Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại & Dịch vụ LABS

Khóa luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH TM&DV LABS

• Tác giả: Nguyễn Thị Yên
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thị Ái Mỹ
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại & Dịch vụ LABS
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh LABS

Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò then chốt trong quản trị doanh nghiệp. Hoạt động này phản ánh chính xác hiệu quả vận hành và năng lực tài chính của Công ty TNHH Thương mại & Dịch vụ LABS. Hệ thống ghi nhận doanh thu dựa trên nguyên tắc cơ sở dồn tích và nguyên tắc phù hợp. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ được hạch toán qua tài khoản 511. Các khoản giảm trừ doanh thu như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại được theo dõi trên tài khoản 521. Chi phí giá vốn hàng bán phản ánh qua tài khoản 632. Chi phí quản lý doanh nghiệp phản ánh qua tài khoản 642. Doanh thu hoạt động tài chính được phản ánh qua tài khoản 515. Thu nhập khác được ghi nhận vào tài khoản 711. Kết quả kinh doanh cuối cùng được tập hợp trên tài khoản 911 nhằm xác định lãi hoặc lỗ thực tế trong kỳ. Quy trình kế toán minh bạch giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật thuế hiện hành. Thông tin chuẩn xác từ báo cáo tài chính tạo nền tảng vững chắc cho các quyết định đầu tư tương lai.

1.1. Khái niệm và nguyên tắc ghi nhận doanh thu bán hàng

Doanh thu bán hàng là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán. Nguồn thu này phát sinh từ các hoạt động bán sản phẩm và cung cấp dịch vụ thông thường. Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu khi thỏa mãn đầy đủ các điều kiện theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam. Quyền sở hữu và rủi ro gắn liền với hàng hóa phải được chuyển giao cho người mua. Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa. Giá trị doanh thu được xác định chắc chắn bằng hợp đồng hoặc chứng từ thương mại. Đơn vị thu được lợi ích kinh tế tương ứng từ giao dịch bán hàng. Đồng thời, kế toán xác định chính xác các khoản chi phí phát sinh liên quan.

1.2. Ý nghĩa của xác định kết quả kinh doanh định kỳ

Xác định kết quả kinh doanh là khâu then chốt trong chu trình kế toán tài chính. Kết quả kinh doanh phản ánh thành quả tài chính cuối cùng qua từng thời kỳ hạch toán. Số liệu lợi nhuận giúp chủ sở hữu đánh giá đúng hiệu quả sử dụng nguồn vốn. Báo cáo này so sánh doanh thu thuần thu được với tổng chi phí bỏ ra. Khoản chênh lệch phản ánh tình trạng lãi hoặc lỗ cụ thể của doanh nghiệp. Thông tin lợi nhuận chính xác giúp doanh nghiệp hoàn thành đúng nghĩa vụ nộp thuế với Nhà nước. Ngoài ra, kết quả kinh doanh là căn cứ quan trọng để hoạch định chiến lược kinh doanh. Nhà quản trị dựa vào báo cáo để phân bổ nguồn lực và giảm thiểu chi phí lãng phí.

II. Thực trạng kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh Công ty LABS

Công ty TNHH Thương mại & Dịch vụ LABS hoạt động trong lĩnh vực phân phối thiết bị và vật tư chuyên ngành. Quy trình kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC. Doanh nghiệp sử dụng phần mềm kế toán để hỗ trợ xuất hóa đơn điện tử và nhập liệu chứng từ. Tuy nhiên, thực tế hạch toán vẫn còn tồn tại một số hạn chế nhất định. Phương thức bán hàng chủ yếu là bán buôn trả chậm khiến các khoản phải thu khách hàng tăng cao qua các năm. Việc đối chiếu công nợ định kỳ đôi khi chưa kịp thời dẫn đến nguy cơ nợ khó đòi. Hàng tồn kho biến động mạnh do ảnh hưởng của chuỗi cung ứng nguyên vật liệu. Giá vốn hàng bán chưa được cập nhật liên tục theo biến động giá mua thị trường. Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp phân bổ chưa thực sự chi tiết theo từng nhóm ngành hàng. Quy trình kiểm tra hóa đơn đầu vào còn thủ công, gây áp lực công việc cho nhân viên kế toán vào dịp cuối năm.

2.1. Quy trình hạch toán doanh thu và chi phí thực tế

Công ty LABS thực hiện hạch toán doanh thu bán hàng khi xuất kho và giao hóa đơn cho khách. Nhân viên lập lệnh xuất kho, hóa đơn điện tử và phiếu giao hàng đồng thời. Kế toán phản ánh giá trị bán hàng vào bên Có tài khoản 511 và ghi nhận thuế GTGT đầu ra vào tài khoản 3331. Nếu khách hàng thanh toán ngay, chứng từ thu tiền gửi vào tài khoản 111 hoặc 112. Trường hợp khách mua nợ, số tiền được theo dõi chi tiết trên tài khoản 131 theo từng đối tượng. Đồng thời, kế toán xuất kho ghi nhận giá vốn hàng xuất bán vào bên Nợ tài khoản 632 và bên Có tài khoản 156. Các khoản chiết khấu thương mại phát sinh được tập hợp qua tài khoản 521 trước khi trừ vào doanh thu.

2.2. Khó khăn trong quản lý công nợ và chi phí phát sinh

Công ty LABS gặp nhiều trở ngại trong việc thu hồi công nợ bán hàng. Tỷ lệ khách hàng quen thanh toán sau chiếm tỷ trọng lớn trong tổng doanh thu. Khoản phải thu ngắn hạn tăng nhanh qua từng năm tài chính làm suy giảm dòng tiền lưu động. Doanh nghiệp chưa lập quỹ trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi đầy đủ theo định kỳ. Bên cạnh đó, việc quản lý chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp còn thiếu tính chuyên sâu. Nhiều chi phí vận chuyển và tiếp thị chưa được hạch toán bám sát hợp đồng kinh tế. Sự thiếu hụt nhân sự chuyên trách khiến việc phân tích chỉ số tài chính chưa kịp thời. Tình trạng này làm giảm độ chính xác của kết quả kinh doanh báo cáo ban giám đốc.

III. Giải pháp kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh Công ty LABS

Nhằm nâng cao hiệu quả tài chính, Công ty LABS cần triển khai đồng bộ các giải pháp kế toán hiện đại. Trước tiên, doanh nghiệp cần hoàn thiện hệ thống chứng từ kế toán ban đầu. Mọi nghiệp vụ bán hàng phải có đầy đủ hợp đồng kinh tế, biên bản bàn giao và hóa đơn hợp lệ. Doanh nghiệp cần xây dựng chính sách tín dụng thương mại chặt chẽ hơn đối với khách mua chịu. Đơn vị cần phân loại khách hàng theo nhóm rủi ro để áp dụng hạn mức nợ phù hợp. Bộ phận kế toán cần ứng dụng phần mềm quản lý tích hợp ERP để theo dõi công nợ tự động theo thời gian thực. Đối với khâu quản lý chi phí, công ty nên áp dụng phương pháp kiểm soát định mức theo từng hoạt động. Kế toán cần trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho và nợ khó đòi vào cuối mỗi niên độ kế toán. Đào tạo nâng cao nghiệp vụ kế toán thuế giúp doanh nghiệp giảm thiểu sai sót khi lập báo cáo tài chính.

3.1. Hoàn thiện chứng từ và quy trình kiểm soát công nợ

Công ty LABS cần chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ bán hàng. Kế toán công nợ phải kiểm tra chặt chẽ tính pháp lý của hợp đồng mua bán và biên bản nghiệm thu trước khi xuất hóa đơn. Doanh nghiệp cần quy định rõ hạn nợ và số tiền nợ tối đa cho từng nhóm đối tác. Cuối mỗi tuần, nhân viên phụ trách phải gửi thông báo đối chiếu số dư nợ cho khách hàng qua thư điện tử. Khi phát hiện các khoản nợ quá hạn trên sáu tháng, công ty cần áp dụng biện pháp đôn đốc thu hồi trực tiếp hoặc dừng cấp hàng mới. Quy trình giám sát chặt chẽ giúp hạn chế tối đa nguy cơ thâm hụt tiền mặt và bảo toàn tài sản cho doanh nghiệp.

3.2. Ứng dụng công nghệ trong hạch toán và phân tích chi phí

Nâng cấp phần mềm kế toán sang hệ thống thông tin thông minh là bước đi cần thiết cho Công ty LABS. Phần mềm mới giúp tự động hóa việc kết chuyển doanh thu và giá vốn sang tài khoản 911 vào cuối mỗi kỳ. Kế toán trưởng dễ dàng trích xuất báo cáo phân tích tỷ suất sinh lời theo từng sản phẩm hoặc nhân viên kinh doanh. Ngoài ra, doanh nghiệp nên số hóa việc theo dõi chi phí bán hàng và chi phí quản trị văn phòng. Mọi hóa đơn chứng từ điện tử được lưu trữ tập trung trên nền tảng đám mây an toàn. Giải pháp này giúp ban điều hành nắm bắt doanh thu tức thời để ra quyết định kinh doanh chính xác và tăng cường kiểm soát nội bộ.

IV. Ý nghĩa ứng dụng kế toán doanh thu kết quả kinh doanh LABS

Hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh là nhiệm vụ có tính chiến lược tại Công ty LABS. Việc tổ chức công tác kế toán khoa học tạo nền tảng vững chắc giúp công ty kiểm soát dòng tiền kinh doanh. Số liệu doanh thu và chi phí chuẩn xác phản ánh đúng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Điều này giúp lãnh đạo công ty xây dựng kế hoạch mở rộng thị phần và định giá sản phẩm tối ưu. Mặt khác, hệ thống báo cáo kết quả hoạt động minh bạch gia tăng mức độ tín nhiệm đối với ngân hàng và đối tác thương mại. Doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để mở rộng quy mô. Việc hạch toán đúng luật kế toán còn giúp công ty phòng ngừa các rủi ro về xử phạt vi phạm hành chính thuế. Kết quả kinh doanh rõ ràng là thước đo chân thực về hiệu quả sử dụng nguồn lực và mức độ tăng trưởng doanh nghiệp.

4.1. Vai trò đối với công tác quản trị nội bộ doanh nghiệp

Hệ thống kế toán doanh thu chuẩn xác cung cấp bức tranh tài chính toàn diện cho các nhà quản lý Công ty LABS. Ban giám đốc dựa vào báo cáo kết quả kinh doanh để nắm rõ cơ cấu doanh thu theo từng kênh phân phối. Thông tin chi phí được phân tích chi tiết giúp người điều hành nhận diện những khoản chi tiêu bất hợp lý. Nhờ vậy, doanh nghiệp có thể đưa ra các biện pháp cắt giảm ngân sách lãng phí và tập trung vốn vào các mặt hàng có lợi nhuận cao. Kế toán doanh thu còn thúc đẩy việc đánh giá hiệu quả làm việc của nhân sự phụ trách kinh doanh. Từ đó, doanh nghiệp xây dựng chính sách trả lương và thưởng bán hàng thỏa đáng nhằm nâng cao năng suất chung.

4.2. Tác động đến sự minh bạch tài chính và niềm tin nhà đầu tư

Minh bạch thông tin tài chính là tiêu chuẩn vàng khẳng định sự chuyên nghiệp của Công ty LABS. Việc hạch toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh rõ ràng giúp các đối tác và cơ quan thuế tin tưởng vào số liệu kế toán. Báo cáo tài chính trung thực loại trừ nguy cơ gian lận doanh số và che giấu nợ xấu. Doanh nghiệp xây dựng được uy tín vững chắc khi làm việc cùng các tổ chức tín dụng. Nhờ hồ sơ tài chính minh bạch, công ty thuận lợi đàm phán các điều khoản tín dụng với mức lãi suất vay ưu đãi hơn. Đồng thời, niềm tin vững chắc từ các đối tác thương mại giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô kinh doanh và phát triển lâu dài trên thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp đại học với đề tài "Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS" (trong một số phần nội dung và mục lục được triển khai thành "Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS") do sinh viên Nguyễn Thị Yên (MSV: 20K4050044, lớp K54B Kế toán) thực hiện dưới sự hướng dẫn của Th.S Phạm Thị Ái Mỹ tại Khoa Kế toán – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế (hoàn thành vào tháng 10 năm 2024).

Về bối cảnh thực tiễn, tác giả đặt nghiên cứu trong bối cảnh nền kinh tế cạnh tranh khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Điều này mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt các doanh nghiệp trong nước trước áp lực cạnh tranh gay gắt, buộc các đơn vị phải nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và kiểm soát tình hình tài chính để tồn tại, phát triển bền vững hoặc đối mặt với nguy cơ giải thể, phá sản. Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ, hoạt động bán hàng và xác định doanh thu là giai đoạn quan trọng nhất của chu trình kinh doanh, đóng vai trò cầu nối giữa đơn vị với người tiêu dùng, giúp thu hồi vốn và tạo ra lợi nhuận. Tại Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS, dù công tác kế toán đã từng bước hoàn thiện nhưng thực tế vẫn bộc lộ một số tồn tại: cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ kế toán còn thiếu thốn; cách thức tính lương cho từng bộ phận chưa đa dạng; các chính sách bán hàng chưa được xây dựng hoàn chỉnh.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán này tại đơn vị.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại.
  2. Phân tích thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS.
  3. Đề xuất một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS (địa chỉ: Tầng 3, tòa nhà ST Moritz, 1014 Phạm Văn Đồng, Phường Hiệp Bình Chánh, Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu sử dụng số liệu phản ánh tình hình hoạt động của công ty trong giai đoạn 3 năm từ 2021 đến 2023; số liệu hạch toán nghiệp vụ kế toán chi tiết được trích dẫn cụ thể trong kỳ kế toán tháng 10 năm 2023 (thời gian thực tập 3 tháng).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên khung pháp lý và hệ thống chuẩn mực, chế độ kế toán hiện hành của Việt Nam, bao gồm:

• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) "Doanh thu và thu nhập khác" ban hành theo Quyết định số 149/2002/QĐ-BTC: Định nghĩa doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu, không bao gồm các khoản thu hộ bên thứ ba hoặc vốn góp của chủ sở hữu.
• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 17 (theo cách viện dẫn của văn bản về 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng): (1) Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu cho người mua; (2) Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hoặc kiểm soát hàng hóa; (3) Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; (4) Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế; (5) Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch.
• Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính: Điều 78 quy định về điều kiện ghi nhận doanh thu; Điều 96 quy định về nội dung, khái niệm và phương pháp xác định kết quả hoạt động kinh doanh.
• Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng cho việc xác định chi phí thuế hiện hành và nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

Hệ thống tài khoản kế toán được tác giả mô tả chi tiết kết cấu và quy trình ghi sổ gồm: TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, gồm 6 tài khoản cấp 2: 5111, 5112, 5113, 5114, 5117, 5118); TK 521 (Các khoản giảm trừ doanh thu, gồm 3 tài khoản cấp 2: 5211, 5212, 5213); TK 515 (Doanh thu hoạt động tài chính); TK 711 (Thu nhập khác); TK 632 (Giá vốn hàng bán); TK 641 (Chi phí bán hàng, gồm 7 tài khoản cấp 2: 6411 đến 6418); TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp, gồm 8 tài khoản cấp 2: 6421 đến 6428); TK 635 (Chi phí tài chính); TK 811 (Chi phí khác); TK 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp, gồm TK 8211 và TK 8212); TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh); và TK 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).

Công thức xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC được viện dẫn: $$\text{Kết quả hoạt động SXKD} = \text{Doanh thu thuần} - \text{Giá vốn hàng bán} - \text{Chi phí bán hàng} - \text{Chi phí quản lý doanh nghiệp}$$ $$\text{Tổng kết quả HĐKD} = \text{Kết quả HĐ SXKD} + \text{Kết quả HĐ tài chính} + \text{Kết quả HĐ khác}$$

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Tiến hành phỏng vấn, hỏi và xin ý kiến trực tiếp từ các nhân viên kế toán cũng như các nhân sự liên quan tại Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS.
• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Nghiên cứu lý luận qua giáo trình, tài liệu chuyên khảo, tạp chí, luận văn khóa trước; thu thập chứng từ gốc (hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo nợ, giấy báo có), hệ thống sổ sách kế toán (sổ chi tiết, sổ cái), bảng lương, bảng trích bảo hiểm và báo cáo tài chính của công ty.
• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê mô tả, phân tích định tính và so sánh đối chiếu giữa thực tiễn với chế độ kế toán; phương pháp so sánh tuyệt đối ($\text{Mức tăng giảm} = \text{Số kỳ này} - \text{Số kỳ trước}$) và phương pháp so sánh tương đối (tỷ lệ %) để đánh giá tốc độ tăng trưởng và xu hướng biến động của các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn, lao động từ năm 2021 đến 2023.

Về tổng quan nghiên cứu, tác giả điểm qua 4 công trình đi trước: Đề tài của Vũ Quang Ngọc (2022, Đại học Thăng Long) tại Công ty TNHH Hoàng Gia; đề tài của Trần Phương Linh (2023, Đại học Công nghiệp Hà Nội) tại Công ty TNHH MTV Đại Nam; đề tài của Bùi Thị Trang (2024, Đại học Công nghiệp Hà Nội) tại Công ty TNHH Bảo An; và đề tài của Đào Thị Trang (2024, Đại học Quốc gia Hà Nội) tại Công ty Cổ phần Thương mại Tranco. Tác giả chỉ ra các khoảng trống và hạn chế của các nghiên cứu này (như thiếu phân tích sâu báo cáo kết quả kinh doanh, thiếu phần lý thuyết hoặc chứng từ rời rạc) để xác định tính cần thiết của việc nghiên cứu chuyên sâu tại Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán DT, CP và xác định KQKD tại DN thương mại

Chương này tập trung hệ thống hóa toàn bộ lý luận nền tảng về hoạt động bán hàng, doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại:

• Khái quát vai trò của bán hàng và việc xác định kết quả kinh doanh đối với việc bảo toàn vốn, phân phối hài hòa ba lợi ích (Nhà nước, doanh nghiệp, người lao động), đồng thời nêu rõ nhiệm vụ của kế toán trong việc ghi chép, theo dõi, tính toán giá vốn, tập hợp chi phí và lập báo cáo bán hàng định kỳ.
• Trình bày chi tiết các nguyên tắc, chứng từ kế toán sử dụng, kết cấu tài khoản và phương pháp hạch toán đối với: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 511); các khoản giảm trừ doanh thu (TK 521); doanh thu hoạt động tài chính (TK 515); thu nhập khác (TK 711).
• Trình bày kế toán chi phí trong doanh nghiệp thương mại: Giá vốn hàng bán (TK 632) theo phương pháp kê khai thường xuyên; chi phí bán hàng (TK 641); chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642); chi phí tài chính (TK 635); chi phí khác (TK 811); và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (TK 821).
• Quy trình tổng hợp số liệu và kết chuyển cuối kỳ vào tài khoản 911 (Xác định kết quả kinh doanh) để kết chuyển lãi hoặc lỗ sang tài khoản 421.

Chương 2: Thực trạng kế toán DT, CP và xác định KQKD tại Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS

Chương 2 mô tả chi tiết về đơn vị thực tập và thực tiễn hạch toán kế toán tại công ty:

• Giới thiệu chung: Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS (LABS TRADE & SERVICES COMPANY LIMITED) thành lập ngày 27/02/2019, mã số thuế 0314706122, người đại diện theo pháp luật là bà Đinh Thị Thanh Thảo; vốn điều lệ ghi nhận trên hồ sơ là 10.000 đồng; trụ sở tại Tầng 3, toà nhà ST Moritz, 1014 Phạm Văn Đồng, Phường Hiệp Bình Chánh, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cung cấp và lắp đặt máy móc trang thiết bị y tế.
• Bộ máy quản lý: Tổ chức theo mô hình trực tuyến chức năng gồm Giám đốc, Phòng Kế toán, Phòng Kinh doanh và Bộ phận kho. Giám đốc điều hành chung; Phòng Kinh doanh đảm nhiệm tiếp thị, nghiên cứu thị trường; Bộ phận kho quản lý hàng lưu kho, hạn dùng và phương tiện vận chuyển; Phòng Kế toán thực hiện hạch toán, kiểm tra tài chính và tham mưu nhân sự, hành chính.
• Bộ máy kế toán: Tổ chức theo mô hình tập trung, đứng đầu là Kế toán trưởng phụ trách chung và lập báo cáo nội bộ, báo cáo thuế. Các nhân sự trực thuộc gồm: Kế toán tổng hợp và kế toán thuế; Kế toán bán hàng, vật liệu, công cụ dụng cụ, tài sản cố định; Kế toán vốn bằng tiền, tiền lương, công nợ; và Thủ quỹ.
• Chính sách kế toán: Áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC (văn bản cũng ghi nhận áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa); niên độ kế toán theo năm dương lịch (01/01 đến 31/12); đơn vị tiền tệ sử dụng là VND; hình thức sổ kế toán Nhật ký chung; phương pháp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính giá trị xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền; tính khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng; kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ (thuế suất chủ yếu là 10%). Doanh nghiệp sử dụng phần mềm kế toán MISA SME.NET 2023 với 13 phân hệ nghiệp vụ (Quỹ, Ngân hàng, Khế ước vay, Mua hàng, Bán hàng, Hóa đơn điện tử, Quản lý hóa đơn điện tử, Kho, Công cụ dụng cụ, Tài sản cố định, Tiền lương, Tổng hợp).

Dưới đây là bảng tổng hợp tình hình lao động của Công ty giai đoạn 2021 - 2023:

Chỉ tiêu	Năm 2021 (Người)	Cơ cấu 2021 (%)	Năm 2022 (Người)	Cơ cấu 2022 (%)	Năm 2023 (Người)	Cơ cấu 2023 (%)	So sánh 2022/2021 (+/-)	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (+/-)	So sánh 2023/2022 (%)
Tổng số lao động	30	100,00	34	100,00	36	100,00	+4	+13,33	+2	+5,88
Phân theo giới tính:
- Nam	18	60,00	20	58,82	19	52,78	+2	+11,11	-1	-5,00
- Nữ	12	40,00	14	41,18	17	47,22	+2	+16,67	+3	+21,43
Phân theo tính chất:
- Lao động trực tiếp	7	23,89	5	-	2	-	-	-	-	-
- Lao động gián tiếp	23	76,11	-	-	-	-	-	-	-	-
Phân theo trình độ:
- Trung cấp	4	13,33	5	14,71	5	13,89	+1	+25,00	0	0,00
- Cao đẳng	4	13,33	4	11,76	3	8,33	0	0,00	-1	-25,00
- Đại học	22	73,33	25	73,53	28	77,78	+3	+13,64	+3	+12,00

Về tình hình tài sản và nguồn vốn, số liệu tổng hợp trong văn bản phản ánh sự thay đổi qua các năm:

Chỉ tiêu	Biến động 2022/2021 (Đồng)	Tỷ lệ 2022/2021 (%)	Biến động 2023/2022 (Đồng)	Tỷ lệ 2023/2022 (%)
Tài sản ngắn hạn	+6.445	+89,85	+20.607	+154,06
- Tiền và tương đương tiền	+2.760	+226,86	-	-
- Các khoản phải thu ngắn hạn	+2.104	+68,94	Tăng mạnh	-
- Hàng tồn kho	-333.164	-16,53	Tăng	-
Tài sản dài hạn	+624.049	+51,10	-	-
- Tài sản cố định	-195.584	-16,90	-	-
- Tài sản dài hạn khác	+820.633	+1279,49	-	-

• Thực hành ghi sổ kế toán: Chương 2 minh họa các nghiệp vụ phát sinh thông qua hệ thống chứng từ thực tế của công ty (phiếu xuất kho bán hàng, phiếu thu số 00459, bảng lương và bảng trích bảo hiểm tháng 10/2023, bảng phân bổ khấu hao TSCĐ, bảng phân bổ công cụ dụng cụ) và trích xuất sổ chi tiết, sổ cái các tài khoản 511, 515, 632, 641, 642, 635, 811, 821, 911 và 421.

Chương 3: Một số ý kiến góp phần hoàn thiện kế toán DT, CP và xác định KQKD tại Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS

Chương 3 trình bày các đánh giá và định hướng hoàn thiện:

• Đánh giá chung: Công ty đã thiết lập bộ máy kế toán tinh gọn theo mô hình tập trung, phân công công việc rõ ràng và vận hành quy trình kế toán trên máy tính qua phần mềm MISA SME.NET 2023. Tuy nhiên, đơn vị vẫn tồn tại các hạn chế: cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ phòng kế toán còn thiếu thốn; chính sách tiền lương chưa được đa dạng hóa phù hợp với tính chất của từng phòng ban; doanh nghiệp chưa xây dựng được chính sách bán hàng và chính sách chiết khấu rõ ràng để thúc đẩy tiêu thụ.
• Các giải pháp hoàn thiện: Tác giả đề xuất các nội dung hoàn thiện công tác tổ chức bộ máy kế toán, cải tiến quy trình hạch toán kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh, đồng thời nêu các giải pháp quản lý chi phí nhằm nâng cao lợi nhuận hoạt động cho công ty.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả nghiên cứu và số liệu thực tế:

• Khóa luận làm rõ bức tranh nhân sự của Công ty LABS trong 3 năm (2021 - 2023): Tổng số lao động tăng từ 30 người lên 36 người (tăng 20% sau 2 năm). Do đặc thù lắp đặt máy móc trang thiết bị y tế, lao động nam luôn chiếm tỷ lệ chủ đạo (52,78% đến 60%). Đội ngũ có trình độ đại học chiếm tỷ trọng áp đảo (từ 73,33% năm 2021 lên 77,78% năm 2023), trong khi lao động trung cấp và cao đẳng chiếm tỷ lệ nhỏ và duy trì ổn định.
• Về quy mô tài sản: Tài sản ngắn hạn tăng trưởng liên tục qua các năm, năm 2022 tăng 6.445 đồng (+89,85%) và năm 2023 tăng 20.607 đồng (+154,06%). Tiền và các khoản tương đương tiền năm 2022 tăng 2.760 đồng (+226,86%) do công ty thu hồi được các khoản nợ đọng lâu năm từ khách hàng. Ngược lại, hàng tồn kho năm 2022 giảm 333.164 đồng (-16,53%) do ảnh hưởng của dịch bệnh và biến động giá nguyên liệu khiến doanh nghiệp chủ động hạn chế tích trữ để tránh rủi ro tồn kho. Tài sản dài hạn năm 2022 tăng 624.049 đồng (+51,10%), trong đó tài sản dài hạn khác tăng đột biến 1279,49% trong khi giá trị tài sản cố định giảm 16,90% do trích khấu hao.
• Về mặt quy trình nghiệp vụ: Tác giả hệ thống hóa đầy đủ quy trình luân chuyển chứng từ và ghi chép trên hệ thống sổ kế toán Nhật ký chung trên máy vi tính qua phần mềm MISA SME.NET 2023 đối với các tài khoản doanh thu (511, 515), chi phí (632, 641, 642, 635, 811, 821) và tài khoản xác định kết quả kinh doanh (911).

Về giải pháp và kiến nghị đề xuất:

• Kiến nghị công ty đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ công tác kế toán.
• Đề xuất đa dạng hóa phương pháp tính trả lương và các khoản trích theo lương cho từng bộ phận chức năng để gắn kết quả lao động với hiệu quả kinh doanh.
• Xây dựng các chính sách bán hàng, phương thức thanh toán linh hoạt và tỷ lệ chiết khấu thương mại cụ thể nhằm mở rộng thị phần và thu hút khách hàng.

Đóng góp tự nêu của tác giả: Khóa luận đã giải quyết khoảng trống thực tiễn tại Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS – một đơn vị chưa từng có công trình nghiên cứu chuyên sâu nào trước đó về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh. Đồng thời, nghiên cứu khắc phục các hạn chế từ những công trình tham khảo đi trước (như thiếu số liệu minh chứng, thiếu sự liên kết chứng từ hoặc bỏ sót cơ sở lý thuyết) bằng việc đưa vào hệ thống chứng từ thực tế phát sinh trong tháng 10/2023 và số liệu báo cáo tài chính 3 năm liên tiếp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Tác giả tự nhìn nhận kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn của bản thân còn hạn chế, dẫn đến việc nghiên cứu khó tránh khỏi những thiếu sót trong phân tích chuyên sâu.
• Dữ liệu nghiên cứu thực tế về nghiệp vụ hạch toán chi tiết chỉ giới hạn trong phạm vi kỳ kế toán ngắn hạn (tháng 10 năm 2023) trong khoảng thời gian 3 tháng thực tập tại doanh nghiệp.
• Phạm vi nghiên cứu mới tập trung chủ yếu vào công tác kế toán tài chính theo quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC, chưa mở rộng phân tích các khía cạnh kế toán quản trị doanh thu và chi phí do đặc thù quy mô doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng nghiên cứu công tác kế toán quản trị doanh thu, chi phí và phân tích điểm hòa vốn cho từng dòng sản phẩm, thiết bị y tế cụ thể của công ty.
• Nghiên cứu chu kỳ kinh doanh dài hơn qua nhiều năm tài chính hoàn chỉnh để đưa ra các mô hình dự báo doanh thu và kiểm soát chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp đang chuẩn bị làm báo cáo thực tập tốt nghiệp hoặc khóa luận tốt nghiệp về đề tài kế toán bán hàng, doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp thương mại và dịch vụ.
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp thương mại - dịch vụ quy mô vừa và nhỏ cần tài liệu tham khảo về mô hình tổ chức bộ máy kế toán tập trung và quy trình thiết lập chứng từ, sổ sách trên phần mềm MISA SME.NET 2023.

Nội dung có giá trị tham khảo cao nhất trong tài liệu là hệ thống định khoản, sơ đồ luân chuyển nghiệp vụ từ các tài khoản doanh thu (511, 515), tài khoản chi phí (632, 641, 642, 635, 811, 821) sang tài khoản 911 tại Chương 1, cùng hệ thống mẫu biểu chứng từ thực tế (phiếu xuất kho, phiếu thu, bảng trích khấu hao, bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm) tại Chương 2.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS áp dụng chế độ kế toán và phần mềm kế toán nào? Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, hình thức ghi sổ Nhật ký chung và sử dụng phần mềm kế toán MISA SME.NET 2023 với 13 phân hệ nghiệp vụ.

2. Chính sách kế toán về hàng tồn kho và tài sản cố định tại Công ty LABS được quy định ra sao? Hàng tồn kho được ghi nhận theo giá gốc, hạch toán theo phương pháp kê khai thường xuyên và tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền. Tài sản cố định được trích khấu hao theo phương pháp đường thẳng.

3. Cơ cấu bộ máy kế toán tại Công ty LABS được tổ chức theo hình thức nào và gồm những vị trí nào? Bộ máy kế toán được tổ chức theo mô hình tập trung, do Kế toán trưởng trực tiếp quản lý và điều hành các nhân sự gồm: Kế toán tổng hợp kiêm kế toán thuế; Kế toán bán hàng, vật liệu, CCDC, TSCĐ; Kế toán vốn bằng tiền, tiền lương, công nợ; và Thủ quỹ.

4. Quy mô và cơ cấu lao động của Công ty LABS thay đổi như thế nào trong giai đoạn 2021 - 2023? Tổng số lao động tăng từ 30 người (năm 2021) lên 34 người (năm 2022, tăng 13,33%) và đạt 36 người (năm 2023, tăng 5,88%). Nhân sự có trình độ đại học chiếm tỷ trọng cao nhất và tăng dần từ 73,33% (năm 2021) lên 77,78% (năm 2023); lao động nam luôn chiếm trên 50% tổng số lao động do đặc thù công việc lắp đặt thiết bị y tế.

5. Tác giả chỉ ra những tồn tại, hạn chế chính nào trong công tác kế toán tại Công ty LABS? Những hạn chế bao gồm: Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho bộ phận kế toán còn khó khăn và thiếu thốn; chưa đa dạng hóa các phương pháp tính lương cho từng phòng ban; và chưa xây dựng được chính sách bán hàng cũng như các chính sách chiết khấu hoàn chỉnh.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Yên đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, đồng thời phản ánh chi tiết thực trạng công tác hạch toán tại Công ty TNHH thương mại & dịch vụ LABS thông qua số liệu tài chính giai đoạn 2021 - 2023 và hệ thống chứng từ thực tế tháng 10 năm 2023. Công trình làm rõ quy trình xử lý dữ liệu kế toán trên phần mềm MISA SME.NET 2023, chỉ ra những kết quả đạt được về tổ chức bộ máy và các điểm nghẽn về chính sách bán hàng, cơ sở vật chất và cách thức phân bổ tiền lương. Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra các kiến nghị có tính ứng dụng nhằm giúp doanh nghiệp hoàn thiện quy trình kế toán và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu; Kết luận; Tài liệu tham khảo; Danh mục các từ viết tắt; Danh mục sơ đồ, hình ảnh và Danh mục bảng biểu. 17 CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ KẾ TOÁ DT, CP VÀ XÁC ĐN H KQKD TẠI D THƯƠ G MẠI 1. hững vấn đề chung về doanh thu, chi phí và xác định KQKD trong D thương mại 1. %hững vấn đề chung về doanh thu a) Khái niệm - DT là một trong những chỉ tiêu quan trọng phản ánh quá trình hoạt động kinh doanh của đơn vị, cung cấp thông tin cho đối tượng cần sử dụng làm căn cứ để đánh giá về quá trình kinh doanh của DN tại thời điểm cần phân tích.

- Theo chuN n mực kế toán Việt N am số 14 “DT và thu nhập khác” được ban hành theo quyết định số 149/2002/QĐ-BTC: “DT là tổng giá trị các lợi ích kinh tế D thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của D , góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.” - N ội dung chuN n mực cũng nêu rõ: “DT chỉ bao gồm tổng giá trị của lợi ích kinh tế D đã thu được hoặc sẽ thu được. Các khoản thu hộ bên thứ ba không phải là nguồn lợi ích kinh tế, không làm tăng vốn chủ sở hữu của D sẽ không được coi là DT. Các khoản vốn góp của cổ đông hoặc chủ sở hữu làm tăng vốn chủ sở hữu mầ không là DT.” b) Điều kiện ghi nhận DT - Theo quy định tại điều 78, Thông tư 200/2014/TT-BTC: “DT được ghi nhận khi phát sinh giao dịch kinh tế, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền.” - Theo chuN n mực kế toán Việt N am số 17, DT bán hàng được ghi nhận khi thõa mãn 5 điều kiện: (1) DN đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phN m hoặc hàng hóa cho người mua; (2) DN không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; (3) DT được xác định tương đối chắc chắn; (4) DN đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng; 18 (5) Xác định được CP liên quan đến giao dịch bán hàng. %hững vấn đề chung về chi phí CP bán hàng: Là toàn bộ các CP phát sinh liên quan đến quá trình bán sản phN m, hàng hóa và cung cấp dịch vụ.

Các CP bán hàng được tập hợp và phân bổ trong kỳ. CP quản lý D : Là toàn bộ CP liên quan đến hoạt động quản lý sản xuất kinh doanh, quản lý hành chính và một số khoản khác có tính chất chung toàn DN. Giá vốn hàng bán: Là trị giá thực tế xuất kho của sản phN m, hàng hóa hoặc giá thành thực tế của lao vụ, dịch vụ hoàn thành và xác định tiêu thụ. Chiết khấu thanh toán: Là khoản tiền mà người bán giảm trừ cho người mua do người mua thanh toán tiền hàng trước thời hạn hợp đồng.

Lợi nhuận gộp về bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là số chênh lệch giữa DT thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ với giá vốn hàng bán. %ội dung của xác định kết quả hoạt động kinh doanh a) Khái niệm xác định KQKD (Theo quy định tại điều 96, Thông tư 200/2014/TT-BTC) - KQKD là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động đầu tư tài chính và hoạt động khác trong một thời kỳ nhất định. Biểu hiện của KQKD là số lãi hoặc số lỗ.