LỜI MỞ ĐẦU Hòa cùng với sự phát triển của các quốc gia trong khu vực và trên thế giới, nền kinh tế Việt Nam trong những năm qua đã có những chuyển biến mạnh mẽ, chúng ta đã từng bƣớc công nghiệp hóa – hiện đại hóa nền kinh tế và hội nhập kinh tế một cách sâu rộng. Trên trƣờng quốc tế, Việt Nam cũng đƣợc đánh giá là một nƣớc giàu tiềm lực phát triển, là nơi thu hút vốn đầu tƣ từ khắp các châu lục. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, đặc biệt là từ khi Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Thƣơng mại Quốc tế WTO đã mang lại cho nền kinh tế Việt Nam, các doanh nghiệp trong nƣớc nói chung và các doanh nghiệp nhỏ và vừa nói riêng nhiều cơ hội cũng nhƣ nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất mà các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam sẽ phải đối mặt đó là sức ép cạnh tranh với các công ty trong nƣớc, quốc tế, đặc biệt là từ các tập đoàn đa quốc gia, những công ty hùng mạnh cả về vốn, thƣơng hiệu và trình độ quản lý đang ngày càng gia tăng và trở nên gay gắt.
Trƣớc tình hình đó để tồn tại và phát triển đòi hỏi các doanh nghiệp nhỏ và vừa phải có những những biện pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh ở tất cả các khâu, đặc biệt là khâu tiêu thụ- khâu quyết định sự sống còn của doanh nghiệp. Bởi vì chỉ thông qua bán hàng, tiêu thụ sản phẩm doanh nghiệp mới có đƣợc doanh thu để trang trải chi phí đã bỏ ra và đạt đƣợc mục tiêu lợi nhuận. Một trong những biện pháp quan trọng nhất, hiệu quả nhất phải kể đến là thực hiện tốt công tác bán hàng, tiêu thụ sản phẩm, tận dụng các cơ hội và ra quyết định kịp thời nâng cao hiệu quả kinh doanh. Mà thông tin để làm cơ sở không thể khác hơn ngoài thông tin kế toán.
Chính vì vậy các doanh nghiệp nhỏ và vừa muốn phát triển bền vững thì đòi hỏi phải có bộ máy kế toán tốt, hiệu quả. Một công cụ đắc lực giúp các nhà quản lí thực hiện mục tiêu đó chính là kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh. Kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh giữ vai trò hết sức quan trọng, là phần hành kế toán chủ yếu trong công tác kế toán của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp tăng nhanh khả năng thu hồi vốn, cung cấp thông tin nhanh chóng, kịp thời, chính xác phục vụ việc quản lí và ra Sinh viên: Phạm Thị Trang - QT1102K 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần TM & DV hàng hải Bình Minh quyết định tổ chức quá trình kinh doanh tiếp theo. Từ đó giúp doanh nghiệp phân tích đánh giá lựa chọn các phƣơng án đầu tƣ hiệu quả.
Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của việc tổ chức kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh, vận dụng những kiến thức đã đƣợc học và nghiên cứu tại trƣờng em đã đi sâu nghiên cứu về quá trình tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty. Với sự giúp đỡ của các cán bộ, nhân viên trong công ty nói chung, của các nhân viên phòng kế toán nói riêng và sự hƣớng dẫn của cô giáo- thạc sĩ Nguyễn Thị Mỵ, em đã chọn đề tài: “Kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần thƣơng mại và dịch vụ hàng hải Bình Minh” Nội dung khóa luận của em gồm 3 chƣơng : Chƣơng 1: Những lý luận chung về kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thƣơng mại Chƣơng 2: Thực trạng công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần thƣơng mại và dịch vụ hàng hải Bình Minh. Chƣơng 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần thƣơng mại và dịch vụ hàng hải Bình Minh Mặc dù có nhiều cố gắng song thời gian có hạn nên chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong đƣợc sự bổ sung của các thầy cô để khóa luận của em đƣợc hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên: Phạm Thị Trang - QT1102K 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần TM & DV hàng hải Bình Minh CHƢƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI 1. Lý luận chung về kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thƣơng mại 1. Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh Doanh thu, chi phí và xác định đúng kết quả kinh doanh có ý nghĩa hết sức quan trọng, quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, nhất là khi đất nƣớc ta đang chuyển sang nền kinh tế thị trƣờng và đã gia nhập WTO – một sân chơi lớn đối với doanh nghiệp. Vì quá trình này chuyển hóa vốn từ hình thái hiện vật sang hình thái giá trị “tiền tệ”, doanh nghiệp không bị chiếm dụng vốn và tiết kiệm đƣợc các chi phí vốn để tái sản xuất kinh doanh.
Khi hội nhập kinh tế quốc tế, các doanh nghiệp sẽ không đƣợc nhà nƣớc hỗ trợ về bất cứ mặt nào nhƣ tìm kiếm đầu vào, đầu ra cho sản phẩm, buộc các doanh nghiệp phải tự thân vận động, chủ động tìm kiếm khách hàng, mở rộng thị trƣờng tiêu thụ, thay đổi công nghệ, nâng cao chất lƣợng sản phẩm hàng hóa, tăng sức cạnh tranh trƣớc hàng ngoại. Để thực hiện điều này, các doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trƣớc nhiều khó khăn và thử thách, nhất là đối với doanh nghiệp có công tác bán hàng kém hiệu quả. Các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển đều phải hoạt động theo nguyên tắc “lấy thu bù chi và có lãi”. Lãi là chỉ tiêu chất lƣợng tổng hợp quan trọng của các doanh nghiệp, nó thể hiện kết quả hoạt động kinh doanh và chất lƣợng hoạt động của doanh nghiệp.
Tổ chức công tác kế toán nói chung và công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh nói riêng không chỉ có vai trò quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp mà còn đối với tất cả các đối tƣợng khác nhƣ các nhà đầu tƣ, các trung gian tài chính hay đối với các cơ quan quản lý vĩ mô nền kinh tế. Sinh viên: Phạm Thị Trang - QT1102K 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần TM & DV hàng hải Bình Minh Đối với mỗi doanh nghiệp: Công tác này giúp thu thập, xử lý và cung cấp thông tin cho các nhà quản trị doanh nghiệp nhìn nhận, đánh giá về hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mình, trên cơ sở đó đƣa ra những quyết định phƣơng hƣớng phát triển cũng nhƣ nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Đối với các nhà đầu tƣ: Công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh là cơ sở để các nhà đầu tƣ đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp, từ đó đƣa ra các quyết định có nên đầu tƣ vào doanh nghiệp hay không. Đối với các trung gian tài chính nhƣ ngân hàng, các công ty cho thuê tài chính thì công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh là điều kiện tiên quyết để họ tiến hành thẩm định, đánh giá tình hình tài chính nhằm đƣa ra các quyết định có nên cho vay hay không đối với doanh nghiệp đó.
Đối với cơ quan quản lý vĩ mô nền kinh tế: Nó giúp cho các nhà hoạch định chính sách của Nhà nƣớc có thể tổng hợp, phân tích số liệu đƣa ra, các thông số cần thiết giúp Chính phủ có thể điều tiết nền kinh tế ở tầm vĩ mô đƣợc tốt hơn, thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế. Một số khái niệm cơ bản về kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh. Doanh thu: Doanh thu: Là tổng giá trị của các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu đƣợc hoặc sẽ thu đƣợc trong kỳ kế toán phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh thông thƣờng của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là toàn bộ số tiền đã thu đƣợc hoặc sẽ thu đƣợc từ các giao dịch, các nghiệp vụ phát sinh doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có).
Doanh thu tiêu thụ nội bộ: Là lợi ích kinh tế thu đƣợc từ việc bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ nội bộ giữa các đơn vị trực thuộc hạch toán phụ thuộc trong cùng một công ty, tổng công ty theo giá bán nội bộ. Sinh viên: Phạm Thị Trang - QT1102K 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần TM & DV hàng hải Bình Minh Doanh thu hoạt động tài chính: Là tổng giá trị các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu đƣợc trong kỳ phát sinh liên quan đến hoạt động tài chính nhƣ: tiền lãi, cổ tức, lợi nhuận đƣợc chia, thu nhập về hoạt động đầu tƣ mua chứng khoán, lãi tỷ giá hối đoái, chênh lệch lãi do bán ngoại tệ, lãi chuyển nhƣợng vốn. Thu nhập khác: là các khoản thu nhập, các khoản doanh thu ngoài hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mà doanh nghiệp không dự tính trƣớc đƣợc hoặc có dự tính đến nhƣng ít có khả năng thực hiện, hoặc là những khoản thu mang tính chất không thƣờng xuyên nhƣ: thu nhập từ nhƣợng bán, thanh lý tài sản cố định, thu tiền phạt do khách hàng vi phạm hợp đồng, các khoản thuế đƣợc Ngân sách Nhà nƣớc hoàn lại, thu nhập từ quà biếu tặng bằng tiền hoặc hiện vật của các tổ chức, cá nhân tặng cho doanh nghiệp.