Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại công ty trách nhiệm hữu hạn thiết bị phụ trợ Vạn An Phát

Khóa luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Vạn An Phát 2025

• Tác giả: Võ Huỳnh Nguyệt Anh
• Người hướng dẫn: Thạc Sĩ Lê Thị Nhật Linh
• Trường học: Đại học Kinh tế Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại công ty trách nhiệm hữu hạn thiết bị phụ trợ Vạn An Phát
• Loại tài liệu: Khóa luận
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu tại Công ty Vạn An Phát

Công ty TNHH Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát hoạt động trong lĩnh vực cung ứng thiết bị và phụ tùng công nghiệp. Hoạt động kế toán doanh thu giữ vai trò trọng tâm trong việc vận hành bộ máy tài chính. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133 dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hệ thống chứng từ được thiết lập chặt chẽ nhằm kiểm soát mọi giao dịch phát sinh. Các chứng từ cơ bản bao gồm hóa đơn giá trị gia tăng, hợp đồng mua bán kinh tế và biên bản giao nhận hàng hóa. Khi phát sinh nghiệp vụ tiêu thụ, kế toán kiểm tra tính hợp lệ của đơn hàng trước khi xuất kho. Việc ghi nhận doanh thu dựa trên nguyên tắc chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa cho người mua. Quy trình này đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành. Số liệu doanh thu phản ánh trung thực năng lực cung ứng thiết bị của công ty trên thị trường. Việc theo dõi chặt chẽ dòng tiền bán hàng giúp lãnh đạo kiểm soát rủi ro công nợ hiệu quả.

1.1. Chứng từ và tài khoản kế toán doanh thu sử dụng

Kế toán sử dụng tài khoản 511 để hạch toán toàn bộ doanh thu bán hàng thiết bị phụ trợ. Doanh nghiệp chi tiết tài khoản thành 5111 cho bán hàng hóa và 5112 cho cung cấp dịch vụ kỹ thuật. Bộ chứng từ kế toán bao gồm hóa đơn điện tử, phiếu xuất kho kèm lệnh điều động phương tiện vận chuyển. Đối với hình thức thanh toán sau, kế toán sử dụng hợp đồng kinh tế và biên bản nghiệm thu có xác nhận của khách hàng. Chứng từ thanh toán ngân hàng như giấy báo có hoặc ủy nhiệm thu chứng minh dòng tiền về quỹ. Mỗi nghiệp vụ bán hàng đều yêu cầu đầy đủ chữ ký của người giao dịch và kế toán trưởng. Hồ sơ được lưu trữ cẩn thận phục vụ việc đối chiếu sổ cái cuối kỳ.

1.2. Phương thức bán hàng và ghi nhận thời điểm doanh thu

Công ty áp dụng hai hình thức bán hàng chủ yếu là bán thu tiền ngay và bán chịu trả chậm. Bán thu tiền ngay thực hiện bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản ngân hàng ngay khi xuất kho hàng hóa. Kế toán ghi nhận đồng thời giá vốn và doanh thu tại thời điểm bàn giao thiết bị hoàn tất. Phương thức bán chịu áp dụng cho nhóm khách hàng thân thiết có hợp đồng kinh tế ký kết trước. Doanh nghiệp quy định rõ điều khoản tín dụng gồm hạn mức nợ và kỳ hạn thanh toán cụ thể. Thời điểm chuyển giao rủi ro xác lập căn cứ pháp lý để ghi nhận doanh thu vào tài khoản phải thu 131. Việc tách bạch phương thức thanh toán hỗ trợ quản lý dòng tiền và công nợ một cách khoa học.

II. Phân tích thực trạng kết quả kinh doanh ở Vạn An Phát

Số liệu giai đoạn 2022-2024 cho thấy kết quả kinh doanh của Công ty Vạn An Phát có nhiều biến động đáng chú ý. Doanh thu thuần có xu hướng thay đổi theo chu kỳ tiêu thụ thiết bị phụ trợ công nghiệp. Năm 2023, doanh thu và các khoản phải thu sụt giảm do tác động suy thoái thị trường chung. Khoản phải thu ngắn hạn năm 2023 giảm 27,08% so với năm 2022. Tuy nhiên, sang năm 2024 chỉ số này tăng trở lại 30,61% phản ánh doanh số phục hồi. Hàng tồn kho năm 2022 chiếm tỷ trọng 21,35% tổng tài sản công ty. Sang năm 2024, giá trị tồn kho giảm 219.601 đồng chứng tỏ tiến độ giải phóng hàng hóa diễn ra tích cực. Mặc dù vậy, công tác quản lý tài chính vẫn còn tồn tại những hạn chế nội tại. Doanh nghiệp chưa chủ động trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi theo quy định. Việc theo dõi giá vốn đôi khi còn chậm trễ so với tốc độ bán hàng thực tế. Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến tính chính xác khi xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ.

2.1. Biến động công nợ phải thu và lượng hàng tồn kho

Công nợ phải thu ngắn hạn tại công ty trải qua sự dao động lớn giữa các niên độ kế toán. Năm 2023, số dư phải thu giảm mạnh do doanh nghiệp thắt chặt việc giao dịch bán chịu. Sang năm 2024, chính sách mở rộng mạng lưới khách hàng khiến khoản mục này tăng thêm 204.129 đồng. Việc tăng công nợ tiềm ẩn rủi ro phát sinh nợ khó đòi kéo dài. Song song đó, quy mô hàng tồn kho giảm dần là tín hiệu kinh doanh tương đối khả quan. Giá trị kho năm 2024 sụt giảm hơn 219 nghìn đồng giúp hạn chế đáng kể vốn ứ đọng. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần chú trọng lập kế hoạch dự trữ hợp lý. Lượng hàng tồn kho không đều đặn có thể gây gián đoạn chuỗi cung ứng sản phẩm.

2.2. Vấn đề chi phí giá vốn và xác định kết quả kinh doanh

Chi phí giá vốn hàng bán phản ánh qua tài khoản 632 đóng vai trò then chốt xác định lợi nhuận. Tại Vạn An Phát, chi phí nhập khẩu thiết bị phụ trợ biến động mạnh theo giá thị trường quốc tế. Việc kết chuyển giá vốn vào tài khoản 911 đôi khi chưa kịp thời với nghiệp vụ bán buôn. Khoản chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp cũng phát sinh phân tán. Bộ phận kế toán tổng hợp thủ công khiến thông tin kinh doanh bị chậm tiến độ công bố. Khi số liệu chi phí chưa phản ánh kịp, lợi nhuận gộp phản ánh trên sổ sách thiếu chuẩn xác. Những bất cập này gây khó khăn cho ban giám đốc khi điều hành phương án bán buôn.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu Công ty Vạn An Phát

Hoàn thiện tổ chức kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh là yêu cầu cấp thiết. Công ty Vạn An Phát cần xây dựng quy trình kiểm soát chứng từ khép kín từ đơn hàng đến xuất hóa đơn. Việc đồng bộ hóa phần mềm kế toán chuyên dụng giúp xử lý số liệu chính xác và nhanh chóng. Kế toán viên có thể cập nhật doanh thu bán hàng hóa và dịch vụ theo thời gian thực. Doanh nghiệp cần tái cơ cấu quy chế phân loại khách hàng để thiết lập định mức công nợ an toàn. Chính sách chiết khấu thanh toán cần được áp dụng linh hoạt nhằm khuyến khích khách trả tiền sớm. Ngoài ra, việc đào tạo nâng cao kỹ năng nghiệp vụ cho nhân viên kế toán cũng rất cần thiết. Nhân sự vững chuyên môn sẽ giảm thiểu các sai sót trong định khoản tài khoản doanh thu và chi phí. Định kỳ hàng tháng, bộ phận tài chính cần lập báo cáo phân tích biên lợi nhuận theo từng dòng sản phẩm. Các biện pháp này sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài của công ty.

3.1. Nâng cao hiệu quả kiểm soát công nợ và hàng tồn kho

Công ty cần xây dựng hạn mức tín dụng riêng cho từng đối tác mua phụ trợ. Bộ phận kế toán phối hợp với phòng kinh doanh theo dõi chặt chẽ tuổi nợ từng hợp đồng. Khi khách hàng chậm thanh toán quá hạn, hệ thống cần phát tín hiệu cảnh báo tự động. Doanh nghiệp cần chủ động trích lập quỹ dự phòng nợ phải thu khó đòi theo quy định tài chính. Về phía hàng tồn kho, công ty cần áp dụng mô hình quản lý kho thông minh. Kế toán kiểm kê định kỳ đối chiếu số lượng thực tế với số dư tài khoản 156 trên sổ sách. Việc xử lý nhanh hàng chậm luân chuyển sẽ giải phóng nguồn vốn lưu động đáng kể. Kiểm soát kho tốt giúp doanh nghiệp luôn chủ động nguồn hàng.

3.2. Ứng dụng công nghệ phần mềm trong kết chuyển kết quả

Ứng dụng chuyển đổi số giúp tự động hóa quá trình hạch toán kết chuyển chi phí và doanh thu. Phần mềm kế toán hiện đại cho phép kết nối trực tiếp với hóa đơn điện tử và tài khoản ngân hàng. Khi đơn hàng hoàn thành, phần mềm tự động ghi nhận doanh thu và hạch toán giá vốn tức thì. Vào cuối kỳ kế toán, các bút toán kết chuyển sang tài khoản 911 được thực hiện nhanh gọn. Hệ thống tự động tính toán số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp và lợi nhuận sau thuế. Báo cáo tài chính được kết xuất tự động giúp loại trừ triệt để sai sót do tính toán thủ công. Ban lãnh đạo dễ dàng truy cập số liệu kết quả kinh doanh để đưa ra sách lược bán hàng phù hợp.

IV. Kết luận về xác định kết quả kinh doanh tại Vạn An Phát

Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Vạn An Phát đóng vai trò cốt lõi. Hệ thống sổ sách hoàn thiện giúp phản ánh chân thực tình hình tài chính của doanh nghiệp. Qua phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2022-2024, công ty đã duy trì được hoạt động kinh doanh tương đối ổn định. Sự chủ động trong khâu tiêu thụ và giảm tồn kho mang lại hiệu quả rõ rệt. Tuy nhiên, việc siết chặt kỷ luật công nợ cần tiếp tục được duy trì nghiêm ngặt. Ban giám đốc cần xem công tác kế toán là công cụ đắc lực để hoạch định chiến lược. Ứng dụng các khuyến nghị về quy trình chứng từ và công nghệ sẽ tối ưu hóa lợi nhuận. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa bộ phận kinh doanh và kế toán là điều kiện tiên quyết. Doanh nghiệp sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh trong phân khúc thiết bị phụ trợ tại Việt Nam. Bức tranh tài chính lành mạnh là thước đo giá trị bền vững của Công ty Vạn An Phát.

4.1. Đánh giá tổng quát hiệu quả hạch toán kinh doanh

Công tác kế toán tại đơn vị cơ bản chấp hành tốt quy định của Nhà nước về chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ. Trình tự luân chuyển chứng từ bán hàng diễn ra tương đối khoa học và minh bạch. Kế toán xác định chính xác doanh thu bán thiết bị và các khoản giảm trừ phát sinh. Khâu tính giá vốn xuất kho tuân thủ phương pháp nhất quán qua từng kỳ kế toán. Lợi nhuận thuần phản ánh trung thực kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị. Các báo cáo tài chính tạo dựng được niềm tin vững chắc đối với cơ quan thuế và ngân hàng hợp tác. Đây là cơ sở then chốt để công ty tiếp cận thuận lợi các nguồn vốn tín dụng.

4.2. Khả năng ứng dụng thực tiễn cho doanh nghiệp phụ trợ

Kinh nghiệm quản trị kế toán của Vạn An Phát mang lại giá trị tham khảo lớn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc chuẩn hóa chứng từ bán hàng giúp bảo vệ quyền lợi pháp lý khi phát sinh tranh chấp thanh toán. Quản lý đồng bộ giữa giá vốn hàng xuất và doanh thu thuần giúp kiểm soát chặt chẽ biên lợi nhuận. Quy trình này giúp doanh nghiệp linh hoạt điều chỉnh chính sách chiết khấu mà không tổn hại lợi nhuận ròng. Mô hình kết chuyển tự động cuối kỳ cũng là giải pháp tiết kiệm nhân lực cho các đơn vị ngành thương mại. Doanh nghiệp cần chủ động hiện đại hóa hệ thống kế toán để thích ứng tốt với nền kinh tế số.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp phải đối mặt với sự cạnh tranh để duy trì vị thế và hướng tới mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận. Để đạt được mục tiêu này, doanh nghiệp cần bảo đảm hoạt động tiêu thụ hàng hóa diễn ra ổn định, nhằm bù đắp các chi phí cố định và chi phí biến đổi phát sinh trong quá trình vận hành, đồng thời bảo toàn và phát triển nguồn vốn. Trong hệ thống quản lý tài chính, thông tin về doanh thu và kết quả kinh doanh là cơ sở quan trọng giúp các nhà quản trị nắm bắt bức tranh toàn diện về hoạt động sản xuất kinh doanh, đánh giá hiệu quả điều hành và hoạch định chiến lược phát triển.

Bất kỳ sự sai sót hay chậm trễ nào trong công tác hạch toán doanh thu và chi phí đều ảnh hưởng trực tiếp đến tính trung thực, hợp lý của báo cáo tài chính. Xuất phát từ vai trò của phần hành kế toán này và quá trình thực tập thực tế tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát, tác giả Võ Huỳnh Nguyệt Anh đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài "Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Tìm hiểu thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát; từ đó rút ra các ưu điểm, hạn chế và đề xuất hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định pháp luật hiện hành.
   • Phân tích, đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát qua dữ liệu thực tế.
   • Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm khắc phục các tồn tại, góp phần hoàn thiện công tác kế toán tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát.
• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán của Công ty TNHH Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát, địa chỉ tại Lô CM1-15-16, Khu đô thị Ecogarden, Phường Thủy Vân, Quận Thuận Hóa, Thành phố Huế, Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Số liệu tổng hợp dùng để phân tích tình hình nguồn nhân lực, biến động tài sản, nguồn vốn và kết quả hoạt động kinh doanh được thu thập trong giai đoạn 3 năm từ 2022 đến 2024. Số liệu hạch toán nghiệp vụ chi tiết minh họa cho thực trạng kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh được khảo sát trong năm tài chính 2024 (từ ngày 01/01/2024 đến ngày 31/12/2024).
• Phạm vi nội dung: Trọng tâm nghiên cứu là các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến doanh thu bán hàng, doanh thu tài chính, thu nhập khác, giá vốn hàng bán, chi phí quản lý kinh doanh, chi phí tài chính, chi phí khác, chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp và quy trình kết chuyển xác định kết quả kinh doanh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành áp dụng cho loại hình doanh nghiệp nhỏ và vừa:

• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) – Doanh thu và thu nhập khác: Được ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ Tài chính, quy định khái niệm doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. Văn bản quy định rõ 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và 4 điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ.
• Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính: Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa. Văn bản quy định nguyên tắc ghi nhận doanh thu (Điều 56), điều kiện ghi nhận doanh thu (Điều 57), quy định không sử dụng tài khoản giảm trừ doanh thu riêng biệt (TK 521) mà ghi giảm trực tiếp vào bên Nợ Tài khoản 511, cùng quy định chi tiết về kết cấu các tài khoản chi phí, giá vốn và xác định kết quả kinh doanh.
• Mô hình xác định kết quả kinh doanh:
  • Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh = Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ - Giá vốn hàng bán - Chi phí bán hàng - Chi phí quản lý doanh nghiệp.
  • Kết quả hoạt động tài chính = Doanh thu hoạt động tài chính - Chi phí hoạt động tài chính.
  • Kết quả hoạt động khác = Thu nhập khác - Chi phí khác.

Tác giả đã kết hợp hai nhóm phương pháp nghiên cứu chính để giải quyết mục tiêu đề ra:

1. Nhóm phương pháp thu thập số liệu:
   • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tham khảo hệ thống giáo trình chuyên ngành kế toán tài chính, các đề tài nghiên cứu liên quan, báo cáo tài chính của doanh nghiệp và hệ thống văn bản pháp lý (Thông tư 133/2016/TT-BTC, Chuẩn mực kế toán VAS 14).
   • Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các sổ kế toán tổng hợp, sổ kế toán chi tiết, bảng tổng hợp chứng từ gốc tại phòng Kế toán Công ty TNHH Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát.
   • Phương pháp quan sát: Trực tiếp theo dõi quy trình làm việc thực tế của nhân sự phòng kế toán, từ khâu lập hóa đơn, tiếp nhận chứng từ gốc đến trình tự luân chuyển và lưu trữ chứng từ.
   • Phương pháp trao đổi, phỏng vấn trực tiếp: Phỏng vấn các kế toán viên phụ trách từng phần hành và kế toán trưởng để làm rõ các bước hạch toán nghiệp vụ và quy trình ghi sổ trên phần mềm kế toán.
2. Nhóm phương pháp xử lý số liệu:
   • Phương pháp so sánh (tương đối và tuyệt đối): Phân tích sự biến động của các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí, lợi nhuận và cơ cấu lao động giai đoạn 2022 – 2024.
   • Phương pháp phân tích, tổng hợp và mô tả: Hệ thống hóa lý luận, tổng hợp dữ liệu thực tế và mô tả chi tiết quy trình kế toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh tại đơn vị.

Nguồn dữ liệu sử dụng bao gồm hệ thống báo cáo tài chính (Báo cáo tình hình tài chính mẫu B01a-DNN, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh mẫu B02-DNN), các tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2024, cùng các chứng từ gốc và sổ kế toán chi tiết thực tế của doanh nghiệp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chương 1 hệ thống hóa toàn bộ khung lý luận về hạch toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Tác giả làm rõ bản chất kinh tế của doanh thu, điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, phân loại doanh thu và các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại).

Về mặt kỹ thuật hạch toán, tác giả trình bày chức năng, kết cấu và sơ đồ luân chuyển tài khoản của các phần hành:

• Tài khoản 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ): Gồm 4 tài khoản cấp hai (TK 5111 - Doanh thu bán hàng hóa, TK 5112 - Doanh thu bán thành phẩm, TK 5113 - Doanh thu cung cấp dịch vụ, TK 5118 - Doanh thu khác). Điểm đặc thù theo Thông tư 133/2016/TT-BTC là bên Nợ TK 511 phản ánh trực tiếp các khoản giảm trừ doanh thu và thuế gián thu phát sinh trong kỳ, cuối kỳ kết chuyển doanh thu thuần sang TK 911.
• Tài khoản 515 (Doanh thu hoạt động tài chính) và Tài khoản 711 (Thu nhập khác): Phản ánh các khoản thu từ lãi tiền gửi, chênh lệch tỷ giá, nhượng bán thanh lý tài sản.
• Tài khoản 632 (Giá vốn hàng bán), Tài khoản 635 (Chi phí tài chính), Tài khoản 811 (Chi phí khác): Tập hợp chi phí sản xuất, kinh doanh và chi phí ngoài hoạt động thông thường để kết chuyển vào TK 911.
• Tài khoản 642 (Chi phí quản lý kinh doanh): Bao gồm hai tài khoản cấp hai là TK 6421 (Chi phí bán hàng) và TK 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp).
• Tài khoản 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp) và Tài khoản 911 (Xác định kết quả kinh doanh): Trung tâm đối ứng cuối kỳ để tổng hợp doanh thu, thu nhập và chi phí nhằm xác định lợi nhuận trước thuế và sau thuế.

Chương 2: Thực trạng về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát

Chương 2 trình bày chi tiết bức tranh tổng quan về doanh nghiệp, cơ cấu tổ chức, nguồn lực và thực tế công tác kế toán:

• Tổng quan doanh nghiệp: Công ty TNHH Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát hoạt động theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh từ ngày 05/10/2015, mã số thuế 3301569772, do ông Lê Phước Khánh Tường làm đại diện pháp luật, chịu sự quản lý của Chi cục Thuế khu vực Thuận Hóa – Phú Xuân. Ngành nghề kinh doanh chính là in ấn (mã ngành 1811), kết hợp buôn bán máy móc, thiết bị, phụ tùng máy văn phòng, khai thác đá, cát, sỏi và các hoạt động dịch vụ hỗ trợ khác.
• Tổ chức bộ máy: Bộ máy quản lý gồm Giám đốc, Phòng Kinh doanh, Phòng Kế toán và Bộ phận Kho - Thủ quỹ. Bộ máy kế toán tổ chức theo mô hình tập trung gồm: Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán lương, Kế toán bán hàng, Kế toán công nợ, Thủ kho và Thủ quỹ.
• Chính sách kế toán áp dụng: Doanh nghiệp áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; hình thức kế toán Nhật ký chung; thực hiện trên phần mềm kế toán MISA SME 2023; kỳ kế toán theo năm dương lịch (01/01 đến 31/12); đơn vị tiền tệ VNĐ; phương pháp kế toán hàng tồn kho kê khai thường xuyên; tính giá trị xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền cuối kỳ; nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng.

Chỉ tiêu lao động	Năm 2022	Năm 2023	Năm 2024
Tổng số lao động (người)	16	16	17
Cơ cấu theo giới tính:
- Nam	16 người (100%)	10 người (62,50%)	10 người (58,82%)
- Nữ	0 người (0%)	6 người (37,50%)	7 người (41,18%)
Cơ cấu theo trình độ chuyên môn:
- Đại học, Cao đẳng	14 người (87,50%)	14 người (87,50%)	15 người (88,24%)
- Trung cấp	1 người (6,25%)	1 người (6,25%)	1 người (5,88%)
- Lao động phổ thông	1 người (6,25%)	1 người (6,25%)	1 người (5,88%)

Phân tích biến động tài sản và nguồn vốn giai đoạn 2022 - 2024:

• Năm 2023, tổng tài sản của công ty giảm 784.133 đồng (tương ứng giảm 9,27%) so với năm 2022. Đến năm 2024, tổng tài sản phục hồi và tăng 4.578 đồng (tăng 61,05%) so với năm 2023.
• Tiền và các khoản tương đương tiền năm 2023 tăng 180.711 đồng (tăng 201,86%) so với năm 2022; năm 2024 tiếp tục tăng 5.923 đồng (tăng 1879,36%) so với năm 2023, phản ánh sự cải thiện về tính thanh khoản ngắn hạn.
• Các khoản phải thu ngắn hạn năm 2023 giảm 247.191 đồng (giảm 27,08%) so với năm 2022; đến năm 2024 tăng 204.129 đồng (tăng 30,61%) so với năm 2023.
• Hàng tồn kho năm 2022 chiếm 21,35% tổng tài sản. Năm 2023, giá trị hàng tồn kho tăng thêm 159.417 đồng; đến năm 2024 giảm 219.601 đồng do doanh nghiệp đẩy mạnh tiêu thụ. Khoản mục đầu tư tài chính ngắn hạn không phát sinh trong suốt giai đoạn này.

Thực hành kế toán phần hành tại công ty trong năm tài chính 2024:

• Kế toán doanh thu bán hàng: Doanh nghiệp sử dụng Hóa đơn điện tử GTGT (như Hóa đơn số 00000014, Hóa đơn số 00000046), phiếu thu và giấy báo có. Nghiệp vụ bán hàng được phản ánh vào TK 511 và theo dõi trên Sổ chi tiết TK 511. Khi phát sinh giảm giá hàng bán hoặc hàng bán bị trả lại, kế toán ghi giảm trực tiếp vào Nợ TK 511 theo đúng Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Kế toán giá vốn hàng bán: Xuất kho hàng hóa dựa trên Phiếu xuất kho (như XK00539, XK00565). Kế toán định khoản Nợ TK 632 / Có TK 156 theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá theo phương pháp bình quân gia quyền và ghi vào Sổ chi tiết TK 632.
• Kế toán chi phí quản lý kinh doanh: Sử dụng TK 642 (chia thành 6421 và 6422). Chứng từ tập hợp chi phí gồm Bảng chấm công, Bảng thanh toán lương tháng 10/2024, Phiếu chi lương tháng 10/2024, bảng trích khấu hao TSCĐ và hóa đơn dịch vụ mua ngoài.
• Kế toán tài chính, chi phí khác và thuế: Sử dụng TK 515, TK 635 (theo dõi lãi vay trên Sổ chi tiết TK 635), TK 711, TK 811. Chi phí thuế TNDN được phản ánh trên TK 821 căn cứ vào Tờ khai quyết toán thuế TNDN năm 2024.
• Kế toán xác định kết quả kinh doanh: Cuối kỳ, kế toán thực hiện các bút toán kết chuyển tự động trên phần mềm MISA SME 2023: kết chuyển doanh thu (Nợ TK 511, Nợ TK 515, Nợ TK 711 sang Có TK 911) và kết chuyển chi phí (Nợ TK 911 sang Có TK 632, 635, 642, 811, 821), phản ánh đầy đủ trên Sổ chi tiết TK 911 và lập Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2024 (Biểu mẫu 2.16).

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát

Dựa trên thực trạng hạch toán, tác giả nhận xét công tác kế toán tại công ty có ưu điểm là tuân thủ chuẩn mực, tổ chức bộ máy kế toán gọn nhẹ, ứng dụng hiệu quả phần mềm MISA SME 2023 giúp giảm tải việc tính toán thủ công. Tuy nhiên, đơn vị vẫn tồn tại một số nhược điểm như: quản lý công nợ phải thu chưa thực sự chặt chẽ khiến nợ đọng kéo dài, thời gian luân chuyển chứng từ giữa bộ phận kho và phòng kế toán đôi lúc bị chậm, chưa trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho đầy đủ.

Tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp:

1. Hoàn thiện công tác tổ chức kế toán: Rà soát, chuẩn hóa quy trình phân công nhiệm vụ; tăng cường phối hợp kiểm tra chéo giữa kế toán bán hàng, kế toán công nợ và thủ kho nhằm bảo đảm chứng từ được luân chuyển kịp thời.
2. Hoàn thiện công tác kế toán doanh thu bán hàng: Xây dựng quy chế kiểm soát công nợ chặt chẽ hơn, theo dõi chi tiết hạn nợ của từng khách hàng mua chịu; quản lý minh bạch các điều kiện chiết khấu thương mại và giảm giá bán hàng.
3. Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí: Kiểm soát chặt chẽ các khoản mục chi phí quản lý kinh doanh phát sinh thực tế; áp dụng đúng định mức tiêu hao nguyên vật liệu; hạch toán kịp thời chi phí lãi vay và chi phí dịch vụ mua ngoài.
4. Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán xác định kết quả kinh doanh: Kiểm tra đối chiếu số liệu giữa sổ chi tiết và sổ cái trước khi thực hiện bút toán kết chuyển trên phần mềm; bảo đảm việc trích lập các khoản chi phí thuế và dự phòng tuân thủ quy định pháp luật.
5. Một số giải pháp khác: Đầu tư nâng cấp trang thiết bị tin học, thường xuyên bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho nhân viên kế toán về các chính sách thuế và văn bản kế toán sửa đổi.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể:

• Phân tích và làm rõ tình hình lao động, tài sản, nguồn vốn của Công ty TNHH Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát giai đoạn 2022 - 2024, ghi nhận mức tăng trưởng lao động từ 16 lên 17 người và sự gia tăng của tỷ trọng lao động nữ (đạt 41,18% vào năm 2024).
• Phản ánh trung thực quy trình hạch toán kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh thực tế trong năm 2024, minh họa bằng hệ thống chứng từ có thật tại đơn vị như Hóa đơn GTGT số 00000014, số 00000046, Phiếu xuất kho số XK00539, XK00565, Bảng lương tháng 10/2024 và Tờ khai quyết toán thuế TNDN.
• Đề xuất hệ thống giải pháp gồm 5 nhóm biện pháp gắn liền với đặc thù tổ chức bộ máy và hoạt động kinh doanh buôn bán thiết bị phụ trợ, in ấn của doanh nghiệp.

Về đóng góp, tác giả đã hệ thống hóa và đối chiếu giữa khung lý thuyết của Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC với việc vận hành thực tế trên phần mềm MISA SME 2023 tại công ty; chỉ rõ sự khác biệt trong việc ghi nhận giảm trừ doanh thu trực tiếp trên TK 511 mà không qua tài khoản trung gian, cung cấp tài liệu nghiên cứu thực chứng về kế toán tài chính doanh nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có các hạn chế được tác giả tự nhìn nhận:

• Do điều kiện tiếp cận dữ liệu và thời gian thực tập của sinh viên có hạn, nghiên cứu chỉ tập trung khai thác số liệu kế toán tại một doanh nghiệp cụ thể là Công ty TNHH Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát; các số liệu minh họa nghiệp vụ chuyên sâu chỉ giới hạn trong phạm vi năm tài chính 2024.
• Đề tài tập trung chủ yếu vào phần hành kế toán tài chính, chưa đi sâu phân tích khía cạnh kế toán quản trị doanh thu, phân tích điểm hòa vốn hay đánh giá hiệu quả kinh doanh theo từng nhóm mặt hàng chuyên doanh của công ty.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng theo dõi chuỗi số liệu tài chính qua nhiều năm hơn, hoặc nghiên cứu ứng dụng kế toán quản trị chi phí và giá thành nhằm hỗ trợ ban giám đốc đưa ra các quyết định định giá sản phẩm và tối ưu hóa lợi nhuận.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện đồ án, khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập về phần hành kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
• Người làm công tác kế toán tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực in ấn, thương mại máy móc thiết bị văn phòng tham khảo về quy trình luân chuyển chứng từ và cách thiết lập hệ thống tài khoản theo Thông tư 133/2016/TT-BTC trên phần mềm MISA SME.
• Các phần đáng tham khảo nhất trong khóa luận là: hệ thống sơ đồ hạch toán tài khoản theo Thông tư 133 tại Chương 1; các biểu mẫu trích xuất sổ chi tiết TK 511, TK 632, TK 635, TK 911 và quy trình luân chuyển chứng từ bán hàng trên phần mềm MISA tại Chương 2.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát áp dụng chế độ kế toán và phần mềm kế toán nào?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính, sử dụng hình thức sổ Nhật ký chung và thực hiện công tác hạch toán trên phần mềm MISA SME 2023.

2. Các khoản giảm trừ doanh thu được công ty hạch toán như thế nào theo chế độ kế toán hiện hành?
Căn cứ theo quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC, công ty không sử dụng tài khoản riêng biệt cho các khoản giảm trừ doanh thu (không dùng TK 521). Khi phát sinh chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán hoặc hàng bán bị trả lại, kế toán ghi nhận trực tiếp vào bên Nợ của Tài khoản 511 "Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ".

3. Phương pháp kế toán hàng tồn kho và tính thuế GTGT được công ty lựa chọn là gì?
Công ty hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, ghi nhận giá trị hàng tồn kho theo giá gốc và tính giá trị xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền cuối kỳ. Về thuế, công ty thực hiện tính và kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.

4. Trình tự ghi sổ kế toán trên phần mềm MISA SME 2023 tại công ty diễn ra như thế nào?
Hằng ngày, kế toán kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ gốc, xác định tài khoản Nợ/Có và nhập liệu vào phần mềm MISA theo từng phân hệ. Từ dữ liệu nhập vào, phần mềm tự động kết chuyển và ghi nhận thông tin vào Sổ Nhật ký chung, Sổ cái, Sổ chi tiết và Bảng cân đối số phát sinh; cuối kỳ kế toán tiến hành đối chiếu, in sổ và lập báo cáo tài chính theo quy định.

5. Cơ cấu lao động của công ty giai đoạn 2022 - 2024 có đặc điểm gì nổi bật?
Quy mô lao động của công ty duy trì ổn định với 16 người trong năm 2022 và 2023, tăng lên 17 người vào năm 2024. Đội ngũ nhân sự có trình độ học vấn cao, trong đó lao động có trình độ Đại học và Cao đẳng chiếm từ 87,50% (năm 2022 - 2023) đến 88,24% (năm 2024).

Kết luận

Khóa luận của tác giả Võ Huỳnh Nguyệt Anh đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và Chuẩn mực kế toán VAS 14. Nghiên cứu đã phản ánh chi tiết thực trạng công tác hạch toán, luân chuyển chứng từ và xử lý dữ liệu kế toán trên phần mềm MISA SME 2023 tại Công ty TNHH Thiết Bị Phụ Trợ Vạn An Phát trong năm tài chính 2024. Đồng thời, tác giả đã đánh giá khách quan các ưu điểm, hạn chế và đề xuất các nhóm giải pháp thiết thực nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. Tổng quan về doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Khái quát về doanh thu 1. Khái niệm về doanh thu Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) – Doanh thu và thu nhập khác được ban hành theo quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2021 của BTC, điều số 3 quy định: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”.

Theo điều 56 thông tư 133/2016/TT-BTC đã đưa ra khái niệm cơ bản về doanh thu như sau: “Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp ngoại trừ phần đóng góp thêm của các cổ đông. Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền. Phân loại doanh thu - Doanh thu bán hàng: Là doanh thu bán sản phẩm mà doanh nghiệp sản xuất ra, bán hàng hóa mua vào và bán bất động sản đầu tư. - Doanh thu cung cấp dịch vụ: Là doanh thu thực hiện công việc đã thỏa thuận theo hợp đồng trong một hay nhiều kỳ kế toán như cung cấp dịch vụ vận tải, du lịch, phương thức cho thuê hoạt động.

- Doanh thu hoạt động tài chính: Là phần tiền mà doanh nghiệp nhận được từ các hoạt động tài chính như là các khoản tiền lãi cho vay, các khoản đầu tư, mua bán chứng khoán, lợi nhuận từ các cổ tức mà doanh nghiệp được chia từ các Công ty mà doanh nghiệp có góp vốn và nắm giữ cổ phần. Điều kiện ghi nhận doanh thu Theo điều 57 của thông tư 133/2020/TT-BTC điều kiện để ghi nhận doanh thu được quy định như sau: 5 - Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu bán hàng khi thỏa mãn các điều kiện sau: + Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. + Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua. + Doanh thu được xác định tương đối nhanh chóng.

Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa đã mua theo những điều kiện cụ thể. Doanh nghiệp có thể ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không được tồn tại và người mua không được quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa. Trừ trường hợp người mua có quyền trả lại hàng hóa dưới hình thức là đổi lại để lấy các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ khác. + Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được các lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.

+ Doanh nghiệp xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. - Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định rằng người mua có quyền trả lại dịch vụ đã mua theo những điều kiện cụ thể, DN chỉ được ghi nhận doanh thu khi các điều kiện này không còn hiệu lực và người mua không có quyền trả lại dịch vụ đã cung cấp. + DN đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó.

+ Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo.