đồng dân cư Dân số huyện Xuyên Mộc năm 2000 khoảng 122,500 người trên tổng số dân cư 908,332 người toàn tỉnh.
(Trong đó, dân ở thành phố, thị trấn 281,549 người. Mật độ trung bình 349,8 người/ km2, Tp. Vũng Tàu đông nhất với 912,5 người/ km2). Dân tộc chủ yếu là người Việt, ngoài ra còn có người Hoa, Châu Ro, Khơ me, Mường, Tày.