Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Hồng Đức

Khóa luận kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty Cổ phần Hồng Đức - ĐH Kinh tế Huế

• Tác giả: Nguyễn Thị Tuyết Nhi
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Quang Huy
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Hồng Đức
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán thuế GTGT và TNDN tại Công ty Cổ phần Hồng Đức

Công ty Cổ phần Hồng Đức hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh thương mại và dịch vụ. Công tác tài chính kế toán đóng vai trò huyết mạch trong việc vận hành bộ máy doanh nghiệp. Kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp là hai mảng nghiệp vụ trọng tâm. Phòng tài chính kế toán chịu trách nhiệm tham mưu cho ban lãnh đạo về quản lý nguồn vốn. Bộ phận này trực tiếp hạch toán kịp thời, chính xác mọi giao dịch phát sinh. Các nghiệp vụ mua bán hàng hóa đều yêu cầu hóa đơn và chứng từ hợp lệ. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo chuẩn mực Việt Nam hiện hành. Quy trình luân chuyển chứng từ diễn ra nghiêm ngặt giữa các bộ phận liên quan. Việc ghi nhận doanh thu và chi phí đòi hỏi tính chuẩn xác cao. Hoạt động kế toán thuế hỗ trợ ban giám đốc kiểm soát chi phí thực tế. Công tác này giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý và tối ưu hóa dòng tiền. Doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ tạo dựng uy tín bền vững trên thương trường.

1.1. Đặc điểm cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán tại công ty

Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty Cổ phần Hồng Đức vận hành theo mô hình trực tuyến chức năng. Kế toán trưởng đứng đầu và chỉ đạo trực tiếp toàn bộ nhân viên trong phòng. Dưới kế toán trưởng là các nhân viên phụ trách từng phần hành riêng biệt. Kế toán thuế chịu trách nhiệm chính về kê khai, báo cáo và lưu trữ hồ sơ thuế. Mỗi nhân viên đảm nhận công việc cụ thể gắn liền với hóa đơn và chứng từ gốc. Mối quan hệ giữa các bộ phận luôn có sự phối hợp nhịp nhàng. Luồng thông tin kinh tế được luân chuyển thông suốt từ kho, kinh doanh đến phòng tài chính kế toán. Sự phân công rõ ràng giúp tăng tính kỷ luật và giảm sai sót trong nghiệp vụ.

1.2. Chính sách và nguyên tắc hạch toán thuế áp dụng

Công ty áp dụng phương pháp khấu trừ để tính thuế giá trị gia tăng đầu ra và đầu vào. Doanh nghiệp kê khai thuế GTGT theo kỳ quý nhằm phù hợp quy mô doanh thu hiện thời. Việc ghi nhận thuế căn cứ trên hóa đơn điện tử hợp pháp và chứng từ thanh toán ngân hàng. Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, đơn vị thực hiện tạm nộp theo từng quý theo luật định. Cuối năm tài chính, phòng kế toán tiến hành quyết toán thuế tổng thể theo kết quả sản xuất kinh doanh. Thuế suất phổ thông 20% áp dụng cho toàn bộ phần thu nhập chịu thuế sau khi đã bù trừ chi phí hợp lý. Các nguyên tắc này đảm bảo doanh nghiệp luôn chủ động nguồn lực tài chính.

II. Thực trạng kế toán thuế GTGT và TNDN tại Công ty Cổ phần Hồng Đức

Thực tế công tác kế toán thuế tại Công ty Cổ phần Hồng Đức bộc lộ nhiều điểm sáng song hành cùng tồn tại. Đơn vị đã ứng dụng phần mềm kế toán vào việc lưu trữ và xử lý dữ liệu hàng ngày. Tuy vậy, một số khâu đối chiếu chứng từ vẫn còn thực hiện thủ công. Đối với thuế giá trị gia tăng, quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt rất khắt khe. Các giao dịch trên hai mươi triệu đồng buộc phải chuyển khoản qua ngân hàng. Đôi khi biên bản bù trừ công nợ giữa ba bên chưa hoàn thiện kịp thời theo luật định. Điều này dẫn đến nguy cơ chậm khấu trừ thuế đầu vào của doanh nghiệp. Về thuế thu nhập doanh nghiệp, việc phân loại chi phí được trừ và không được trừ còn vướng mắc. Chi phí tiếp khách và hội nghị đôi lúc thiếu bảng kê chi tiết đi kèm hóa đơn. Việc ước tính thuế thu nhập doanh nghiệp tạm nộp từng quý chưa bám sát doanh thu thực phát sinh. Sự chênh lệch số thuế phát sinh đòi hỏi kế toán phải điều chỉnh bổ sung vào kỳ quyết toán.

2.1. Vấn đề khấu trừ hóa đơn và chứng từ thanh toán

Nghiệp vụ khấu trừ thuế GTGT đầu vào tại công ty yêu cầu hồ sơ thanh toán rất chặt chẽ. Đơn vị phát sinh nhiều khoản mua bán theo hình thức bù trừ công nợ hoặc cấn trừ qua bên thứ ba. Hợp đồng mua bán đã ghi nhận điều khoản thanh toán bù trừ nhưng biên bản đối chiếu thường lập muộn. Một số trường hợp ủy nhiệm chi thiếu nội dung chuyển tiền cụ thể hoặc chậm chuyển giao chứng từ ngân hàng. Khi chứng từ không khớp, bộ phận kế toán phải mất thời gian xác minh lại giao dịch. Do đó, việc kê khai hóa đơn đầu vào dễ bị dời sang kỳ sau. Rủi ro bị cơ quan thuế loại trừ chi phí thuế khấu trừ hoàn toàn có thể xảy ra.

2.2. Vướng mắc trong xác định chi phí hợp lý tính thuế TNDN

Công tác xác định chi phí hợp lý được trừ khi tính thuế TNDN gặp một số trở ngại thực tế. Doanh nghiệp mở rộng kinh doanh khiến các khoản chi phí quảng bá và chăm sóc khách hàng tăng cao. Nhiều khoản chi công tác phí thiếu giấy đi đường hoặc xác nhận lưu trú theo quy định. Kế toán viên đôi khi lúng túng trong việc bóc tách chi phí hợp lệ và không hợp lệ. Điều này làm tăng nguy cơ bị cơ quan kiểm toán xuất toán chi phí khi thanh tra. Bên cạnh đó, việc ước lượng lợi nhuận tạm tính hàng quý chưa thực sự chính xác. Nếu nộp thiếu quá tỷ lệ quy định, công ty sẽ phải gánh chịu thêm tiền chậm nộp thuế.

III. Giải pháp kế toán thuế GTGT và TNDN cho Công ty Cổ phần Hồng Đức

Hoàn thiện công tác kế toán thuế là nhiệm vụ cấp bách nhằm bảo vệ nguồn tài chính doanh nghiệp. Ban lãnh đạo Công ty Cổ phần Hồng Đức cần chỉ đạo xây dựng quy chế quản lý chứng từ khép kín. Mọi giao dịch kinh tế phát sinh phải có đầy đủ hóa đơn điện tử hợp pháp đi kèm. Nhân viên kế toán cần kiểm tra kỹ thông tin nhà cung cấp trước khi tiến hành thanh toán tiền hàng. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh số hóa quy trình luân chuyển chứng từ giữa các phòng ban. Việc chuẩn hóa mẫu biểu thanh toán bù trừ ba bên giúp việc khấu trừ thuế GTGT thông suốt. Đồng thời, phòng tài chính kế toán phải lập kế hoạch chi phí chi tiết cho từng giai đoạn kinh doanh. Đơn vị cần rà soát danh mục chi phí hợp lý theo đúng quy định của Luật thuế TNDN. Kế toán chủ động ước tính lợi nhuận theo từng tháng để kiểm soát số thuế tạm nộp. Đào tạo nâng cao chuyên môn cho nhân viên kế toán cũng là giải pháp then chốt mang lại hiệu quả dài hạn.

3.1. Hoàn thiện quy trình kiểm soát hóa đơn và chứng từ thanh toán

Doanh nghiệp cần thiết lập quy trình kiểm tra hóa đơn đầu vào tự động qua cổng thông tin thuế. Nhân viên thu mua phải kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn trước khi chuyển giao cho phòng kế toán. Đối với các hợp đồng thanh toán bù trừ, bộ phận kế toán cần lập biên bản đối chiếu định kỳ hàng tháng. Mẫu biên bản ba bên cần ghi rõ số tiền, phương thức cấn trừ và có chữ ký xác nhận hợp pháp. Bên cạnh đó, kế toán ngân hàng phải lưu trữ đầy đủ ủy nhiệm chi cùng sao kê tài khoản ngân hàng. Việc sắp xếp chứng từ khoa học giúp công tác quyết toán diễn ra nhanh chóng và chính xác.

3.2. Nâng cao tính chính xác trong ghi nhận chi phí tính thuế TNDN

Phòng tài chính kế toán cần ban hành định mức chi phí rõ ràng cho các hoạt động tiếp khách và công tác. Mỗi khoản chi tiền mặt phải có phiếu chi, hóa đơn tài chính và giấy đề xuất phê duyệt từ ban giám đốc. Kế toán viên phải cập nhật thường xuyên các thông tư mới về chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN. Doanh nghiệp cần xây dựng bảng tính dự báo lợi nhuận định kỳ hàng quý. Căn cứ vào số liệu kinh doanh thực tế, kế toán xác định số thuế tạm nộp đạt mức tối thiểu 80% cả năm. Biện pháp này giúp doanh nghiệp tránh hoàn toàn rủi ro bị phạt tiền chậm nộp thuế.

IV. Đánh giá kế toán thuế GTGT và TNDN tại Công ty Cổ phần Hồng Đức

Công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN giữ vai trò nòng cốt đối với sức khỏe tài chính của Công ty Cổ phần Hồng Đức. Hệ thống kế toán hoàn chỉnh giúp bảo đảm tính minh bạch trong các báo cáo tài chính hàng năm. Doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ thuế sẽ nâng cao uy tín với các đối tác và ngân hàng. Việc tuân thủ pháp luật thuế còn ngăn ngừa triệt để các rủi ro bị xử phạt hành chính không đáng có. Các giải pháp cải tiến quy trình chứng từ đem lại hiệu quả thiết thực cho công tác quản trị nội bộ. Dữ liệu kế toán chuẩn xác tạo cơ sở vững chắc cho các quyết định mở rộng sản xuất kinh doanh. Bộ phận tài chính kế toán cần tiếp tục trau dồi nghiệp vụ và đẩy mạnh tự động hóa quy trình làm việc. Doanh nghiệp ứng dụng công nghệ hiện đại sẽ tối ưu hóa chi phí vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban đảm bảo sự phát triển vững chắc của công ty trong tương lai.

4.1. Hiệu quả ứng dụng vào quản trị tài chính doanh nghiệp

Ứng dụng đồng bộ quy trình kế toán thuế giúp Công ty Cổ phần Hồng Đức kiểm soát tối đa dòng tiền. Việc lập kế hoạch thuế chính xác hỗ trợ ban giám đốc phân bổ nguồn vốn hợp lý vào các hoạt động trọng điểm. Số liệu hạch toán minh bạch tạo tiền đề cho việc xây dựng báo cáo phân tích tài chính định kỳ. Đơn vị chủ động nắm bắt cơ cấu chi phí thực tế và cắt giảm các khoản phát sinh bất hợp lý. Điều này không chỉ gia tăng lợi nhuận thuần mà còn củng cố niềm tin của các cổ đông. Quản trị thuế bài bản là chìa khóa then chốt cho sự phát triển lâu dài.

4.2. Định hướng hoàn thiện hệ thống kế toán trong giai đoạn mới

Trong giai đoạn phát triển tiếp theo, công ty chú trọng chuyển đổi số toàn diện công tác kế toán. Đơn vị dự kiến tích hợp phần mềm kế toán với hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp ERP. Sự kết nối này giúp tự động hóa quá trình thu thập và xử lý hóa đơn đầu vào. Các dữ liệu về doanh thu và chi phí sẽ được cập nhật theo thời gian thực. Ban lãnh đạo cam kết tạo điều kiện cho cán bộ kế toán tham gia các khóa tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu. Sự đầu tư bài bản này giúp doanh nghiệp luôn thích ứng linh hoạt trước những thay đổi của chính sách thuế quốc gia.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính công, thuế đóng vai trò là nguồn thu chủ yếu và ổn định nhất của Ngân sách Nhà nước (NSNN). Theo tổng hợp số liệu từ Bộ Tài chính được tác giả trích dẫn, nguồn thu từ thuế thường chiếm tỷ trọng từ trên 70% đến hơn 80% trong tổng thu ngân sách, đồng thời là công cụ vĩ mô quan trọng để Nhà nước điều tiết nền kinh tế và duy trì các chức năng quản lý xã hội. Đối với khu vực doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là hai sắc thuế cơ bản, phát sinh thường xuyên trong hầu hết mọi loại hình hoạt động sản xuất kinh doanh. Việc thường xuyên sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về thuế đòi hỏi nhân sự kế toán phải cập nhật liên tục để vừa chấp hành đúng nghĩa vụ pháp lý, vừa hỗ trợ đơn vị kiểm soát chi phí và tối ưu hóa hiệu quả tài chính.

Tại Công ty Cổ phần Hồng Đức – doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp và đào tạo chuyên sâu tài chính, kế toán tại khu vực miền Trung – công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN trong thực tế triển khai còn gặp một số bất cập nhất định. Yêu cầu đặt ra cho doanh nghiệp là phải cân đối giữa việc thực hiện đầy đủ, đúng hạn nghĩa vụ nộp thuế với việc bảo đảm lợi ích kinh doanh hợp pháp. Xuất phát từ thực tiễn đó, tác giả Nguyễn Thị Tuyết Nhi đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện cho hai sắc thuế này tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định rõ ràng:

• Mục tiêu chung: Tìm hiểu, phân tích và đánh giá thực trạng công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty Cổ phần Hồng Đức.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Tổng hợp cơ sở lý luận về kế toán thuế GTGT và thuế TNDN.
  2. Tìm hiểu và phân tích thực trạng công tác kê khai, hạch toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty Cổ phần Hồng Đức.
  3. Đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty Cổ phần Hồng Đức.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài gồm:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty Cổ phần Hồng Đức.
• Phạm vi không gian: Đề tài được thực hiện tại Công ty Cổ phần Hồng Đức (bao gồm trụ sở chính và hệ thống cơ sở, chi nhánh đào tạo).
• Phạm vi thời gian: Khảo sát tổng quan tình hình hoạt động của công ty trong giai đoạn 3 năm từ 2021 đến 2023; đi sâu nghiên cứu thực trạng kế toán thuế GTGT kỳ tính thuế tháng 12 năm 2023 và thực trạng kế toán thuế TNDN kỳ tính thuế năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các quan điểm học thuật kinh điển và khung pháp lý hiện hành của Việt Nam về quản lý thuế và chế độ kế toán doanh nghiệp. Về mặt lý luận, tác giả tham chiếu các quan điểm về thuế của Các Mác, V.I. Lênin và định nghĩa tài chính công kinh điển của Gaston Jèze, kết hợp với quy định tại Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH13 để làm rõ ba đặc trưng bản chất của thuế: tính chất bắt buộc, tính không hoàn trả trực tiếp và tính pháp lý cao.

Đối với sắc thuế GTGT, cơ sở pháp lý bao gồm Luật Thuế Giá trị gia tăng số 13/2008/QH12; Nghị định số 209/2013/NĐ-CP; Thông tư số 219/2013/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 119/2014/TT-BTC, Thông tư số 26/2015/TT-BTC, Thông tư số 130/2016/TT-BTC, Thông tư số 25/2018/TT-BTC); Thông tư số 80/2021/TT-BTC; Thông tư số 40/2021/TT-BTC; cùng các chính sách giảm thuế suất từ 10% xuống 8% theo Nghị định số 44/2023/NĐ-CP và Nghị định số 94/2023/NĐ-CP. Đối với thuế TNDN, văn bản áp dụng gồm Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12 (sửa đổi, bổ sung năm 2013); Nghị định số 218/2013/NĐ-CP, Nghị định số 12/2015/NĐ-CP; Thông tư số 78/2014/TT-BTC, Thông tư số 151/2014/TT-BTC và Thông tư số 96/2015/TT-BTC. Chế độ kế toán áp dụng thống nhất theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính với các tài khoản nghiệp vụ: TK 133 (1331, 1332), TK 3331 (33311, 33312), TK 3334, TK 8211, TK 8212, TK 243, TK 347 và TK 911.

Về phương pháp nghiên cứu, đề tài kết hợp phương pháp thu thập dữ liệu và phương pháp xử lý, phân tích số liệu:

Nhóm phương pháp	Phương pháp cụ thể	Nội dung thực hiện và nguồn dữ liệu
Thu thập thông tin	Nghiên cứu tài liệu	Thu thập văn bản quy phạm pháp luật, giáo trình thuế (PGS. Nguyễn Thị Liên, ThS. Phạm Thị Ái Mỹ, ThS. Phạm Thị Hồng Quyên), báo cáo tài chính 2021-2023, hóa đơn, chứng từ kế toán của Công ty CP Hồng Đức.
	Quan sát và phỏng vấn	Quan sát quy trình luân chuyển, lưu trữ chứng từ thực tế tại phòng kế toán; phỏng vấn, trao đổi trực tiếp với kế toán trưởng và nhân viên kế toán các phân hành.
Xử lý và phân tích số liệu	Phân tích theo chiều ngang	So sánh số tuyệt đối và tỷ lệ phần trăm các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn, doanh thu, lợi nhuận qua 3 năm (2021, 2022, 2023) để đánh giá mức độ biến động tài chính.
	Phân tích theo chiều dọc	Tính toán tỷ trọng từng chỉ tiêu so với tổng số (áp dụng công thức: % Tỷ trọng = Chỉ tiêu / Tổng số) để phân tích cơ cấu lao động theo giới tính và trình độ chuyên môn.
	Phương pháp mô tả	Sử dụng hóa đơn chứng từ cụ thể (Hóa đơn số 594, 490), sổ chi tiết tài khoản và tờ khai để mô tả chi tiết quy trình ghi nhận, luân chuyển và hạch toán số liệu.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về thuế, thuế GTGT và thuế TNDN. Tác giả phân tích hai chức năng cơ bản của thuế là chức năng phân phối, phân phối lại thu nhập quốc dân và chức năng điều tiết kinh tế - xã hội. Thuế được phân loại theo đối tượng chịu thuế (thuế thu nhập, thuế tiêu dùng, thuế tài sản), theo phương thức đánh thuế (thuế trực thu, thuế gián thu) và theo thẩm quyền ban hành (thuế trung ương, thuế địa phương).

Trong phần lý luận thuế GTGT, khóa luận trình bày các đặc điểm cốt lõi: là thuế tiêu dùng nhiều giai đoạn, có tính trung lập kinh tế cao, tính gián thu và tính lũy thoái so với thu nhập. Căn cứ tính thuế là giá tính thuế và thuế suất (gồm các mức 0%, 5%, 10% và mức điều chỉnh giảm xuống 8% theo Nghị định 44/2023/NĐ-CP và 94/2023/NĐ-CP). Hai phương pháp tính thuế được trình bày chi tiết:

• Phương pháp khấu trừ: Số thuế GTGT phải nộp = Số thuế GTGT đầu ra - Số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ. Tác giả làm rõ nguyên tắc khấu trừ đầu vào dùng cho sản xuất kinh doanh hàng hóa chịu thuế, các trường hợp ngoại lệ (tài sản chuyên dùng, xe ô tô dưới 9 chỗ ngồi có giá trị vượt 1,6 tỷ đồng) và điều kiện khấu trừ bắt buộc (hóa đơn hợp pháp, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên).
• Phương pháp trực tiếp: Áp dụng công thức Số thuế GTGT phải nộp = Tỷ lệ % x Doanh thu, trong đó tỷ lệ quy định cho phân phối, cung cấp hàng hóa là 1%; dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu là 5%; sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu là 3%; hoạt động kinh doanh khác là 2%.

Về kế toán thuế GTGT theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, chương này mô tả chi tiết kết cấu và quy trình hạch toán trên TK 133 (1331, 1332) và TK 3331 (33311, 33312), các mẫu biểu kê khai như Tờ khai 01/GTGT theo Thông tư 80/2021/TT-BTC, thời hạn nộp tờ khai và tiền thuế chậm nhất vào ngày 20 của tháng tiếp theo (hoặc quý tiếp theo), cùng mức tiền phạt chậm nộp 0,03%/ngày theo Luật Quản lý thuế 2019.

Trong phần lý luận thuế TNDN, tác giả xác định thuế TNDN là thuế trực thu, đánh vào thu nhập sau khi trừ chi phí hợp lý. Căn cứ tính thuế gồm thu nhập tính thuế và thuế suất (thuế suất phổ thông 20%, lĩnh vực tìm kiếm thăm dò dầu khí từ 32% đến 50%, các mức ưu đãi 10%, 15%, 17%). Công thức tính toán được cụ thể hóa:

• Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - Thu nhập được miễn thuế - Các khoản lỗ được kết chuyển theo quy định (thời gian chuyển lỗ liên tục không quá 5 năm).
• Thu nhập chịu thuế = Doanh thu - Chi phí được trừ + Các khoản thu nhập khác. Chương này cũng phân tích 12 trường hợp thu nhập được miễn thuế theo Điều 4 Luật Thuế TNDN, quy định tạm nộp thuế theo quý (chậm nhất vào ngày thứ 30 của quý sau, kiểm soát mức chênh lệch tạm nộp không được thấp hơn 20% so với số quyết toán), thủ tục quyết toán năm theo Mẫu số 03/TNDN (chậm nhất ngày thứ 90 kể từ khi kết thúc năm tài chính), và sơ đồ hạch toán qua TK 8211, TK 3334, cùng hạch toán thuế hoãn lại trên TK 8212, TK 243, TK 347.

Chương 2: Thực trạng kế toán thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Hồng Đức

Chương 2 phản ánh thực tế tổ chức bộ máy và công tác kế toán thuế tại Công ty Cổ phần Hồng Đức. Công ty được cấp phép ngày 24/09/2007 và chính thức hoạt động từ ngày 20/09/2007, người đại diện theo pháp luật là Giám đốc Trần Minh Đức, mã số thuế 3300510511. Ngành nghề kinh doanh chính là giáo dục khác chưa được phân vào đâu, trọng tâm là đào tạo nghề nghiệp thực hành chuyên sâu về kế toán, thuế, tài chính - ngân hàng và kiểm toán. Trụ sở chính đặt tại số 09 Trần Cao Vân, phường Vĩnh Ninh, TP. Huế; Cơ sở 2 tại 20 Lê Lợi, TP. Huế; Cơ sở 3 là Nhà sách Hồng Đức tại Trương Định, TP. Huế; cùng 2 chi nhánh tại TP. Đà Nẵng (1093 Ngô Quyền và 142 Xô Viết Nghệ Tĩnh).

Cơ cấu quản lý công ty được tổ chức theo mô hình công ty cổ phần gồm Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Ban Giám đốc (Giám đốc và Phó Giám đốc), 4 phòng ban chức năng (Phòng Nghiên cứu chiến lược, Phòng Đào tạo kế hoạch tổng hợp, Phòng Tài chính kế toán, Phòng Phát triển kinh doanh) và 4 trung tâm trực thuộc (Trung tâm đào tạo và tư vấn Hồng Đức, Trung tâm phát triển phần mềm Hồng Đức, Trung tâm sách Hồng Đức, Trung tâm nghiên cứu Tài chính – Kế toán – Thuế). Công tác kế toán của đơn vị được tổ chức tập trung, áp dụng hình thức kế toán máy với sự hỗ trợ của phần mềm Kế toán Việt Nam (KTVN).

Tác giả sử dụng các bảng biểu để phân tích năng lực hoạt động của công ty giai đoạn 2021-2023:

• Bảng 2.1: Đánh giá tình hình biến động lao động theo giới tính và trình độ chuyên môn (kết hợp Sơ đồ 2.1 về cơ cấu lao động).
• Bảng 2.2 và Biểu đồ 2.2, 2.3: Phân tích biến động quy mô tài sản và cơ cấu nguồn vốn qua 3 năm tài chính.
• Bảng 2.3: Tổng hợp kết quả sản xuất kinh doanh và khả năng sinh lời của doanh nghiệp từ 2021 đến 2023.

Về công tác kế toán thuế GTGT, khóa luận đi sâu mô tả thực tế tại tháng 12 năm 2023:

• Kế toán thuế GTGT đầu vào: Trình bày quy trình thu thập, kiểm tra hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ; minh họa bằng các nghiệp vụ mua vào thực tế, trích xuất Hóa đơn GTGT số 594 (ngày 04/12/2023), ghi nhận vào sổ chi tiết TK 1331 và Bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa, dịch vụ mua vào (Mẫu số 01-2/GTGT).
• Kế toán thuế GTGT đầu ra: Mô tả quy trình xuất hóa đơn cung cấp dịch vụ đào tạo, xuất bán sách giáo trình; minh họa bằng Hóa đơn GTGT số 490 (ngày 08/12/2023), phản ánh vào sổ chi tiết TK 33311 và Bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa, dịch vụ bán ra (Mẫu số 01-1/GTGT).
• Khấu trừ và lập tờ khai: Tổng hợp số thuế đầu vào được khấu trừ và số thuế đầu ra phải nộp trong kỳ; lập Tờ khai thuế GTGT tháng 12 năm 2023 theo Mẫu số 01/GTGT để nộp cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp qua cổng thông tin điện tử.

Về công tác kế toán thuế TNDN năm 2023: Khóa luận trình bày việc tập hợp doanh thu cung ứng dịch vụ đào tạo, chiết tính chi phí được trừ hợp lý (tiền lương giảng viên, nhân viên, khấu hao tài sản, chi phí văn phòng phẩm) và loại trừ các chi phí không hợp lý; quy trình tạm nộp tiền thuế TNDN 4 quý trong năm qua TK 3334 đối ứng TK 112/111; và quy trình lập Tờ khai quyết toán thuế TNDN năm 2023 theo Mẫu số 03/TNDN hạch toán qua chi phí thuế TNDN hiện hành trên TK 8211.

Chương 3: Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Hồng Đức

Dựa trên kết quả phân tích thực tế, Chương 3 đưa ra các nhận định đánh giá và đề xuất hoàn thiện:

• Đánh giá chung: Công ty Cổ phần Hồng Đức đã thiết lập được bộ máy kế toán có tổ chức chặt chẽ, ứng dụng phần mềm kế toán máy (KTVN) giúp giảm thiểu sai sót thủ công và hỗ trợ lập báo cáo thuế kịp thời. Việc phân định rõ ràng giữa các phân hành kế toán giúp việc theo dõi sổ sách có tính hệ thống.
• Tồn tại, bất cập: Đơn vị vẫn đối mặt với khó khăn trong việc cân đối giữa nghĩa vụ nộp thuế và lợi nhuận mong muốn; việc kiểm soát chứng từ đầu vào đôi khi chưa đồng bộ giữa trụ sở chính tại Huế và các chi nhánh ở Đà Nẵng; quy trình hạch toán chi phí hợp lý để tính thuế TNDN cần rà soát chặt chẽ hơn để tránh rủi ro bị cơ quan thuế bóc tách chi phí khi thanh tra, kiểm tra.
• Các giải pháp tác giả đề xuất:
  1. Hoàn thiện công tác luân chuyển, tiếp nhận và kiểm soát tính hợp pháp, hợp lệ của chứng từ kế toán thuế GTGT đầu vào nhằm bảo đảm điều kiện khấu trừ thuế theo luật định.
  2. Nâng cao chất lượng lập bảng kê mua vào (Mẫu 01-2/GTGT) và bán ra (Mẫu 01-1/GTGT), đối chiếu định kỳ số phát sinh trên sổ chi tiết TK 1331, TK 33311 với Tờ khai thuế GTGT Mẫu 01/GTGT.
  3. Tăng cường rà soát các khoản chi phí hoạt động đào tạo, đảm bảo đầy đủ hóa đơn chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và hợp đồng lao động để tính đúng chi phí được trừ khi xác định thuế TNDN.
  4. Đẩy mạnh việc cập nhật các chính sách thuế mới (đặc biệt là quy định giảm thuế GTGT và hướng dẫn quyết toán thuế TNDN) cho đội ngũ nhân sự kế toán tại phòng Tài chính kế toán.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã hoàn thành các nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra với các kết quả cụ thể:

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về thuế GTGT và thuế TNDN theo quy chuẩn Thông tư 200/2014/TT-BTC, kết hợp cập nhật các văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm nghiên cứu (Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH13, Thông tư 80/2021/TT-BTC, Nghị định 44/2023/NĐ-CP và Nghị định 94/2023/NĐ-CP về giảm thuế GTGT xuống 8%).
• Thu thập và phân tích số liệu tài chính thực tế tại Công ty Cổ phần Hồng Đức qua chuỗi thời gian 3 năm (2021-2023) về lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh; đồng thời phản ánh chi tiết quy trình ghi sổ kế toán thuế GTGT tháng 12/2023 (qua Hóa đơn số 594, 490, trích sổ TK 1331, TK 33311, Tờ khai 01/GTGT) và quyết toán thuế TNDN năm 2023 (Mẫu 03/TNDN).
• Về mặt giải pháp, tác giả đề xuất các nhóm biện pháp thực tiễn gắn liền với tổ chức chứng từ, hạch toán đối ứng tài khoản và kiểm soát chi phí tính thuế nhằm giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý và nâng cao hiệu quả quản trị thuế.
• Đóng góp chính của đề tài là cung cấp một nghiên cứu tình huống thực tế về kế toán thuế trong loại hình doanh nghiệp kết hợp giữa đào tạo giáo dục nghề nghiệp và cung cấp dịch vụ chuyên môn tại miền Trung.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn một số hạn chế do tác giả tự nhận định và giới hạn phạm vi nghiên cứu:

• Do thời gian thực tập và nguồn lực có hạn, nghiên cứu thực trạng hạch toán chi tiết thuế GTGT chỉ tập trung vào kỳ tính thuế tháng 12 năm 2023, chưa bao quát toàn bộ các tháng hoặc các quý trong nhiều năm liên tục.
• Dữ liệu kế toán thuế TNDN chủ yếu dựa trên số liệu tạm nộp và hồ sơ quyết toán năm 2023 do công ty lập, chưa có điều kiện đối chiếu với biên bản kiểm tra, thanh tra thuế chính thức của cơ quan thuế sau thanh tra.
• Hướng mở rộng cho các nghiên cứu tiếp theo bao gồm: mở rộng nghiên cứu sang sắc thuế thu nhập cá nhân (TNCN) phát sinh từ đội ngũ giảng viên, chuyên gia đào tạo của công ty; phân tích so sánh quy trình quản lý thuế giữa trụ sở chính tại Thừa Thiên Huế và các chi nhánh tại TP. Đà Nẵng; hoặc khảo sát công tác kế toán thuế qua chuỗi số liệu tài chính kéo dài sau các kỳ thanh tra thuế định kỳ.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính: Đề tài là tài liệu tham khảo có cấu trúc chuẩn mực cho các khóa luận tốt nghiệp chuyên đề kế toán thuế. Phần trình bày lý thuyết ở Chương 1 giúp sinh viên củng cố quy trình định khoản các tài khoản 133, 3331, 3334, 8211 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp đào tạo, dịch vụ: Nội dung Chương 2 cung cấp góc nhìn thực tiễn về việc tập hợp chứng từ đầu vào, xử lý hóa đơn đầu ra và quy trình lập tờ khai thuế GTGT (Mẫu 01/GTGT theo Thông tư 80/2021/TT-BTC), cũng như phương pháp theo dõi thuế TNDN trên phần mềm kế toán máy.
• Người làm nghiên cứu về doanh nghiệp vừa và nhỏ: Các bảng biểu phân tích tài chính giai đoạn 2021-2023 là nguồn dẫn chứng cụ thể về mô hình hoạt động đa cơ sở, đa chi nhánh trong lĩnh vực dịch vụ giáo dục nghề nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Hồng Đức hoạt động trong ngành nghề chính nào và có mạng lưới cơ sở ra sao?
Công ty đăng ký ngành nghề kinh doanh chính là giáo dục khác chưa được phân vào đâu, chuyên đào tạo thực hành chuyên sâu về kế toán, quyết toán thuế, tài chính - ngân hàng và kiểm toán. Đơn vị có trụ sở chính tại 09 Trần Cao Vân (Huế), 2 cơ sở tại Huế (20 Lê Lợi và Trương Định), cùng 2 chi nhánh đào tạo tại TP. Đà Nẵng (1093 Ngô Quyền và 142 Xô Viết Nghệ Tĩnh).

2. Công ty áp dụng hình thức kế toán và phần mềm kế toán nào trong công tác hạch toán?
Công ty Cổ phần Hồng Đức áp dụng hình thức ghi sổ kế toán bằng máy vi tính, sử dụng phần mềm Kế toán Việt Nam (viết tắt là KTVN) để thực hiện nhập liệu chứng từ, hạch toán các phân hành và trích xuất sổ sách, báo cáo tài chính.

3. Khóa luận nghiên cứu chuyên sâu số liệu kế toán thuế GTGT và thuế TNDN trong khoảng thời gian nào?
Khóa luận khảo sát tình hình chung qua 3 năm từ 2021 đến 2023. Trong đó, thực trạng công tác kế toán thuế GTGT được tác giả phân tích chuyên sâu vào kỳ tính thuế tháng 12 năm 2023; thực trạng kế toán thuế TNDN được phân tích vào kỳ tính thuế năm 2023.

4. Điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào được tác giả viện dẫn như thế nào?
Theo quy định tại Thông tư 219/2013/TT-BTC được trích dẫn trong khóa luận, hàng hóa, dịch vụ mua vào từng lần có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (theo giá đã có thuế GTGT) bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (chuyển khoản qua ngân hàng, bù trừ công nợ hợp pháp...) thì mới đủ điều kiện được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.

5. Quy định về tạm nộp thuế TNDN theo quý và mức chênh lệch cho phép so với số quyết toán năm là bao nhiêu?
Doanh nghiệp thực hiện tạm nộp thuế TNDN quý chậm nhất vào ngày thứ 30 của quý tiếp theo. Trường hợp tổng số thuế tạm nộp trong năm thấp hơn số thuế phải nộp theo quyết toán năm từ 20% trở lên, doanh nghiệp sẽ phải nộp tiền chậm nộp đối với phần chênh lệch từ 20% trở lên đó tính từ ngày hết hạn nộp thuế quý 4.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Tuyết Nhi đã giải quyết hoàn chỉnh các mục tiêu nghiên cứu về công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty Cổ phần Hồng Đức. Công trình kết hợp chặt chẽ giữa hệ thống lý luận kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, các chính sách thuế cập nhật và hồ sơ sổ sách thực tế phát sinh tại doanh nghiệp trong giai đoạn 2021-2023. Những giải pháp đề xuất tại Chương 3 xuất phát từ thực trạng tổ chức chứng từ và quy trình hạch toán, mang tính khả thi nhằm hỗ trợ công ty nâng cao tính tuân thủ pháp lý và hiệu quả quản lý tài chính doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở khoa học về kế toán thuế GTGT và thuế TN DN. Chương 2: Thực trạng kế toán thuế GTGT và thuế TN DN tại công ty cổ phần Hồng Đức. Chương 3: Định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán thuế GTGT và thuế TN DN tại công ty cổ phần Hồng Đức. Phần III: Kết luận và kiến nghị 3 PHẦ II: ỘI DU G GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ KẾ TOÁ THUẾ GIÁ TRN GIA TĂ G VÀ THUẾ THU HẬP DOA H GHIỆP 1.1 Tổng quan về Thuế 1.1 Khái niệm và đặc điểm của thuế a) Khái niệm: Theo Lê N in, “Thuế là cái mà nhà nước thu của dân nhưng không bù lại” và “Thuế cấu thành nên nguồn thu của chính phủ, nó được lấy ra từ sản phNm 2 của đất đai và lao động trong nước, xét cho cùng thì thuế được lấy ra từ tư bản hay thu nhập của người chịu thuế ”.

N hà kinh tế học Gaston Jeze trong cuốn “Tài chính công ” đã đưa ra một khái niệm cổ điển nhất và cũng nổi tiếng nhất về thuế. Theo Gaston Jeze, “Thuế là một khoản đóng góp bằng tiền, có tính chất xác định, không hoàn trả trực tiếp do các công dân đóng góp cho nhà nước thông qua con đường quyền lực nhằm bù đắp các khoản chi tiêu của nhà nước”. Luật Quản lý thuế (sửa đổi) số 38/2019/QH13 của Việt N am quy định: “Thuế là một khoản nộp ngân sách nhà nước bắt buộc của các tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân theo quy định của các luật thuế.” b) Đặc điểm: - Thuế có tính chất bắt buộc: Thu nhập của người nộp thuế ( N N T) được chuyển giao cho N hà nước mà không kèm theo một sự cấp phát hoặc những quyền lợi nào khác cho người nộp thuế. Tính bắt buộc của thuế không mang nội dung hình sự, nghĩa là việc đống thuế cho N hà nước không phải là kết quả nảy sinh từ hành vi phạm pháp mà là nghĩa vụ đóng góp được pháp luật thừa nhận và xã hội tôn vinh.

- Tính không hoàn trả trực tiếp: Trước khi thu thuế, N hà nước không hứa hẹn cung ứng trực tiếp dịch vụ công cộng nào cho N N T. Sau khi nộp thuế, nhà nước cũng không có sự bồi hoàn trực tiếp nào cho N N T. Lợi ích từ việc nộp thuế sẽ được hoàn trả gián tiếp thông qua các dịch vụ công cộng của N hà nước cho cộng đồng và xã hội. - Tính pháp lý cao: Tính pháp lý được quyết định bởi quyền lực chính trị của N hà nước.

Được thể hiện thông qua các quy định cần thiết về phạm vi, hình thức và các thủ tục, quy trình pháp lý liên quan đến nghĩa vụ nộp thuế như: Đối tượng chịu 4 thuế, đối tượng nộp thuế, mức thuế phải nộp, thời hạn cụ thể và những chế tài mang tính cưỡng chế khác. ( Trích Giáo trình thuế, PGS.;guyễn Thị Liên, ;XB Tài Chính) 1.2 Chức năng của thuế Căn cứ vào nội dung cùng với qúa trình ra đời, tồn tại và phát triển của thuế, chúng ta thấy rằng thuế thực hiện các chức năng sau đây: - Chức năng phân phối và phân phối lại: Là chức năng cơ bản, đặc thù của thuế. N gay từ lúc ra đời thuế là phương tiện dùng để động viên nguồn tài chính vào ngân sách N hà nước (có ở tất cả các kiểu N hà nước).Về mặt lịch sử, chức năng huy động nguồn tài chính là chức năng đầu tiên, phản ánh nguyên nhân nảy sinh ra thuế.