Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa

Khóa luận kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa

• Tác giả: Trần Thị Cẩm Ly
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Khánh Trang
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2026
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán tiền lương tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa

Công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương giữ vị trí trung tâm trong hệ thống quản lý tài chính sự nghiệp y tế. Trung tâm Y tế Thuận Hóa là đơn vị phục vụ chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Hoạt động kế toán tại đây phản ánh toàn bộ thu nhập của y bác sĩ, nhân viên y tế và nhân sự hành chính. Tiền lương đóng vai trò đòn bẩy kinh tế quan trọng. Thu nhập thỏa đáng kích thích tinh thần cống hiến của cán bộ ngành y. Bên cạnh đó, các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và kinh phí công đoàn đảm bảo an sinh lâu dài. Đơn vị hiện áp dụng chế độ kế toán hành chính sự nghiệp mới theo Thông tư 24/2024/TT-BTC của Bộ Tài chính. Việc hạch toán chính xác chi phí lương giúp đơn vị kiểm soát nguồn kinh phí ngân sách nhà nước cấp. Đồng thời, nguồn thu từ dịch vụ khám chữa bệnh được phân phối minh bạch. Đội ngũ kế toán thực hiện chấm công, tổng hợp chứng từ và thanh toán đúng kỳ hạn. Mọi nghiệp vụ đều gắn liền với quyền lợi thiết thân của người lao động. Kế toán tiền lương chuẩn mực tạo tiền đề ổn định cho mọi hoạt động chuyên môn y tế.

1.1. Bản chất và vai trò của tiền lương trong đơn vị y tế

Tiền lương trong cơ quan y tế công lập thể hiện giá trị sức lao động của cán bộ viên chức. Đây là nguồn thu nhập chủ yếu duy trì đời sống người lao động. Khoản thù lao này bù đắp năng lượng cơ bắp và trí tuệ tiêu hao trong công tác cứu chữa người bệnh. Tiền lương gắn liền với mức độ phức tạp và trách nhiệm công việc. Thực hiện tốt chính sách tiền lương nâng cao tinh thần trách nhiệm của y bác sĩ. Quản lý tiền lương chặt chẽ giúp tiết kiệm chi phí và tăng tích lũy cho quỹ đơn vị. Công tác kế toán phản ánh kịp thời sự biến động nhân sự và quỹ lương. Đây là cơ sở để ban lãnh đạo đưa ra các quyết định điều hành nhân lực chính xác.

1.2. Quy định pháp lý về kế toán theo Thông tư 24 2024 TT BTC

Thông tư 24/2024/TT-BTC mang lại nhiều điểm đổi mới trong kế toán đơn vị hành chính sự nghiệp. Tài khoản 334 phản ánh tổng hợp các khoản phải trả người lao động. Chế độ mới không bắt buộc chia tách cứng nhắc tiểu khoản 3341 và 3348 như Thông tư 107 trước đây. Đơn vị được chủ động mở tài khoản chi tiết theo yêu cầu quản lý nội bộ. Quy định trích nộp các khoản bảo hiểm xã hội, y tế, thất nghiệp và kinh phí công đoàn được chuẩn hóa. Hồ sơ chứng từ kế toán bao gồm bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương và giấy báo Nợ ngân hàng. Hệ thống tài khoản phản ánh rõ nét nguồn kinh phí hoạt động thường xuyên và thu sự nghiệp. Sự điều chỉnh này giúp tăng tính tự chủ cho cơ sở y tế.

II. Thực trạng kế toán tiền lương tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa

Thực tế tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa cho thấy quy trình hạch toán được tổ chức bài bản. Đơn vị phân định rõ ràng các khối công tác chuyên môn khác nhau. Khối gián tiếp hạch toán chi phí lương vào tài khoản 6421. Khối điều trị trực tiếp ghi nhận chi phí vào tài khoản 154. Riêng các trạm y tế cơ sở và khối dân số dự phòng hạch toán vào tài khoản 6111. Hệ thống phụ cấp nghề nghiệp, phụ cấp ưu đãi và độc hại được tính toán chi tiết. Quy trình xét duyệt tiền lương trải qua nhiều bước kiểm tra chặt chẽ. Kế toán trưởng và Giám đốc phê duyệt bảng lương trước khi chi trả qua thẻ ngân hàng. Tuy nhiên, đơn vị vẫn tồn tại một số vướng mắc trong khâu tổng hợp chứng từ thủ công. Bảng chấm công tại các trạm y tế xã đôi khi chuyển về phòng kế toán chậm trễ. Phần mềm kế toán chưa được tích hợp đồng bộ với hệ thống chấm công điện tử. Tình trạng này gây áp lực lớn cho cán bộ kế toán vào các ngày cuối tháng. Việc theo dõi chi tiết từng nguồn quỹ còn gặp trở ngại nhất định.

2.1. Thực tiễn vận dụng tài khoản hạch toán chi phí lương

Trung tâm áp dụng linh hoạt tài khoản kế toán theo từng bộ phận chuyên trách. Chi phí lương khối gián tiếp thuộc ban giám đốc và phòng ban chức năng hạch toán vào Nợ TK 6421. Tiền lương của y bác sĩ trực tiếp khám chữa bệnh được ghi nhận vào Nợ TK 154. Đối với khối trạm y tế trực thuộc và dân số dự phòng, đơn vị hạch toán Nợ TK 6111. Tất cả nghiệp vụ trên đều ghi Có TK 334 theo quy định. Các khoản phụ cấp nghề y gồm ưu đãi nghề và phụ cấp độc hại chiếm tỷ trọng lớn. Kế toán phân loại chính xác từng đối tượng hưởng thụ để đảm bảo công bằng. Quy trình này phản ánh đúng bản chất chi phí của từng hoạt động y tế.

2.2. Những hạn chế còn tồn tại trong quản lý chứng từ lương

Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác kế toán tiền lương tại đơn vị vẫn bộc lộ hạn chế. Khâu luân chuyển chứng từ từ trạm y tế cơ sở về trung tâm còn mất nhiều thời gian. Việc chấm công thủ công trên giấy dễ dẫn đến sai sót và nhầm lẫn số ngày công thực tế. Đơn vị chưa trang bị hệ thống máy quét vân tay đồng bộ cho toàn bộ các điểm trạm. Phần mềm kế toán nội bộ chưa kết nối trực tiếp với phần mềm nhân sự. Nhân viên kế toán phải nhập liệu thủ công nhiều lần giữa các bảng biểu. Quy trình đối chiếu số trích bảo hiểm đôi khi còn chậm so với thông báo của cơ quan bảo hiểm xã hội. Những bất cập này ảnh hưởng đến tiến độ quyết toán chi phí hàng quý.

III. Giải pháp kế toán tiền lương tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa

Để nâng cao chất lượng công tác tài chính, Trung tâm Y tế Thuận Hóa cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực. Việc hoàn thiện hệ thống chứng từ kế toán là bước đi tiên quyết. Đơn vị cần số hóa quy trình quản lý thời gian làm việc bằng máy chấm công sinh trắc học. Dữ liệu ngày công cần được đồng bộ tự động với phần mềm kế toán. Biện pháp này triệt tiêu sai sót do nhập liệu thủ công. Bên cạnh đó, phòng kế toán cần chuẩn hóa danh mục tài khoản chi tiết theo Thông tư 24/2024/TT-BTC. Đơn vị nên tách bạch rõ ràng nguồn chi lương từ ngân sách nhà nước và nguồn thu sự nghiệp tự chủ. Công tác trích nộp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và kinh phí công đoàn cần thực hiện đúng thời hạn quy định. Việc đối chiếu số liệu định kỳ với cơ quan bảo hiểm giúp loại bỏ chênh lệch phát sinh. Ngoài ra, trung tâm cần chú trọng đào tạo nâng cao chuyên môn cho cán bộ kế toán. Các khóa tập huấn chế độ kế toán mới giúp nhân viên nắm vững quy định pháp luật. Cơ chế kiểm soát nội bộ cũng cần siết chặt qua từng khâu lập và duyệt bảng thanh toán lương.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong tính lương và chấm công

Hiện đại hóa hạ tầng công nghệ là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn hành chính. Trung tâm cần lắp đặt thiết bị chấm công vân tay hoặc nhận diện khuôn mặt tại tất cả trạm y tế. Dữ liệu chấm công hàng ngày được truyền thẳng về máy chủ trung tâm qua mạng internet. Kế toán tiền lương liên kết phần mềm nhân sự với phần mềm tài chính chuyên ngành. Quy trình kết xuất bảng lương diễn ra hoàn toàn tự động. Hệ thống tính toán chính xác ngày công thực tế, phụ cấp trực đêm và tiền làm thêm giờ. Giải pháp này giúp cắt giảm tối đa thời gian lập bảng thanh toán lương. Nhân viên kế toán giảm thiểu áp lực chứng từ vào mỗi kỳ quyết toán.

3.2. Hoàn thiện quy trình trích nộp bảo hiểm xã hội và kinh phí

Đơn vị cần xây dựng quy chế phối hợp chặt chẽ giữa phòng tổ chức cán bộ và bộ phận kế toán. Khi có biến động tăng giảm nhân sự, thông tin phải được cập nhật tức thì. Việc tính trích các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và kinh phí công đoàn phải khớp với mức lương đóng thực tế. Kế toán định kỳ lập biểu đối chiếu mẫu C12-TS với cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương. Bất kỳ sai lệch nào về mức đóng hoặc thời gian đóng cần được xử lý ngay trong tháng. Trung tâm cần đảm bảo chuyển nộp kinh phí đầy đủ và đúng hạn quy định. Thực hiện tốt khâu này bảo vệ trọn vẹn quyền lợi an sinh xã hội của cán bộ y tế.

IV. Kết luận về kế toán tiền lương tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa

Công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa giữ vai trò cốt lõi trong vận hành bộ máy. Hệ thống kế toán hoàn thiện tạo động lực làm việc mạnh mẽ cho toàn thể đội ngũ y bác sĩ. Việc chi trả lương đúng, đủ và kịp thời phản ánh uy tín quản trị của đơn vị sự nghiệp y tế. Tuân thủ nghiêm túc chế độ kế toán mới theo Thông tư 24/2024/TT-BTC giúp cơ sở đảm bảo kỷ luật tài chính nhà nước. Những đề xuất cải tiến về công nghệ và đối chiếu chứng từ mang tính ứng dụng thực tiễn cao. Khi quy trình kế toán được tự động hóa, hiệu suất lao động của phòng kế toán sẽ gia tăng vượt bậc. Rủi ro sai sót trong việc trích nộp bảo hiểm xã hội và kinh phí công đoàn được ngăn chặn triệt để. Đơn vị chủ động hơn trong quản lý ngân sách và phân bổ quỹ thu nhập tăng thêm. Mọi thành viên an tâm công tác, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho nhân dân. Đây là nền tảng vững chắc để trung tâm phát triển bền vững trong giai đoạn tự chủ tài chính.

4.1. Khả năng ứng dụng giải pháp vào thực tiễn quản lý

Các biện pháp đề xuất hoàn toàn tương thích với mô hình tổ chức của cơ sở y tế công lập. Việc số hóa bảng chấm công có thể thực hiện theo từng giai đoạn thử nghiệm. Ban giám đốc dễ dàng theo dõi biến động quỹ lương trực tiếp trên phần mềm điều hành. Đội ngũ kế toán viên nhanh chóng thích nghi nhờ giao diện quản trị trực quan. Mô hình phân bổ chi phí chuẩn hóa tạo cơ sở đánh giá năng suất lao động của từng khoa phòng. Khối trạm y tế cơ sở được kết nối liên tục với trung tâm điều hành. Giải pháp này giúp đơn vị kiểm soát chặt chẽ từng đồng vốn ngân sách và nguồn thu dịch vụ khám bệnh.

4.2. Định hướng hoàn thiện hệ thống kế toán y tế trong tương lai

Trong bối cảnh tự chủ tài chính ngày càng sâu rộng, đơn vị cần liên tục đổi mới phương thức quản lý. Kế toán tiền lương không chỉ dừng lại ở việc tính đúng và chi trả đủ. Bộ phận kế toán phải chủ động cung cấp dữ liệu phân tích chi phí cho ban lãnh đạo. Việc đánh giá hiệu quả chi trả thu nhập tăng thêm theo kết quả công việc sẽ thúc đẩy chất lượng phục vụ. Đơn vị cần tiếp tục cập nhật các thông tư mới của Bộ Tài chính và Bộ Y tế. Đầu tư đồng bộ vào hạ tầng máy tính và an toàn thông tin là nhiệm vụ cấp thiết. Quy trình kế toán minh bạch là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển toàn diện của trung tâm.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ chế quản lý tài chính công tại Việt Nam, tiền lương và các khoản trích theo lương không chỉ là nguồn thu nhập chủ yếu bảo đảm đời sống cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động mà còn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí hoạt động của các đơn vị hành chính sự nghiệp. Việc quản lý, hạch toán chính xác và thanh toán kịp thời các khoản mục này là tiền đề quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, đồng thời nâng cao hiệu quả quản trị tài chính tại đơn vị. Trong những năm gần đây, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh chính sách lao động, tiền lương, bảo hiểm và chế độ kế toán hành chính sự nghiệp liên tục được sửa đổi, bổ sung, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các cơ sở y tế công lập trong việc chuyển đổi và chuẩn hóa quy trình kế toán.

Đề tài "Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa" do sinh viên Trần Thị Cẩm Ly thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Khánh Trang tại Khoa Kế toán – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế (niên khóa 2022–2026), xuất phát trực tiếp từ bối cảnh chuyển dịch mô hình tổ chức và cơ chế tự chủ tài chính tại đơn vị thực tập.

Khóa luận xác định mục tiêu nghiên cứu tổng quát và các mục tiêu cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa, đánh giá những kết quả đạt được, chỉ ra các mặt hạn chế còn tồn tại, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện công tác này tại đơn vị.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong các đơn vị hành chính sự nghiệp theo các quy định hiện hành.
  2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng công tác hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa.
  3. Đề xuất phương hướng và giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại đơn vị trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được xác lập:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại đơn vị.
• Phạm vi không gian: Thực hiện tại Phòng Kế toán – Trung tâm Y tế Thuận Hóa (địa chỉ: 17 Bùi Thị Xuân, Phường Thuận Hóa, Thành phố Huế).
• Phạm vi thời gian: Thu thập số liệu tài chính tổng hợp trong giai đoạn 3 năm (2022–2024) để phân tích tình hình tài sản, nguồn vốn và kết quả hoạt động; thu thập số liệu chi tiết về nghiệp vụ tiền lương và các khoản trích theo lương vào tháng 9 năm 2025 để phản ánh quy trình thực tế.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào quy trình tính toán, lập chứng từ, luân chuyển chứng từ, sử dụng tài khoản và ghi sổ kế toán liên quan đến tiền lương, phụ cấp và các khoản bảo hiểm bắt buộc đối với viên chức biên chế và lao động hợp đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các chuẩn mực và văn bản quy phạm pháp luật hiện hành điều chỉnh tiền lương và kế toán sự nghiệp:

• Căn cứ pháp lý về lao động và tiền lương: Điều 90 và Điều 94 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định về định nghĩa tiền lương, nguyên tắc trả lương trực tiếp, đầy đủ, đúng hạn và bình đẳng; Nghị định số 73/2024/NĐ-CP ngày 30/06/2024 quy định mức lương cơ sở áp dụng từ ngày 01/07/2024; Nghị định số 111/2022/NĐ-CP về hợp đồng lao động trong đơn vị sự nghiệp công lập.
• Căn cứ pháp lý về các khoản trích theo lương: Quyết định số 595/QĐ-BHXH của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam; Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15; khoản 1 Điều 6 Nghị định số 188/2025/NĐ-CP và Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi số 51/2024/QH15; khoản 1 Điều 57 Luật Việc làm số 38/2013/QH13; khoản 1 Điều 29 Luật Công đoàn số 50/2024/QH15.
• Chế độ kế toán áp dụng: Thông tư số 24/2024/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành hướng dẫn Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025, thay thế Thông tư số 107/2017/TT-BTC).

Tỷ lệ trích nộp các khoản theo lương được tác giả tổng hợp theo quy định pháp luật:

Khoản trích nộp	Tỷ lệ trích của NLĐ (khấu trừ lương)	Tỷ lệ trích của đơn vị (tính vào chi phí)	Tổng tỷ lệ trích nộp
Bảo hiểm xã hội (BHXH)	8,0%	17,5%	25,5%
Bảo hiểm y tế (BHYT)	1,5%	3,0%	4,5%
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)	1,0%	1,0%	2,0%
Kinh phí công đoàn (KPCĐ)	-	2,0%	2,0%
Tổng cộng	10,5%	23,5%	34,0%

Tác giả đã triển khai bốn phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và định tính:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, tổng hợp các văn bản pháp quy, giáo trình chuyên ngành và các công trình khoa học liên quan nhằm xây dựng khung lý thuyết vững chắc về hạch toán chi phí nhân công trong khu vực công.
• Phương pháp quan sát và phỏng vấn trực tiếp: Quan sát trực tiếp các khâu xử lý nghiệp vụ của nhân viên kế toán phụ trách tiền lương; phỏng vấn trực tiếp kế toán viên và kế toán trưởng để làm rõ quy trình luân chuyển chứng từ từ các khoa phòng về phòng kế toán.
• Phương pháp thu thập dữ liệu: Trích lục hệ thống chứng từ gốc, bảng chấm công, bảng thanh toán lương tháng 9/2025, sổ chi tiết các tài khoản và báo cáo tài chính của đơn vị giai đoạn 2022–2024.
• Phương pháp phân tích và so sánh số liệu: Ứng dụng kỹ thuật so sánh bằng số tuyệt đối và số tương đối để đánh giá sự biến động về quy mô tài sản, nguồn vốn, doanh thu và chi phí hoạt động của trung tâm qua các năm.

Nguồn dữ liệu sử dụng là dữ liệu thứ cấp từ hồ sơ lưu trữ nội bộ của Phòng Tài chính Kế toán và Phòng Tổ chức Hành chính thuộc Trung tâm Y tế Thuận Hóa.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại đơn vị hành chính sự nghiệp

Chương này trình bày toàn diện các khái niệm, bản chất kinh tế và nguyên tắc kế toán áp dụng cho khu vực hành chính sự nghiệp:

• Bản chất kinh tế của tiền lương và quỹ lương: Tiền lương phản ánh giá trị sức lao động, thực hiện 5 chức năng cơ bản gồm tái sản xuất sức lao động, thước đo giá trị lao động, kích thích người lao động, phân phối thu nhập và điều tiết lao động. Quỹ tiền lương trong đơn vị hành chính sự nghiệp được phân chia thành quỹ tiền lương chính (chi trả theo ngạch bậc, chức danh, phụ cấp thường xuyên) và quỹ tiền lương phụ (chi trả trong thời gian nghỉ phép, nghỉ chế độ theo quy định).
• Phương pháp tính lương: Áp dụng công thức tính lương theo ngạch bậc cho viên chức: $$\text{Tiền lương cơ bản} = \text{Hệ số lương} \times \text{Mức lương cơ sở}$$ Bên cạnh lương cơ bản là hệ thống phụ cấp (chức vụ, thâm niên vượt khung, ưu đãi ngành y tế, độc hại, nguy hiểm...). Đối với lao động gián tiếp hoặc làm việc không trọn tháng, áp dụng phương pháp tính lương theo thời gian thực tế; đối với nhân sự thử việc hoặc làm việc theo khối lượng áp dụng phương pháp khoán.
• Quy chuẩn hạch toán theo Thông tư số 24/2024/TT-BTC:
  • Chứng từ kế toán: Bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương, giấy rút dự toán ngân sách nhà nước, ủy nhiệm chi, bảng kê trích nộp các khoản theo lương.
  • Hệ thống tài khoản: Sử dụng Tài khoản 334 (Phải trả người lao động). Khác với Thông tư 107/2017/TT-BTC trước đây chia cố định thành TK 3341 và TK 3348, Thông tư 24/2024/TT-BTC cho phép đơn vị tự mở các tài khoản chi tiết theo nhu cầu quản lý. Để theo dõi các khoản bảo hiểm và kinh phí công đoàn, đơn vị sử dụng Tài khoản 332 (Các khoản phải nộp theo lương) với 4 tài khoản cấp hai: TK 3321 (BHXH), TK 3322 (BHYT), TK 3323 (BHTN), TK 3324 (KPCĐ).
  • Phương pháp kế toán: Hướng dẫn chi tiết định khoản trích lập chi phí vào TK 154, 611, 642; khấu trừ vào thu nhập của người lao động; rút dự toán thanh toán qua ngân sách ghi Có TK 008, Có TK 011, 012, 013 theo mục lục ngân sách nhà nước; xử lý các khoản chi bảo hiểm xã hội trả thay lương và nộp phạt vi phạm chậm nộp.

Chương 2: Phân tích, đánh giá thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa

Chương này tập trung phản ánh thực tế tổ chức bộ máy, tình hình tài chính và thực hành nghiệp vụ kế toán tại đơn vị khảo sát:

• Khái quát về đơn vị: Tiền thân là Bệnh viện Đường sắt Huế thành lập ngày 29/7/1975 theo Quyết định số 2893/QĐ-TC của Bộ Giao thông vận tải. Đến ngày 01/7/1993 đổi tên thành Bệnh viện Giao thông vận tải Huế. Ngày 08/01/2025, triển khai Nghị quyết số 1314 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính, bệnh viện đổi tên thành Trung tâm Y tế quận Thuận Hóa; ngày 27/06/2025 theo Quyết định số 1915/QĐ-UBND của UBND thành phố Huế, đơn vị tổ chức lại thành Trung tâm Y tế Thuận Hóa quản lý trực tiếp 7 Trạm Y tế phường. Đơn vị hoạt động theo mô hình sự nghiệp công lập tự chủ một phần chi thường xuyên. Cơ cấu quản lý đứng đầu là Giám đốc Nguyễn Hoàng Chung, Phó Giám đốc Ngô Thành Nhân, gồm 5 phòng chức năng và 11 khoa chuyên môn.
• Bộ máy kế toán và tổ chức lao động: Phòng Tài chính Kế toán gồm 10 nhân sự (1 Kế toán trưởng Hoàng Thị Thu Huyền và 9 kế toán viên phân công theo phần hành: 2 kế toán viện phí, 1 kế toán tiền mặt/thanh toán nội bộ, 1 kế toán TSCĐ/CCDC, 1 kế toán tiền gửi ngân hàng/kho bạc không tự chủ, 1 kế toán ngân sách nhà nước/chương trình, 1 kế toán kho thuốc, 2 kế toán phụ trách tiền lương và bảo hiểm gồm bà Trần Vũ Phương Uyên và bà Trần Thị Hoài Ý). Tổng số lao động tại đơn vị là 341 người, trong đó có 319 viên chức (gồm biên chế cũ và biên chế mới), 12 lao động hợp đồng hỗ trợ phục vụ theo Nghị định 111/2022/NĐ-CP, 1 lao động hợp đồng chuyên môn nghiệp vụ và 9 lao động hợp đồng khác.
• Tình hình tài chính giai đoạn 2022–2024:
  • Tài sản và nguồn vốn: Tổng tài sản giảm từ 40.007 đồng năm 2022 xuống 39.378 đồng năm 2023 (giảm 1,57%) và đạt 34.791 đồng năm 2024 (giảm 11,65% so với 2023). Tiền mặt và tiền gửi giảm mạnh từ 10.340 đồng (2022) xuống còn 2.110 đồng (2024) do tập trung chi trả công nợ và đầu tư tài chính ngắn hạn. Tổng nguồn vốn năm 2024 đạt 34.587 đồng; nợ phải trả chiếm 22.700 đồng. Hệ số nợ trên vốn tăng từ 1,7 lần (2022) lên 1,9 lần (2024), cho thấy mức độ tự chủ tài chính còn thấp.
  • Kết quả hoạt động: Doanh thu hoạt động hành chính sự nghiệp tăng từ 4.301 đồng (2022) lên 5.248 đồng (2024), tuy nhiên chi phí cũng tăng từ 4.031 đồng lên 5.153 đồng, khiến hoạt động này thâm hụt (năm 2022 thâm hụt 167.730 đồng). Ngược lại, hoạt động dịch vụ y tế mang lại thặng dư ổn định (năm 2022 thặng dư 3.703 đồng; năm 2024 doanh thu đạt 35.596 đồng, chi phí 34.899 đồng, thặng dư 918 đồng).
• Thực tế hạch toán tiền lương và các khoản trích:
  • Đơn vị áp dụng hình thức kế toán trên máy vi tính, vận hành phần mềm kế toán MISA Mimosa.
  • Cách tính lương minh họa: Tại thời điểm tháng 9/2025, áp dụng mức lương cơ sở theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP. Điển hình như trường hợp Bác sĩ Trương Đình Quý Đạt (Trưởng khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn): Hệ số lương 2,67; phụ cấp chức vụ 0,5; phụ cấp ưu đãi ngành 40% (hệ số quy đổi 1,268); tổng hệ số tính hưởng là 4,438; các khoản trích theo lương khấu trừ là 778.869 đồng; số tiền thực nhận là 10.051 đồng. Đối với lao động hợp đồng (Hộ lý Lê Thị Tuyết), tiền công căn cứ theo Phụ lục hợp đồng số 656/PLHĐ-BVH với 21 ngày công đạt 4.000 đồng, phụ cấp độc hại 360 đồng, trừ bảo hiểm 463 đồng.
  • Tài khoản sử dụng: Trung tâm duy trì phân tách TK 3341 (Phải trả viên chức biên chế) và TK 3348 (Phải trả lao động hợp đồng). Các tài khoản chi phí phản ánh gồm TK 154 (chi phí dịch vụ trực tiếp), TK 6111 (chi phí hoạt động thường xuyên ngân sách cấp), TK 6421 (chi phí quản lý hoạt động dịch vụ).
  • Quy trình hạch toán nghiệp vụ tiền lương tháng 9/2025: Lương bộ phận gián tiếp ghi Nợ TK 6421 / Có TK 3348; lương bộ phận trực tiếp ghi Nợ TK 154 / Có TK 3348; lương khối trạm y tế và dân số ghi Nợ TK 6111 / Có TK 3341; lương bộ phận gián tiếp khối biên chế cũ ghi Nợ TK 6421 / Có TK 3341.
  • Đánh giá ưu điểm và hạn chế: Đơn vị đã chấp hành đúng các quy định về mức lương cơ sở, tỷ lệ trích nộp bảo hiểm, phân công kế toán rõ ràng, vận hành ổn định phần mềm kế toán. Tuy nhiên, khâu chấm công tại các khoa phòng vẫn thực hiện thủ công bằng giấy dẫn đến mất nhiều thời gian tổng hợp; việc theo dõi phân loại giữa biên chế cũ và biên chế mới còn phức tạp; việc hạch toán phân bổ chi phí lương giữa nguồn ngân sách và nguồn thu dịch vụ đôi khi chưa tách bạch triệt để.

Chương 3: Định hướng và một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa

Dựa trên các nhược điểm phát hiện tại Chương 2, tác giả đề xuất nhóm giải pháp hoàn thiện:

• Tự động hóa công tác chấm công và luân chuyển chứng từ: Đề xuất nghiên cứu áp dụng phần mềm hoặc máy chấm công điện tử kết nối mạng nội bộ giữa các khoa, phòng và 7 trạm y tế nhằm giảm thiểu sai sót từ ghi chép thủ công.
• Chuẩn hóa quy trình hạch toán theo Thông tư 24/2024/TT-BTC: Hướng dẫn đồng bộ hệ thống tài khoản chi tiết, phân định rõ ràng giữa chi phí dịch vụ khám chữa bệnh (TK 154) và chi phí thường xuyên sự nghiệp (TK 6111), đảm bảo hạch toán doanh thu và chi phí tương ứng theo từng nguồn kinh phí.
• Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ: Định kỳ cập nhật các chính sách mới về bảo hiểm và chế độ tài chính y tế công lập cho đội ngũ kế toán viên phụ trách tiền lương.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp được các kết quả cụ thể về mặt thực tiễn và số liệu:

Chỉ tiêu tài chính và nhân sự	Dữ liệu ghi nhận tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa
Quy mô nhân sự	Tổng số 341 người (319 viên chức, 12 HĐ theo NĐ 111, 1 HĐ chuyên môn, 9 HĐ khác)
Nhân sự bộ phận kế toán	10 người (1 Kế toán trưởng, 9 kế toán viên; trong đó có 2 kế toán phụ trách tiền lương)
Phần mềm kế toán áp dụng	MISA Mimosa (ghi sổ theo hình thức kế toán trên máy vi tính)
Tổng tài sản năm 2024	34.791 đồng (giảm từ 40.007 đồng năm 2022)
Tổng nợ phải trả năm 2024	22.700 đồng (năm 2022 là 25.047 đồng)
Hệ số nợ trên vốn	Tăng từ 1,7 lần (2022) lên 1,9 lần (2024)
Doanh thu SXKD/dịch vụ 2024	35.596 đồng (thặng dư đạt 918 đồng)
Tỷ lệ trích đóng các quỹ bảo hiểm	34% (đơn vị nộp 23,5%, người lao động đóng 10,5%)

Đóng góp của khóa luận:

• Về mặt lý luận: Hệ thống hóa một cách có hệ thống các văn bản pháp luật mới có hiệu lực trong giai đoạn 2024–2025, đặc biệt là việc làm rõ các điểm thay đổi của Thông tư số 24/2024/TT-BTC so với Thông tư 107/2017/TT-BTC trong hạch toán Tài khoản 334 và Tài khoản 332 tại đơn vị y tế sự nghiệp.
• Về mặt thực tiễn: Cung cấp bức tranh thực tế về công tác kế toán tiền lương tại một đơn vị y tế công lập vừa trải qua quá trình sắp xếp lại đơn vị hành chính và tiếp nhận các trạm y tế phường; phân tích chi tiết quy trình xử lý số liệu từ bảng chấm công đến lập lệnh chi ngân sách nhà nước.
• Hệ thống giải pháp đề xuất xuất phát từ chính thực tế vận hành tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa, có tính ứng dụng trực tiếp giúp đơn vị tinh gọn khâu kiểm soát chứng từ và quản trị quỹ lương hiệu quả hơn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn tồn tại một số giới hạn nhất định do điều kiện nghiên cứu:

• Hạn chế về phạm vi dữ liệu: Số liệu phân tích tài chính chỉ giới hạn trong giai đoạn 2022–2024; số liệu phản ánh chi tiết về hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương mới chỉ dừng lại ở mẫu biểu tháng 9 năm 2025, chưa bao quát được toàn bộ chu kỳ quyết toán năm ngân sách.
• Hạn chế về đối tượng khảo sát: Nghiên cứu thực hiện tại một đơn vị y tế tuyến huyện/thị xã thực hiện tự chủ một phần chi thường xuyên trong giai đoạn sáp nhập tổ chức, do đó một số đặc thù hạch toán chưa thể đại diện cho toàn bộ các mô hình bệnh viện tự chủ nhóm 1 hoặc nhóm 2.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Tiếp tục theo dõi tác động toàn diện của Thông tư số 24/2024/TT-BTC sau một năm tài chính trọn vẹn; mở rộng phạm vi nghiên cứu sang việc hoàn thiện phương pháp tính đúng, tính đủ chi phí tiền lương vào cơ cấu giá viện phí theo lộ trình tự chủ hoàn toàn của các cơ sở y tế công lập.

Giá trị tham khảo

Đề tài là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Quản lý tài chính công tại các trường đại học khối ngành kinh tế đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp về đề tài kế toán hành chính sự nghiệp, kế toán bệnh viện.
• Người làm kế toán tại các trung tâm y tế, bệnh viện công lập có thể tham khảo phương pháp hạch toán thực tế, quy trình luân chuyển chứng từ tiền lương theo Thông tư 24/2024/TT-BTC và việc ứng dụng phần mềm MISA Mimosa.
• Điểm đáng tham khảo nổi bật của khóa luận là hệ thống ví dụ tính toán tiền lương chi tiết cho từng nhóm vị trí (bác sĩ biên chế, lãnh đạo phòng, lao động hợp đồng phục vụ) gắn liền với hệ số lương, phụ cấp ưu đãi nghề và chứng từ rút dự toán thực tế tại kho bạc.

Câu hỏi thường gặp

1. Trung tâm Y tế Thuận Hóa có lịch sử hình thành và cơ cấu quản lý như thế nào?

Đơn vị thành lập ngày 29/7/1975 với tên gọi ban đầu là Bệnh viện Đường sắt Huế trực thuộc Ty Y tế Đường sắt – Tổng cục Đường sắt. Đến ngày 01/7/1993 đổi tên thành Bệnh viện Giao thông vận tải Huế. Ngày 08/01/2025, đổi tên thành Trung tâm Y tế quận Thuận Hóa. Ngày 27/06/2025, theo Quyết định số 1915/QĐ-UBND của UBND thành phố Huế, đơn vị tổ chức lại thành Trung tâm Y tế Thuận Hóa, quản lý trực tiếp 7 Trạm Y tế phường. Cơ cấu gồm Ban Giám đốc (Giám đốc Nguyễn Hoàng Chung, Phó Giám đốc Ngô Thành Nhân), 5 phòng chức năng và 11 khoa chuyên môn.

2. Tỷ lệ trích nộp các khoản bảo hiểm và kinh phí công đoàn tại đơn vị được thực hiện theo tỷ lệ nào?

Tổng tỷ lệ trích nộp là 34% trên quỹ lương đóng bảo hiểm, căn cứ theo các Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Luật BHYT sửa đổi 2024, Luật Việc làm 2013 và Luật Công đoàn 2024. Trong đó, phần trừ vào lương người lao động là 10,5% (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%); phần đơn vị sử dụng lao động chịu tính vào chi phí hoạt động là 23,5% (BHXH 17,5%, BHYT 3%, BHTN 1%, KPCĐ 2%).

3. Đơn vị đang áp dụng hình thức kế toán và phần mềm kế toán nào?

Trung tâm Y tế Thuận Hóa áp dụng hình thức kế toán trên máy vi tính, sử dụng phần mềm kế toán chuyên dụng MISA Mimosa. Mọi số liệu từ chứng từ gốc sau khi kiểm tra được kế toán nhập trực tiếp vào phần mềm, hệ thống tự động ghi chép vào sổ cái, sổ chi tiết các tài khoản và tổng hợp lên báo cáo tài chính.

4. Cách thức sử dụng tài khoản kế toán phản ánh tiền lương tại đơn vị có đặc điểm gì?

Mặc dù Thông tư 24/2024/TT-BTC không quy định bắt buộc chia nhỏ Tài khoản 334 như quy định cũ, Trung tâm Y tế Thuận Hóa vẫn chủ động mở hai tài khoản chi tiết để quản lý theo đối tượng lao động: TK 3341 dùng để theo dõi các khoản phải trả cho viên chức biên chế, và TK 3348 dùng để theo dõi các khoản phải trả cho lao động hợp đồng không thuộc biên chế. Các tài khoản chi phí đối ứng gồm TK 154, TK 6111 và TK 6421.

5. Chỉ số tài chính nào trong giai đoạn 2022–2024 phản ánh mức độ độc lập tài chính của Trung tâm Y tế Thuận Hóa?

Chỉ số nợ trên nguồn vốn của đơn vị tăng dần qua 3 năm, lần lượt là 1,7 lần (2022), 1,65 lần (2023) và đạt 1,9 lần (2024). Điều này đồng nghĩa với việc cứ một đồng vốn thì có 1,9 đồng nợ phải trả, phản ánh mức độ tự chủ tài chính của trung tâm chưa cao và dòng tiền hoạt động vẫn phụ thuộc đáng kể vào ngân sách nhà nước cũng như khả năng thanh toán từ nguồn thu dịch vụ y tế.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trần Thị Cẩm Ly đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận và phản ánh chi tiết thực trạng công tác kế toán tiền lương cùng các khoản trích theo lương tại Trung tâm Y tế Thuận Hóa trong giai đoạn chuyển đổi theo Thông tư 24/2024/TT-BTC. Nghiên cứu cung cấp số liệu thực tế về tình hình tài chính 3 năm (2022–2024), quy trình luân chuyển chứng từ và cách thức hạch toán cụ thể cho cả khối viên chức và lao động hợp đồng. Những giải pháp hoàn thiện được tác giả đề xuất có tính khả thi, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chi phí lao động và chất lượng công tác tài chính kế toán tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP 1. Tổng quan về tiền lương và các khoản trích theo lương. Khái niệm tiền lương và các khoản trích theo lương. Khái niệm về tiền lương.

Từ trước tới nay khái niệm về tiền lương rất phong phú và đa dạng. Tùy vào hoàn cảnh cuộc sống, cái nhìn riêng của mỗi người họ lại có cho mình một khái niệm về tiền lương khác nhau. Theo quan điểm của Mác-Lênin tiền lương là một khoản thu nhập được chi trả bằng tiền mà người lao động nhận được từ người sử dụng lao động, phản ánh giá trị sức lao động mà họ bỏ ra căn cứ vào số lượng và chất lượng lao động (Tổ chức Lao động Quốc tế, 1949). Theo quy định tại điều 90 của Bộ luật Lao động 2019 tiền lương là một khoản thu nhập bằng tiền mà người sử dụng lao động chi trả cho người lao động dựa trên thỏa thuận nhằm thực hiện công việc, tiền lương bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.

Việc xác định mức lương theo công việc hoặc chức danh không được phép thấp hơn mức lương tối thiểu và phải bảo đảm trả lương công bằng, bình đẳng, không phân biệt giới tính đối với người lao động làm công việc có giá trị giống nhau (Quốc hội, 2019). Tóm lại, có thể nói tiền lương là sợi dây liên kết giữa NSDLĐ và NLĐ, mà tại đó hàng hóa trao đổi là sức lao động, NLĐ bán sức lao động của mình để nhận lại một khoản tiền tương đương với giá trị mà họ bỏ ra theo thỏa thuận mà hai bên đã đồng ý. Đối với NLĐ thì đây là nguồn thu nhập, là nguồn duy trì cuộc sống của họ. Ngược lại đối với NSDLĐ thì tiền lương lại là một khoản chi phí mà các đơn vị, tổ chức phải bỏ ra để duy trì, vận hành và phát triển.

Khái niệm về các khoản trích theo lương. Khoản trích theo lương là một khoản tiền nhằm hình thành các loại quỹ nhằm đảm bảo quyền lợi cho NLĐ như quỹ bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp hoặc kinh phí công đoàn. Đây cũng là khoản tiền thể hiện nghĩa vụ và trách nhiệm của tổ chức, đơn vị đối với nhà nước. Khoản trích theo lương là những khoản 4 tiền được tính toán và trích lập dựa trên quỹ tiền lương hàng tháng của NLĐ theo tỷ lệ quy định của pháp luật hiện hành.

Chức năng của tiền lương. - Tái sản xuất lao động. Chức năng tái sản xuất lao động này thể hiện ở chỗ khi NLĐ được trả một khoản tiền lương đây là nguồn thu nhập chính giúp đảm bảo cuộc sống và phục vụ những nhu cầu cần thiết của họ như chỗ ở, ăn uống, sức khỏe để họ có thể cung cấp sức lao động của mình, không chỉ thế tiền lương còn giúp họ nuôi dạy con cái thế hệ trẻ tốt hơn nhằm đảm bảo nguồn lao động chất lượng trong tương lai cho xã hội. - Thước đo giá trị sức lao động.

Tiền lương là biểu hiện bằng tiền của giá trị sức lao động, phản ánh mức hao phí của NLĐ bỏ ra trong quá trình làm việc. Thông qua khoản tiền lương NSDLĐ có thể đo lường và định giá công sức của NLĐ để có những điều chỉnh về chính sách lương phù hợp. - Kích thích người lao động. Tiền lương là yếu tố khuyến khích người lao động làm việc lực làm việc, khi tiền công hấp dẫn xứng đáng thì NLĐ sẽ vui vẻ làm việc với tinh thần năng nổ đầy nhiệt huyết họ không ngừng nỗ lực phấn đấu phát triển để không bị đào thải từ đó năng suất chất lượng công việc cũng được nâng cao.

Ngược lại khi tiền công không xứng đáng với giá trị mà họ bỏ ra thì sẽ xuất hiện nhiều vấn đề như nghỉ việc, làm việc không đạt năng suất, môi trường làm việc uể oải. - Phân phối thu nhập. Tiền lương là công cụ để nhà nước phân phối thu nhập dễ dàng quản lý. Thông qua tiền lương nhà nước sẽ đưa ra những chính sách lương nhằm đảm bảo công bằng giữa các ngành nghề, vùng miền.

- Điều tiết lao động. Tiền lương là công cụ giúp phân bố hợp lý nguồn lao động. Chính sách lương khác nhau giữa các ngành nghề, khu vực sẽ tác động đến sự phân bố của NLĐ. Những nơi làm việc có mức lương và đãi ngộ cao sẽ thu hút đông đảo NLĐ tới làm việc và ngược lại những nơi chính sách lương kém hấp dẫn sẽ thiếu hoặc thưa thớt nguồn lao động.

Ý nghĩa của tiền lương. 5 Đối với NLĐ tiền lương có thể được xem là nguồn động lực to lớn thúc đẩy con người tham gia lao động. Là nguồn thu nhập chính giúp con người duy trì cuộc sống, cải thiện nâng cao mức sống, nuôi sống gia đình. Nói cách khác là tiền lương có tác động trực tiếp tới cuộc sống của NLĐ.

Khi có mức lương phù hợp thỏa mãn với mong muốn sẽ giúp họ yên tâm làm việc và có ý định gắn bó lâu dài hơn. Không chỉ thế tiền lương còn là công cụ tạo động lực đẩy mạnh nâng cao chất lượng làm việc, kích thích sự sáng tạo ham học hỏi của NLĐ. Đối với NSDLĐ tiền lương là công cụ gián tiếp giúp họ quản lý và điều tiết NLĐ, giúp kích thích NLĐ tích cực sản xuất và tạo ra giá trị vì khi có mức lương với đãi ngộ cao NLĐ sẽ hăng hái làm việc, tích cực hoàn thành công việc một cách tốt nhất. Chính sách tiền lương hấp dẫn còn thu hút đông đảo nguồn nhân lực chất lượng tạo ra hiệu quả cao trong công việc giúp đơn vị, tổ chức duy trì và phát triển mạnh mẽ.

Không những tiền lương có ý nghĩa quan trọng đối với NLĐ và NSDLĐ tiền lương còn có vai trò quan trọng trong việc điều tiết xã hội, xóa đói giảm nghèo, giảm tỉ lệ thất nghiệp, góp phần đưa nền kinh tế đất nước ngày càng ổn định và phát triển. Các yếu tố ảnh hưởng đến tiền lương. Tiền lương nắm giữ vai trò quan trọng trong mỗi tổ chức, đơn vị tuy nhiên lại bị ảnh hưởng và chi phối bởi nhiều yếu tố khác nhau như : Năng lực làm việc: Những người có năng lực làm việc cao, kỹ năng nghề nghiệp của họ vượt trội thì sẽ nhận được một mức lương tốt và ngược lại những người có năng lực và hoàn thành công việc ở mức yếu thì mức lương họ nhận được sẽ thấp hơn. Trình độ chuyên môn, bằng cấp: Những người có trình độ học vấn càng cao thì hệ số lương và mức lương càng cao.

Môi trường làm việc: Làm việc ở một môi trường có điều kiện không tốt, khắc nghiệt, độc hại luôn đối mặt với nhiều rủi ro thì mức lương được trả sẽ hấp dẫn hơn để tạo động lực làm việc cho NLĐ. Tính chất công việc: Những vị trí công việc phức tạp yêu cầu trình độ chuyên môn cao thì mức lương họ được nhận sẽ cao. Chính sách và quy định về tiền lương: Các chính sách và quy định lương sẽ thay đổi liên tục hằng năm vì vậy mức lương bị ảnh hưởng nhằm phù hợp theo quy định. Tình trạng kinh doanh của tổ chức, đơn vị: Những nơi làm việc có tình trạng kinh doanh tốt, có sức mạnh tài chính cao thì mức lương của họ tốt hơn.

Ngược lại, tình trạng kinh doanh kém, luồng tài chính yếu thì mức lương nơi đó sẽ thấp hơn. 6 Cung cầu lao động: Khi thị trường lao động dồi dào thì mức lương có xu hướng giảm xuất hiện sự cạnh tranh. Khi thị trường lao động khan hiếm nhằm giữ chân NLĐ thì mức lương sẽ cao hơn. Thâm niên làm việc: Những NLĐ có thời gian gắn bó làm việc lâu năm thì sẽ được nâng bậc lương và tăng hệ số lương ngoài ra có thể còn có thêm khoản phụ cấp thâm niên.

Ngoài những yếu tố trên thì vẫn còn tồn tại một số yếu tố khác ảnh hưởng tới tiền lương khác. Nguyên tắc trả lương. Để bảo vệ quyền lợi của NLĐ, thể hiện tinh thần trách nhiệm, xây dựng niềm tin thì NSDLĐ phải tuân thủ và chấp hành những quy định về nguyên tắc trả lương khi trả lương cho NLĐ. Theo quy định tại điều 94 của Bộ luật Lao động 2019 nguyên tắc cơ bản trong trả lương như sau: NSDLĐ phải có trách nhiệm trả lương đầy đủ theo thời gian đã quy định và thanh toán trực tiếp cho người lao động hoặc có thể chuyển cho người được ủy quyền hợp pháp nếu NLĐ không thể trực tiếp nhận lương.

Đồng thời, NSDLĐ không có quyền can thiệp vào việc chi tiêu tiền lương của NLĐ, không được ép buộc NLĐ sử dụng tiền lương để mua hàng hóa, dịch vụ của chính nơi họ làm việc hoặc những nơi mà NSDLĐ chỉ định (Quốc hội, 2019). Một số nguyên tắc trả lương trong đơn vị hành chính sự nghiệp như: - Trả lương theo vị trí, chức danh: Xác định mức lương dựa trên ngạch bậc hoặc chức danh công chức hay viên chức áp dụng bảng lương theo hệ số quy định của nhà nước. - Trả lương đúng thời gian: Đơn vị phải thanh toán lương cho NLĐ theo đúng thời gian đã quy định trước đó thông thương là trả lương theo hàng tháng. - Trả lương phải đầy đủ và chính xác: Đơn vị phải trả lương cho NLĐ đầy đủ bao gồm mức lương hệ số, các khoản phụ cấp và một số khoản bổ sung khác nếu có.

- Trả lương công bằng minh bạch: Không được phân biệt dân tộc tôn giáo, giới tính. Cùng chức danh cùng ngạch bậc thì mức lương phải như nhau. Công khai minh bạch trong việc tăng lương hoặc phụ cấp. - Trả lương phù hợp với ngân sách: Đơn vị tự chủ tài chính có thể xây dựng quỹ lương nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu do Nhà nước quy định.

Ngược lại, các đơn vị hưởng lương từ ngân sách nhà nước phải tuân thủ dự toán đã được phê duyệt. 7 - Tuân thủ các quy định pháp luật, các chính sách về tiền lương: Luôn cập nhật các chính sách về lương để điều chỉnh mức lương sao cho hợp lý. Trích đóng đầy đủ các khoản trích theo lương. Phương pháp tính lương tại đơn vị hành chính sự nghiệp.

Trong đơn vị hành chính sự nghiệp tiền lương là nguồn thu nhập của các cán bộ, công chức và viên chức mà đây còn là cơ sở để tính các khoản trích theo lương. Vì vậy, cần phải xác định phương pháp tính lương và các khoản trích theo lương một cách chính xác nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng, hợp lý.