LỜI MỞ ĐẦU Việc chuyển nền kinh tế nước ta sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần là một xu hướng tất yếu, bao gồm việc mở rộng quan hệ hàng hoá tiền tệ và quan hệ thị trường với những qui luật khắt khe của nền kinh tế thị trường ngày càng chi phối mạnh mẽ hoạt động của các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp thương mại nói riêng. Trong cơ chế thị trường đầu sôi động ấy các doanh nghiệp đang phải đối mặt với không ít những khó khăn và nhiệm vụ của nhà kinh doanh là tập trung mọi trí lực vào những yếu tố quyết định đến sự tồn taị và phát triển của doanh nghiệp. Chính trong điều kiện mới đòi hỏi các doanh nghiệp không ngừng vươn lên để tự khẳng định ví trí của mình trên thương trường. Đối với doanh nghiệp thương mại thì hoạt động kinh doanh chính là hoạt động bán hàng.
Muốn tồn tại và phát triển thì bản thân mỗi doanh nghiệp phải nhận thức được tầm quan trọng của công tác bán hàng bởi nó quyết định hiệu quả kinh doanh cuả doanh nghiệp. Vì vậy, hoàn thành công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là vấn đề thường xuyên đặt ra cho các doanh nghiệp thương mại. Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng giữ một vị trí hết sức quan trọng, vì nó là phần hành kế toán chủ yếu trong toàn bộ công tác kế toán của doanh nghiệp, góp phần phục vụ đắc lực và có hiệu quả trong công tác bán hàng. Do đó kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh cần phải được tổ chức một cách khoa học và hợp lý nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Xuất phát từ mặt lý luận và thực tế đặt ra cho công tác kế toán tiêu thụ, phần hành quan trọng và chủ yếu của kế toán thương mại và là công cụ đắc lực cho việc nâng cao hiệu quả tiêu thụ hàng hoá, sau khi đi sâu nghiên cứu tình hình thực tế tại Công ty TNHH dịch vụ và thương mại Venus, em đã chọn đề tài : Kế toán tiêu thụ và xác định kết qủa tiêu thụ hàng hóa tại Công ty TNHH Dịch vụ và Thương Mại Venus ". LÝ THUYẾT KẾ TOÁN HÀNG HOÁ, TIÊU THỤ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ TRONG DOANH NGHIỆP 1. Vai trò của tiêu thụ hàng hoá và nhiệm vụ kế toán tiêu thụ hàng hoá trong doanh nghiệp 1. Vai trò bán hàng và xác định kết quả kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp Trong nền kinh tế thị trường , khi mà các doanh nghiệp phải tự hoạch toán kinh doanh , chịu trách nhiệm về mọi quyết định của mình thì hoạt động bán hàng có ý nghĩa quan trọng đối với sự sống còn của mỗi doanh nghiệp .1 Vai trò của tiêu thụ hàng hóa trong doanh nghiệp Khái niệm tiêu thụ hàng hóa Tiêu thụ là quá trình trao đổi để thực hiện giá trị của sản phẩm hàng hoá, là quá trình doanh nghiệp chuyển hoá vốn từ hình thái hiện vật (hàng) sang hình thái tiền tệ (tiền).
Như vậy tiêu thụ hàng hoá là khâu cuối cùng trong chu trình tái sản xuất. Thông qua qúa trình tiêu thụ, nhu cầu người tiêu dùng, về mặt giá trị sử dụng đựơc thoả mãn và người bán thực hiện được giá trị hàng hoá. Tổ chức tốt công tác hàng hoá và tiêu thụ hàng hoá ở doanh nghiệp sẽ tạo điều kiện để sản xuất phát triển, thúc đẩy quá trình tuần hoàn vốn từ những số liệu của kế toán hàng hoá và tiêu thụ hàng hoá, chủ doanh nghiệp có thể đánh giá được mức độ hoàn thành kế hoạch về buôn bán, giá thành, tiêu thụ và lợi nhuận. Từ đó họ có thể biết được khả năng kinh doanh và tiêu thụ các mặt hàng của doanh nghiệp trên thị trường, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Để có những quyết định đầu tư hoặc cho vay hoặc cũng có thể là có quan hệ làm ăn với doanh nghiệp khác. Yêu cầu kinh doanh trong doanh nghiệp chi phối rất lớn đến đặc điểm của hàng hoá và quá trình tiêu thụ. Từ đó nó chi phối đến yêu cầu quản lý kế toán hàng hoá và quá trình tiêu thụ hàng hoá. Kết quả của tiêu thụ hàng hóa Kết quả cuối cùng về mặt tài chính của hoạt động sản xuất kinh doanh.
Nó là phần chênh lệch giữa doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu với giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp. Đây là chỉ tiêu kinh tế quan trọng để đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Nhiệm vụ của kế toán tiêu thụ hàng hoá trong doanh nghiệp Để tăng cường công tác chỉ đạo sản xuất kinh doanh, để kế toán thực sự là công cụ sắc bén có hiệu lực, không ngừng khai thác mọi khả năng tiền tàng nhằm thúc đẩy kinh doanh và tiêu thụ của doanh nghiệp thì kế toán hàng hoá, tiêu thụ hàng hoá và xác định kết quả tiêu thụ phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: - Tổ chức theo dõi, phản ánh chính xác, đầy đủ, kịp thời giám đốc chặt chẽ tình hình hiện có và sự biến động nhập xuất của từng loại hàng hoá trên cả hai mặt hiện vật và giá trị. - Tổ chức theo dõi, phản ánh chính xác quá trình bán hàng, ghi chép đầy đủ các khoản chi phí bán hàng, doanh thu bán hàng, xác định kết quả sản xuất một cách chính xác.
- Lập và báo cáo kết quả kinh doanh đúng chế độ, kịp thời cung cấp các thông tin kinh tế cần thiết cho các bộ phận liên quan, đồng thời định kỳ tiến hành phân tích kinh tế đối với hoạt động tiêu thụ và xác định kết quả. Thực hiện tốt các nhiệm vụ trên sẽ quản lý tốt hàng hoá và tiêu thụ thành phẩm. Tuy nhiên, những vai trò chỉ phát huy tác dụng khi kế toán nắm vững nội dung việc tổ chức kế toán.2 Kế toán doanh thu 1.1 Chuẩn mực kế toán doannh thu , các nguyên tắc kế toán sử dụng trong ghi nhận doanh thu , chi phí và kết quả kinh doanh .1 Chuẩn mực kế toán về doanh thu 3 Khái niệm : Kế toán bán hàng hay còn được gọi với tên tiếng anh Sales Accountant là vị trí có trách nhiệm quản lý , ghi chép toàn bộ các công việc ảnh hưởng đến nghiệm vụ kế toán bán hàng của tổ chức , từ ghi hóa đơn kinh doanh , ghi sổ chi tiết doanh thu hàng bán , thuế giá trị gia tăng ( GTGT) phải nộp , ghi sổ chi tiết hàng hóa, thành phẩm xuất bán đến xử lý hóa đơn chứng từ , lập báo cáo bán hàng liên quan theo quy định. Kế toán nhập kho hàng hoá a) Chứng từ sử dụng + Phiếu nhập kho + Hoá đơn GTGT + Biên bản giao hàng + Các chứng từ liên quan khác b) Tài khoản sử dụng Tài khoản 156 – Hàng hoá Tài khoản 111 – Tiền mặt Tài khoản 112 – Tiền gửi ngân hàng Tài khoản 331 – Phải trả nhà cung cấp Tài khoản 133 – Thuế GTGT được khấu trừ c) Kế toán chi tiết Khi phát sinh nghiệp vụ mua hàng về nhập kho, thông thường sẽ phát sinh các hoạt động sau: Cuối kỳ kế toán trước, vật tư, hàng hóa được mua nhưng chưa về nhập kho, kế toán mua hàng sẽ hạch toán hàng mua đang đi đường.
Sang kỳ kế toán tiếp theo, khi hàng về nhân viên kinh doanh đề nghị nhập kho 4 Kế toán kho lập phiếu nhập kho cho hàng mua đi đường, sau đó chuyển kế toán trưởng ký duyệt. Căn cứ vào phiếu nhập kho, thủ kho kiểm, nhận hàng và ký vào phiếu nhập kho. Thủ kho ghi sổ kho, còn kế toán ghi sổ kế toán kho. Định khoản Nợ TK 152, 156… (Giá trị vật tư, hàng hóa nhập kho) Có TK 151 (Hàng mua đi đường) Đối với những vật tư, hàng hóa, thành phầm do đơn vị tự sản xuất hoặc thuê gia công ngoài, sau khi hoàn thiện sẽ được mang về nhập kho.
Kế toán kho lập phiếu nhập kho vật tư, hàng hóa, thành phẩm, sau đó chuyển kế toán trưởng ký duyệt. Căn cứ vào phiếu nhập kho, thủ kho kiểm, nhận hàng và ký vào phiếu nhập kho. Thủ kho ghi sổ kho, còn kế toán ghi sổ kế toán kho. Định khoản Nợ TK 152, 155, 156… (Giá trị vật tư, hàng hóa, thành phẩm nhập kho) Có TK 154 Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang Nhập kho hàng bán trả lại Mô tả nghiệp vụ Khi phát sinh nghiệp vụ hàng bán bị trả lại, thông thường sẽ phát sinh các hoạt động sau: Nhân viên bán hàng đề nghị nhập kho hàng bị trả lại Kế toán kho lập Phiếu nhập kho, sau đó chuyển kế toán trưởng và Giám đốc ký duyệt Căn cứ vào Phiếu kho, Thủ kho nhập kho hàng bị trả lại và ghi sổ kho Kế toán ghi sổ kế toán kho.
Định khoản Nợ TK 154, 155, 156… Có TK 632 Giá vốn hàng bán d) Kế toán tổng hợp 5 Phương pháp kê khai thường xuyên (KKTX): Nội dung: - Theo dõi thường xuyên, lên tục, có hệ thống; - Phản ánh tình hình nhập, xuất, tồn của hàng tồn kho; Trị giá hàng tồn kho cuối kỳ = Trị giá hàng tồn kho đầu kỳ + Trị giá hàng tồn kho nhập trong kỳ - Trị giá hàng tồn kho xuất trong kỳ Hạch toán tổng hợp nguyên vật liệu theo phương pháp kê khai thường xuyên là phương pháp theo dõi thường xuyên, liên tục sự biến động nhập, xuất, tồn vật liệu trên sổ kế toán. Sử dụng phương pháp này có thể tính được trị giá vật tư nhập, xuất, tồn tại bất kỳ thời điểm nào trên sổ tổng hợp. Trong phương pháp này, tài khoản nguyên vật liệu được phản ánh theo đúng nội dung tài khoản tài sản. Tài khoản sử dụng Tài khoản 152 "Nguyên vật liệu" Tài khoản này dùng để theo dõi giá trị hiện có, biến động tăng giảm của các loại nguyên vật liệu theo giá thực tế.
Kết cấu TK 152: Ngoài ra, hạch toán tổng hợp nguyên vật liệu theo phương pháp kê khai thường xuyên còn sử dụng 1 số tài khoản liên quan khác như tài khoản 111, 112, 133, 141, 331, 515. Kế toán xuất kho hàng hoá a) Chứng từ sử dụng + Phiếu xuất kho + Hoá đơn GTGT + Biên bản giao hàng + Các chứng từ liên quan khác b) Tài khoản sử dụng Tài khoản 156 – Hàng hoá Tài khoản 111 – Tiền mặt 6 Tài khoản 112 – Tiền gửi ngân hàng Tài khoản 131 – Phải thu khách hàng Tài khoản 511 – Doanh thu bán hàng Tài khoản 3331 – Thuế GTGT phải nộp c) Kế toán chi tiết + Xuất NVL, hàng hóa góp vốn, đầu tư vào công ty khác Định khoản: Nợ TK 222, 228 Có TK 156 +.