Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Dịch vụ Thương mại Thiện Hà

Khóa luận kế toán doanh thu, chi phí và xác định KQKD tại Công ty TNHH MTV DV TM Thiện Hà

• Tác giả: Lê Phạm Văn Đôn
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thanh Huyền
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Dịch vụ Thương mại Thiện Hà
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu chi phí tại Công ty Thiện Hà

Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh giữ vai trò nòng cốt trong quản trị doanh nghiệp. Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thương mại dịch vụ. Do đó, việc ghi nhận chính xác doanh thu cùng chi phí có ý nghĩa quyết định tới sự tồn tại của đơn vị. Bộ phận kế toán áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Toàn bộ nghiệp vụ bán hàng, cung cấp dịch vụ được hạch toán qua các tài khoản chuyên biệt. Doanh thu thuần phản ánh năng lực cạnh tranh và quy mô thị trường của công ty. Đồng thời, chi phí giá vốn và chi phí quản lý được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo toàn nguồn vốn. Doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán trên phần mềm máy tính giúp tinh gọn thao tác nhập liệu. Sổ kế toán được kết chuyển tự động vào cuối mỗi kỳ tính thuế. Công tác này cung cấp bức tranh tài chính trung thực và khách quan cho ban giám đốc. Nhờ đó, doanh nghiệp chủ động lập kế hoạch kinh doanh và hoàn thành tốt nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

1.1. Cơ sở lý luận về doanh thu và chi phí kinh doanh

Doanh thu phản ánh tổng giá trị lợi ích kinh tế thu được trong kỳ từ hoạt động bán hàng hóa và dịch vụ. Điều kiện ghi nhận đòi hỏi doanh nghiệp đã chuyển giao rủi ro cùng lợi ích cho bên mua. Đồng thời, khách hàng đã chấp nhận thanh toán hoặc đã hoàn tất nghĩa vụ trả tiền. Ngược lại, chi phí đại diện cho các khoản làm giảm bớt lợi ích kinh tế trong kỳ hạch toán. Chi phí kinh doanh gồm giá vốn hàng bán, chi phí quản lý và chi phí tài chính. Nguyên tắc kế toán phù hợp yêu cầu doanh thu và chi phí phải ghi nhận tương ứng trong cùng kỳ kế toán. Việc tuân thủ nguyên tắc này giúp phản ánh chính xác kết quả kinh doanh.

1.2. Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty Thiện Hà

Mô hình bộ máy kế toán tại Công ty Thiện Hà được thiết kế theo hình thức tập trung. Đứng đầu bộ phận là Kế toán trưởng kiêm nhiệm vị trí kế toán tổng hợp. Nhân sự phụ trách trực tiếp kiểm soát toàn bộ số liệu sổ sách đơn vị. Các bộ phận chuyên môn gồm kế toán bán hàng, kế toán kho và kế toán công nợ. Mỗi cá nhân đảm nhận từng khâu nghiệp vụ độc lập nhưng có sự phối hợp chặt chẽ. Dòng chứng từ luân chuyển liền mạch từ xuất kho đến ghi nhận hóa đơn. Cơ cấu nhân sự gọn nhẹ giúp tiết kiệm chi phí quản lý cho công ty. Mô hình này hỗ trợ ban giám đốc nắm bắt thông tin tài chính một cách nhanh chóng và chuẩn xác.

II. Thực trạng kế toán doanh thu chi phí tại Công ty Thiện Hà

Thực tế hạch toán tại Công ty Thiện Hà cho thấy sự vận dụng linh hoạt các chuẩn mực kế toán hiện hành. Doanh nghiệp mở tài khoản 511 để ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ thương mại. Theo quy định Thông tư 133/2016/TT-BTC, công ty không sử dụng tài khoản riêng cho các khoản giảm trừ doanh thu. Thay vào đó, mọi khoản giảm giá hoặc hàng bán trả lại được ghi giảm trực tiếp trên bên Nợ tài khoản 511. Giá vốn hàng bán được hạch toán qua tài khoản 632 và theo dõi chi tiết theo từng danh mục hàng hóa. Dù vậy, quy trình kế toán tại công ty vẫn bộc lộ một số hạn chế nhất định. Việc cập nhật số liệu chứng từ từ kho bãi lên hệ thống phần mềm đôi khi chưa đạt tính thời điểm. Một số nghiệp vụ chiết khấu thanh toán còn gộp chung vào chi phí bán hàng thay vì theo dõi riêng trên tài khoản tài chính. Công nợ khách hàng chiếm tỷ trọng cao nhưng chưa được trích lập dự phòng đầy đủ theo niên độ. Điều này dẫn đến nguy cơ phản ánh sai lệch chỉ tiêu lợi nhuận ròng cuối kỳ kế toán.

2.1. Thực tế hạch toán doanh thu và giá vốn hàng bán

Tại Công ty Thiện Hà, doanh thu bán hàng được ghi nhận khi xuất kho và lập hóa đơn cho khách. Kế toán phản ánh giá trị vào bên Có tài khoản 5111 và thuế đầu ra vào tài khoản 3331. Phương pháp này hoàn toàn phù hợp với thực tế kinh doanh thương mại. Song song đó, giá vốn hàng bán được trích xuất qua tài khoản 632 theo phương pháp bình quân gia quyền. Dù hệ thống vận hành liên tục, việc luân chuyển phiếu xuất kho đôi khi còn chậm trễ. Thủ kho và kế toán viên chưa đối chiếu tồn kho hàng ngày. Do đó, việc xác định giá vốn trong kỳ cao điểm có thể xuất hiện sai lệch số liệu nhỏ.

2.2. Hạn chế trong quy trình xác định kết quả kinh doanh

Công tác kết chuyển cuối kỳ được thực hiện qua tài khoản 911 nhằm xác định lợi nhuận thực tế. Tuy nhiên, việc phân bổ chi phí quản lý doanh nghiệp còn dồn vào cuối năm tài chính thay vì thực hiện theo từng quý. Thực trạng này làm sai lệch bức tranh tài chính trong các báo cáo tiến độ nội bộ. Bên cạnh đó, các khoản chiết khấu thương mại và giảm giá bán chưa được phân tích nguyên nhân cụ thể. Đơn vị chỉ thực hiện bù trừ trực tiếp vào tài khoản doanh thu mà thiếu sổ chi tiết theo dõi riêng biệt. Ngoài ra, việc chậm trễ phân loại công nợ khó đòi khiến chỉ tiêu lợi nhuận thuần chưa phản ánh sát sao rủi ro tín dụng khách hàng.

III. Giải pháp kế toán doanh thu chi phí tại Công ty Thiện Hà

Nhằm hoàn thiện công tác kế toán và nâng cao chất lượng quản trị, Công ty Thiện Hà cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chuyên môn. Trước hết, doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình lập, xử lý và lưu chuyển hệ thống chứng từ kế toán. Mọi nghiệp vụ xuất kho và giao nhận vật tư phải được cập nhật thời gian thực vào phần mềm kế toán. Doanh nghiệp cần mở rộng việc ứng dụng công nghệ số và kết nối phần mềm kế toán với dữ liệu kho hàng. Giải pháp này giúp kiểm soát chặt chẽ giá vốn và hạn chế thất thoát tài sản. Kế toán viên cần thiết lập hệ thống sổ chi tiết để theo dõi riêng các khoản giảm trừ doanh thu và chiết khấu bán hàng. Thêm vào đó, bộ phận kế toán cần định kỳ trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi theo quy định. Việc phân bổ chi phí quản lý cũng cần thực hiện đều đặn theo từng tháng hoặc từng quý. Sự thay đổi này đảm bảo phản ánh chính xác kết quả kinh doanh định kỳ và cung cấp thông tin kịp thời cho ban điều hành ra quyết định sản xuất kinh doanh.

3.1. Hoàn thiện hệ thống chứng từ và luân chuyển thông tin

Doanh nghiệp cần xây dựng lịch trình luân chuyển chứng từ rõ ràng giữa các bộ phận. Nhân viên bán hàng và thủ kho phải giao nộp hóa đơn, phiếu xuất kho trong ngày phát sinh giao dịch. Kế toán viên có trách nhiệm kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn trước khi nhập liệu vào hệ thống. Việc số hóa toàn bộ chứng từ giấy giúp việc tra cứu thông tin diễn ra nhanh gọn và chính xác. Doanh nghiệp cũng nên phân quyền rõ ràng trong phần mềm kế toán nhằm ngăn ngừa rủi ro sai sót dữ liệu. Quá trình kiểm soát chứng từ chặt chẽ tạo nền tảng vững chắc cho việc tính toán doanh thu và xác định chi phí hợp lý của doanh nghiệp.

3.2. Ứng dụng phần mềm và kiểm soát chi phí bán hàng

Công ty Thiện Hà cần nâng cấp phần mềm kế toán hiện có nhằm tích hợp đồng bộ dữ liệu với kho hàng và bộ phận kinh doanh. Chức năng đồng bộ tự động sẽ hỗ trợ xuất hóa đơn điện tử và ghi nhận giá vốn ngay khi phát sinh nghiệp vụ. Ngoài ra, kế toán cần theo dõi chi tiết từng khoản mục chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Việc lập dự toán ngân sách định kỳ cho các chi phí vận chuyển, bốc xếp giúp công ty kiểm soát tốt nguồn lực tài chính. Đội ngũ kế toán cần định kỳ phân tích tỷ trọng chi phí trên doanh thu thực tế. Từ đó, ban giám đốc có cơ sở cắt giảm những khoản chi tiêu không cần thiết và gia tăng tỷ suất sinh lời.

IV. Kết luận về kế toán doanh thu chi phí tại Công ty Thiện Hà

Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò then chốt tại Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà. Việc thực hiện nghiêm túc các chuẩn mực kế toán giúp phản ánh trung thực tình hình tài chính của doanh nghiệp. Đơn vị đã vận dụng tương đối tốt chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC trong việc lập sổ sách và hạch toán dòng tiền. Tuy nhiên, việc áp dụng các giải pháp hoàn thiện quy trình lưu chuyển chứng từ và nâng cấp phần mềm kế toán là yêu cầu cấp thiết. Những cải tiến này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro sai sót, quản lý chặt chẽ công nợ và tối ưu hóa chi phí vận hành. Báo cáo tài chính chuẩn xác là công cụ hỗ trợ đắc lực giúp ban lãnh đạo hoạch định chiến lược kinh doanh dài hạn. Việc minh bạch số liệu kế toán còn củng cố uy tín của công ty đối với các đối tác thương mại và cơ quan quản lý nhà nước. Tối ưu hóa bộ máy kế toán chính là chìa khóa giúp doanh nghiệp phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.

4.1. Ý nghĩa của việc chuẩn hóa kế toán đối với doanh nghiệp

Chuẩn hóa công tác kế toán mang lại lợi ích to lớn cho hoạt động quản lý tại Công ty Thiện Hà. Hệ thống số liệu minh bạch giúp ban lãnh đạo đánh giá chính xác hiệu quả từng nhóm mặt hàng. Từ các dữ liệu này, công ty có thể tái cấu trúc danh mục sản phẩm và ưu tiên các nhóm hàng đem lại biên lợi nhuận cao. Đồng thời, việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật thuế giúp công ty hạn chế tối đa rủi ro bị xử phạt hành chính. Quy trình kế toán rõ ràng cũng nâng cao tính tự giác và tinh thần trách nhiệm của từng nhân sự trong phòng ban. Doanh nghiệp sẽ tạo lập được vị thế vững chắc và nâng tầm thương hiệu trên thị trường phân phối.

4.2. Định hướng ứng dụng công nghệ kế toán trong tương lai

Trong bối cảnh chuyển đổi số, Công ty Thiện Hà cần tiếp tục đầu tư nâng cấp hạ tầng phần mềm kế toán hiện đại. Doanh nghiệp cần hướng tới việc tích hợp phần mềm kế toán với giải pháp quản lý doanh nghiệp tổng thể ERP. Hệ thống tự động hóa sẽ giúp xử lý tức thời các giao dịch mua bán và theo dõi tồn kho theo thời gian thực. Việc này giúp giảm tải thao tác thủ công và loại bỏ triệt để các sai sót con người trong quá trình ghi chép sổ sách. Đội ngũ kế toán viên cũng cần được đào tạo thường xuyên để cập nhật kịp thời các chính sách tài chính mới. Năng lực làm chủ công nghệ là điều kiện tiên quyết để xây dựng bộ máy kế toán chuyên nghiệp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đẩy mạnh chính sách mở cửa, hội nhập quốc tế nhằm thu hút vốn đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh, các doanh nghiệp đóng vai trò hạt nhân thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đối với mọi loại hình doanh nghiệp khi tham gia thị trường, mục tiêu trọng tâm là tối đa hóa lợi nhuận. Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc thiết lập kế hoạch hoạt động rõ ràng và kiểm soát chặt chẽ các chỉ tiêu tài chính mang tính chất quyết định. Trong hệ thống quản trị, công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là công cụ cung cấp thông tin tổng quan, phản ánh chính xác quy mô sản xuất kinh doanh, tình trạng thanh toán và hiệu quả hoạt động, tạo cơ sở để ban lãnh đạo đưa ra các quyết định điều hành kịp thời.

Xuất phát từ vai trò của công tác kế toán đối với việc duy trì tính minh bạch và tối ưu hóa lợi nhuận tại Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà, tác giả Lê Phạm Văn Đôn đã lựa chọn đề tài "Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà" cho khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Kế toán tại Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế (thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Thanh Huyền, hoàn thành vào tháng 09 năm 2024).

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà; trên cơ sở đó đưa ra các nhận xét, đánh giá và đề xuất hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Thứ nhất, tổng hợp và hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong loại hình doanh nghiệp nhỏ và vừa.
   • Thứ hai, khảo sát, tìm hiểu và phản ánh thực trạng tổ chức hạch toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh thực tế tại Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà.
   • Thứ ba, phân tích ưu điểm, nhược điểm trong công tác kế toán của đơn vị, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện quy trình kế toán tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà.
• Phạm vi không gian: Đề tài được thực hiện tại văn phòng và Phòng Tài chính - Kế toán của Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà (địa chỉ: 18/2 đường Hoàng Trung, Phường Tứ Hạ, Thị xã Hương Trà, Tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Khóa luận tập trung nghiên cứu chuyên sâu thực trạng số liệu kế toán phát sinh trong năm tài chính 2023; đồng thời thu thập, phân tích khái quát nguồn lực và tình hình tài chính tổng thể của công ty trong giai đoạn 3 năm (2021 – 2023).
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các nghiệp vụ ghi nhận doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ, doanh thu hoạt động tài chính; các khoản chi phí bao gồm giá vốn hàng bán, chi phí quản lý kinh doanh, chi phí khác, chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp; cùng quy trình kết chuyển xác định kết quả hoạt động kinh doanh cuối kỳ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các quy định pháp lý và chuẩn mực kế toán hiện hành của Việt Nam áp dụng cho khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, bao gồm:

• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01 - Chuẩn mực chung): Làm cơ sở định nghĩa chi phí là sự sụt giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức tiền chi ra, khấu trừ tài sản hoặc phát sinh nợ làm giảm vốn chủ sở hữu.
• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14 - Doanh thu và thu nhập khác): Ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ Tài chính, quy định khái niệm doanh thu, 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và 4 điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ.
• Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính: Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa. Văn bản này chi phối trực tiếp hệ thống nguyên tắc, kết cấu tài khoản và phương pháp hạch toán trong khóa luận:
  • Điều 56 & Điều 58: Nguyên tắc kế toán doanh thu và điều kiện ghi nhận doanh thu. Điểm đặc thù theo Thông tư 133 là không mở tài khoản giảm trừ doanh thu riêng biệt (như TK 521 tại Thông tư 200), mà các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại được hạch toán trực tiếp vào bên Nợ của TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ.
  • Điều 59: Nguyên tắc và điều kiện ghi nhận chi phí theo nguyên tắc phù hợp và thận trọng. Hệ thống tài khoản chi phí phản ánh qua TK 632 (Giá vốn hàng bán), TK 635 (Chi phí tài chính), TK 642 (Chi phí quản lý kinh doanh gồm hai tiểu khoản: TK 6421 - Chi phí bán hàng và TK 6422 - Chi phí quản lý doanh nghiệp), TK 811 (Chi phí khác), TK 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp).
  • Điều 68: Phương pháp tổng hợp doanh thu thuần, giá vốn, chi phí để kết chuyển vào TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh) nhằm tính toán kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, kết quả tài chính và kết quả hoạt động khác.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả triển khai thực tế bao gồm 6 phương pháp cụ thể:

1. Phương pháp quan sát: Trực tiếp theo dõi trình tự giải quyết công việc hàng ngày tại phòng kế toán, từ khâu lập hóa đơn, tiếp nhận chứng từ, luân chuyển giấy tờ giữa bộ phận kho, kinh doanh và kế toán đến kỹ thuật ghi sổ, kết chuyển chi phí và doanh thu.
2. Phương pháp mô tả: Tái hiện và trình bày chi tiết trình tự xử lý chứng từ, luân chuyển hồ sơ kế toán và quy trình hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh tại đơn vị.
3. Phương pháp nghiên cứu thu thập tài liệu: Tiếp cận giáo trình chuyên ngành, hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam, các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính; thu thập số liệu sơ cấp, báo cáo tài chính và hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán nội bộ của công ty.
4. Phương pháp trao đổi, phỏng vấn trực tiếp: Phỏng vấn các cán bộ kế toán và nhân viên phụ trách nghiệp vụ nhằm thu thập dữ liệu chuyên sâu về cơ cấu bộ máy, quy chế hạch toán và phương thức bán hàng, thanh toán tại đơn vị.
5. Phương pháp so sánh: So sánh các chỉ tiêu tài chính, doanh thu, chi phí, tài sản và nguồn vốn qua từng năm (2021, 2022, 2023) để nhận diện xu hướng biến động; đồng thời đối chiếu thực tế hạch toán với quy định của chế độ kế toán.
6. Phương pháp phân tích đánh giá: Tổng hợp các chỉ tiêu kinh tế, đánh giá ưu điểm, hạn chế của hệ thống kế toán doanh nghiệp và đề xuất giải pháp xử lý.

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu bao gồm số liệu kế toán thực tế tại Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà năm 2023, Báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh, Bảng cân đối kế toán giai đoạn 2021 – 2023, cùng các biểu mẫu chứng từ cụ thể (Hóa đơn GTGT số 0001433, phiếu xuất kho số 05, số 07; Sổ cái các tài khoản 511, 515, 632, 6421, 811, 821, 911).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp

Nội dung chương 1 hệ thống hóa khung lý luận cơ bản về kế toán trong doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định tại Thông tư 133/2016/TT-BTC và các chuẩn mực VAS 01, VAS 14. Tác giả làm rõ bản chất kinh tế của doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh:

• Doanh thu và thu nhập khác: Phân tích điều kiện ghi nhận và phương pháp sử dụng chứng từ (Hóa đơn GTGT, phiếu thu, giấy báo Có). Thiết lập sơ đồ hạch toán cho TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ - chi tiết các tài khoản cấp hai: TK 5111, 5112, 5113, 5118), TK 515 (Doanh thu hoạt động tài chính) và TK 711 (Thu nhập khác). Quy định rõ việc hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu trực tiếp vào bên Nợ TK 511 thay vì qua tài khoản trung gian.
• Chi phí: Trình bày nguyên tắc ghi nhận giá vốn hàng bán (TK 632), chi phí tài chính (TK 635), chi phí quản lý kinh doanh (TK 642 gồm TK 6421 và TK 6422), chi phí khác (TK 811) và chi phí thuế TNDN hiện hành (TK 821). Chương này cung cấp 11 sơ đồ hạch toán luân chuyển từ tài khoản chi phí sang tài khoản xác định kết quả kinh doanh.
• Xác định kết quả kinh doanh: Phản ánh phương pháp tính toán ba bộ phận kết quả: kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh (Doanh thu thuần - Giá vốn hàng bán - Chi phí quản lý kinh doanh), kết quả hoạt động tài chính (Doanh thu tài chính - Chi phí tài chính) và kết quả hoạt động khác (Thu nhập khác - Chi phí khác). Toàn bộ được kết chuyển qua TK 911 để xác định số lãi/lỗ đưa về TK 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà

Chương 2 mô tả chi tiết đặc điểm của đơn vị khảo sát và phân tích thực trạng công tác kế toán:

• Khái quát đơn vị: Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà thành lập ngày 12/01/2017, đại diện pháp luật là ông Kiều Minh Thiện, chịu sự quản lý của Chi cục Thuế khu vực Hương Điền. Doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong ngành bán buôn máy móc, thiết bị và phụ tùng máy khác (mã ngành 4659, gồm chi tiết: vòng bi, dây curoa, buly, băng tải, lưới sàn, con lăn, phốt, phụ tùng ô tô và đồ ngũ kim); bán buôn máy móc, phụ tùng máy nông nghiệp (mã 4653) và thiết bị lắp đặt xây dựng (mã 4663).
• Cơ cấu quản lý và bộ máy kế toán: Doanh nghiệp áp dụng mô hình quản lý tập trung đứng đầu là Giám đốc, Phó Giám đốc, dưới quyền là Phòng Kinh doanh, Phòng Tài chính - Kế toán và Bộ phận Kho - Thủ quỹ. Bộ máy kế toán tổ chức gọn nhẹ gồm 4 nhân sự: Kế toán trưởng (kiêm kế toán tổng hợp), Kế toán bán hàng, Kế toán kho và Kế toán công nợ.

Tiêu chí phân loại	Năm 2022 (Số lượng)	Năm 2022 (Tỷ lệ %)	Năm 2023 (Số lượng)	Năm 2023 (Tỷ lệ %)
Tổng số lao động	14	100,00	15	100,00
Theo giới tính:
- Nam	3	21,42	3	20,00
- Nữ	11	78,58	12	80,00
Theo trình độ chuyên môn:
- Đại học, Cao đẳng	11	78,58	12	80,00
- Trung cấp	2	14,28	2	13,33
- Lao động phổ thông	1	7,14	1	6,67

• Tình hình tài sản và nguồn vốn giai đoạn 2021 – 2023: Tổng tài sản và nguồn vốn có sự tăng trưởng liên tục: năm 2022 tăng 5,14% (tương ứng 353.916 đồng) so với năm 2021; năm 2023 tăng 5,84% (tương ứng 422.853 đồng) so với năm 2022.
  • Về tài sản: Tiền và các khoản tương đương tiền năm 2022 tăng 10.856 đồng (0,33%), năm 2023 tăng 118.352 đồng (3,72%). Các khoản phải thu năm 2022 tăng 60.505 đồng (3,04%), sang năm 2023 giảm 30,78%. Hàng tồn kho tăng liên tục, năm 2022 tăng 283.388 đồng (17,49%) và năm 2023 tăng mạnh 945.442 đồng (49,65%). Tài sản khác năm 2022 giảm 481 đồng (0,52%), năm 2023 giảm 13.443 đồng (14,98%).
  • Về nguồn vốn: Nợ phải trả năm 2022 tăng 48.587 đồng (13,57%), năm 2023 tăng đột biến 381.987 đồng (93,62%). Vốn chủ sở hữu năm 2022 tăng 304.329 đồng (4,68%) và năm 2023 tăng 40.866 đồng (0,60%).

Chỉ tiêu kết quả kinh doanh	Biến động 2022/2021 (Tăng/Giảm)	Biến động 2022/2021 (%)	Biến động 2023/2022 (Tăng/Giảm)	Biến động 2023/2022 (%)
1. Doanh thu bán hàng & CCDV	Tăng 1.127	+17,52	Tăng 884.609	+13,11
2. Doanh thu thuần	Tăng 1.127	+17,52	Tăng 884.609	+13,11
3. Giá vốn hàng bán	Tăng 1.078	+21,02	Tăng 810.530	+13,68
4. Lợi nhuận gộp	Giảm 23.951	-2,74	Tăng 73.079	+8,97
5. Doanh thu tài chính	Tăng 108.024	+60,33	Tăng 61.840	+21,54
6. Chi phí quản lý kinh doanh	Giảm 37.356	-4,65	Biến động	--
7. Lợi nhuận thuần từ HĐKD	Tăng 14.429	+35,49	Tăng 10.570	+18,42
8. Chi phí khác	Tăng 1.978	+20,68	Tăng 3.493	+44,03
9. Lợi nhuận sau thuế TNDN	Tăng 11.760	+45,97	Tăng 4.721	+12,97

• Thực hành hạch toán tại công ty:
  • Quy trình doanh thu: Bán hàng qua phương thức giao hàng trực tiếp hoặc đại lý; theo dõi trên TK 5111 thông qua hóa đơn GTGT điện tử (như số 0001433).
  • Quy trình chi phí: Giá vốn hàng bán (TK 632) tính trên cơ sở phiếu xuất kho (như phiếu xuất kho số 05, số 07). Chi phí quản lý kinh doanh phản ánh trên TK 6421 gắn với tiền lương, chi phí bán hàng. Chi phí khác (TK 811) tập hợp các khoản phạt, chi phí nghiệp vụ phát sinh ngoài hoạt động chính.
  • Kết chuyển cuối kỳ: Kế toán tập hợp doanh thu (TK 511, 515), chi phí (TK 632, 6421, 811, 821) vào TK 911 và xác định lãi chuyển sang TK 421.

Chương 3: Một số đánh giá và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà

Chương 3 tổng kết các đánh giá từ thực tế và đề xuất kiến nghị:

• Đánh giá ưu điểm: Bộ máy quản lý và kế toán được tổ chức tinh gọn, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng vị trí; áp dụng thống nhất chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; thực hiện đầy đủ việc mở sổ cái, sổ chi tiết các tài khoản chủ chốt (511, 515, 632, 6421, 811, 821, 911); việc kiểm soát hóa đơn, chứng từ phục vụ nghĩa vụ thuế đối với Chi cục Thuế khu vực Hương Điền được tuân thủ nghiêm túc.
• Đánh giá nhược điểm: Tỷ trọng hàng tồn kho đọng lớn qua các năm (tăng 49,65% trong năm 2023) gây ứ đọng vốn và tạo rủi ro quản lý bảo quản; các khoản nợ phải trả năm 2023 gia tăng đột biến (93,62%) cho thấy áp lực thanh toán và rủi ro bị phụ thuộc công nợ; sự phân tách giữa chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp còn hạn chế khi gộp chung vào chi phí quản lý kinh doanh; công tác luân chuyển chứng từ giữa bộ phận kho và kế toán đôi khi chưa đồng bộ.
• Hệ thống giải pháp đề xuất:
  • Tối ưu hóa công tác luân chuyển và quản lý chứng từ bán hàng, phiếu xuất nhập kho nhằm rút ngắn độ trễ ghi sổ.
  • Tăng cường kiểm soát hàng tồn kho, điều chỉnh chính sách mua hàng để hạn chế ứ đọng vật tư (vòng bi, dây curoa, phụ tùng máy móc).
  • Hoàn thiện việc phân loại và hạch toán chi phí chi tiết theo đúng chức năng (bóc tách rõ chi phí bán hàng và quản lý) để nâng cao chất lượng phân tích giá thành và lợi nhuận.
  • Kiểm soát nợ phải trả và cân đối nguồn tiền thanh toán nhằm bảo đảm uy tín thương mại và tính an toàn tài chính.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã làm rõ bức tranh thực tế về công tác kế toán và hiệu quả kinh doanh của Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà:

• Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ duy trì đà tăng trưởng ổn định trong suốt giai đoạn 2021 – 2023: năm 2022 tăng 17,52% (tương ứng tăng 1.127 đồng); năm 2023 tăng 13,11% (tương ứng tăng 884.609 đồng).
• Giá vốn hàng bán có mức biến động tương ứng với quy mô doanh thu: năm 2022 tăng 21,02% (tăng 1.078 đồng); năm 2023 tăng 13,68% (tăng 810.530 đồng). Sự gia tăng nhanh của giá vốn trong năm 2022 đã làm lợi nhuận gộp giảm 2,74% (giảm 23.951 đồng), trước khi phục hồi tăng 8,97% (tăng 73.079 đồng) vào năm 2023.
• Doanh thu hoạt động tài chính tăng trưởng liên tục: năm 2022 tăng 60,33% (tăng 108.024 đồng) và năm 2023 tăng 21,54% (tăng 61.840 đồng).
• Kết quả kinh doanh cuối cùng đạt mức tăng trưởng dương: Lợi nhuận sau thuế TNDN năm 2022 tăng 45,97% (tương ứng tăng 11.760 đồng); năm 2023 tiếp tục tăng 12,97% (tương ứng tăng 4.721 đồng).
• Chỉ ra các điểm nghẽn tài chính thực tế tại đơn vị: Sự tích tụ hàng tồn kho lên mức tăng 49,65% và nợ phải trả tăng mạnh 93,62% trong năm 2023, đòi hỏi doanh nghiệp phải kiểm soát tốt vốn lưu động.

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc phản ánh trung thực mô hình kế toán áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC tại một doanh nghiệp thương mại nhỏ kinh doanh thiết bị, phụ tùng máy móc tại Thừa Thiên Huế. Tác giả đã kết nối lý thuyết hạch toán với hệ thống biểu mẫu, sổ sách kế toán cụ thể, đồng thời đề xuất các giải pháp bám sát thực trạng hoạt động nội bộ của đơn vị.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số giới hạn do chính tác giả nêu ra trong lời cảm ơn và phần đặt vấn đề:

• Giới hạn thời gian thực tập và nguồn lực: Nghiên cứu được thực hiện trong thời gian thực tập ngắn hạn của sinh viên, do đó mức độ khảo sát thực tế và kinh nghiệm phân tích còn có những điểm yếu và sai sót nhất định.
• Phạm vi dữ liệu: Nghiên cứu mới đi sâu vào dữ liệu hạch toán chi tiết của năm tài chính 2023, các năm 2021 và 2022 chủ yếu dừng lại ở mức độ phân tích khái quát qua bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh tổng hợp.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang việc hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ gắn liền với công tác kế toán; phân tích sâu hơn chu kỳ luân chuyển vốn lưu động và quản trị hàng tồn kho trong bối cảnh các khoản phải thu và nợ phải trả có biến động mạnh; nghiên cứu ứng dụng phần mềm kế toán chuyên sâu để tự động hóa toàn diện quy trình lập báo cáo tài chính tại doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp đang chuẩn bị thực tập hoặc thực hiện khóa luận tốt nghiệp về đề tài kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Nhân viên kế toán tại các doanh nghiệp thương mại dịch vụ quy mô vừa và nhỏ: Cung cấp phương pháp hạch toán thực tế đối với các tài khoản 511, 515, 632, 642, 811, 821, 911 và quy trình luân chuyển chứng từ mua bán hàng hóa, máy móc phụ tùng.
• Phần đáng tham khảo nhất của công trình là hệ thống 11 sơ đồ hạch toán chi tiết gắn liền với Thông tư 133/2016/TT-BTC cùng chuỗi số liệu tài chính liên tục 3 năm (2021 – 2023), giúp người đọc nắm bắt được cách thức phân tích chỉ số tăng trưởng và lập các sổ cái kế toán từ chứng từ gốc.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà hoạt động trong ngành nghề chính nào và áp dụng chế độ kế toán gì?
Công ty hoạt động trong lĩnh vực buôn bán máy móc, thiết bị và phụ tùng máy khác (mã 4659 - chi tiết: vòng bi, dây curoa, buly, băng tải, lưới sàn, con lăn, phốt, phụ tùng ô tô và đồ ngũ kim); buôn bán máy móc nông nghiệp (mã 4653) và thiết bị xây dựng (mã 4663). Đơn vị áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC.

2. Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại công ty được thiết lập ra sao?
Bộ máy kế toán của công ty tổ chức tập trung gồm 4 vị trí: Kế toán trưởng (đồng thời đảm nhiệm vai trò kế toán tổng hợp), Kế toán bán hàng, Kế toán kho và Kế toán công nợ.

3. Kết quả kinh doanh và chỉ tiêu lợi nhuận sau thuế của công ty biến động như thế nào trong 3 năm 2021 – 2023?
Lợi nhuận sau thuế TNDN của công ty tăng trưởng qua các năm: năm 2022 tăng 45,97% (tương ứng tăng 11.760 đồng) so với năm 2021; năm 2023 tiếp tục tăng 12,97% (tương ứng tăng 4.721 đồng) so với năm 2022. Doanh thu thuần năm 2022 tăng 17,52% và năm 2023 tăng 13,11%.

4. Khóa luận chỉ ra rủi ro nào đáng lưu ý nhất trong cơ cấu tài sản và nguồn vốn của công ty năm 2023?
Nghiên cứu chỉ ra hai biến động lớn trong năm 2023: hàng tồn kho tăng mạnh 49,65% (tương đương 945.442 đồng) phản ánh tình trạng đọng vốn và bất cập trong bảo quản; đồng thời nợ phải trả tăng đột biến 93,62% (tương đương 381.987 đồng), cho thấy công ty tăng mức chiếm dụng vốn và đối mặt với áp lực thanh toán nghĩa vụ nợ.

5. Điểm khác biệt căn bản khi ghi nhận các khoản giảm trừ doanh thu và chi phí bán hàng theo Thông tư 133 tại công ty là gì?
Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC áp dụng tại công ty, không sử dụng các tài khoản giảm trừ doanh thu riêng biệt (TK 521) mà ghi nhận trực tiếp bên Nợ TK 511. Đối với chi phí, chi phí bán hàng được hạch toán vào tài khoản cấp hai TK 6421 thuộc TK 642 (Chi phí quản lý kinh doanh), thay vì tách thành TK 641 độc lập như ở Thông tư 200.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Phạm Văn Đôn đã phản ánh chi tiết thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Thương Mại Thiện Hà trong năm 2023, đặt trong mối liên hệ với dữ liệu tài chính 3 năm (2021 – 2023). Tác giả đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, chuẩn mực VAS 01, VAS 14 và đối chiếu trực tiếp với quy trình ghi sổ thực tế tại doanh nghiệp thương mại phụ tùng máy móc. Các phân tích đã làm rõ kết quả tăng trưởng lợi nhuận cũng như những hạn chế tồn đọng về hàng tồn kho và nợ phải trả, qua đó đề xuất hệ thống giải pháp tổ chức chứng từ và quản lý chi phí phù hợp với điều kiện vận hành của đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Tổng quan về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp nhỏ và vừa 1.1 Tổng quan về doanh thu 1.1 Khái niệm và phân loại: a) Khái niệm: - Căn cứ vào điều 56 Thông Tư 133/2016/TT-BTC, nguyên tắc kế toán doanh thu quy định: “Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp trừ phần vốn góp thêm của các cổ đông. Doanh thu được hạch toán ghi chép vào thời điểm mà xảy ra các giao dịch, khi thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được nhận, không phân biệt chưa thu tiền hay sẽ đã thu được tiền” - Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS14) Doanh thu và thu nhập khác được ban hành theo quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của BTC: điều số 3 quy định: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”. Điều số 4 nội dung chuẩn mực kế toán việt nam số 14 quy định: “Doanh thu chỉ bao gồm tổng giá trị của các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được. Các khoản thu hộ bên thứ ba không phải là nguồn lợi ích kinh tế, không làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp sẽ không được coi là doanh thu.

Các khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu làm tăng vốn chủ sở hữu nhưng không là doanh thu” Do đó dựa trên các khái niệm đã được trích dẫn từ các quy định khác nhau. Nhưng chúng ta có thể hiểu được là doanh thu là các khoản mà doanh nghiệp thu về được từ các khoản hoạt động tài chính, kinh doanh mua bán, cung cấp dịch vụ và các hoạt động khác của doanh nghiệp tại thời điểm phát sinh giao dịch. b) Phân loại doanh thu: Căn cứ theo thông tư 133/2016/TT-BTC, và dựa theo và cách quản lý và hoạt động của công ty ta có thể phân loại doanh thu theo nội dung như sau: 5 + Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là phần tiền doanh nghiệp thu được bằng các hoạt động mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, chiếc khấu hoa hồng,… + Doanh thu hoạt động tài chính là phần tiền mà doanh nghiệp nhận được từ các hoạt động tài chính như là các khoản tiền lãi cho vay, các khoản đầu tư, mua bán chứng khoán, lợi nhuận từ các cổ tức mà doanh nghiệp được chia từ các công ty mà doanh nghiệp có góp vốn và nắm giữ cổ phần. + Thu nhập khác là phần tiền mà doanh nghiệp nhận được không nằm trong các hoạt động kinh doanh chính mà nằm ở các khoản lợi nhuận từ đầu tư, lãi tiền cho vay, thanh lý tài sản,.2 Điều kiện ghi nhận doanh thu: Dựa trên chuẩn mực kế toán số 14 (VAS 14) về phần Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ và Theo điều 58 thông tư 133/2016/TT-BTC về điều kiện ghi nhận doanh thu Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu bán hàng khi thỏa mãn các điều kiện sau: + Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa + Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua + Doanh thu được xác định tương đối nhanh chóng.

Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa, đã mua theo những điều kiện đề ra, doanh nghiệp chỉ được hạch toán ghi nhận doanh thu khi những điều kiện đó không còn xảy ra và người mua không được quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa (trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa dưới hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác) + Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng; + Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại dịch vụ đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại dịch vụ đã cung cấp - Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ 6 đó - Xác định được phần việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo - Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó.2 Tổng quan về chi phí 1.1 Khái niệm và phân loại: a) Khái niệm: Căn cứ theo chuẩn mực kế toán việt nam số 01 (VAS 01– chuẩn mực chung) điều 31 mục (b) chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu. b) Phân loại chi phí: Dựa trên thông tư 133/2016/TT-BTC ban hành ngày 28/6/2016 ta có thể thấy chi phí gồm những loại sau: + Giá vốn hàng bán dùng để phản ánh trị giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, bất động sản đầu tư; giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp (đối với doanh nghiệp xây lắp) bán trong kỳ,.

+ Chi phí quản lý kinh doanh dùng để phản ánh các khoản chi phí quản lý kinh doanh bao gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp: Chi phí bán hàng bao gồm các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ, bao gồm các chi phí bán hàng, giới thiệu sản phẩm, quảng cáo sản phẩm, hoa hồng bán hàng, chi phí bảo hành sản phẩm, hàng hóa (trừ hoạt động xây lắp), chi phí bảo quản, đóng gói, vận chuyển, lương nhân viên bộ phận bán hàng (tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp,. Chi phí quản lý doanh nghiệp bao gồm các chi phí quản lý chung của doanh nghiệp bao gồm các chi phí về lương nhân viên bộ phận quản lý doanh nghiệp (tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp,.); bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn, bảo hiểm thất nghiệp của nhân viên quản lý doanh nghiệp;… + Chi phí tài chính dùng để phản ánh những khoản chi phí hoặc khoản lỗ của hoạt động tài chính bao gồm: - Chi phí lãi tiền vay, lãi mua hàng trả chậm, lãi thuê tài sản thuê tài chính. Chiết 7 khấu thanh toán cho người mua - Các khoản lỗ do thanh lý, nhượng bán các khoản đầu tư; chi phí giao dịch bán chứng khoán. Lỗ tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ; Lỗ tỷ giá hối đoái do đánh giá lại cuối kỳ các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ; Lỗ bán ngoại tệ.

+ Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp dùng để phản ánh chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp phát sinh trong năm làm căn cứ xác định kết quả hoạt động kinh doanh sau thuế của doanh nghiệp trong năm tài chính hiện hành.2 Điều kiện ghi nhận chi phí: Theo điều 59 của thông tư 133/2016/TT-BTC quy định về việc ghi nhận kế chi phí cụ thể như sau: + Việc ghi nhận chi phí khi chưa đến kỳ hạn thanh toán nhưng có khả năng chắc chắn sẽ phát sinh nhằm đảm bảo nguyên tắc thận trọng và bảo toàn vốn. Chi phí và khoản doanh thu do nó tạo ra phải được ghi nhận đồng thời theo nguyên tắc phù hợp. + Kế toán phải theo dõi chi tiết các khoản chi phí phát sinh theo yếu tố, tiền lương, nguyên vật liệu, chi phí mua ngoài, khấu hao TSCĐ. + Các khoản chi phí không được coi là chi phí được trừ theo quy định của Luật thuế TNDN nhưng có đầy đủ hóa đơn chứng từ và đã hạch toán đúng theo Chế độ kế toán thì không được ghi giảm chi phí kế toán mà chỉ điều chỉnh trong quyết toán thuế TNDN để làm tăng số thuế TNDN phải nộp.

+ Các tài khoản phản ánh chi phí không có số dư, cuối kỳ kế toán phải kết chuyển tất cả các khoản chi phí phát sinh trong kỳ để xác định kết quả kinh doanh.3 Tổng quan về xác định kết quả kinh doanh 1.1 Khái niệm: Căn cứ điều 68 thông tư 133/2016/TT-BTC quy định: Kết quả kinh doanh dùng để xác định và phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh và các hoạt động khác của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán. Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động khác. - Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và trị giá vốn hàng bán (gồm cả sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tư và dịch vụ, giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp, chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh bất 8 động sản đầu tư, như: chi phí khấu hao, chi phí sửa chữa, nâng cấp, chi phí cho thuê hoạt động, chi phí thanh lý, nhượng bán bất động sản đầu tư), chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. - Kết quả hoạt động tài chính là số chênh lệch giữa thu nhập của hoạt động tài chính và chi phí hoạt động tài chính.

- Kết quả hoạt động khác là phần chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác và các khoản chi phí khác và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp.2 Phương pháp xác định kết quả kinh doanh: Kết quả hoạt Doanh thu thuần Giá vốn hàng Chi phí quản lý động sản xuất, = về bán hàng và - bán - kinh doanh kinh doanh cung cấp dịch vụ Kết quả hoạt Doanh thu Chi phí tài động tài = hoạt động tài - chính chính chính Kết quả Thu nhập Chi phí = - hoạt động khác khác khác Việc xác định kết quả kinh doanh phải chỉ ra được rõ, đầy đủ, chính xác kết quả hoạt động kinh doanh trong 1 năm kế toán. Kết quả hoạt động kinh doanh phải được hạch toán chi tiết theo từng loại hoạt động .