Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Thương mại Dịch vụ và Xây dựng Phước Nhân

Khóa luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Phước Nhân

• Tác giả: Trần Thị Diệu Linh
• Người hướng dẫn: ThS. Hoàng Thùy Dương
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Thương mại Dịch vụ và Xây dựng Phước Nhân
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại Phước Nhân

Công ty TNHH Một thành viên Thương mại Dịch vụ & Xây dựng Phước Nhân hoạt động trong lĩnh vực xây lắp và cung ứng vật liệu. Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò nòng cốt trong việc đo lường hiệu quả vận hành. Hệ thống kế toán tại đơn vị thực hiện ghi nhận mọi giao dịch phát sinh từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ và hợp đồng thi công. Dữ liệu kế toán cung cấp thông tin trung thực về luồng tiền và doanh số. Công tác này giúp nhà quản trị nắm bắt chính xác tình hình tiêu thụ sản phẩm trên thị trường. Việc xác định đúng kết quả kinh doanh tạo cơ sở đánh giá năng lực tài chính và định hướng chiến lược. Đơn vị áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo quy định. Nhân viên kế toán mở sổ chi tiết để theo dõi từng khách hàng và từng công trình xây dựng. Quá trình tính toán doanh thu thuần đòi hỏi khấu trừ chặt chẽ các khoản giảm trừ nếu có. Kết quả kinh doanh phản ánh mối quan hệ giữa doanh thu tạo ra và tổng chi phí tiêu hao trong kỳ. Báo cáo tài chính định kỳ giúp Phước Nhân duy trì sự minh bạch tài chính.

1.1. Khái niệm và vai trò kế toán doanh thu bán hàng

Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ biểu thị tổng giá trị lợi ích kinh tế thu được trong kỳ. Khoản thu này phát sinh từ việc tiêu thụ vật liệu và hoàn thành công trình cho khách hàng. Tại Phước Nhân, kế toán doanh thu phản ánh trung thực kết quả của các hợp đồng kinh tế. Bộ phận kế toán kiểm tra chứng từ bán hàng, lập hóa đơn và ghi chép vào sổ sách. Vai trò nòng cốt là kiểm soát dòng tiền và đôn đốc thu hồi nợ đọng. Thông tin doanh thu giúp ban giám đốc xác định năng lực cạnh tranh. Mọi biến động doanh số đều ảnh hưởng trực tiếp đến thanh khoản doanh nghiệp. Doanh thu ghi nhận kịp thời tạo cơ sở xác định lợi nhuận.

1.2. Bản chất và ý nghĩa xác định kết quả kinh doanh

Xác định kết quả kinh doanh là khâu đối trừ giữa tổng doanh thu thuần với giá vốn và các chi phí hợp lý. Quá trình này tính toán lợi nhuận gộp, lợi nhuận thuần và lợi nhuận sau thuế. Tại Phước Nhân, kết quả kinh doanh phản ánh thành quả của mọi nỗ lực điều hành sản xuất và kinh doanh. Chỉ tiêu này chỉ ra doanh nghiệp đang hoạt động có lãi hay chịu thua lỗ trong từng kỳ kế toán. Ban lãnh đạo dựa vào kết quả này để phân bổ nguồn vốn và quyết định mở rộng quy mô. Cơ quan thuế dùng số liệu kết quả kinh doanh để tính toán số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp. Việc hạch toán chuẩn xác giúp nâng cao uy tín tài chính doanh nghiệp khi giao dịch.

II. Thực trạng kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại Phước Nhân

Giai đoạn 2021-2023 chứng kiến nhiều thách thức trong công tác kế toán và tài chính của Công ty Phước Nhân. Doanh thu của đơn vị có sự biến động rõ rệt do tác động của biến động thị trường xây lắp. Quy trình ghi nhận doanh thu hiện tại chủ yếu căn cứ vào hóa đơn xuất bán và biên bản nghiệm thu công trình. Tuy nhiên, thời điểm xuất hóa đơn đôi khi còn chậm trễ so với tiến độ nghiệm thu thực tế. Việc phân bổ chi phí quản lý kinh doanh và giá vốn hàng bán còn tồn tại điểm bất cập. Tỷ lệ giá vốn chiếm tỷ trọng rất cao trên tổng doanh thu thuần, làm mỏng biên lợi nhuận gộp. Cơ cấu vốn của doanh nghiệp phụ thuộc nặng nề vào các khoản vay nợ tài chính ngắn và dài hạn. Nợ phải trả chiếm hơn 70% tổng nguồn vốn, tạo gánh nặng chi phí vốn. Vốn chủ sở hữu có xu hướng sụt giảm liên tục qua các năm phản ánh kết quả chưa cao. Lợi nhuận thuần ghi nhận mức âm trong một số thời kỳ do chi phí vận hành tăng cao. Sổ sách kế toán chưa tách biệt chi tiết từng khoản mục. Điều này gây khó khăn cho phân tích tài chính.

2.1. Tồn tại trong công tác ghi nhận doanh thu và hóa đơn

Công tác ghi nhận doanh thu tại Phước Nhân bộc lộ một số hạn chế nhất định. Việc lập hóa đơn bán hàng đôi khi không trùng khớp với thời điểm bàn giao khối lượng công trình. Kế toán thường dồn chứng từ vào cuối tháng mới tiến hành nhập liệu phần mềm. Điều này dẫn đến sự chậm trễ trong việc cập nhật doanh số thực tế lên báo cáo quản trị. Hồ sơ thanh toán của các hợp đồng xây dựng thường phức tạp và thiếu đồng bộ. Một số khoản giảm trừ doanh thu chưa được theo dõi trên tài khoản riêng biệt. Việc đối chiếu công nợ khách hàng diễn ra định kỳ nhưng chưa triệt để. Tình trạng nợ đọng kéo dài gây rủi ro dòng tiền cho doanh nghiệp.

2.2. Khó khăn trong tập hợp chi phí và xác định lợi nhuận

Việc xác định kết quả kinh doanh gặp nhiều khó khăn ở khâu tập hợp chi phí. Giá vốn hàng bán chiếm tỷ lệ quá lớn so với doanh thu tạo ra. Phương pháp tính giá thành công trình xây lắp tại Phước Nhân còn mang tính thủ công. Chi phí nguyên vật liệu biến động bất thường nhưng chưa được cập nhật giá vốn kịp thời. Chi phí quản lý doanh nghiệp duy trì ở mức cao qua các năm hoạt động. Các khoản chi phí phát sinh chưa được phân bổ hợp lý cho từng công trình cụ thể. Kết quả kinh doanh chịu tác động tiêu cực từ các khoản lỗ lũy kế. Lợi nhuận sau thuế suy giảm làm tổn hại vốn tự có.

III. Giải pháp kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại Phước Nhân

Công ty Phước Nhân cần thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm hoàn thiện bộ máy kế toán tài chính. Thứ nhất, doanh nghiệp phải chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ bán hàng và nghiệm thu xây lắp. Nhân viên kinh doanh và kế toán cần phối hợp chặt chẽ khi phát sinh giao dịch. Mọi hóa đơn điện tử phải xuất đúng thời điểm nghiệm thu từng giai đoạn công trình. Thứ hai, đơn vị cần đổi mới phương pháp tập hợp chi phí và tính giá vốn. Kế toán nên áp dụng định mức tiêu hao nguyên vật liệu chặt chẽ cho từng công trình. Việc kiểm soát chi phí quản lý kinh doanh giúp cắt giảm những khoản chi lãng phí. Thứ ba, doanh nghiệp cần nâng cấp phần mềm kế toán chuyên dụng để tự động hóa hạch toán. Phần mềm giúp theo dõi chi tiết công nợ của từng đối tác. Ban lãnh đạo cần thường xuyên phân tích báo cáo kết quả kinh doanh định kỳ hàng tháng. Dữ liệu tài chính minh bạch sẽ hỗ trợ quá trình ra quyết định quản trị. Tái cơ cấu nợ vay giúp Phước Nhân giảm gánh nặng tài chính.

3.1. Hoàn thiện quy trình chứng từ và hạch toán doanh thu

Doanh nghiệp cần ban hành quy chế luân chuyển chứng từ rõ ràng giữa các bộ phận. Kế toán doanh thu phải kiểm tra biên bản giao hàng và biên bản nghiệm thu trước khi ghi sổ. Hóa đơn giá trị gia tăng cần lập ngay khi hoàn thành cung ứng dịch vụ. Việc này bảo đảm số liệu doanh thu trên sổ sách phản ánh đúng thực tế phát sinh. Phước Nhân nên mở tài khoản phụ để theo dõi chi tiết từng nguồn doanh thu riêng biệt. Kế toán cần thực hiện đối chiếu công nợ định kỳ vào ngày cuối tháng với khách hàng. Việc đôn đốc thu hồi nợ kịp thời giúp cải thiện thanh khoản và giảm nợ xấu.

3.2. Tối ưu hóa kiểm soát chi phí và xác định kết quả

Tối ưu chi phí là chìa khóa để cải thiện kết quả kinh doanh tại Phước Nhân. Đơn vị cần xây dựng định mức chi phí nguyên vật liệu và nhân công trực tiếp cho từng gói thầu. Kế toán giá thành phải bám sát công trường để theo dõi chi phí thực tế phát sinh. Chi phí quản lý doanh nghiệp cần được rà soát và cắt giảm các khoản không cần thiết. Doanh nghiệp cần cơ cấu lại các khoản nợ vay nhằm giảm áp lực lãi suất ngân hàng. Kế toán cuối kỳ phải thực hiện kết chuyển đầy đủ doanh thu và chi phí. Quy trình này phản ánh đúng lãi lỗ thực tế từng hoạt động.

IV. Ứng dụng kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại Phước Nhân

Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh là công cụ quản trị trọng yếu tại Công ty Phước Nhân. Số liệu kế toán chính xác giúp ban điều hành nhận diện điểm mạnh và điểm yếu trong chuỗi vận hành. Doanh nghiệp cần ứng dụng công nghệ thông tin vào toàn bộ chu trình xử lý chứng từ và lập báo cáo. Việc ứng dụng phần mềm kế toán hiện đại rút ngắn thời gian tổng hợp số liệu kinh doanh. Hệ thống thông tin chuẩn mực giúp kiểm soát chặt chẽ doanh thu bán hàng và công nợ khách hàng. Kết quả kinh doanh minh bạch tạo niềm tin vững chắc cho các đối tác, nhà cung cấp và ngân hàng. Từ dữ liệu kế toán, doanh nghiệp có thể hoạch định chiến lược kinh doanh và đầu tư phù hợp cho tương lai. Các biện pháp kiểm soát chi phí giúp tăng trưởng biên lợi nhuận ròng. Hoàn thiện công tác kế toán còn bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật. Đây là nền tảng vững chắc cho sự phát triển.

4.1. Ứng dụng công nghệ số trong quản trị kế toán tài chính

Chuyển đổi số trong kế toán là yêu cầu cấp thiết đối với Công ty Phước Nhân. Doanh nghiệp cần đồng bộ hóa hệ thống phần mềm kế toán với phần mềm bán hàng và quản lý công trình. Khi dữ liệu được liên kết tự động, kế toán có thể cập nhật doanh số theo thời gian thực. Hóa đơn điện tử và chứng từ số giúp giảm thiểu sai sót do nhập liệu thủ công. Các báo cáo doanh thu và kết quả kinh doanh được kết xuất nhanh chóng theo yêu cầu quản trị. Việc ứng dụng công nghệ số cho phép ban lãnh đạo theo dõi số liệu dễ dàng. Doanh nghiệp từ đó nâng cao hiệu suất vận hành bộ máy.

4.2. Bài học kinh nghiệm phát triển doanh nghiệp bền vững

Thực tiễn tại Phước Nhân cung cấp nhiều bài học giá trị về kiểm soát tài chính doanh nghiệp. Việc duy trì cân đối giữa nguồn vốn vay nợ và vốn chủ sở hữu đóng vai trò sống còn. Doanh nghiệp không nên lạm dụng đòn bẩy tài chính khi biên lợi nhuận chưa thực sự ổn định. Công tác kế toán doanh thu cần gắn liền với việc thẩm định năng lực khách hàng. Việc kiểm soát chặt chẽ giá vốn và chi phí quản lý quyết định khả năng sinh lời. Báo cáo tài chính cần phục vụ đắc lực cho việc ra quyết định. Doanh nghiệp cần chú trọng nâng cao chất lượng nhân sự kế toán.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Thương mại Dịch vụ & Xây dựng Phước Nhân" được thực hiện bởi sinh viên Trần Thị Diệu Linh (Mã sinh viên: 20K4050274), chuyên ngành Kế toán, Khoa Kế toán - Tài chính, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế, dưới sự hướng dẫn của ThS. Hoàng Thùy Dương vào tháng 04 năm 2024.

Về bối cảnh thực tiễn, tác giả nêu rõ nền kinh tế giai đoạn hậu đại dịch COVID-19 đối mặt với nhiều biến động và suy thoái, khiến sự cạnh tranh trên thị trường ngày càng trở nên gay gắt. Nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng đình trệ sản xuất, thua lỗ, tạm ngừng hoạt động hoặc phải đóng cửa. Đối với Công ty TNHH MTV TMDV&XD Phước Nhân, doanh nghiệp được thành lập vào ngày 21/05/2019 nhưng chỉ sau 7 tháng hoạt động đã phải đối mặt với đại dịch bùng phát kéo dài. Trong lĩnh vực thương mại chuyên bán buôn vật liệu và thiết bị lắp đặt xây dựng, chỉ tiêu doanh thu và xác định kết quả kinh doanh giữ vai trò then chốt, phản ánh quy mô tái sản xuất, trình độ tổ chức kinh doanh và năng lực kiểm soát tài chính. Việc tổ chức hạch toán kế toán một cách khoa học, chính xác giúp doanh nghiệp đánh giá đúng hiệu quả kinh doanh, tránh tình trạng "lãi giả lỗ thật", đồng thời cung cấp thông tin kịp thời cho công tác quản trị.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu tổng quát: Tìm hiểu thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV TMDV&XD Phước Nhân, từ đó đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Thứ nhất: Hệ thống hóa những cơ sở lý luận cơ bản về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
   • Thứ hai: Khảo sát các đặc điểm tổ chức, phân tích thực trạng tình hình tài chính và thực tế hạch toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV TMDV&XD Phước Nhân.
   • Thứ ba: Đề xuất một số định hướng, giải pháp cụ thể nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV TMDV&XD Phước Nhân.
• Phạm vi nội dung: Toàn bộ quy trình hạch toán kế toán doanh thu bán hàng, doanh thu tài chính, thu nhập khác, giá vốn hàng bán, chi phí quản lý kinh doanh, chi phí tài chính, chi phí khác, chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp và xác định kết quả kinh doanh.
• Phạm vi không gian: Tại văn phòng và bộ phận kế toán của Công ty TNHH MTV TMDV&XD Phước Nhân (địa chỉ: Kiệt 1/108 Hoàng Quốc Việt, Phường An Đông, Thành phố Huế, Tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Số liệu tổng quan về tình hình lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh được thu thập trong giai đoạn 3 năm từ 2021 đến 2023; số liệu khảo sát chuyên sâu về chứng từ và quy trình ghi sổ kế toán được thu thập trong quý IV năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các chuẩn mực kế toán và văn bản quy phạm pháp luật hiện hành do Bộ Tài chính ban hành, cụ thể:

• Khung pháp lý áp dụng: Thông tư số 133/2016/TT-BTC ban hành ngày 26/08/2016 hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ; Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) – "Doanh thu và thu nhập khác" ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
• Khái niệm và nguyên tắc ghi nhận:
  • Doanh thu theo Điều 56 Thông tư 133/2016/TT-BTC là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu, được ghi nhận khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế theo giá trị hợp lý. Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng bao gồm 5 tiêu chuẩn theo VAS 14 và Điều 57 Thông tư 133 (chuyển giao rủi ro và lợi ích, không còn nắm quyền kiểm soát, xác định doanh thu chắc chắn, thu được lợi ích kinh tế và xác định được chi phí liên quan).
  • Chi phí theo Điều 59 Thông tư 133/2016/TT-BTC là các khoản làm giảm lợi ích kinh tế phát sinh trong kỳ hoặc chắc chắn phát sinh trong tương lai.
  • Kết quả kinh doanh theo Điều 68 Thông tư 133/2016/TT-BTC được xác định bằng công thức: Lợi nhuận trước thuế = Lợi nhuận thuần từ hoạt động sản xuất kinh doanh + Lợi nhuận tài chính + Lợi nhuận khác; trong đó lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh bằng doanh thu thuần trừ giá vốn hàng bán và chi phí quản lý kinh doanh.
• Hệ thống tài khoản hạch toán quy chuẩn: Tài khoản 511 (Doanh thu bán hàng và CCDV), Tài khoản 521 (Các khoản giảm trừ doanh thu: 5211, 5212, 5213), Tài khoản 515 (Doanh thu hoạt động tài chính), Tài khoản 711 (Thu nhập khác), Tài khoản 632 (Giá vốn hàng bán), Tài khoản 635 (Chi phí tài chính), Tài khoản 642 (Chi phí quản lý kinh doanh, bao gồm 6421 - Chi phí bán hàng và 6422 - Chi phí quản lý doanh nghiệp), Tài khoản 811 (Chi phí khác), Tài khoản 821 (Chi phí thuế TNDN), Tài khoản 911 (Xác định kết quả kinh doanh) và Tài khoản 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả sử dụng bao gồm:

1. Phương pháp tham khảo, nghiên cứu tài liệu: Thu thập, nghiên cứu giáo trình kế toán tài chính, tài liệu chuyên ngành, văn bản luật, Thông tư 133/2016/TT-BTC và báo cáo tài chính của công ty.
2. Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập số liệu trên hệ thống báo cáo tài chính các năm 2021, 2022, 2023; tập hợp hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo ngân hàng trong quý IV năm 2023.
3. Phương pháp quan sát: Quan sát trực tiếp quy trình luân chuyển chứng từ, các thao tác lập biểu mẫu và quy trình ghi chép sổ kế toán máy tại phòng kế toán công ty.
4. Phương pháp sơ đồ: Khái quát hóa mô hình tổ chức bộ máy quản lý, bộ máy kế toán và trình tự luân chuyển tài khoản kế toán.
5. Phương pháp thống kê kinh tế: Thống kê các chỉ tiêu về số lượng lao động, cơ cấu tài sản, nguồn vốn và các chỉ tiêu doanh thu, chi phí.
6. Phương pháp so sánh: Đánh giá sự tăng trưởng hoặc suy giảm của các chỉ tiêu kinh tế thông qua số tuyệt đối và số tương đối qua 3 năm (2021 so với 2022, 2022 so với 2023).
7. Phương pháp xử lý và phân tích kinh tế: Chọn lọc số liệu thô, tổng hợp, tính toán tỷ trọng và phân tích nguyên nhân biến động của từng khoản mục tài chính.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp

Chương này tập trung trình bày các vấn đề lý luận mang tính quy chuẩn theo Thông tư 133/2016/TT-BTC:

• Làm rõ bản chất kinh tế của doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh; phân loại chi phí theo chức năng (giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí tài chính, chi phí khác), theo nội dung kinh tế (lương, bảo hiểm, khấu hao, dịch vụ mua ngoài) và theo mối quan hệ với mức độ hoạt động (biến phí, định phí, chi phí hỗn hợp).
• Nêu rõ trình tự và nguyên tắc ghi nhận doanh thu bán hàng, doanh thu dịch vụ, các khoản giảm trừ (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại ghi giảm vào TK 511 hoặc phản ánh qua TK 521).
• Trình bày phương pháp hạch toán giá vốn hàng bán theo phương pháp kê khai thường xuyên qua TK 632; hạch toán chi phí tài chính (TK 635); chi phí quản lý kinh doanh (TK 642 gồm 6421 và 6422); chi phí khác (TK 811); chi phí thuế TNDN (TK 821 gồm 8211 và 8212).
• Quy trình tổng hợp và kết chuyển doanh thu, chi phí về TK 911 vào thời điểm cuối kỳ để xác định lãi hoặc lỗ chuyển vào TK 421.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên TMDV&XD Phước Nhân

Chương 2 phản ánh toàn diện bức tranh hoạt động và quy trình kế toán tại doanh nghiệp khảo sát:

• Giới thiệu đơn vị: Công ty TNHH MTV TMDV&XD Phước Nhân hoạt động theo Giấy chứng nhận đăng ký thuế mã số 3301649629 do Chi cục thuế Thành phố Huế quản lý; đại diện pháp luật là ông Trần Phước Hạnh Nhân; vốn điều lệ 3 tỷ đồng. Ngành nghề chính là bán buôn vật liệu, thiết bị lắp đặt khác trong xây dựng (chủ yếu là thép hộp, thanh nhựa, nhôm kính) cùng một số lĩnh vực thi công xây dựng dân dụng, lắp đặt điện nước.
• Bộ máy quản lý và kế toán: Tổ chức theo mô hình trực tuyến - chức năng tinh gọn gồm Giám đốc điều hành trực tiếp 3 bộ phận: Phòng Kinh doanh, Phòng Kế toán và Bộ phận Kho. Doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán máy, thực hiện hạch toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, kỳ kế toán theo năm dương lịch, tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, hàng tồn kho hạch toán theo phương pháp kê khai thường xuyên.
• Tình hình lao động giai đoạn 2021 - 2023:

Chỉ tiêu	Năm 2021 (Người)	Năm 2022 (Người)	Năm 2023 (Người)	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (%)
Tổng số lao động	7	6	4	-14,29	-33,33
Phân theo giới tính:
- Nam	3	2	2	-33,33	0,00
- Nữ	4	4	2	0,00	-50,00
Phân theo trình độ:
- Đại học, Cao đẳng	5	4	3	-20,00	-25,00
- Phổ thông	2	2	1	0,00	-50,00

Quy mô nhân sự thu hẹp từ 7 người xuống 4 người do doanh nghiệp thực hiện cắt giảm chi phí vận hành sau dịch; nhân sự trình độ đại học, cao đẳng chiếm tỷ lệ chủ yếu (75% năm 2023).

• Tình hình tài sản và nguồn vốn giai đoạn 2021 - 2023:

  • Tổng tài sản năm 2022 tăng 54,52% so với 2021; năm 2023 tăng 11,79% so với 2022. Tiền và tương đương tiền sau khi giảm 66,34% trong năm 2022 đã tăng vọt 1898,01% vào năm 2023.
  • Các khoản phải thu tăng 94,12% vào năm 2022 (chủ yếu do phải thu khách hàng tăng 76,95%), sau đó giảm 37,82% vào năm 2023 nhờ doanh nghiệp kiểm soát và thu hồi công nợ.
  • Hàng tồn kho năm 2022 tăng 63,09% so với 2021, đến năm 2023 giảm 21,70% so với 2022 giúp hạn chế ứ đọng vốn. Tài sản cố định năm 2022 giảm 16,92%, năm 2023 tăng 68,16%.
  • Cơ cấu nguồn vốn: Nợ phải trả chiếm tỷ trọng cao (luôn trên 48%), tăng 116,11% năm 2022 và tăng 19,95% năm 2023. Đáng chú ý, khoản mục Vay và nợ thuê tài chính chiếm tỷ trọng chi phối trong tổng nợ phải trả qua các năm (chiếm 48,77% năm 2021; 67,04% năm 2022 và 73,19% năm 2023), phản ánh doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào vốn vay ngân hàng để tài trợ tài sản. Vốn chủ sở hữu có xu hướng sụt giảm liên tục (năm 2023 giảm 5,71% so với 2022), chỉ tiêu lợi nhuận sau thuế chưa phân phối mang giá trị âm, phản ánh hoạt động kinh doanh giai đoạn này gặp khó khăn.

• Thực tế hạch toán quý IV/2023: Tác giả trích dẫn minh họa bằng hệ thống chứng từ thực tế tại đơn vị:

  • Doanh thu bán hàng và CCDV: Ghi nhận doanh thu bán buôn thanh nhựa, thép hộp thông qua các Hóa đơn GTGT số 00000093 (xuất cho Công ty TNHH MTV TM&XD GOLDEN DOOR), Hóa đơn số 00000176 (xuất cho Công ty TNHH MTV Đầu tư và xây dựng Nhật Phương), Hóa đơn số 00000161 (xuất cho Công ty TNHH MTV Sản xuất thương mại cửa sổ Châu Á); đối chiếu với Phiếu xuất kho số XK00337, XK00421; thanh toán qua Giấy báo Có của Ngân hàng Vietinbank – Chi nhánh Nam Thừa Thiên Huế hoặc thu tiền mặt theo Phiếu thu số PT00487; hạch toán vào Sổ chi tiết TK 511.
  • Giá vốn hàng bán: Xuất kho hàng hóa theo Phiếu xuất kho XK00406, hạch toán ghi nợ TK 632 và có TK 156, tổng hợp trên Sổ chi tiết TK 632 quý IV/2023.
  • Doanh thu tài chính và chi phí tài chính: Doanh thu tài chính ghi nhận lãi tiền gửi ngân hàng vào Sổ chi tiết TK 515. Chi phí tài chính ghi nhận chi phí lãi vay ngân hàng theo Giấy báo Nợ của Vietinbank – CN Nam Thừa Thiên Huế, hạch toán nợ TK 635, tổng hợp trên Sổ chi tiết TK 635.
  • Chi phí quản lý kinh doanh: Phản ánh chi phí dịch vụ mua ngoài theo Hóa đơn GTGT số 00001811 của Chi nhánh Công ty TNHH in bao bì Thiên Lộc tại Huế, chi tiền mặt qua Phiếu chi số PC00263, ghi nhận vào Sổ chi tiết TK 642.
  • Chi phí thuế TNDN và kết chuyển: Xác định nghĩa vụ thuế TNDN theo Tờ khai quyết toán thuế TNDN năm 2023, ghi nhận trên Sổ chi tiết TK 821. Cuối kỳ, thực hiện kết chuyển các tài khoản chi phí (632, 635, 642, 821) và tài khoản doanh thu, thu nhập (511, 515, 711) sang Tài khoản 911 trên Sổ chi tiết TK 911 quý IV/2023 để xác định kết quả kinh doanh.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ và Xây dựng Phước Nhân

Tác giả tổng hợp các nhận xét, đánh giá về hệ thống kế toán tại đơn vị:

• Ưu điểm: Bộ máy quản lý gọn nhẹ; quy trình chứng từ luân chuyển giữa bộ phận kinh doanh, kho và kế toán được thực hiện cơ bản đầy đủ; áp dụng phần mềm kế toán giúp rút ngắn thời gian xử lý và lưu trữ dữ liệu.
• Nhược điểm: Phân loại chi phí còn gộp chung nhiều khoản mục trên tài khoản chi phí quản lý kinh doanh; quy trình theo dõi và đối chiếu công nợ phải thu khách hàng có thời điểm chưa kịp thời dẫn đến bị chiếm dụng vốn; áp lực chi phí lãi vay lớn do cơ cấu vốn phụ thuộc vào nợ vay tài chính; việc lập các chứng từ dự phòng giảm giá hàng tồn kho hoặc dự phòng nợ phải thu khó đòi chưa được chú trọng.
• Giải pháp đề xuất:
  • Hoàn thiện công tác lập, kiểm tra và luân chuyển chứng từ kế toán, đảm bảo lưu trữ khoa học, tránh thất lạc.
  • Tách bạch và theo dõi chi tiết tài khoản chi phí quản lý kinh doanh thành TK 6421 (chi phí bán hàng) và TK 6422 (chi phí quản lý doanh nghiệp) nhằm phục vụ tốt hơn yêu cầu quản trị giá thành và tiết giảm chi phí.
  • Nâng cao hiệu quả quản lý công nợ khách hàng, xây dựng chính sách thu hồi nợ chặt chẽ, rút ngắn kỳ thu tiền bình quân để giảm thiểu rủi ro nợ xấu và hạn chế phụ thuộc vào nợ vay ngắn hạn.
  • Nâng cấp, khai thác tối đa các tiện ích của phần mềm kế toán máy nhằm tăng cường tính chính xác và tốc độ trích xuất báo cáo quản trị định kỳ.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả thực nghiệm và số liệu nghiên cứu:

• Khóa luận đã phân tích số liệu tài chính liên tục trong 3 năm (2021 - 2023) của Công ty Phước Nhân, chỉ ra xu hướng tăng tổng tài sản (năm 2022 tăng 54,52%; năm 2023 tăng 11,79%), nhưng cũng phản ánh thực trạng cơ cấu tài chính nhiều rủi ro khi tỷ trọng nợ phải trả duy trì mức trên 48%, trong đó vay và nợ thuê tài chính chiếm tỷ trọng áp đảo (chiếm 65,69% đến 73,19% tổng nợ phải trả vào năm 2023).
• Cắt giảm lao động mạnh mẽ từ 7 người năm 2021 xuống còn 4 người năm 2023 (giảm 42,86% sau 2 năm) nhằm ứng phó với khó khăn kinh tế.
• Khảo sát thực tế hệ thống chứng từ kế toán trong quý IV năm 2023, minh họa cụ thể qua các giao dịch bán hàng cho khách hàng lớn như Công ty TNHH MTV TM&XD GOLDEN DOOR, Công ty Nhật Phương, Cửa sổ Châu Á; hạch toán chi phí in ấn bao bì tại Chi nhánh Công ty TNHH in bao bì Thiên Lộc tại Huế và các giao dịch tiền gửi, vay vốn tại Vietinbank – Chi nhánh Nam Thừa Thiên Huế.

Về đóng góp học thuật và thực tiễn:

• Hệ thống hóa khung lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh bám sát Thông tư 133/2016/TT-BTC, cung cấp một điển hình thực tế về công tác kế toán tại doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực kinh doanh vật liệu xây dựng.
• Phản ánh trung thực quy trình ứng dụng kế toán máy, luân chuyển chứng từ và lập sổ chi tiết, sổ tổng hợp các tài khoản doanh thu (511, 515), chi phí (632, 635, 642, 821) và xác định kết quả kinh doanh (911).
• Đưa ra hệ thống giải pháp xuất phát từ chính tồn tại thực tế của doanh nghiệp, có tính khả thi đối với việc quản trị dòng tiền, hạch toán chi phí và kiểm soát công nợ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn tồn tại một số hạn chế do điều kiện khách quan và chủ quan:

• Thời gian thực tập tại doanh nghiệp có hạn (trong vòng 3 tháng) và kinh nghiệm thực tế của sinh viên còn hạn chế, do đó số liệu chứng từ chi tiết chỉ mới tập trung khảo sát trong quý IV năm 2023, chưa bao quát được toàn bộ chu kỳ kế toán trọn vẹn của cả năm tài chính.
• Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại một doanh nghiệp thương mại có quy mô siêu nhỏ (4 lao động), cơ cấu nghiệp vụ chưa thực sự đa dạng; các nghiệp vụ về giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, hàng bán bị trả lại) hay thu nhập khác, chi phí khác phát sinh rất ít hoặc không phát sinh thường xuyên trong kỳ khảo sát.

Hướng nghiên cứu mở rộng:

• Mở rộng phạm vi khảo sát hạch toán doanh thu và chi phí trong nhiều niên độ kế toán liên tiếp để thấy rõ hơn chu kỳ biến động doanh thu theo mùa vụ của ngành vật liệu xây dựng.
• Đi sâu nghiên cứu mối quan hệ giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị doanh thu - chi phí, tập trung vào công tác phân tích điểm hòa vốn, quản trị rủi ro nợ phải thu và tối ưu hóa chi phí lãi vay tại các doanh nghiệp xây dựng, thương mại vừa và nhỏ.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp tại các trường đại học, cao đẳng khối kinh tế (đặc biệt là sinh viên Đại học Kinh tế - Đại học Huế) tham khảo cấu trúc bài khóa luận tốt nghiệp thực tế tại doanh nghiệp vừa và nhỏ.
• Người làm đề tài nghiên cứu về phần hành kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp thương mại bán buôn vật liệu, thiết bị xây dựng có thể tham khảo phương pháp tổ chức luân chuyển chứng từ (hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho, lệnh chuyển tiền, giấy báo nợ/có) và quy trình mở sổ chi tiết các tài khoản 511, 632, 635, 642, 911 trên phần mềm kế toán máy.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH MTV TMDV&XD Phước Nhân áp dụng chế độ kế toán và phương pháp tính thuế nào?
Doanh nghiệp áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ ban hành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính, thực hiện kế toán máy, nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ và hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên.

2. Quy mô nhân sự và trình độ lao động của công ty biến động ra sao trong giai đoạn 2021 - 2023?
Tổng số lao động giảm dần từ 7 người (năm 2021) xuống 6 người (năm 2022) và còn 4 người (năm 2023). Lao động có trình độ đại học, cao đẳng luôn chiếm ưu thế, đạt tỷ lệ 75% vào năm 2023 (3 người), trong khi lao động phổ thông chiếm 25% (1 người lái xe kiêm bốc xếp).

3. Đặc điểm nổi bật nhất trong cơ cấu nguồn vốn của Công ty Phước Nhân giai đoạn 2021 - 2023 là gì?
Nợ phải trả chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu nguồn vốn (luôn trên 48%), trong đó khoản mục Vay và nợ thuê tài chính chiếm tỷ trọng lớn nhất và tăng liên tục (chiếm 48,77% năm 2021; 67,04% năm 2022 và 73,19% năm 2023 trong tổng nợ phải trả), cho thấy doanh nghiệp tài trợ vốn kinh doanh chủ yếu từ nguồn vốn vay ngân hàng.

4. Những khách hàng và đối tác nào xuất hiện trong các chứng từ kế toán thực tế quý IV/2023 của khóa luận?
Các đối tác tiêu biểu được trích xuất từ hóa đơn và chứng từ gồm có: Công ty TNHH MTV TM&XD GOLDEN DOOR (Hóa đơn số 00000093), Công ty TNHH MTV Đầu tư và xây dựng Nhật Phương (Hóa đơn số 00000176), Công ty TNHH MTV Sản xuất thương mại cửa sổ Châu Á (Hóa đơn số 00000161), Chi nhánh Công ty TNHH in bao bì Thiên Lộc tại Huế (Hóa đơn số 00001811) và Ngân hàng Vietinbank – Chi nhánh Nam Thừa Thiên Huế.

5. Khóa luận sử dụng các tài khoản chi tiết nào để theo dõi chi phí quản lý kinh doanh và thuế TNDN theo Thông tư 133?
Kế toán sử dụng Tài khoản 642 (Chi phí quản lý kinh doanh) với 2 tài khoản cấp hai là TK 6421 (Chi phí bán hàng) và TK 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp). Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, sử dụng Tài khoản 821 gồm TK 8211 (Chi phí thuế TNDN hiện hành) và TK 8212 (Chi phí thuế TNDN hoãn lại).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Thị Diệu Linh đã phản ánh hệ thống cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC gắn liền với thực tiễn tại Công ty TNHH MTV TMDV&XD Phước Nhân. Bài viết cung cấp dữ liệu phân tích chi tiết về biến động lao động, cơ cấu tài sản, gánh nặng nợ vay và mô tả đầy đủ quy trình luân chuyển chứng từ kế toán trong quý IV năm 2023. Các giải pháp được tác giả đề xuất tập trung vào phân loại chi tiết tài khoản chi phí, siết chặt công nợ và hoàn thiện ứng dụng kế toán máy, đáp ứng được yêu cầu củng cố công tác kế toán tài chính tại một doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp. Chương 2: Kết quả nghiên cứu về công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TN HH MTV TMDV&XD Phước N hân. Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TN HH MTV TMDV&XD Phước N hân. PHẦ III: KẾT LUẬ VÀ KIẾ GHN 4 PHẦ II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ KẾ TOÁ DOA H THU VÀ XÁC ĐN H KẾT QUẢ KI H DOA H TẠI DOA H GHIỆP 1.

hững vấn đề lý luận cơ bản về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp 1. hững vấn đề chung về doanh thu trong doanh nghiệp 1. Khái niệm Theo Điều 56 Thông tư 133/2016/TT-BTC về Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ có khái niệm doanh thu như sau: “ Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp trừ phần vốn góp thêm của các cổ đông. Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền” Hay hiểu một cách đơn giản, doanh thu là toàn bộ khoản thu, có thể là tiền mặt, tài sản thu từ các hoạt động buôn bán, cung cấp sản phNm hay dịch vụ của doanh nghiệp.

Phân loại Tùy theo yêu cầu quản lý có thể sử dụng một số tiêu thức sau để phân loại doanh thu: - Phân loại theo hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp: + Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền bán hàng, tiền cung ứng dịch vụ (chưa có thuế GTGT) bao gồm cả phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có) mà cơ sở kinh doanh được hưởng. + Doanh thu hoạt động tài chính là khoản thu từ hoạt động liên quan đến các nghiệp vụ đầu tư tài chính ngắn hạn, dài hạn như đầu tư chứng khoán, đầu tư góp vốn liên doanh, cho vay, kinh doanh bất động sản… + Thu nhập khác là khoản thu từ những nghiệp vụ không phát sinh một cách thường xuyên trong doanh nghiệp như các nghiệp vụ bồi thường, tiền phạt vi phạm hợp đồng, thanh lý, nhượng bán TSCĐ, các khoản thuế được giảm, được hoàn lại,. - Phân loại doanh thu theo phương thức thanh toán tiền hàng: + Doanh thu bán hàng thu tiền ngay: là toàn bộ doanh thu của khối lượng sản phNm, hàng hóa, dịch vụ… đã bán trong kỳ và được khách hàng trả tiền ngay khi phát sinh doanh thu. 5 + Doanh thu bán chịu: là toàn bộ doanh thu của khối lượng sản phNm hàng hóa, dịch vụ… đã bán trong kỳ và đã được ghi nhận là doanh thu.

Tuy nhiên, khách hàng còn nợ tiền hàng. + Doanh thu bán hàng trả góp: là toàn bộ doanh thu của khối lượng sản phNm, hàng hóa, dịch vụ… đã bán trong kỳ, khách hàng đã thanh toán một phần tiền hàng hoặc chưa thanh toán. Trong trường hợp này, người mua phải trả hết tiền hàng trong một khoảng thời gian nhất định, phải trả với giá cao hơn giá trả tiền ngay. Điều kiện ghi nhận doanh thu Theo chuNn mực kế toán số 14 – “Doanh thu và thu nhập khác”, ban hành và công bố theo quyết định số 149/2001/QĐ – BTC ngày 31 tháng 12 năm 2001 của bộ trưởng Bộ Tài chính và điều 57 của thông tư 133/2016/TT- BTC, doanh thu được ghi nhận như sau: - Doanh thu bán hàng: được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn tất cả năm 05 điều kiện sau: (a) Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phNm hoặc hàng hóa cho người mua.

(b) Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. (c) Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại sản phNm, hàng hóa đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại sản phNm, hàng hóa (trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa dưới hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác). (d) Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.

(e) Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. Doanh thu bán hàng được ghi nhận chỉ khi đảm bảo là doanh nghiệp nhận được lợi ích kinh tế từ giao dịch. Trường hợp lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng còn phụ thuộc yếu tố không chắc chắn thì chỉ ghi nhận doanh thu khi yếu tố không chắc chắn này đã xử lý xong. - Doanh thu cung cấp dịch vụ: được ghi nhận khi kết quả của giao dịch đó được xác định một cách đáng tin cậy và đảm bảo là doanh nghiệp nhận được lợi ích kinh tế từ giao dịch.

Trường hợp giao dịch về cung cấp dịch vụ liên quan đến nhiều kỳ thì doanh thu được ghi nhận trong kỳ theo kết quả phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập 6 Bảng Cân đối kế toán của kỳ đó. Kết quả của giao dịch cung cấp dịch vụ được xác định khi thỏa mãn tất cả bốn (4) điều kiện sau: (a) Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại dịch vụ đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại dịch vụ đã cung cấp. (b) Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó.

(c) Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập Bảng Cân đối kế toán. (d) Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó. - Doanh thu từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia: được ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời hai (2) điều kiện sau: (a) Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch đó. (b) Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.

Các khoản giảm trừ doanh thu Theo điều 57 của thông tư 133/2016/TT- BTC quy định các khoản giảm trừ doanh thu được ghi giảm trực tiếp vào tài khoản (TK) 511 – Danh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ. Các khoản giảm trừ doanh thu là những khoản phát sinh được điều chỉnh để làm giảm doanh thu bán hàng hóa, sản phNm và cung ứng dịch vụ của doanh nghiệp trong kỳ kế toán. Trong hoạt động bán hàng có thể làm phát sinh các nghiệp vụ kinh tế làm giảm trừ doanh thu như: - Chiết khấu thương mại: là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng (sản phNm, hàng hóa, dịch vụ) với khối lượng lớn và thỏa thuận bên bán cho bên mua một khoản chiết khấu thương mại. - Giảm giá hàng bán: là khoản giảm trừ cho người mua do mua sản phNm, hàng hóa của doanh nghiệp kém chất lượng, mất phNm chất hay không đúng quy cách theo quy định trong hợp đồng kinh tế.

- Hàng bán bị trả lại: là số lượng sản phNm, hàng hóa, dịch vụ doanh nghiệp đã xác định tiêu thụ, đã ghi nhận doanh thu và chi phí tương ứng nhưng bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán do vi phạm các điều kiện đã cam kết trong hợp đồng kinh tế hoặc theo chính sách bảo hành sản phNm: hàng kém chất lượng, sai quy cách, chủng loại. hững vấn đề chung về chi phí trong doanh nghiệp 1. Khái niệm Theo Điều 59 Thông tư 133/2016/TT-BTC: “Chi phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân biệt đã chi tiền hay chưa” N ói một cách dễ hiểu, chi phí bao gồm tất cả các khoản mà doanh nghiệp phải chi trả để đạt được mục tiêu kinh doanh cuối cùng của mình. Phân loại - Phân loại chi phí theo chức năng hoạt động + Giá vốn hàng bán: là trị giá vốn của hàng hóa đã tiêu thụ trong kỳ, tức giá trị thực tế xuất kho của sản phNm, hàng hoá đã được tiêu thụ để xác định hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ.

Bao gồm chi phí của tất cả các mặt hàng có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc mua hàng hóa/dịch vụ đã được bán. + Chi phí bán hàng: là toàn bộ các khoản chi phí thực tế phát sinh trong quá trình tiêu thụ hàng hóa, cung cấp dịch vụ bao gồm các chi phí chào hàng, giới thiệu hàng hóa, hoa hồng bán hàng, bảo hành hàng hóa, chi phí bảo quản, đóng gói, vận hành… + Chi phí quản lý doanh nghiệp: là toàn bộ chi phí liên quan đến hoạt động quản lý kinh doanh, quản lý hành chính, quản lý điều hành chung của toàn bộ doanh nghiệp. + Chi phí hoạt động tài chính: Bao gồm các khoản chi phí hoặc các khoản lỗ liên quan đến hoạt động tài chính như chi phí lãi vay, chi phí góp vốn liên doanh, các khoản lỗ chênh lệch tỷ giá ngoại tệ, lỗ chuyển nhượng vốn… + Chi phí khác: Bao gồm các chi phí ngoài các chi phí kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp như chi phí thanh lý, nhượng bán tài sản, các khoản tiền phạt do vi phạm hợp đồng… - Phân loại theo nội dung kinh tế + Chi phí lương và các khoản phụ cấp theo lương: Phản ánh tổng số tiền lương và phụ cấp mang tính chất lương phải trả cho người lao động trong doanh nghiệp. + Chi phí bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm tai nạn (BHTN ), kinh phí công đoàn (KPCĐ): Phản ánh phần BHXH, BHYT, KPCĐ trích theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lương và phụ cấp lương phải trả cho người lao động trong doanh nghiệp.

8 + Chi phí khấu hao tài sản cố định (TSCĐ): Phản ánh tổng số khấu hao phải trích trong kỳ của tất cả tài sản cố định sử dụng cho hoạt động kinh doanh trong kỳ kế toán.