Nghiên Cứu Khả Năng Áp Dụng Chính Sách Lạm Phát Mục Tiêu Ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh nghiên cứu khả năng áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu ở việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực

• Tác giả: Nguyễn Thị Sương
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Khắc Quốc Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.hcm
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Nghiên cứu khả năng áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan các kết quả nghiên cứu trước đây
• 1.2. Định nghĩa chính sách tiền tệ lạm phát mục tiêu
• 1.3. Đặc điểm của cơ chế điều hành chính sách tiền tệ lạm phát mục tiêu
• 1.4. Các hình thức chính của khuôn khổ chính sách tiền tệ lạm phát mục tiêu
• 1.5. Những điều kiện tiên quyết để thực hiện thành công lạm phát mục tiêu
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu, dữ liệu và các kiểm định ban đầu
• 2.2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.2. Cơ sở dữ liệu
• 2.2.2.1. Các biến của mô hình
• 2.2.2.2. Nguồn dữ liệu
• 2.2.3. Các kiểm định ban đầu
• 2.2.3.1. Kiểm định tính dừng
• 2.2.3.2. Kiểm định độ trễ tối ưu của mô hình
• 3. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Kiểm định nhân quả Granger
• 3.2. Mô hình Var hai biến gồm M2 và CPI
• 3.3. Mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và IR
• 3.4. Mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và ER
• 3.5. Mô hình Var năm biến gồm M2, CPI, IR, ER và OUTPUT
• 3.6. Tóm tắt một số kết quả nghiên cứu chính
• 3.7. Những hạn chế của luận văn và hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ - BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về khả năng áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu tại Việt Nam

Chính sách lạm phát mục tiêu đã trở thành một công cụ quan trọng trong quản lý kinh tế vĩ mô. Tại Việt Nam, việc áp dụng chính sách này đang được xem xét kỹ lưỡng. Lạm phát mục tiêu không chỉ giúp ổn định giá cả mà còn tạo ra môi trường thuận lợi cho tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, để thực hiện thành công, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về các điều kiện kinh tế và chính trị.

1.1. Định nghĩa và vai trò của chính sách lạm phát mục tiêu

Chính sách lạm phát mục tiêu là một chiến lược quản lý tiền tệ, trong đó Ngân hàng Trung ương công bố mục tiêu lạm phát cụ thể. Điều này giúp tạo ra sự minh bạch và trách nhiệm trong việc điều hành chính sách tiền tệ.

1.2. Tình hình lạm phát tại Việt Nam hiện nay

Lạm phát tại Việt Nam đã có những biến động lớn trong những năm qua. Việc kiểm soát lạm phát là một thách thức lớn đối với các nhà hoạch định chính sách, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu không ổn định.

II. Những thách thức trong việc áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu tại Việt Nam

Việc áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu tại Việt Nam gặp phải nhiều thách thức. Các yếu tố như sự độc lập của Ngân hàng Trung ương, tính minh bạch trong điều hành chính sách và mối quan hệ giữa các công cụ chính sách tiền tệ và lạm phát cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Sự độc lập của Ngân hàng Trung ương

Độc lập của Ngân hàng Trung ương là yếu tố quan trọng để thực hiện chính sách lạm phát mục tiêu. Tuy nhiên, tại Việt Nam, sự can thiệp của chính phủ vào các quyết định của Ngân hàng Trung ương vẫn còn tồn tại.

2.2. Tính minh bạch trong chính sách tiền tệ

Tính minh bạch trong việc công bố các mục tiêu và quyết định của Ngân hàng Trung ương là rất cần thiết. Điều này giúp tăng cường niềm tin của công chúng và các nhà đầu tư vào chính sách tiền tệ.

III. Phương pháp nghiên cứu khả năng áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu

Nghiên cứu khả năng áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu tại Việt Nam cần sử dụng các phương pháp định lượng và định tính. Mô hình VAR có thể được áp dụng để phân tích mối quan hệ giữa lạm phát và các công cụ chính sách tiền tệ.

3.1. Mô hình VAR trong nghiên cứu lạm phát

Mô hình VAR giúp phân tích mối quan hệ giữa các biến kinh tế vĩ mô như lạm phát, lãi suất và tỷ giá. Kết quả từ mô hình này sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc điều hành chính sách tiền tệ.

3.2. Các biến số quan trọng trong mô hình

Các biến số như M2, CPI và lãi suất sẽ được đưa vào mô hình để đánh giá tác động của chính sách tiền tệ đến lạm phát. Việc lựa chọn biến số phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác của kết quả nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại Việt Nam

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng mối quan hệ giữa lạm phát và các công cụ chính sách tiền tệ tại Việt Nam chưa thực sự mạnh mẽ. Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu trong bối cảnh hiện tại.

4.1. Phân tích kết quả từ mô hình VAR

Kết quả từ mô hình VAR cho thấy rằng lạm phát tại Việt Nam có sự tương quan yếu với các công cụ chính sách tiền tệ. Điều này cho thấy cần có sự cải thiện trong việc điều hành chính sách tiền tệ.

4.2. Ứng dụng thực tiễn của chính sách lạm phát mục tiêu

Việc áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu có thể giúp ổn định giá cả và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về các điều kiện cần thiết để đảm bảo thành công.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chính sách lạm phát mục tiêu tại Việt Nam

Chính sách lạm phát mục tiêu có tiềm năng lớn để cải thiện tình hình kinh tế tại Việt Nam. Tuy nhiên, để thực hiện thành công, cần có sự đồng thuận và nỗ lực từ cả Ngân hàng Trung ương và chính phủ.

5.1. Những khuyến nghị cho chính sách lạm phát mục tiêu

Cần tăng cường sự độc lập của Ngân hàng Trung ương và cải thiện tính minh bạch trong điều hành chính sách. Điều này sẽ giúp tạo ra niềm tin và sự ổn định cho nền kinh tế.

5.2. Triển vọng tương lai của chính sách lạm phát mục tiêu

Nếu các điều kiện cần thiết được đáp ứng, chính sách lạm phát mục tiêu có thể trở thành một công cụ hiệu quả trong quản lý kinh tế vĩ mô tại Việt Nam trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kể từ khi New Zealand tiên phong áp dụng vào năm 1990, khuôn khổ lạm phát mục tiêu đã trở thành một cơ chế điều hành chính sách tiền tệ hiện đại, được hơn 30 quốc gia trên thế giới triển khai thành công nhằm duy trì ổn định giá cả và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Tại Việt Nam, giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2012 chứng kiến nhiều đợt biến động kinh tế vĩ mô phức tạp, đặc biệt là các cú sốc lạm phát vượt ngưỡng hai con số sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tìm kiếm một khuôn khổ chính sách tiền tệ minh bạch, có tính kỷ luật cao để neo giữ kỳ vọng lạm phát của xã hội.

Luận văn thạc sĩ kinh tế chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng tập trung nghiên cứu khả năng áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu tại Việt Nam. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là đánh giá mức độ đáp ứng các tiền đề thể chế và kiểm định định lượng sự tồn tại của một mối quan hệ ổn định, có thể dự đoán được giữa các công cụ chính sách tiền tệ và lạm phát. Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu kinh tế vĩ mô theo chuỗi thời gian hàng tháng từ tháng 1 năm 2000 đến tháng 12 năm 2012 với tổng cộng 156 quan sát.

Ý nghĩa của công trình thể hiện qua việc lượng hóa hiệu quả truyền dẫn tiền tệ, chỉ ra rằng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hiện đang chịu sự chi phối của ít nhất 15 nội dung thẩm quyền từ cơ quan hành pháp cấp trên và theo đuổi cùng lúc nhiều mục tiêu kinh tế. Kết quả nghiên cứu cung cấp căn cứ thực nghiệm vững chắc để các nhà hoạch định chính sách đánh giá mức độ sẵn sàng của nền kinh tế, từ đó xây dựng lộ trình cải cách tiền tệ phù hợp cho giai đoạn phát triển dài hạn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Khuôn khổ lạm phát mục tiêu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết tiền tệ hiện đại với đóng góp tiêu biểu của Mishkin vào năm 2000 qua 5 trụ cột: công bố công khai mục tiêu định lượng trung hạn; cam kết ổn định giá cả là mục tiêu tối thượng; sử dụng chiến lược thông tin đa biến; tăng cường tính minh bạch; và nâng cao trách nhiệm giải trình của cơ quan tiền tệ. Bên cạnh đó, nghiên cứu kế thừa mô hình phân tích điều kiện tiên quyết của Schaechter, Stone và Zelmer công bố năm 2000 cùng các khảo sát thực nghiệm của Tutar năm 2002 và Batini năm 2005.

Về mặt phân loại, lý thuyết phân định 3 hình thức chính của khuôn khổ lạm phát mục tiêu:

1. Lạm phát mục tiêu toàn phần: Áp dụng khi kinh tế vĩ mô ổn định, ngân hàng trung ương độc lập cao và lạm phát là neo danh nghĩa duy nhất.
2. Lạm phát mục tiêu chiết trung: Thực hiện đồng thời mục tiêu lạm phát với các mục tiêu tăng trưởng khác trong điều kiện thị trường tài chính đã phát triển.
3. Lạm phát mục tiêu lai ghép: Hình thức chuyển tiếp dành cho các nền kinh tế đang phát triển có độ mở lớn, tỷ giá thả nổi có quản lý nhưng cam kết thể chế chưa hoàn thiện.

Các khái niệm then chốt xuyên suốt luận văn bao gồm: neo danh nghĩa, cơ chế lan truyền tiền tệ, tính độc lập công cụ của ngân hàng trung ương, quán tính lạm phát và dự báo lạm phát trung gian.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn hóa quốc tế gồm 156 quan sát chuỗi thời gian hàng tháng liên tục từ tháng 1 năm 2000 đến tháng 12 năm 2012. Số liệu chỉ số giá tiêu dùng, cung tiền rộng M2, tỷ giá danh nghĩa USD/VND và lãi suất huy động ngắn hạn dưới 12 tháng được trích xuất từ cơ sở dữ liệu Thống kê Tài chính Quốc tế của Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Số liệu sản lượng công nghiệp đại diện cho tổng sản lượng được thu thập từ Ngân hàng Thế giới. Toàn bộ chuỗi dữ liệu được xử lý dưới dạng logarit tự nhiên, ngoại trừ biến lãi suất.

Quy trình phân tích định lượng thực hiện qua các bước:

• Kiểm định nghiệm đơn vị Augmented Dickey-Fuller nhằm kiểm tra tính dừng của dữ liệu. Kết quả kiểm định cho thấy toàn bộ các chuỗi biến số đều dừng ở sai phân bậc nhất I(1), trong đó giá trị thống kê t-stat của sai phân sản lượng công nghiệp đạt mức -20.79881 với mức ý nghĩa 1%.
• Lựa chọn độ trễ tối ưu cho mô hình thông qua tiêu chuẩn thông tin Akaike và Schwarz, kết hợp kiểm định Portmanteau để loại bỏ hoàn toàn hiện tượng tự tương quan phần dư, xác định độ trễ chuẩn hóa là 12 tháng.
• Xây dựng hệ thống 4 mô hình Vector Autoregression bao gồm mô hình 2 biến, hai mô hình 3 biến và mô hình tổng thể 5 biến để bóc tách từng kênh tác động.
• Tiến hành kiểm định nhân quả Granger ở 4 mốc thời gian 12, 24, 36 và 48 tháng, kết hợp phân tích hàm phản ứng xung và phân rã phương sai trên phần mềm EViews.

Lý do lựa chọn mô hình tự hồi quy vector là vì phương pháp này cho phép phân tích động thái tương tác đa chiều giữa các biến nội sinh mà không cần áp đặt các giả thiết cấu trúc tĩnh cứng nhắc, đặc biệt phù hợp trong việc đánh giá các cú sốc chính sách tiền tệ lên mức giá.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, kiểm định nhân quả Granger cho thấy mối liên kết nhân quả giữa các công cụ chính sách tiền tệ và chỉ số giá tiêu dùng tại Việt Nam rất yếu và không ổn định qua các thời kỳ. Ở mức ý nghĩa 5%, sự biến động của cung tiền M2 chỉ giải thích được sự thay đổi của chỉ số giá trong khoảng thời gian 24 tháng, trong khi lãi suất chỉ có tác động ở mốc 24 và 36 tháng. Biến động của tỷ giá và sản lượng công nghiệp gần như không thể hiện tác động nhân quả có ý nghĩa thống kê đến chỉ số giá ở hầu hết các mốc kiểm định 12, 24 và 48 tháng.

Thứ hai, kết quả phân rã phương sai trong mô hình VAR 2 biến chỉ ra rằng cung tiền M2 chỉ giải thích được một tỷ lệ rất khiêm tốn từ 2% đến 17,5% sự thay đổi của chỉ số giá. Ngược lại, quán tính của chính chỉ số giá đóng góp áp đảo, chiếm tới hơn 85% sự biến thiên của giá cả trong suốt chu kỳ 48 tháng.

Thứ ba, trong mô hình VAR 5 biến mở rộng, sự biến động của chỉ số giá tiêu dùng vẫn do chính cú sốc quán tính giải thích hơn 63% ở mọi mốc thời gian. Trong khi đó, tỷ trọng giải thích của cung tiền M2 chỉ đạt dưới 16%, lãi suất ngắn hạn giải thích dưới 7%, sản lượng công nghiệp giải thích dưới 14% và tỷ giá chỉ đóng góp một phần không đáng kể.

Thứ tư, về mặt thể chế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chưa thỏa mãn hai điều kiện tiên quyết nền tảng: chưa có vị thế độc lập thực sự theo quy định của Luật Ngân hàng Nhà nước năm 1997 và năm 2010, đồng thời đang phải thực hiện cơ chế đa mục tiêu bao gồm kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền, bảo đảm an toàn hệ thống và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Thảo luận kết quả

Hiện tượng chỉ số giá tiêu dùng tại Việt Nam bị chi phối mạnh mẽ bởi quán tính của chính nó (trên 63% đến 85%) phản ánh kỳ vọng lạm phát của thị trường mang tính thích nghi sâu sắc. Khi lạm phát trong quá khứ duy trì ở mức cao, các chủ thể kinh tế có xu hướng tự động điều chỉnh giá hàng hóa và tiền lương theo quán tính, khiến các công cụ tiền tệ truyền thống bị suy giảm hiệu lực can thiệp.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các phát hiện thực nghiệm của Tutar năm 2002 tại Thổ Nhĩ Kỳ và Woglom năm 2000 tại Nam Phi, khi cấu trúc thị trường tài chính chưa đủ sâu khiến cơ chế truyền dẫn qua lãi suất bị phân tán. Ngược lại, kết quả tại Việt Nam khác biệt hoàn toàn với trường hợp của Ba Lan theo nghiên cứu của Christofferson năm 2001, nơi các công cụ tiền tệ tạo ra sự lan truyền nhanh và rõ nét lên mức giá.

Khi quan sát đồ thị hàm phản ứng xung, phản ứng của chỉ số giá trước cú sốc lãi suất và tỷ giá thể hiện sự thiếu nhất quán, có thời điểm phản ứng cùng chiều, có thời điểm ngược chiều và nhanh chóng triệt tiêu dần về mức 0 sau kỳ thứ 24. Trong bảng số liệu phân rã phương sai, tỷ trọng giải thích của các công cụ tiền tệ phân bổ manh mún, chứng minh cơ chế truyền dẫn tiền tệ tại Việt Nam còn nhiều điểm nghẽn và chưa đủ độ tin cậy để làm cơ sở dự báo cho việc điều hành lạm phát mục tiêu toàn phần.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao tính độc lập của Ngân hàng Nhà nước. Quốc hội và Chính phủ cần nghiên cứu sửa đổi Luật Ngân hàng Nhà nước trong lộ trình từ 3 đến 5 năm tới, từng bước giảm bớt 15 nội dung can thiệp trực tiếp từ cơ quan hành pháp, trao quyền tự chủ công cụ cho Ngân hàng Nhà nước trong việc điều chỉnh lãi suất tái cấp vốn và nghiệp vụ thị trường mở nhằm hướng tới mục tiêu ổn định giá cả.

Thứ hai, chuẩn hóa hệ thống dữ liệu kinh tế vĩ mô và mô hình dự báo. Ngân hàng Nhà nước cần chủ trì thiết lập bộ phận phân tích kinh tế lượng chuyên trách trong vòng 12 đến 24 tháng, hoàn thiện hệ thống dữ liệu chuỗi thời gian đồng bộ và phát triển mô hình dự báo lạm phát ngắn hạn với sai số mục tiêu kiểm soát dưới 0,5% mỗi quý.

Thứ ba, phát triển chiều sâu thị trường tiền tệ và gia tăng hiệu quả truyền dẫn qua kênh lãi suất. Ngân hàng Nhà nước phối hợp cùng Bộ Tài chính trong giai đoạn 2 đến 4 năm thực hiện các giải pháp thúc đẩy thanh khoản thị trường liên ngân hàng, giảm tỷ lệ đô la hóa trong nền kinh tế xuống dưới 10%, phấn đấu nâng mức độ giải thích của biến số lãi suất lên trên 30% đối với biến động tổng cầu và giá cả.

Thứ tư, xây dựng lộ trình thực thi chính sách tiền tệ theo từng giai đoạn rõ ràng:

• Giai đoạn 1 (từ 1 đến 3 năm): Duy trì cơ chế điều hành gián tiếp kết hợp neo tỷ giá linh hoạt, củng cố tính minh bạch thông tin thị trường.
• Giai đoạn 2 (từ 3 đến 5 năm): Chuyển đổi sang cơ chế lạm phát mục tiêu lai ghép, công bố biên độ lạm phát định hướng từ 4% đến 5% hàng năm.
• Giai đoạn dài hạn (sau 5 đến 10 năm): Tiến tới áp dụng khuôn khổ lạm phát mục tiêu toàn phần khi các điều kiện về thị trường tài chính và thể chế đã hoàn thiện đầy đủ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm chuyên viên hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và các bộ ngành kinh tế tổng hợp: Luận văn cung cấp bức tranh thực nghiệm toàn diện về 3 điều kiện tiên quyết của cơ chế lạm phát mục tiêu, giúp các nhà quản lý nhận diện điểm nghẽn thể chế và định hình các bước chuyển đổi chính sách tiền tệ phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

Nhóm chuyên gia phân tích kinh tế vĩ mô tại các ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán và quỹ đầu tư: Dữ liệu định lượng về mức độ ảnh hưởng của cung tiền M2 chiếm dưới 17,5% và quán tính giá cả trên 63% là nguồn tư liệu giá trị để xây dựng mô hình dự báo lãi suất, tỷ giá và lạm phát phục vụ quyết định phân bổ tài sản.

Nhóm giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng và Kinh tế học: Công trình là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu chuỗi thời gian, hướng dẫn chi tiết quy trình thực hiện kiểm định nghiệm đơn vị ADF, kiểm định Portmanteau, kiểm định Granger và phân tích cấu trúc VAR trên EViews.

Lãnh đạo các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh và thương mại xuất nhập khẩu: Nội dung phân tích giúp doanh nghiệp hiểu rõ chu kỳ vận động của chính sách tiền tệ, mức độ phản ứng của giá cả trước các cú sốc lãi suất và tỷ giá để chủ động xây dựng kế hoạch quản trị rủi ro tài chính hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Chính sách lạm phát mục tiêu là gì và có những hình thức áp dụng nào? Lạm phát mục tiêu là khuôn khổ điều hành tiền tệ lấy ổn định giá cả làm mục tiêu tối thượng, đặc trưng bởi việc công bố công khai mục tiêu lạm phát định lượng. Về mặt học thuật, cơ chế này gồm 3 hình thức chính: lạm phát mục tiêu toàn phần, lạm phát mục tiêu chiết trung và lạm phát mục tiêu lai ghép.

Vì sao Việt Nam chưa thể áp dụng khuôn khổ lạm phát mục tiêu toàn phần ngay lập tức? Việt Nam chưa đáp ứng 3 điều kiện tiên quyết cốt lõi: Ngân hàng Nhà nước chưa độc lập về công cụ, chính sách tiền tệ còn gánh vác đa mục tiêu và kết quả VAR chỉ ra mối liên hệ giữa các công cụ tiền tệ với mức giá chưa ổn định, khó dự đoán.

Kênh truyền dẫn nào tác động lớn nhất đến chỉ số giá tiêu dùng tại Việt Nam? Kết quả kiểm định thực nghiệm giai đoạn 2000-2012 cho thấy quán tính của chính chỉ số giá là yếu tố chi phối mạnh nhất, giải thích từ 63% đến hơn 85% biến động giá cả, trong khi cung tiền M2 giải thích dưới 17,5% và lãi suất dưới 7%.

Mô hình VAR đóng vai trò gì trong việc đánh giá mức độ sẵn sàng thực hiện lạm phát mục tiêu? Mô hình VAR hỗ trợ lượng hóa mối quan hệ tương hỗ giữa các biến số vĩ mô thông qua hàm phản ứng xung và phân rã phương sai, giúp chứng minh liệu ngân hàng trung ương có thể dùng công cụ tiền tệ để tác động lạm phát hay không.

Kinh nghiệm quốc tế nào phù hợp cho lộ trình chuyển đổi chính sách tiền tệ của Việt Nam? Kinh nghiệm từ các nền kinh tế mới nổi cho thấy Việt Nam không nên áp dụng vội vã cơ chế toàn phần mà nên lựa chọn hình thức lạm phát mục tiêu lai ghép, vừa điều hành linh hoạt vừa củng cố thể chế trong 5 đến 10 năm.

Kết luận

• Luận văn khẳng định Việt Nam chưa đáp ứng đủ 3 điều kiện tiên quyết để thực thi thành công cơ chế lạm phát mục tiêu tại thời điểm nghiên cứu.
• Quán tính giá cả là nhân tố chủ đạo chi phối chỉ số giá tiêu dùng tại Việt Nam với mức độ giải thích vượt trội từ 63% đến 85%.
• Mối liên kết giữa các công cụ chính sách tiền tệ như cung tiền M2, lãi suất, tỷ giá với lạm phát còn yếu, thiếu nhất quán và khó dự đoán.
• Quá trình chuyển đổi đòi hỏi lộ trình cải cách thể chế từ 5 đến 10 năm, tập trung nâng cao tính độc lập của Ngân hàng Nhà nước và hoàn thiện kênh truyền dẫn thị trường.
• Các nhà nghiên cứu và quản lý vĩ mô nên tiếp tục mở rộng mô hình phân tích với các chuỗi dữ liệu cập nhật nhằm chuẩn bị nền tảng vững chắc cho việc áp dụng lạm phát mục tiêu trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM -----OOO----- NGUYỄN THỊ SƯƠNG NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG ÁP DỤNG CHÍNH SÁCH LẠM PHÁT MỤC TIÊU Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN KHẮC QUỐC BẢO TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn Thầy Nguyễn Khắc Quốc Bảo đã tận tình hướng dẫn, rất cảm ơn những ý kiến đóng góp quý báu của Thầy giúp tôi hoàn thành luận văn này. Chân thành cảm ơn các Thầy Cô Trường Đại học Kinh tế nói chung, các Thầy Cô khoa Tài chính doanh nghiệp nói riêng đã nhiệt tình giảng dạy tôi trong thời gian học tập tại Trường.

Chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng như thực hiện bài luận văn của mình. Chân thành cảm ơn! Tác giả: NGUYỄN THỊ SƯƠNG LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Nghiên cứu khả năng áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu ở Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của Thầy Nguyễn Khắc Quốc Bảo. Số liệu được sử dụng trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc trích dẫn rõ ràng. Luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào.

Tác giả: NGUYỄN THỊ SƯƠNG LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cảm ơn Lời cam đoan Mục lục Danh mục các bảng biểu Danh mục các hình vẽ TÓM TẮT. Tổng quan các kết quả nghiên cứu trước đây.1 Định nghĩa chính sách tiền tệ lạm phát mục tiêu.2 Đặc điểm của cơ chế điều hành chính sách tiền tệ lạm phát mục tiêu .3 Các hình thức chính của khuôn khổ chính sách tiền tệ lạm phát mục tiêu.4 Những điều kiện tiên quyết để thực hiện thành công lạm phát mục tiêu .2 Các nghiên cứu định lượng đánh giá khả năng sẵn sàng thực hiện lạm phát mục tiêu ở các nước .3 Mục tiêu nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu, dữ liệu và các kiểm định ban đầu .1 Phương pháp nghiên cứu .2 Cơ sở dữ liệu:.1 Các biến của mô hình .2 Nguồn dữ liệu .3 Các kiểm đinh ban đầu .1 Kiểm định tính dừng .2 Kiểm định độ trễ tối ưu của mô hình. Nội dung và kết quả nghiên cứu.

18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Kiểm định nhân quả Granger.2 Mô hình Var hai biến gồm M2 và CPI .3 Mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và IR .4 Mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và ER .5 Mô hình Var năm biến gồm M2, CPI, IR, ER và OUTPUT .1 Tóm tắt một số kết quả nghiên cứu chính .2 Những hạn chế của luận văn và hướng nghiên cứu tiếp theo. 39 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 43 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Kết quả kiểm định tính dừng ADF Bảng 3.1: Kết quả kiểm định độ trễ của mô hình Var hai biến gồm M2 và CPI Bảng 3.2: Kết quả kiểm định độ trễ của mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và IR Bảng 3.3: Kết quả kiểm định độ trễ của mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và ER Bảng 3.4: Kết quả kiểm định độ trễ của mô hình Var bốn biến gồm M2, CPI, IR và OUTPUT Bảng 3.5: Kết quả kiểm định Portmanteau Bảng 4.1: Kết quả kiểm định nhân quả Granger Bảng 4.2: Kết quả kiểm định phân rã phương sai trong mô hình Var hai biến gồm M2, CPI Bảng 4.3: Kết quả kiểm định phân rã phương sai trong mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và IR Bảng 4.4: Kết quả kiểm định phân rã phương sai trong mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và ER Bảng 4.5: Kết quả kiểm định phân rã phương sai trong mô hình Var năm biến gồm M2, CPI, IR, ER và OUTPUT LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH VẼ - BIỂU ĐỒ Hình 4.2: Hàm phản ứng xung trong mô hình Var hai biến gồm M2 và CPI Hình 4.3: Hàm phản ứng xung trong mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và IR Hình 4.4: Hàm phản ứng xung trong mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và ER Hình 4.5: Hàm phản ứng xung trong mô hình Var năm biến gồm M2, CPI, IR, ER và OUTPUT LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Bài nghiên cứu đánh giá khả năng áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu ở Việt Nam. Lạm phát mục tiêu là một khuôn khổ chính sách tiền tệ khá hiệu quả mà các nước phát triển và một số thị trường mới nổi đã áp dụng hơn một thập kỷ qua.

Bài nghiên cứu xem xét những điều kiện được lựa chọn để thực hiện thành công lạm phát mục tiêu từ kinh nghiệm của các quốc gia đi tiên phong, sau đó tập trung vào một điều kiện tiên quyết cụ thể là có sự tồn tại một mối quan hệ ổn định, có thể dự đoán được giữa các công cụ chính sách tiền tệ và lạm phát. Mô hình Var được áp dụng bằng cách lựa chọn chính sách tiền tệ và các biến vĩ mô khác để khám phá các kênh khác nhau có mối quan hệ như thế nào với lạm phát thông qua các hàm phản ứng xung và kết quả phân rã phương sai. Kết quả cho thấy rằng, lạm phát ở Việt Nam tĩnh với các biến lan truyền tiền tệ trong mô hình. Cụ thể, sự tương quan trực tiếp giữa các công cụ chính sách tiền tệ và lạm phát không được mạnh mẽ, ổn định, đặt biệt là không thể dự đoán được.

Do đó, Việt Nam chưa thể thực hiện lạm phát mục tiêu trong thời điểm hiện tại. Từ khóa: Lạm phát mục tiêu, chính sách tiền tệ, kiểm định nhân quả, Var, tỷ giá, lãi suất, hàm phản ứng xung, hàm phân rã phương sai. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Giới thiệu Kể từ đầu những năm 1990, lạm phát mục tiêu ngày càng được xem như là một khuôn khổ chính sách tiền tệ khá hiệu quả và được hoan nghênh rộng rãi bởi các nhà kinh tế cũng như các nhà hoạch định chính sách.

Vì tiềm năng to lớn là một công cụ quản lý lạm phát hiệu quả, các quốc gia đã áp dụng lạm phát mục tiêu không bao giờ quay trở lại áp dụng công cụ cũ nữa. Lạm phát mục tiêu là một cơ chế chính sách tiền tệ, được đặc trưng bởi thông báo công khai phạm vi mục tiêu chính thức hoặc các mục tiêu định lượng cho sự gia tăng chỉ số giá và bởi sự thừa nhận rõ ràng rằng lạm phát thấp là mục tiêu dài hạn quan trọng nhất của cơ quan tiền tệ. Theo Savensson (1999), khuôn khổ lạm phát mục tiêu đặt ra mục tiêu rất rõ ràng cho chính sách tiền tệ, xác định trách nhiệm và thiết lập các biện pháp đo lường trách nhiệm và sự minh bạch. Ngoài ra, theo Fischer (2000), lạm phát mục tiêu còn đòi hỏi Ngân hàng Trung ương không chỉ đặt ra những mục tiêu rõ ràng mà còn sử dụng các công cụ thích hợp để đạt được mục tiêu.

Lạm phát mục tiêu đã được công nhận là một khuôn khổ chính sách tiền tệ hiệu quả. Tuy nhiên, để thực hiện thành công lạm phát mục tiêu, các quốc gia cần phải đạt được một số điều kiện tiên quyết. Các điều kiện tiên quyết xuyên quốc gia cho thành công của lạm phát mục tiêu ở cả nền kinh tế đã phát triển và mới nổi bao gồm nhưng không giới hạn, cụ thể là: Sự độc lập của Ngân hàng Trung ương; Không bị chi phối bởi chính sách tài khóa; Chỉ duy nhất mục tiêu lạm phát được xác định; Ngân hàng Trung ương hoạt động minh bạch cao và có trách nhiệm giải trình; Một mô hình dự báo lạm phát tốt; thị trường tài chính đầy đủ nội lực cả về chiều sâu lẫn chiều rộng; Có sự hiện diện của một mối quan hệ ổn định và có thể dự đoán được giữa các công cụ chính sách tiền tệ và lạm phát;… Tuy nhiên, kinh nghiệm các nước cũng cho thấy, để thực hiện thành công lạm phát mục tiêu không nhất thiết phải đạt được tất cả các điều kiện trước khi khuôn khổ lạm phát mục tiêu đưa ra. Hiện nay, tại nhiều nước có khuôn khổ lạm phát mục tiêu thành công, một số điều kiện chưa có ngay từ đầu, nhưng các cơ quan quản lý đã thiết lập các điều kiện 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] này theo thời gian.

Ngân hàng Trung ương đã có những nổ lực tốt nhất nhằm thiết lập những điều kiện cần thiết và làm việc với chính phủ để hướng tới mục tiêu. Ngoài ra, kinh nghiệm các nước cũng cho thấy, việc áp dụng lạm phát mục tiêu còn thúc đẩy sự phát triển của các yếu tố góp phần thực hiện thành công lạm phát mục tiêu, bởi vậy các yếu tố hỗ trợ cho khuôn khổ lạm phát mục tiêu thành công sẽ ngày càng được củng cố. Việc thiết lập một số yếu tố chủ chốt có thể thúc đẩy việc áp dụng một số hình thức của lạm phát mục tiêu, dẫn đến thúc đẩy việc thiết lập các tiền đề cho một khuôn khổ lạm phát mục tiêu toàn phần thành công. Nhìn lại nền kinh tế Việt Nam, lạm phát liên tục tăng cao, kéo dài nhiều năm qua cùng với hậu quả của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu từ năm 2008, cuộc khủng hoảng nợ công ở Châu Âu vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt, đã tác động tiêu cực đến đời sống nhân dân, hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, gây nhiều bất ổn kinh tế vĩ mô, đe dọa sự ổn định và khả năng phát triển bền vững của Việt Nam ở hiện tại và tương lai.

Xuất phát từ tính ưu việt của chính sách lạm phát mục tiêu cũng như diễn biến tương đối xấu của tình hình kinh tế Việt Nam thời gian qua, tác giả chọn đề tài luận văn “Nghiên cứu khả năng áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu ở Việt Nam” với mong muốn đưa ra những cơ sở lý luận và thực tiễn để xem xét Việt Nam có khả năng thực hiện lạm phát mục tiêu được hay không, từ đó góp phần định hướng một chính sách tiền tệ hiệu quả áp dụng cho nền kinh tế Việt Nam trong tương lai, đem lại sự ổn định kinh tế vĩ mô, đưa Việt Nam phát triển ngày càng nhanh và bền vững.