Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP

Khóa luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty CP Đầu tư và Xây dựng TTP

• Tác giả: Nguyễn Thị Thảo Nhi
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đình Chiến
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại TTP

Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thi công xây lắp và cung ứng dịch vụ kỹ thuật. Bộ máy kế toán đóng vai trò cốt lõi trong việc quản trị nguồn lực tài chính. Đơn vị hiện áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Niên độ kế toán bắt đầu từ ngày 01/01 và kết thúc vào ngày 31/12 dương lịch hàng năm. Phương pháp hạch toán hàng tồn kho là kê khai thường xuyên. Đơn vị tính toán giá trị xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền. Tài sản cố định được trích khấu hao theo phương pháp đường thẳng. Thuế giá trị gia tăng áp dụng hình thức khấu trừ. Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh giữ vai trò then chốt trong vận hành. Chỉ tiêu doanh thu phản ánh quy mô sản xuất và năng lực trúng thầu của doanh nghiệp. Việc xác định chính xác lãi lỗ giúp ban giám đốc đưa ra quyết định đầu tư đúng đắn. Thông tin kế toán minh bạch còn tạo niềm tin vững chắc cho đối tác, nhà thầu phụ và ngân hàng. Hệ thống báo cáo tài chính chuẩn mực bảo đảm quyền lợi cổ đông và nghĩa vụ thuế nhà nước.

1.1. Chế độ kế toán và chính sách tài chính áp dụng

Công ty TTP tuân thủ các nguyên tắc kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Đơn vị ghi nhận tài sản cố định theo nguyên giá thực tế phát sinh. Chi phí khấu hao được phân bổ đều hàng tháng vào chi phí sản xuất chung hoặc chi phí quản lý. Hàng tồn kho được theo dõi chi tiết theo từng công trình cụ thể. Phương pháp bình quân gia quyền giúp phản ánh sát chi phí nguyên vật liệu xuất dùng. Kỳ kế toán áp dụng theo năm dương lịch từ đầu tháng một đến hết tháng mười hai. Hệ thống chứng từ ban đầu bao gồm biên bản nghiệm thu, hóa đơn điện tử và phiếu xuất kho. Mọi nghiệp vụ kinh tế đều có chứng từ gốc hợp lệ làm căn cứ ghi sổ.

1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán tại công ty

Bộ máy kế toán tại Công ty TTP được bố trí theo mô hình tập trung gọn nhẹ. Kế toán trưởng đứng đầu chịu trách nhiệm điều hành toàn bộ công tác tài chính. Dưới kế toán trưởng có kế toán tổng hợp phụ trách tổng hợp số liệu và lập báo cáo tài chính. Kế toán công trình chuyên trách theo dõi doanh thu, chi phí dở dang và công nợ từng dự án. Kế toán thanh toán phối hợp thủ quỹ thực hiện chi trả tiền mặt và giao dịch ngân hàng. Sự phân công rõ ràng giúp quy trình kiểm soát nội bộ diễn ra chặt chẽ. Mỗi nhân sự nắm vững nghiệp vụ chuyên môn được giao. Số liệu sổ sách được đối chiếu định kỳ nhằm hạn chế tối đa sai lệch thông tin.

II. Phân tích kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại TTP

Công tác hạch toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TTP đã bám sát chuẩn mực hiện hành. Đơn vị mở đầy đủ hệ thống sổ kế toán chi tiết và sổ tổng hợp. Tài khoản 511 ghi nhận doanh thu xây lắp khi biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành được hai bên ký duyệt. Giá vốn công trình được kết chuyển tương ứng từ tài khoản 154 sang tài khoản 632. Chi phí quản lý doanh nghiệp phản ánh qua tài khoản 642 và kết chuyển sang tài khoản 911 vào cuối kỳ. Toàn bộ doanh thu hoạt động tài chính và chi phí tài chính cũng được tập hợp đầy đủ. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại một số hạn chế nhất định cần khắc phục. Đặc thù thi công kéo dài qua nhiều kỳ kế toán gây áp lực lớn cho việc ước tính chi phí. Việc chậm hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu từ chủ đầu tư khiến thời điểm ghi nhận doanh thu đôi khi bị dời lại. Công nợ khách hàng chưa thu hồi kịp thời làm tăng rủi ro dòng tiền và phát sinh chi phí dự phòng. Một số chi phí chung phân bổ cho các công trình còn mang tính ước lượng tương đối.

2.1. Thực trạng quy trình ghi nhận doanh thu xây lắp

Doanh thu tại Công ty TTP phát sinh chủ yếu từ các gói thầu xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Kế toán chỉ ghi nhận doanh thu khi có biên bản nghiệm thu giai đoạn hoàn thành được đại diện tư vấn giám sát và chủ đầu tư phê duyệt. Hóa đơn giá trị gia tăng được xuất ngay sau khi ký biên bản thanh toán khối lượng. Kế toán ghi Có tài khoản 511 và ghi Nợ các tài khoản 112, 131. Thủ tục này bảo đảm tính pháp lý nhưng thời gian lập hồ sơ thường kéo dài. Sự chậm trễ của các bên liên quan khiến số liệu doanh thu trên sổ sách chưa phản ánh kịp tiến độ thi công thực tế tại công trường.

2.2. Khó khăn trong việc tập hợp chi phí và tính lãi lỗ

Công tác tập hợp chi phí thi công tại Công ty TTP chịu ảnh hưởng lớn từ biến động giá vật liệu. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành công trình. Do nhiều dự án thi công phân tán, chứng từ hóa đơn vận chuyển và nhân công thời vụ đôi khi chuyển về phòng kế toán chậm. Việc phân bổ chi phí máy thi công và chi phí chung cuối kỳ còn gặp nhiều khó khăn. Tài khoản 154 phải giữ số dư lớn do công trình dở dang kéo dài. Kết quả kinh doanh phản ánh trên tài khoản 911 vì vậy chưa bộc lộ toàn diện hiệu quả từng giai đoạn.

III. Giải pháp kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại TTP

Để nâng cao hiệu quả tài chính, Công ty TTP cần đồng bộ nhiều giải pháp cải tiến kế toán. Đơn vị cần hoàn thiện quy trình lập và luân chuyển chứng từ thi công. Mối quan hệ giữa đội ngũ kỹ sư công trường và kế toán viên phải được kết nối liên tục. Việc đối soát khối lượng dở dang cần thực hiện đều đặn theo tuần hoặc tháng. Kế toán cần phân loại chi tiết các khoản mục chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp theo từng mã dự án. Điều này giúp kiểm soát định mức tiêu hao nguyên vật liệu chính xác hơn. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần đẩy mạnh ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng ngành xây lắp. Việc tự động hóa giúp giảm thiểu sai sót do nhập liệu thủ công. Doanh nghiệp cần xây dựng quy chế thu hồi công nợ chặt chẽ nhằm tránh ứ đọng vốn. Việc đánh giá rủi ro khách hàng cần tiến hành trước khi ký kết hợp đồng thầu. Đội ngũ nhân sự kế toán cũng cần được bồi dưỡng thường xuyên về các chính sách thuế mới. Công tác quản lý tài chính chuẩn mực sẽ tối ưu hóa lợi nhuận ròng cho công ty.

3.1. Hoàn thiện chứng từ và thời điểm ghi nhận doanh thu

Công ty TTP cần quy định mốc thời gian chốt khối lượng xây dựng hàng tháng. Bộ phận kỹ thuật phải phối hợp cùng tư vấn giám sát để nghiệm thu từng phần việc đã làm. Ngay sau khi ký biên bản xác nhận, hồ sơ thanh toán cần chuyển ngay về phòng kế toán trong 48 giờ. Quy trình luân chuyển nhanh chứng từ giúp kế toán xuất hóa đơn đúng thời hạn theo quy định thuế. Doanh nghiệp tránh được các khoản phạt hành chính do lập hóa đơn chậm trễ. Việc phản ánh doanh thu kịp thời còn giúp công ty quản lý sát sao dòng tiền và nguồn thu thực tế từ chủ đầu tư.

3.2. Kiểm soát chi phí giá vốn và quản lý công nợ dự án

Kiểm soát chi phí giá vốn đòi hỏi công ty phải lập định mức tiêu hao nguyên vật liệu cho từng công trình. Thủ kho chỉ xuất kho vật tư khi có phiếu duyệt đúng định mức kỹ thuật. Mọi khoản chênh lệch vượt định mức phải được kỹ sư trưởng giải trình rõ nguyên nhân. Đối với khoản mục công nợ khách hàng, phòng kế toán cần lập bảng theo dõi tuổi nợ theo từng tuần. Ban lãnh đạo nên áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán để khuyến khích đối tác trả nợ sớm. Biện pháp này giúp doanh nghiệp tái đầu tư nguồn vốn lưu động vào các gói thầu mới thuận lợi hơn.

IV. Kết luận kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại TTP

Hoàn thiện kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh là yêu cầu sống còn đối với Công ty TTP. Quá trình thi công xây dựng chứa đựng nhiều yếu tố biến động về thời gian và chi phí. Việc ghi nhận doanh thu đúng kỳ giúp đơn vị phản ánh trung thực kết quả kinh doanh. Báo cáo tài chính chuẩn xác tạo cơ sở vững chắc cho các quyết định chiến lược của hội đồng quản trị. Doanh nghiệp nắm bắt rõ tình hình sinh lời của từng gói thầu để cân đối nguồn lực. Áp dụng các biện pháp đổi mới sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty trên thị trường xây dựng. Hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ giúp phòng ngừa rủi ro thất thoát vật tư và công nợ xấu. Doanh nghiệp tối ưu hóa được chi phí quản lý và chi phí tài chính phát sinh. Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp luật và chuẩn mực kế toán bảo đảm doanh nghiệp phát triển bền vững. Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP sẽ khẳng định được vị thế uy tín vững chắc trong ngành thi công xây lắp.

4.1. Bài học thực tiễn trong công tác quản trị doanh thu

Thực tiễn tại Công ty TTP cho thấy quản trị doanh thu gắn liền với quản lý hồ sơ nghiệm thu kỹ thuật. Doanh nghiệp cần xây dựng sự phối hợp chặt chẽ giữa phòng kỹ thuật và phòng kế toán. Kế toán không thể ghi nhận số liệu một cách độc lập nếu thiếu căn cứ khối lượng tại hiện trường. Việc nắm bắt tiến độ thi công thực tế giúp kế toán chủ động dự báo dòng tiền về. Đơn vị cần chủ động làm việc với chủ đầu tư để tháo gỡ vướng mắc trong khâu thanh quyết toán. Bài học này giúp doanh nghiệp giảm thiểu công nợ tồn đọng kéo dài qua nhiều kỳ kinh doanh.

4.2. Khả năng ứng dụng giải pháp cho doanh nghiệp xây lắp

Các giải pháp cải tiến kế toán tại TTP mang tính thực tiễn cao cho toàn ngành xây lắp. Mô hình phân bổ chi phí chi tiết theo từng hạng mục công trình có thể áp dụng rộng rãi. Việc chuẩn hóa chứng từ thanh toán giữa nhà thầu và tư vấn giám sát giúp đẩy nhanh tiến độ ghi nhận doanh thu. Các doanh nghiệp xây dựng khác có thể học hỏi cách thức kiểm soát kho vật tư theo định mức kỹ thuật. Sự kết hợp giữa phần mềm kế toán số hóa và quản trị công nợ mang lại hiệu quả vận hành vượt trội. Đây là nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng lâu dài của mọi nhà thầu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới và Việt Nam giai đoạn hậu đại dịch Covid-19 đối mặt với nhiều biến động phức tạp, các yếu tố như lạm phát gia tăng, gián đoạn chuỗi cung ứng, chi phí tài chính leo thang và giá nguyên vật liệu đầu vào tăng cao đã tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, đặc biệt là khối doanh nghiệp xây dựng. Do đặc thù của ngành xây dựng, các dự án và công trình thường có quy mô giá trị lớn, chu kỳ thi công kéo dài qua nhiều năm tài chính. Doanh thu của doanh nghiệp xây lắp không phát sinh ngay lập tức tại một thời điểm mà được ghi nhận theo tiến độ kế hoạch hoặc theo từng biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành bàn giao. Thực tế này tiềm ẩn rủi ro sai lệch trong công tác kế toán; nếu việc ghi nhận doanh thu và tập hợp chi phí không chính xác, báo cáo tài chính sẽ phản ánh sai thực trạng hiệu quả hoạt động, gây ảnh hưởng đến dòng tiền, uy tín doanh nghiệp và nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước.

Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thi công xây dựng và phát triển bất động sản (khu đô thị, nhà ở, công trình thương mại) tại địa bàn tỉnh Nghệ An. Các dự án quy mô lớn đòi hỏi doanh nghiệp phải thiết lập quy trình kế toán chặt chẽ nhằm kiểm soát chi phí đầu vào (vật liệu, nhân công, chi phí máy thi công, lãi vay) và hạch toán doanh thu đúng kỳ. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tác giả Nguyễn Thị Thảo Nhi đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá thực trạng công tác hạch toán và đề xuất các giải pháp hoàn thiện cho đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định rõ ràng:

1. Mục tiêu tổng quát: Đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP (tỉnh Nghệ An), từ đó rút ra nhận xét và đề xuất các biện pháp hoàn thiện.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Tổng quan và hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp theo chế độ kế toán hiện hành.
   • Phản ánh và phân tích thực trạng tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP trong năm tài chính 2024.
   • Đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề xuất các biện pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại công ty trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng tổ chức công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Phòng Tài chính – Kế toán của Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP (Số 105 Lý Tự Trọng, xóm 20, xã Nghi Phú, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An).
• Phạm vi thời gian: Đánh giá tình hình hoạt động kinh doanh, tài sản, nguồn vốn và lao động của công ty trong giai đoạn 3 năm từ 2021 đến 2023; số liệu thực tế về chứng từ, sổ sách hạch toán kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh được thu thập và phân tích chuyên sâu trong năm tài chính 2024.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp ghi sổ, tài khoản sử dụng và kỹ thuật hạch toán doanh thu bán hàng, doanh thu tài chính, thu nhập khác, giá vốn hàng bán, chi phí tài chính, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí khác, chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp và quy trình kết chuyển xác định kết quả kinh doanh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành:

• Khung pháp lý và chuẩn mực: Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp (các Điều 78, 79, 80, 81, 82, 89, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96); Chuẩn mực kế toán số 15 (VAS 15) về "Hợp đồng xây dựng" ban hành theo Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31/12/2002 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
• Khái niệm và nguyên tắc ghi nhận doanh thu hợp đồng xây dựng: Doanh thu hợp đồng xây dựng bao gồm doanh thu ban đầu ghi trong hợp đồng cùng các khoản tăng giảm, tiền thưởng và các khoản thanh toán khác có khả năng làm thay đổi doanh thu và xác định được một cách đáng tin cậy. Doanh thu được hạch toán theo 2 phương thức:
  • Trường hợp hợp đồng quy định thanh toán theo tiến độ kế hoạch: Doanh thu và chi phí được ghi nhận tương ứng với phần công việc hoàn thành do nhà thầu tự xác định tại ngày lập báo cáo tài chính, không phụ thuộc vào hóa đơn thanh toán theo tiến độ đã xuất hay chưa.
  • Trường hợp hợp đồng quy định thanh toán theo giá trị khối lượng thực hiện: Doanh thu được ghi nhận tương ứng với phần công việc hoàn thành được khách hàng xác nhận nghiệm thu trong kỳ và phản ánh trên hóa đơn đã lập.
• Hệ thống chi phí và xác định kết quả kinh doanh: Giá vốn hàng bán (TK 632) phản ánh giá thành sản xuất thực tế của sản phẩm xây lắp bàn giao; chi phí tài chính (TK 635) phản ánh lãi vay, chiết khấu thanh toán, lỗ tỷ giá; chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642) tập hợp chi phí quản lý, lương nhân viên quản lý, khấu hao tài sản cố định văn phòng; chi phí khác (TK 811); chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành (TK 821, thuế suất phổ thông 20%). Kết quả kinh doanh cuối cùng được tập hợp qua TK 911 và kết chuyển vào TK 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả kết hợp giữa thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, tổng hợp giáo trình, sách chuyên khảo, quy định pháp luật, chuẩn mực kế toán để xây dựng khung lý thuyết.
• Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp kế toán trưởng, kế toán tổng hợp và các nhân viên phòng kế toán để nắm bắt quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp nhập liệu phần mềm và những vướng mắc phát sinh.
• Phương pháp quan sát: Quan sát quy trình làm việc thực tế, thao tác ghi sổ kế toán trên máy tính và kiểm soát luân chuyển chứng từ tại văn phòng.
• Phương pháp thu thập số liệu: Trích lục hệ thống chứng từ gốc, hóa đơn giá trị gia tăng, giấy báo có, giấy báo nợ ngân hàng, sổ nhật ký chung, sổ chi tiết các tài khoản và tờ khai quyết toán thuế năm 2024.
• Phương pháp xử lý số liệu: Sử dụng kỹ thuật phân tích, tổng hợp và so sánh số liệu tài chính qua 3 năm (2021–2023) để đánh giá biến động quy mô nguồn vốn, tài sản và kết quả kinh doanh; đồng thời hệ thống hóa nghiệp vụ thực tế thành các sơ đồ hạch toán.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh

Chương 1 hệ thống hóa toàn bộ các quy định lý thuyết về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Tác giả làm rõ nội dung bản chất, điều kiện ghi nhận, kết cấu tài khoản, chứng từ và sơ đồ luân chuyển hạch toán cho từng phần hành:

• Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 511) cùng các khoản giảm trừ doanh thu (TK 521: chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại); chứng từ sử dụng gồm hóa đơn giá trị gia tăng, biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành, biên bản nghiệm thu thanh toán giá trị công trình.
• Kế toán doanh thu hoạt động tài chính (TK 515) và thu nhập khác (TK 711): Hạch toán các khoản lãi tiền gửi ngân hàng, lãi cho vay, cổ tức, lợi nhuận được chia, chênh lệch tỷ giá và các khoản thu phạt vi phạm hợp đồng, thu nợ khó đòi đã xử lý, thanh lý tài sản cố định.
• Kế toán giá vốn hàng bán (TK 632): Tập hợp giá thành sản xuất công trình xây lắp hoàn thành từ TK 154, chi phí sản xuất chung cố định không phân bổ, hao hụt mất mát hàng tồn kho, và trích lập/hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho. Trình bày 3 phương pháp tính giá trị hàng xuất kho (giá đích danh, bình quân gia quyền, nhập trước xuất trước - FIFO).
• Kế toán chi phí hoạt động: Chi phí tài chính (TK 635 - lãi vay, chiết khấu thanh toán), chi phí bán hàng (TK 641), chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642 - tiền lương quản lý, bảo hiểm trích theo lương gồm BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ, khấu hao tài sản cố định, dịch vụ mua ngoài, dự phòng nợ phải thu khó đòi), chi phí khác (TK 811).
• Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (TK 821) với mức thuế suất phổ thông 20% trên thu nhập tính thuế sau khi trừ các khoản miễn thuế và chuyển lỗ.
• Kế toán xác định kết quả kinh doanh (TK 911): Cơ chế kết chuyển doanh thu, thu nhập bên Có và kết chuyển chi phí bên Nợ để xác định lãi/lỗ đưa về TK 421. Nội dung lý luận được tổng hợp thành 10 sơ đồ hạch toán chuẩn tắc.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP

Chương 2 phản ánh toàn diện bức tranh tổ chức và thực hành kế toán tại đơn vị thực tập:

• Giới thiệu chung: Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP (TTP Construction and Investment Joint Stock Company), mã số thuế 2901980118, thành lập ngày 08/05/2019 theo Giấy phép kinh doanh do Phòng Đăng ký kinh doanh - Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nghệ An cấp. Trụ sở đặt tại số 105 Lý Tự Trọng, xóm 20, xã Nghi Phú, TP Vinh, Nghệ An, do ông Hoàng Đăng Quý làm Giám đốc đại diện pháp luật.
• Bộ máy quản trị và kế toán:
  • Cơ cấu quản lý tổ chức theo mô hình trực tuyến - chức năng gồm: Giám đốc phụ trách chung; 3 phòng ban chức năng (Phòng Hành chính – Nhân sự, Phòng Dự án, Phòng Kế toán – Tài chính) và Ban Quản lý dự án.
  • Bộ máy kế toán tổ chức gọn nhẹ gồm 3 nhân sự: Kế toán trưởng (điều hành, lập báo cáo tài chính, kê khai thuế, kiểm soát tuân thủ), Kế toán tổng hợp (thu thập, phân loại chứng từ, theo dõi doanh thu - chi phí từng công trình, theo dõi công nợ, đối chiếu sổ sách), và Thủ quỹ (quản lý quỹ tiền mặt, thực hiện thu chi theo phiếu duyệt, đối chiếu ngân hàng).
• Chế độ và chính sách kế toán áp dụng:
  • Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
  • Kỳ kế toán theo năm dương lịch (01/01 đến 31/12); đơn vị tiền tệ ghi sổ: Đồng Việt Nam (VND).
  • Phương pháp hạch toán hàng tồn kho: Kê khai thường xuyên; phương pháp tính giá trị hàng tồn kho xuất kho: Bình quân gia quyền; nguyên tắc ghi nhận tài sản: Giá gốc; phương pháp khấu hao tài sản cố định: Đường thẳng.
  • Phương pháp tính thuế GTGT: Phương pháp khấu trừ. Hình thức kế toán: Kế toán máy vi tính với hệ thống báo cáo tài chính chuẩn mực (Báo cáo tình hình tài chính Mẫu B01-DN).
  • Phương thức thanh toán: Áp dụng thanh toán tiền mặt đối với giao dịch dưới 20 triệu đồng; áp dụng chuyển khoản ngân hàng đối với giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên (đây là phương thức thanh toán chủ yếu của công ty).
• Thực tế hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong năm 2024: Tác giả minh họa cụ thể qua hệ thống 29 biểu mẫu, chứng từ và sổ kế toán thực tế:

Phần hành kế toán	Chứng từ gốc căn cứ	Sổ sách kế toán ghi nhận	Tài khoản sử dụng
Doanh thu bán hàng và CCDV	Hóa đơn GTGT số 00000002, Hóa đơn GTGT số 00000003	Sổ Nhật ký chung, Sổ chi tiết TK 511	TK 511, TK 112, TK 131, TK 33311
Doanh thu tài chính	Giấy báo có của ngân hàng	Sổ Nhật ký chung, Sổ chi tiết TK 515	TK 515, TK 112
Thu nhập khác	Chứng từ kế toán, Hóa đơn GTGT	Sổ Nhật ký chung, Sổ chi tiết TK 711	TK 711, TK 111, TK 112
Giá vốn hàng bán	Hóa đơn GTGT số 00000015, bảng phân bổ chi phí	Sổ Nhật ký chung, Sổ chi tiết TK 154, Sổ chi tiết TK 632	TK 632, TK 154
Chi phí tài chính	Giấy báo nợ Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank)	Sổ Nhật ký chung, Sổ chi tiết TK 635	TK 635, TK 112
Chi phí quản lý doanh nghiệp	Hóa đơn GTGT số 00000260, bảng thanh toán lương	Sổ Nhật ký chung, Sổ chi tiết TK 642	TK 642, TK 111, TK 112, TK 331, TK 334
Chi phí khác	Chứng từ kế toán nội bộ	Sổ Nhật ký chung, Sổ chi tiết TK 811	TK 811, TK 111, TK 112
Chi phí thuế TNDN	Tờ khai quyết toán thuế TNDN năm 2024	Sổ Nhật ký chung, Sổ chi tiết TK 821	TK 821, TK 3334
Xác định kết quả kinh doanh	Phiếu kế toán kết chuyển cuối kỳ	Sổ Nhật ký chung, Sổ chi tiết TK 911	TK 911 kết chuyển sang TK 421

Chương 3: Một số biện pháp hoàn thiện kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP

Trong chương này, tác giả thực hiện đánh giá toàn diện công tác kế toán của đơn vị:

• Đánh giá về tổ chức bộ máy: Bộ máy kế toán tinh gọn, phân công nhiệm vụ phù hợp với quy mô vừa và nhỏ; tuy nhiên nhân sự ít dẫn đến tình trạng kiêm nhiệm, áp lực công việc dồn vào các thời điểm quyết toán công trình.
• Đánh giá về công tác chuyên môn: Quy trình lập chứng từ, ghi nhận doanh thu và hạch toán chi phí tuân thủ Thông tư 200/2014/TT-BTC; áp dụng kế toán máy giúp nâng cao năng suất xử lý. Tuy vậy, công tác kế toán vẫn bộc lộ một số nhược điểm như việc phân bổ chi phí chung cho từng công trình đôi khi chưa thật kịp thời; chứng từ chi phí quản lý mua ngoài dồn ứ; việc theo dõi chi tiết công nợ khách hàng xây dựng cần chặt chẽ hơn để kiểm soát dòng tiền.
• Các giải pháp hoàn thiện: Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp tập trung vào cải tiến quy trình luân chuyển chứng từ nghiệm thu, tăng cường ứng dụng phần mềm kế toán chuyên sâu, hoàn thiện tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất kinh doanh dở dang theo từng hạng mục công trình và nâng cao năng lực kiểm soát nội bộ trong ghi nhận doanh thu - kết quả kinh doanh.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể gắn liền với số liệu và thực tiễn của đơn vị khảo sát:

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp xây lắp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và Chuẩn mực kế toán số 15 (VAS 15).
• Khảo sát và phản ánh trung thực thực trạng công tác hạch toán tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP trong năm 2024, minh chứng bằng hệ thống dữ liệu thực tế gồm 29 biểu mẫu, sổ sách, tờ khai quyết toán thuế TNDN và các hóa đơn GTGT tiêu biểu (số 00000002, 00000003, 00000015, 00000260) cùng chứng từ ngân hàng VietinBank.
• Làm rõ quy trình vận hành kế toán máy và hệ thống tài khoản áp dụng tại đơn vị (TK 511, 515, 711, 632, 635, 642, 811, 821, 911), chỉ ra tính tương thích của hệ thống kế toán doanh nghiệp đối với các quy định pháp lý hiện hành.
• Nhận diện đúng các ưu điểm và hạn chế trong công tác kế toán của công ty, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp mang tính ứng dụng thực tế nhằm hoàn thiện quy trình quản lý doanh thu, kiểm soát chi phí và tính toán chính xác lợi nhuận tại doanh nghiệp xây dựng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận ghi nhận một số hạn chế do tác giả tự xác định và giới hạn phạm vi nghiên cứu:

• Hạn chế về phạm vi và dữ liệu: Đề tài là nghiên cứu trường hợp điển hình (case study) tại một doanh nghiệp cụ thể là Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP tại Nghệ An; các phân tích nghiệp vụ hạch toán chuyên sâu chỉ giới hạn trong dữ liệu của năm tài chính 2024, trong khi chu kỳ các công trình xây dựng thường kéo dài qua nhiều năm tài khóa.
• Hạn chế về kinh nghiệm thực tế: Như tác giả đã nêu trong lời cảm ơn, do kinh nghiệm thực tế và kiến thức chuyên môn ban đầu còn có những giới hạn nhất định nên bài khóa luận chưa đi sâu so sánh đối chiếu với các mô hình kế toán của các doanh nghiệp xây dựng cùng quy mô trong khu vực.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang việc theo dõi toàn bộ vòng đời hợp đồng xây dựng qua nhiều năm tài chính liên tiếp; đánh giá chi tiết hơn tác động của biến động giá vật liệu xây dựng đến giá vốn (TK 632) và hiệu quả hạch toán chi phí thuế TNDN hoãn lại theo các chuẩn mực kế toán cập nhật.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Tài liệu cung cấp một bài mẫu hoàn chỉnh về phương pháp nghiên cứu thực trạng kế toán tại một doanh nghiệp xây lắp và kinh doanh bất động sản; cách thức trình bày hệ thống chứng từ, sổ sách, và tài khoản theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Nhân viên kế toán tại các doanh nghiệp xây dựng: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về quy trình hạch toán doanh thu theo hợp đồng xây dựng, kỹ thuật phân bổ giá vốn từ TK 154 sang TK 632, hạch toán lãi vay ngân hàng (chứng từ VietinBank) vào TK 635, và quy trình kết chuyển tài khoản 911 phục vụ lập tờ khai quyết toán thuế TNDN.
• Người làm đề tài nghiên cứu tương tự: Cung cấp khung phương pháp luận kết hợp phỏng vấn, quan sát và trích xuất dữ liệu kế toán thực tế có độ tin cậy cao.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu tại doanh nghiệp nào và do ai thực hiện?
Khóa luận do sinh viên Nguyễn Thị Thảo Nhi (MSV: 21K4050384), chuyên ngành Kế toán, Khoa Kế toán – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Đình Chiến vào tháng 3 năm 2025. Nghiên cứu khảo sát tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP, có trụ sở tại số 105 Lý Tự Trọng, xã Nghi Phú, TP Vinh, Nghệ An.

2. Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP đang áp dụng những chế độ và chính sách kế toán nào?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Niên độ kế toán theo năm dương lịch (01/01 - 31/12), đơn vị tiền tệ VND. Doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá hàng tồn kho theo phương pháp bình quân gia quyền, tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng trên hệ thống kế toán máy vi tính.

3. Theo cơ sở lý luận của khóa luận, doanh thu hợp đồng xây dựng được ghi nhận theo những trường hợp nào?
Theo Điều 79 Thông tư 200/2014/TT-BTC và Chuẩn mực VAS 15, việc ghi nhận doanh thu hợp đồng xây dựng được chia làm hai trường hợp: (1) Hợp đồng quy định thanh toán theo tiến độ kế hoạch: Doanh thu được ghi nhận tương ứng với phần công việc hoàn thành do nhà thầu tự xác định vào ngày lập báo cáo tài chính, không phụ thuộc vào hóa đơn thanh toán; (2) Hợp đồng quy định thanh toán theo giá trị khối lượng thực hiện: Doanh thu được ghi nhận tương ứng với phần công việc hoàn thành đã được khách hàng nghiệm thu xác nhận trong kỳ và phản ánh trên hóa đơn đã lập.

4. Cơ cấu bộ máy kế toán tại Công ty TTP được tổ chức như thế nào?
Bộ máy kế toán của công ty gồm 3 vị trí chức danh chính: Kế toán trưởng phụ trách điều hành chung, lập báo cáo tài chính, kê khai thuế và tham mưu tài chính cho Giám đốc; Kế toán tổng hợp phụ trách thu thập, phân loại chứng từ, theo dõi doanh thu - chi phí từng công trình, quản lý công nợ và lập báo cáo quản trị; Thủ quỹ chịu trách nhiệm trực tiếp thu, chi và kiểm soát quỹ tiền mặt theo chứng từ hợp lệ.

5. Những chứng từ thực tế nào trong năm 2024 được tác giả trích dẫn để minh họa quy trình hạch toán?
Tác giả đã trích dẫn hệ thống chứng từ thực tế phát sinh tại công ty gồm: Hóa đơn GTGT số 00000002 và 00000003 (doanh thu bán hàng), Hóa đơn GTGT số 00000015 (giá vốn), Hóa đơn GTGT số 00000260 (chi phí quản lý), Giấy báo có ngân hàng, Giấy báo nợ của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank), các chứng từ kế toán nội bộ, hệ thống Sổ Nhật ký chung, Sổ chi tiết các TK 154, 511, 515, 632, 635, 642, 711, 811, 821, 911 và Tờ khai quyết toán thuế TNDN năm 2024.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Thảo Nhi đã hoàn thành đầy đủ các mục tiêu nghiên cứu đề ra, phản ánh chi tiết thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng TTP trong năm 2024 dựa trên cơ sở Thông tư 200/2014/TT-BTC và Chuẩn mực kế toán số 15. Tác giả đã tổng hợp và phân tích một hệ thống dữ liệu thực chứng phong phú thông qua 29 biểu mẫu, sổ kế toán và tờ khai thuế thực tế, làm rõ cơ chế luân chuyển chứng từ cũng như hạch toán các phần hành doanh thu và chi phí trong doanh nghiệp xây dựng. Các đánh giá ưu nhược điểm và biện pháp hoàn thiện được xây dựng bám sát thực tiễn hoạt động của công ty, mang lại giá trị tham khảo thiết thực về mặt học thuật và nghiệp vụ kế toán ứng dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1. Những vấn đề chung về kế toán doanh thu trong doanh nghiệp 1. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Theo điều 78 thông tư 200/2014/TT-BTC quy định “Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp ngoại trừ phần đóng góp thêm của các cổ đông. Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền.” Theo chuẩn mực kế toán số 15 – Hợp đồng xây dựng, ban hành và công bố theo Quyết định số 165/202/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2002 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định: “ Doanh thu của hợp đồng xây dựng bao gồm: doanh thu ban đầu được ghi trong hợp đồng và các khoản tăng, giảm khi thực hiện hợp đồng, các khoản tiền thưởng và các khoản thanh toán khác nếu các khoản này có khả năng làm thay đổi doanh thu, và có thể xác định được một cách đáng tin cây.

Điều kiện ghi nhận doanh thu Theo Điều 79, thông tư 200/2014/TT-BTC quy định về việc ghi nhận doanh thu của hợp đồng xây dựng được ghi nhận theo 2 trường hợp sau: a. Trường hợp hợp đồng xây dựng quy định nhà thầu thanh toán theo tiến độ kế hoạch, khi kết quả thực hiện hợp đồng xây dựng được ước tính một cách đáng tin cậy thì doanh thu và chi phí liên quan đến hợp đồng được ghi nhận tương ứng với phần công việc đã hoàn thành do nhà thầu tự xác định vào ngày lập báo cáo tài chính mà không phụ thuộc vào hóa đơn thanh toán theo tiến độ kế hoạch đã lập hay chưa và số tiền ghi trên hóa đơn là bao nhiêu. Trường hợp hợp đồng xây dựng quy định nhà thầu được thanh toán theo giá trị khối lượng thực hiện, khi kết quả thực hiện hợp đồng xây dựng được xác định một cách đáng tin cậy và được khách hàng xác nhận, thì doanh thu và chi phí liên quan đến hợp đồng được ghi nhận tương ứng với phần công việc đã hoàn thành được khách hàng xác nhận trong kỳ được phản ánh trên hóa đơn đã lập. Các khoản giảm trừ doanh thu Theo Điều 81, thông tư 200/2014/TT-BTC quy định về các khoản giảm trừ doanh thu là các khoản được điều chỉnh giảm trừ vào doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ phát sinh trong kỳ, gồm: Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại.

Các khoản giảm trừ doanh thu không phản ánh các khoản thuế được giảm trừ vào doanh thu như thuế GTGT đầu ra phải nộp tính theo phương pháp trực tiếp.” - Chiết khấu thương mại: Là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn. - Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho người mua do sản phẩm, hàng hóa kém, mất phẩm chất hay không đúng quy cách theo quy định trong hợp đồng kinh tế. - Hàng bán bị trả lại là khoản giảm trừ dùng để phản ánh giá trị của số sản phẩm, hàng hóa bị khách hàng trả lại do các nguyên nhân: Vi phạm cam kết, vi phạm hợp đồng kinh tế, hàng bị kém, mất phẩm chất, không đúng chủng loại, quy cách. Doanh thu hoạt động tài chính Theo Điều 80, thông tư 200/2014/TT-BTC quy định: “Doanh thu hoạt động tài chính là doanh thu tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức, lợi nhuận được chia và doanh thu hoạt động tài chính khác của doanh nghiệp, bao gồm: - Tiền lãi: Lãi cho vay, lãi tiền gửi Ngân hàng, lãi bán hàng trả chậm, trả góp, lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu, chiết khấu thanh toán được hưởng do mua hàng hóa, dịch vụ,.

- Cổ tức, lợi nhuận được chia cho giai đoạn sau ngày đầu tư; - Thu nhập về hoạt động đầu tư mua, bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn; - Lãi chuyển nhượng vốn khi thanh lý các khoản vốn góp liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết, đầu tư vào công ty con, đầu tư vốn khác - Thu nhập về các hoạt động đầu tư khác - Lãi tỷ giá hối đoái, gồm cả lãi do bán ngoại tệ khác - Các khoản doanh thu hoạt động tài chính khác. Thu nhập khác Theo Điều 93, thông tư 200/2014/TT-BTC: “Thu nhập khác là các khoản thu nhập khác ngoài hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: - Thu nhập từ nhượng bán, thanh lý TSCĐ; - Chênh lệch giữa giá trị hợp lý tài sản được chia từ BCC cao hơn chi phí đầu tư xây dựng tài sản đồng kiểm soát; - Chênh lệch lãi do đánh giá lại vật tư, hàng hoá, tài sản cố định đưa đi góp vốn liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết, đầu tư dài hạn khác; - Thu nhập từ nghiệp vụ bán và thuê lại tài sản; - Các khoản thuế phải nộp khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ nhưng sau đó được giảm, được hoàn (thuế xuất khẩu được hoàn, thuế GTGT, TTĐB, BVMT phải nộp nhưng sau đó được giảm); - Thu tiền được phạt do khách hàng vi phạm hợp đồng; - Thu tiền bồi thường của bên thứ ba để bù đắp cho tài sản bị tổn thất (ví dụ thu tiền bảo hiểm được bồi thường, tiền đền bù di dời cơ sở kinh doanh và các khoản có tính chất tương tự); - Thu các khoản nợ khó đòi đã xử lý xóa sổ; - Thu các khoản nợ phải trả không xác định được chủ; - Các khoản tiền thưởng của khách hàng liên quan đến tiêu thụ hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ không tính trong doanh thu (nếu có); - Thu nhập quà biếu, quà tặng bằng tiền, hiện vật của các tổ chức, cá nhân tặng cho doanh nghiệp; - Giá trị số hàng khuyến mại không phải trả lại; - Các khoản thu nhập khác ngoài các khoản nêu trên. Những vấn đề chung về kế toán Xác định kế toán doanh thu 1. Khái niệm chi phí Theo Điều 82 “Nguyên tắc kế toán các khoản chi phí” Thông tư 200/2014/ TT- BTC: “Chi phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân biệt đã chi tiền hay chưa.

Giá vốn hàng bán a. Khái niệm Theo Điều 89 thông tư 200/2014/TT-BTC quy định: “Giá vốn hàng bán phản ánh giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, bất động sản đầu tư; giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp (đối với doanh nghiệp xây lắp) bán trong kỳ. Ngoài ra, còn dùng để phản ánh các chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản đầu tư như: chi phí khấu hao; chi phí sửa chữa; chi phí nghiệp vụ cho thuê BĐS đầu tư theo phương thức cho thuê hoạt động (trường hợp phát sinh không lớn); chi phí nhượng bán, thanh lý BĐS đầu tư…” b. Các phương pháp tính giá vốn hàng xuất kho Theo Điều 23, thông tư 200/2014/TT-BTC quy định: “Khi xác định giá trị hàng tồn kho cuối kỳ, doanh nghiệp áp dụng theo một trong các phương pháp sau: - Phương pháp tính theo giá đích danh: Phương pháp tính theo giá đích danh được áp dụng dựa trên giá trị thực tế của từng thứ hàng hoá mua vào, từng thứ sản phẩm sản xuất ra nên chỉ áp dụng cho các doanh nghiệp có ít mặt hàng hoặc mặt hàng ổn định và nhận diện được.

- Phương pháp bình quân gia quyền: Theo phương pháp bình quân gia quyền, giá trị của từng loại hàng tồn kho được tính theo giá trị trung bình của từng loại hàng tồn kho đầu kỳ và giá trị từng loại hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất trong kỳ. Giá trị trung bình có thể được tính theo từng kỳ hoặc sau từng lô hàng nhập về, phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của mỗi doanh nghiệp. - Phương pháp nhập trước, xuất trước (FIFO): Phương pháp nhập trước, xuất trước áp dụng dựa trên giả định là giá trị hàng tồn kho được mua hoặc được sản xuất trước thì được xuất trước, và giá trị hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là giá trị hàng tồn kho 8 được mua hoặc sản xuất gần thời điểm cuối kỳ. Theo phương pháp này thì giá trị hàng xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhập kho ở thời điểm đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ, giá trị của hàng tồn kho cuối kỳ được tính theo giá của hàng nhập kho ở thời điểm cuối kỳ hoặc gần cuối kỳ còn tồn kho.

Chi phí hoạt động tài chính Theo Điều 90, Thông tư 200/2014/TT-BTC: “Chi phí hoạt động tài chính phản ánh những khoản chi phí bao gồm các khoản chi phí hoặc các khoản lỗ liên quan đến các hoạt động đầu tư tài chính, chi phí cho vay và đi vay vốn, chi phí góp vốn liên doanh, liên kết, lỗ chuyển nhượng chứng khoán ngắn hạn, chi phí giao dịch bán chứng khoán; Dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh, dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác, khoản lỗ phát sinh khi bán ngoại tệ, lỗ tỷ giá hối đoái. Chi phí bán hàng Theo Điều 91, Thông tư 200/2014/TT-BTC: “Chi phí bán hàng bao gồm các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ bao gồm các chi phí chào hàng, giới thiệu sản phẩm, quảng cáo sản phẩm, hoa hồng bán hàng, chi phí bảo hành sản phẩm, hàng hóa (trừ hoạt động xây lắp), chi phí bảo quản, đóng gói, vận chuyển,. Chi phí quản lý doanh nghiệp Theo Điều 92, Thông tư 200/2014/TT-BTC: “Chi phí quản lý doanh nghiệp gồm các chi phí về lương nhân viên bộ phận quản lý doanh nghiệp (tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp,.); bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn, bảo hiểm thất nghiệp của nhân viên quản lý doanh nghiệp; chi phí vật liệu văn phòng, công cụ lao động, khấu hao TSCĐ dùng cho quản lý doanh nghiệp; tiền thuê đất, thuế môn bài; khoản lập dự phòng phải thu khó đòi; dịch vụ mua ngoài (điện, nước, điện thoại, fax, bảo hiểm tài sản, cháy nổ.); chi phí bằng tiền khác (tiếp khách, hội nghị khách hàng. Chi phí khác Theo Điều 94, Thông tư 200/2014/TT-BTC: “Chi phí khác là những khoản chi phí phát sinh do các sự kiện hay các nghiệp vụ riêng biệt với hoạt động thông thường của các doanh nghiệp.

9 Chi phí khác của doanh nghiệp có thể bao gồm: - Chi phí thanh lý, nhượng bán TSCĐ (gồm cả chi phí đấu thầu hoạt động thanh lý).