Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Kiến trúc và Xây dựng Ngôi Nhà Vàng Việt Nam

Khóa luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Ngôi Nhà Vàng Việt Nam

• Tác giả: Đoàn Ngọc Ánh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Khánh Trang
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Kiến trúc và Xây dựng Ngôi Nhà Vàng Việt Nam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu tại Công ty Ngôi Nhà Vàng Việt Nam

Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Kiến trúc và Xây dựng Ngôi Nhà Vàng Việt Nam hoạt động chính trong lĩnh vực thiết kế kiến trúc và thi công nội ngoại thất. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Kế toán doanh thu giữ vai trò trọng tâm trong toàn bộ hệ thống tài chính. Hoạt động này theo dõi từng hợp đồng kinh tế ký kết với khách hàng. Số liệu doanh thu phản ánh trung thực quy mô và tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp trên thị trường. Việc ghi nhận đúng thời điểm bảo đảm tuân thủ chuẩn mực kế toán Việt Nam. Mỗi nghiệp vụ bán hàng hoặc bàn giao công trình đều yêu cầu đầy đủ biên bản nghiệm thu và hóa đơn giá trị gia tăng hợp lệ. Bộ phận kế toán kiểm tra chặt chẽ chứng từ gốc trước khi vào sổ kế toán. Quy trình này hạn chế tối đa các sai sót số liệu. Ban lãnh đạo dựa vào báo cáo doanh thu để đánh giá hiệu quả của từng dự án. Dữ liệu kế toán cung cấp cơ sở vững chắc cho việc lập kế hoạch tài chính dài hạn.

1.1. Đặc điểm mô hình kinh doanh và dịch vụ xây dựng

Công ty tập trung vào thiết kế kiến trúc, giám sát thi công và cung cấp vật liệu nội thất. Quy trình kinh doanh mang đặc thù xây dựng với chu kỳ thực hiện dài ngày. Các công trình thường trải qua nhiều giai đoạn nghiệm thu khối lượng hoàn thành. Doanh thu dịch vụ phụ thuộc mật thiết vào tiến độ hợp đồng thực tế. Hợp đồng kinh tế là căn cứ pháp lý cao nhất để xác định giá trị thanh toán. Doanh nghiệp cần hạch toán chi tiết cho từng hạng mục công trình cụ thể. Quản lý doanh thu đòi hỏi tính liên tục và sự phối hợp giữa đội ngũ kỹ sư và kế toán. Sự gắn kết này bảo đảm tiến độ ghi nhận số liệu kịp thời và minh bạch.

1.2. Chứng từ và tài khoản kế toán áp dụng theo Thông tư 133

Doanh nghiệp sử dụng hệ thống chứng từ kế toán theo quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC. Các chứng từ chủ yếu gồm hóa đơn điện tử, biên bản nghiệm thu khối lượng công việc và phiếu thu tiền. Kế toán sử dụng tài khoản 511 để phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ. Tài khoản 5111 dùng cho hoạt động bán vật tư nội thất thương mại. Tài khoản 5113 phản ánh doanh thu từ dịch vụ thiết kế kiến trúc và thi công xây lắp. Kế toán mở sổ chi tiết để theo dõi riêng cho từng đối tượng khách hàng và công trình. Chứng từ hợp lệ giúp số liệu kế toán có giá trị pháp lý vững vàng trước cơ quan thuế.

II. Thực trạng kế toán kết quả kinh doanh tại Ngôi Nhà Vàng Việt Nam

Xác định kết quả kinh doanh tại công ty được tiến hành thông qua việc kết chuyển doanh thu và các khoản chi phí sang tài khoản 911. Chi phí sản xuất kinh doanh bao gồm giá vốn hàng bán, chi phí quản lý kinh doanh và chi phí tài chính. Công ty ghi nhận giá vốn trên tài khoản 632 tương ứng với từng công trình hoàn thành. Chi phí quản lý được theo dõi trên tài khoản 642 theo mô hình doanh nghiệp nhỏ. Tuy nhiên, công tác kế toán vẫn bộc lộ một số hạn chế nhất định trong quá trình hạch toán. Thời điểm tập hợp chi phí nhân công và máy thi công đôi khi còn chậm so với tiến độ thực tế ngoài công trường. Việc phân bổ chi phí chung giữa các công trình thi công dở dang chưa hoàn toàn đồng đều. Một số biên bản nghiệm thu giai đoạn chưa được chuyển giao kịp thời về phòng tài chính. Tình trạng này gây khó khăn cho việc kết chuyển lãi lỗ theo quý. Dữ liệu báo cáo tài chính nội bộ vì thế đôi lúc chưa phản ánh tức thời tình hình kinh doanh.

2.1. Quy trình kết chuyển tài khoản 911 và xác định lãi lỗ

Cuối kỳ kế toán, nhân viên thực hiện bút toán kết chuyển doanh thu thuần từ bên có tài khoản 511 sang bên có tài khoản 911. Đồng thời, toàn bộ giá vốn hàng bán trên tài khoản 632 được kết chuyển sang bên nợ tài khoản 911. Chi phí quản lý kinh doanh từ tài khoản 642 cũng được kết chuyển vào bên nợ để bù trừ. Sự chênh lệch giữa bên có và bên nợ của tài khoản 911 phản ánh kết quả lợi nhuận trước thuế. Nếu bên có lớn hơn bên nợ, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận thuần vào tài khoản 4212. Ngược lại, số dư nợ phản ánh kết quả kinh doanh thua lỗ trong kỳ tài chính. Toàn bộ quy trình này cần đối chiếu kỹ lưỡng sổ cái và sổ chi tiết.

2.2. Khó khăn trong quản lý chi phí và tính giá thành công trình

Ngành xây dựng có đặc tính phát sinh chi phí phân tán tại nhiều địa điểm thi công khác nhau. Các chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công thuê ngoài và khấu hao máy móc thường biến động theo thị trường. Kế toán gặp áp lực trong việc thu thập chứng từ hóa đơn từ các nhà cung cấp nhỏ lẻ tại địa phương. Độ trễ của chứng từ gốc làm sai lệch giá thành tạm tính của các gói thầu. Chi phí quản lý doanh nghiệp chưa được tách bạch rành mạch giữa các phòng ban chức năng. Việc theo dõi công nợ khách hàng chưa gắn chặt với tiến độ thực hiện hợp đồng. Những tồn tại trên ảnh hưởng trực tiếp đến tính chính xác khi xác định kết quả kinh doanh.

III. Giải pháp kế toán doanh thu kết quả kinh doanh tại Ngôi Nhà Vàng

Hoàn thiện công tác kế toán đòi hỏi doanh nghiệp áp dụng đồng bộ các giải pháp công nghệ và quy chuẩn nghiệp vụ. Doanh nghiệp cần số hóa toàn diện quy trình luân chuyển chứng từ từ công trường về văn phòng trung tâm. Phần mềm kế toán xây dựng chuyên dụng cần được triển khai để kết nối trực tiếp với bộ phận kỹ thuật dự án. Kế toán viên có thể cập nhật chi phí và tiến độ thi công theo thời gian thực. Phương pháp tính giá thành công trình cần được chuẩn hóa theo từng đơn hàng cụ thể. Doanh nghiệp cần xây dựng định mức tiêu hao nguyên vật liệu chi tiết cho mỗi gói thầu thiết kế và thi công. Quy chế kiểm soát nội bộ phải được siết chặt nhằm ngăn chặn thất thoát tài sản. Kế toán cần định kỳ đối chiếu công nợ với chủ đầu tư và nhà thầu phụ. Việc đào tạo nâng cao chuyên môn cho đội ngũ kế toán là yêu cầu cấp thiết. Sự đổi mới này giúp đảm bảo số liệu báo cáo tài chính luôn minh bạch, chuẩn xác và đúng tiến độ.

3.1. Ứng dụng công nghệ phần mềm kế toán số hóa chứng từ

Công ty nên tích hợp hóa đơn điện tử và phần mềm kế toán quản trị hiện đại. Việc ứng dụng công nghệ giúp tự động hóa khâu nhập liệu chứng từ và đối soát kho vật tư. Kỹ sư phụ trách tại công trường có thể gửi biên bản nghiệm thu trực tuyến qua hệ thống nội bộ. Kế toán kiểm tra và ghi nhận tức thì vào sổ theo dõi doanh thu. Phương pháp này giảm thiểu rủi ro thất lạc chứng từ gốc và rút ngắn thời gian xử lý nghiệp vụ. Báo cáo doanh thu và chi phí được cập nhật tự động hỗ trợ ban giám đốc nắm bắt dòng tiền mau chóng.

3.2. Hoàn thiện kiểm soát giá vốn và chi phí quản lý kinh doanh

Doanh nghiệp cần ban hành hệ thống định mức chi phí chặt chẽ cho từng dự án xây dựng. Đội ngũ giám sát phải kiểm soát khối lượng vật liệu xuất kho theo sát hồ sơ thiết kế kỹ thuật ban đầu. Mọi khoản chi phí nhân công phát sinh ngoài dự toán cần có sự phê duyệt trước từ cấp quản lý. Kế toán phân bổ chi phí gián tiếp dựa trên tỷ lệ doanh thu thực tế của từng hạng mục công trình. Bên cạnh đó, việc phân loại chi phí quản lý trên tài khoản 642 cần thực hiện khoa học và có căn cứ rõ ràng. Giải pháp này giúp phản ánh chính xác kết quả kinh doanh từng kỳ.

IV. Ý nghĩa kế toán doanh thu tại Công ty Ngôi Nhà Vàng Việt Nam

Tổ chức khoa học công tác kế toán mang lại lợi ích chiến lược cho sự phát triển của công ty. Dữ liệu doanh thu và kết quả kinh doanh phản ánh chính xác sức khỏe tài chính của doanh nghiệp. Nhà quản trị có căn cứ thực tiễn để đánh giá hiệu quả từng dự án thi công và điều chỉnh chiến lược kịp thời. Hệ thống kế toán minh bạch tạo dựng niềm tin vững chắc đối với các đối tác, khách hàng và ngân hàng thương mại. Sự chuẩn mực trong sổ sách kế toán giúp doanh nghiệp chủ động trong công tác thanh tra, quyết toán thuế nhà nước. Việc tuân thủ nghiêm túc chế độ kế toán theo Thông tư 133 bảo vệ doanh nghiệp trước các rủi ro pháp lý phát sinh. Trong bối cảnh ngành xây dựng cạnh tranh gay gắt, tối ưu hóa bộ máy kế toán là bước đi tất yếu. Điều này giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí chặt chẽ và gia tăng lợi nhuận bền vững. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận kỹ thuật, thi công và tài chính tạo nên sức mạnh tổng thể cho thương hiệu Ngôi Nhà Vàng.

4.1. Vai trò số liệu tài chính trong quản trị và ra quyết định

Số liệu kế toán doanh thu và chi phí cung cấp bức tranh toàn cảnh về hiệu quả vận hành. Ban giám đốc dựa vào báo cáo kết quả kinh doanh để đưa ra các định hướng mở rộng thị trường xây lắp. Quản lý dòng tiền tốt giúp công ty chủ động nguồn vốn phục vụ mua sắm vật tư và thanh toán thầu phụ. Việc phân tích tỷ suất sinh lời trên từng công trình chỉ ra các hạng mục mang lại lợi nhuận cao. Từ đó, doanh nghiệp tập trung nguồn lực vào các dịch vụ mũi nhọn có thế mạnh cạnh tranh. Kế toán minh bạch là nền tảng quản trị vững vàng cho doanh nghiệp phát triển bền vững.

4.2. Bảo đảm tuân thủ nghĩa vụ thuế và pháp luật hiện hành

Thực hiện chuẩn mực kế toán giúp doanh nghiệp xác định chính xác số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp. Việc lưu trữ hóa đơn chứng từ đầy đủ hạn chế nguy cơ bị cơ quan quản lý thuế xử phạt vi phạm hành chính. Doanh nghiệp thực hiện tạm nộp thuế TNDN theo quý và quyết toán đầy đủ vào cuối năm tài chính. Báo cáo tài chính rõ ràng giúp rút ngắn thời gian làm việc với đoàn kiểm tra kiểm toán. Sự trung thực và minh bạch trong hạch toán khẳng định uy tín thương hiệu đối với đối tác và cơ quan chức năng. Đây là tiêu chuẩn bắt buộc giúp công ty duy trì vị thế cạnh tranh lâu dài.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp được thực hiện trong bối cảnh nền kinh tế thị trường có sự cạnh tranh ngày càng gay gắt và hội nhập quốc tế sâu rộng, kéo theo sự ra đời của nhiều loại hình doanh nghiệp. Trong môi trường kinh doanh đó, mục tiêu cốt lõi của các chủ doanh nghiệp là đạt được lợi nhuận nhằm duy trì sự tồn tại và mở rộng quy mô. Kết quả kinh doanh cuối cùng của doanh nghiệp chịu sự chi phối trực tiếp từ hai yếu tố cơ bản là doanh thu và chi phí. Việc ghi nhận, phản ánh chính xác doanh thu và chi phí không chỉ có ý nghĩa đối với ban quản trị doanh nghiệp trong việc điều hành, cắt giảm chi phí bất hợp lý và định hướng chiến lược, mà còn là nguồn thông tin thiết yếu phục vụ cơ quan thuế, ngân hàng và các nhà đầu tư.

Đối tượng nghiên cứu cụ thể của đề tài là Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Kiến trúc và Xây dựng Ngôi Nhà Vàng Việt Nam (tên viết tắt: GO HOVN). Doanh nghiệp này hoạt động đồng thời trong hai mảng kinh doanh: thi công xây dựng công trình và kinh doanh nội thất. Đặc thù này dẫn đến sự khác biệt rõ rệt về phương thức ghi nhận doanh thu:

• Doanh thu từ hoạt động thi công xây dựng được ghi nhận theo tiến độ thực hiện hợp đồng.
• Doanh thu từ hoạt động bán hàng nội thất được ghi nhận tại thời điểm bàn giao hàng hóa và phát hành hóa đơn.

Chính sự đa dạng và phức tạp trong mô hình kinh doanh đa ngành đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định rõ ràng:

• Mục tiêu tổng quát: Trên cơ sở lý luận và khảo sát thực tế tại đơn vị, khóa luận tiến hành tìm hiểu, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Kiến trúc và Xây dựng Ngôi Nhà Vàng Việt Nam.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
  2. Tìm hiểu, phân tích thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Kiến trúc và Xây dựng Ngôi Nhà Vàng Việt Nam.
  3. Đề xuất một số ý kiến, giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh của công ty.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh tại công ty.
• Phạm vi không gian: Thực hiện tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Kiến trúc và Xây dựng Ngôi Nhà Vàng Việt Nam (Số 109 Lý Thường Kiệt, Phường Đồng Hải, TP. Đồng Hới, Tỉnh Quảng Bình).
• Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích các chỉ tiêu tài chính, nguồn lực tổng quát giai đoạn 3 năm 2021 – 2023; số liệu, hóa đơn, chứng từ sổ sách chi tiết được trích xuất trong năm tài chính 2023.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào quy trình thu thập, xử lý chứng từ, hạch toán vào hệ thống tài khoản doanh thu, chi phí và các bút toán kết chuyển xác định kết quả kinh doanh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống cơ sở pháp lý và chuẩn mực kế toán hiện hành của Việt Nam, gắn liền với quy mô doanh nghiệp vừa và nhỏ:

• Thông tư 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính: Đây là văn bản pháp quy chủ đạo chi phối toàn bộ hệ thống tài khoản, biểu mẫu sổ sách và phương pháp hạch toán của công ty.
• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) – “Doanh thu và thu nhập khác” ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ Tài chính: Quy định rõ 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và 4 điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ.

Khung khái niệm và phương pháp xác định theo quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC:

• Doanh thu: Là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu (không bao gồm vốn góp thêm của cổ đông), phân loại thành doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 511), doanh thu hoạt động tài chính (TK 515) và thu nhập khác (TK 711).
• Các khoản giảm trừ doanh thu: Gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại; được hạch toán trực tiếp vào bên Nợ của TK 511 thay vì sử dụng tài khoản riêng biệt.
• Chi phí: Phản ánh sự suy giảm lợi ích kinh tế phát sinh trong kỳ, bao gồm giá vốn hàng bán (TK 632), chi phí tài chính (TK 635), chi phí quản lý kinh doanh (TK 642 - gồm 6421 và 6422), chi phí khác (TK 811) và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (TK 821).
• Xác định kết quả kinh doanh: Thực hiện thông qua tài khoản trung gian TK 911, tuân theo công thức tổng quát:

$$\text{Kết quả kinh doanh} = \text{Kết quả HĐ SXKD} + \text{Kết quả HĐ tài chính} + \text{Kết quả HĐ khác}$$

Trong đó, kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh bằng doanh thu thuần trừ giá vốn hàng bán và chi phí quản lý kinh doanh.

Tác giả đã kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu thực tiễn nhằm thu thập và phân tích dữ liệu:

• Phương pháp phỏng vấn, quan sát: Trực tiếp phỏng vấn đội ngũ nhân viên phòng kế toán về quy trình ghi sổ, phân loại nghiệp vụ; quan sát đường đi của chứng từ và các thao tác giải quyết nghiệp vụ kinh tế phát sinh.
• Phương pháp nghiên cứu, tham khảo tài liệu: Hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật, giáo trình chuyên ngành kế toán tài chính, kết hợp tham khảo các công trình nghiên cứu khóa trước trên thư viện số.
• Phương pháp thu thập thông tin dữ liệu: Trích lục các báo cáo tài chính giai đoạn 2021 – 2023 (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ) và các chứng từ gốc tại phòng kế toán.
• Phương pháp tổng hợp, xử lý số liệu: Phân loại và hệ thống hóa các số liệu thô nhằm phục vụ việc kiểm tra tính khớp đúng của số liệu.
• Phương pháp so sánh: Đối chiếu biến động của các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn, doanh thu, lợi nhuận qua 3 năm (2021, 2022, 2023) để đánh giá xu hướng tài chính.
• Phương pháp phân tích đánh giá: Đánh giá tính chuẩn mực và những điểm còn bất cập trong công tác hạch toán thực tế so với quy định hiện hành.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp

Chương đầu tiên của khóa luận tập trung làm rõ hệ thống lý thuyết chuẩn tắc theo quy định của chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và VAS 14.

• Cơ sở lý luận về doanh thu: Trình bày khái niệm, nguyên tắc xác định theo giá trị hợp lý, các điều kiện ghi nhận doanh thu đối với hoạt động bán hàng hóa và hoạt động cung cấp dịch vụ/xây dựng. Phân tích chi tiết phương pháp hạch toán qua TK 511 (với 4 tài khoản cấp 2: 5111, 5112, 5113, 5118), TK 515 và TK 711. Khóa luận phân tích nguyên tắc hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại) theo Thông tư 133 là ghi giảm trực tiếp vào bên Nợ TK 511.
• Cơ sở lý luận về chi phí: Định nghĩa và phân loại các khoản chi phí gắn với quy trình xác định kết quả kinh doanh:
  • Giá vốn hàng bán (TK 632): Ba phương pháp tính giá trị xuất kho gồm bình quân gia quyền, giá đích danh và nhập trước - xuất trước (FIFO).
  • Chi phí tài chính (TK 635): Phản ánh chi phí lãi vay, chiết khấu thanh toán, lỗ tỷ giá.
  • Chi phí quản lý kinh doanh (TK 642): Gồm chi phí bán hàng (TK 6421) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 6422).
  • Chi phí khác (TK 811) và chi phí thuế TNDN (TK 821).
• Phương pháp xác định kết quả kinh doanh: Mô tả kết cấu và nguyên tắc vận hành của TK 911 – “Xác định kết quả kinh doanh”. Toàn bộ các dòng doanh thu thuần, doanh thu tài chính và thu nhập khác được kết chuyển vào bên Có TK 911; các khoản giá vốn, chi phí quản lý kinh doanh, chi phí tài chính, chi phí khác và chi phí thuế TNDN được kết chuyển vào bên Nợ TK 911 để xác định lãi/lỗ kết chuyển sang TK 421.
• Tổng quan các nghiên cứu đi trước: Tác giả đã tổng thuật ba công trình nghiên cứu liên quan gồm:
  1. Nguyễn Ngọc Minh Châu (2023), Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty CP tư vấn thiết kế và thi công xây dựng Minh Quân.
  2. Nguyễn Thư Chinh (2023), Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Nội Thất Xây Dựng Hoàng Nam.
  3. Lê Thị Hồng Trang (2019), Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH trang trí nội thất Tiên Phát.

Tác giả chỉ ra khoảng trống học thuật: các nghiên cứu trước chủ yếu khảo sát doanh nghiệp thuần túy về thương mại nội thất hoặc xây dựng đơn lẻ. Khóa luận này tập trung vào doanh nghiệp đa ngành vừa thi công xây dựng vừa kinh doanh nội thất, đòi hỏi quy trình ghi nhận và luân chuyển chứng từ có tính đặc thù cao.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn thiết kế kiến trúc và Xây dựng Ngôi Nhà Vàng Việt Nam

Chương 2 phản ánh toàn diện thực tế tổ chức công tác kế toán tại đơn vị nghiên cứu:

• Thông tin tổng quan về doanh nghiệp:
  • Tên đầy đủ: Công ty Cổ phần Tư vấn thiết kế kiến trúc và Xây dựng Ngôi Nhà Vàng Việt Nam (tên giao dịch viết tắt: GO HOVN).
  • Mã số thuế: 3100932770.
  • Trụ sở: Số 109 Lý Thường Kiệt, Phường Đồng Hải, TP. Đồng Hới, Tỉnh Quảng Bình.
  • Thành lập ngày: 24/07/2012; đại diện pháp luật: Phan Mạnh Hùng.
  • Quản lý thuế: Chi cục Thuế khu vực Đồng Hới – Quảng Ninh.
• Bộ máy quản lý và bộ máy kế toán: Sơ đồ bộ máy quản lý và tổ chức công tác kế toán của đơn vị được thiết kế tinh gọn. Công ty áp dụng hình thức kế toán trên máy vi tính, chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Phân tích nguồn lực tài chính (2021 – 2023): Khóa luận lập hệ thống bảng biểu để đánh giá tình hình phát triển:
  • Bảng 2.1: Tình hình lao động của Công ty qua 3 năm 2021 - 2023.
  • Bảng 2.2: Tình hình tài sản, nguồn vốn tại Công ty giai đoạn 2021 – 2023.
  • Bảng 2.3: Tình hình hoạt động kinh doanh tại Công ty giai đoạn 2021 - 2023.
• Thực trạng hạch toán nghiệp vụ năm 2023: Tác giả đã trích dẫn trực tiếp hệ thống chứng từ, sổ chi tiết và sổ cái để minh chứng:
  • Doanh thu bán hàng hóa: Minh họa qua nghiệp vụ bán hàng nội thất theo Phiếu thu gắn với Hóa đơn GTGT số 00000011, phản ánh vào Sổ chi tiết TK 5111 và Sổ cái TK 5111.
  • Doanh thu dịch vụ xây dựng: Hoạt động thi công xây lắp được theo dõi qua Giấy báo có của ngân hàng, Sổ chi tiết TK 5113 và Sổ cái TK 5113.
  • Doanh thu tài chính: Thu lãi tiền gửi thể hiện qua Giấy báo có, chứng từ kế toán NTTK00526, Sổ chi tiết TK 515 và Sổ cái TK 515.
  • Giá vốn hàng bán: Phản ánh việc xuất kho vật tư, hàng hóa nội thất qua Phiếu xuất kho số XK00237, Phiếu xuất kho nguyên vật liệu cho công trình, Phiếu chi số 0175691, Chứng từ kế toán NVK00561, Sổ chi tiết TK 632 và Sổ cái TK 632.
  • Chi phí tài chính: Tập hợp chi phí lãi vay ngân hàng thông qua Giấy báo nợ lãi vay, Sổ chi tiết TK 635 và Sổ cái TK 635.
  • Chi phí quản lý kinh doanh: Phản ánh chi phí quản lý qua Phiếu chi kèm hóa đơn số 00009414, Sổ chi tiết TK 6422 và Sổ cái TK 6422.
  • Xác định kết quả kinh doanh: Trích xuất bảng kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2023, Chứng từ kế toán kết chuyển NVK00618 và Sổ chi tiết TK 911.

Bảng tổng hợp đối chiếu hệ thống tài khoản và chứng từ áp dụng tại đơn vị:

Khoản mục kế toán	Tài khoản áp dụng	Chứng từ gốc tiêu biểu tại công ty	Sổ sách theo dõi
Doanh thu bán hàng nội thất	TK 5111	Hóa đơn GTGT số 00000011, Phiếu thu	Sổ chi tiết TK 5111, Sổ cái TK 5111
Doanh thu dịch vụ xây lắp	TK 5113	Giấy báo có ngân hàng, Hợp đồng thi công	Sổ chi tiết TK 5113, Sổ cái TK 5113
Doanh thu hoạt động tài chính	TK 515	Báo có lãi ngân hàng, Chứng từ NTTK00526	Sổ chi tiết TK 515, Sổ cái TK 515
Giá vốn hàng bán	TK 632	Phiếu xuất kho XK00237, Phiếu chi 0175691, NVK00561	Sổ chi tiết TK 632, Sổ cái TK 632
Chi phí tài chính (lãi vay)	TK 635	Giấy báo nợ tiền lãi vay	Sổ chi tiết TK 635, Sổ cái TK 635
Chi phí quản lý doanh nghiệp	TK 6422	Hóa đơn số 00009414, Phiếu chi tiền	Sổ chi tiết TK 6422, Sổ cái TK 6422
Kết chuyển kết quả kinh doanh	TK 911	Báo cáo KQKD, Chứng từ kế toán NVK00618	Sổ chi tiết TK 911, Báo cáo tài chính

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn thiết kế kiến trúc và Xây dựng Ngôi Nhà Vàng Việt Nam

Dựa trên phân tích thực trạng, chương 3 đưa ra các đánh giá và đề xuất:

• Đánh giá thực trạng: Nêu rõ các ưu điểm đạt được trong việc tuân thủ chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, tổ chức luân chuyển chứng từ và vận hành phần mềm kế toán. Đồng thời chỉ rõ những điểm còn tồn tại trong việc phân bổ chi phí, quản lý dòng tiền và theo dõi công nợ đối với các hợp đồng xây dựng kéo dài.
• Các nhóm giải pháp đề xuất:
  • Giải pháp về tổ chức công tác kế toán: Sắp xếp lại quy trình luân chuyển hồ sơ chứng từ thanh toán giữa phòng kỹ thuật/thi công với phòng kế toán; tối ưu hóa phân công công việc trong bộ máy kế toán tinh gọn.
  • Giải pháp chuyên sâu về hạch toán doanh thu và KQKD: Hoàn thiện phương pháp ghi nhận doanh thu theo giai đoạn nghiệm thu hợp đồng xây dựng; nâng cao tính chính xác trong việc tính giá thành và giá vốn công trình; phân tách chặt chẽ hơn giữa chi phí bán hàng nội thất và chi phí quản lý dự án nhằm nâng cao hiệu quả xác định lợi nhuận từng mảng kinh doanh.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể thông qua hệ thống dữ liệu thực tế:

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận: Làm sáng tỏ phương pháp hạch toán các tài khoản doanh thu (TK 511, 515, 711), chi phí (TK 632, 635, 642, 811, 821) và quy trình kết chuyển sang TK 911 theo đúng quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC đối với doanh nghiệp quy mô nhỏ.
• Phản ánh trung thực số liệu thực tế: Mô tả chi tiết việc hạch toán nghiệp vụ phát sinh trong năm 2023 tại GO HOVN, đối chiếu được từ chứng từ gốc (như Phiếu xuất kho XK00237, Hóa đơn 00000011, Hóa đơn 00009414, các chứng từ NVK00561, NVK00618) lên sổ chi tiết và sổ cái.
• Giải pháp bám sát thực tiễn: Đưa ra các kiến nghị hoàn thiện có khả năng áp dụng trực tiếp tại đơn vị, hỗ trợ nâng cao hiệu lực kiểm soát nội bộ và tính minh bạch của số liệu tài chính.
• Đóng góp so với các công trình đi trước: So với các nghiên cứu của Nguyễn Ngọc Minh Châu (2023), Nguyễn Thư Chinh (2023) hay Lê Thị Hồng Trang (2019) vốn chỉ tập trung vào một lĩnh vực riêng biệt, đề tài này giải quyết bài toán kế toán tích hợp tại doanh nghiệp đa ngành. Nghiên cứu chỉ ra cách tổ chức theo dõi đồng thời hai dòng doanh thu có chu kỳ ghi nhận khác nhau: dòng doanh thu thương mại nội thất ngắn hạn ghi nhận theo từng lần giao hàng và dòng doanh thu dịch vụ thi công xây lắp dài hạn ghi nhận theo biên bản nghiệm thu công trình.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Khóa luận là nghiên cứu trường hợp điển hình (case study) tại một doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ trên địa bàn tỉnh Quảng Bình, do đó tính khái quát hóa cho các doanh nghiệp quy mô lớn áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC còn hạn chế.
  • Phạm vi số liệu chi tiết về hóa đơn, chứng từ sổ sách chỉ giới hạn trong năm tài chính 2023, chưa phản ánh đầy đủ chu kỳ dài hạn của các hợp đồng xây lắp nhiều năm.
  • Việc đánh giá hiệu quả sau khi ứng dụng các giải pháp đề xuất chưa thể thực hiện ngay do giới hạn thời gian thực tập của sinh viên.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các doanh nghiệp xây dựng - thương mại quy mô vừa và lớn áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
  • Đi sâu phân tích tác động của các chính sách thuế hiện hành đối với việc quyết toán thuế TNDN và quản trị rủi ro hóa đơn điện tử trong ngành xây dựng.
  • Nghiên cứu mô hình kế toán quản trị chi phí và định giá sản phẩm nội thất kết hợp dự toán công trình xây dựng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Cung cấp bức tranh thực tế về cách vận dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC vào một doanh nghiệp có đặc thù kinh doanh hỗn hợp (vừa thương mại vừa dịch vụ xây dựng).
• Người làm đề tài tốt nghiệp hoặc nghiên cứu ứng dụng: Là nguồn tư liệu tham khảo về cấu trúc khóa luận, cách trình bày hệ thống chứng từ minh họa (phiếu thu, phiếu chi, giấy báo ngân hàng, sổ chi tiết, sổ cái) và phương pháp tổng hợp số liệu 3 năm.
• Bộ phận kế toán tại các doanh nghiệp xây lắp và nội thất quy mô nhỏ: Tham khảo mô hình phân tách tài khoản TK 5111 và TK 5113, cách thức luân chuyển chứng từ và giải pháp khắc phục sự chồng chéo giữa chi phí quản lý và chi phí công trình.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Kiến trúc và Xây dựng Ngôi Nhà Vàng Việt Nam áp dụng chế độ kế toán nào?
Doanh nghiệp là công ty có quy mô nhỏ nên áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC ngày 26 tháng 8 năm 2016 của Bộ Tài chính, kết hợp với các nguyên tắc ghi nhận của Chuẩn mực kế toán số 14 (VAS 14).

2. Hai mảng hoạt động chính của công ty được phân định doanh thu như thế nào trên hệ thống tài khoản?
Công ty sử dụng hai tài khoản cấp 2 thuộc TK 511 để theo dõi riêng biệt:

• TK 5111 (Doanh thu bán hàng hóa): Dùng để ghi nhận doanh thu từ hoạt động bán sản phẩm nội thất khi giao hàng và xuất hóa đơn.
• TK 5113 (Doanh thu cung cấp dịch vụ): Dùng để ghi nhận doanh thu từ các hợp đồng thi công xây dựng công trình theo tiến độ nghiệm thu hoàn thành.

3. Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC được trích dẫn trong bài, các khoản giảm trừ doanh thu được hạch toán như thế nào?
Khác với Thông tư 200/2014/TT-BTC (sử dụng TK 521), theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, khi phát sinh các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán hoặc hàng bán bị trả lại, kế toán hạch toán trực tiếp vào bên Nợ của tài khoản 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ.

4. Khóa luận sử dụng các chứng từ kế toán thực tế nào để minh họa cho quy trình ghi nhận giá vốn và chi phí quản lý?
Tác giả đã thu thập và trích dẫn các chứng từ thực tế phát sinh trong năm 2023 tại công ty:

• Đối với giá vốn hàng bán (TK 632): Phiếu xuất kho hàng hóa số XK00237, Phiếu xuất kho nguyên vật liệu, Phiếu chi số 0175691 và Chứng từ kế toán NVK00561.
• Đối với chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 6422): Phiếu chi theo hóa đơn mua ngoài số 00009414.

5. Sự khác biệt trọng tâm giữa đề tài này với các nghiên cứu đi trước được tổng quan là gì?
Các đề tài trước của Nguyễn Ngọc Minh Châu (2023), Nguyễn Thư Chinh (2023) và Lê Thị Hồng Trang (2019) chủ yếu khảo sát các doanh nghiệp hoạt động đơn ngành (hoặc chuyên thi công xây dựng, hoặc thuần túy kinh doanh nội thất). Đề tài này tập trung vào một doanh nghiệp đa lĩnh vực kết hợp cả bán buôn/bán lẻ nội thất và thi công công trình, giải quyết vấn đề quản lý song song hai phương thức ghi nhận doanh thu và hạch toán chi phí khác nhau.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đoàn Ngọc Ánh đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và Chuẩn mực kế toán VAS 14. Dựa trên dữ liệu tài chính giai đoạn 2021 – 2023 và hệ thống sổ sách kế toán chi tiết năm 2023, nghiên cứu đã phản ánh trung thực thực trạng công tác hạch toán tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Kiến trúc và Xây dựng Ngôi Nhà Vàng Việt Nam. Các giải pháp được tác giả đề xuất bám sát đặc thù kinh doanh hỗn hợp giữa thi công xây dựng và bán lẻ nội thất, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ cùng ngành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP Công ty Cổ phần tư vấn thiết kế kiến trúc và xây dựng Ngôi Nhà Vàng Việt Nam là doanh nghiệp có quy mô nhỏ nên công ty áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC ban hành ngày 26 tháng 8 năm 2016 của Bộ Tài chính. Vì vậy, Thông tư 133/2016/TT-BTC sẽ là cơ sở chính để nghiên cứu và trích dẫn trong khóa luận này. Ngoài ra khóa luận còn sử dụng Chuẩn mực kế toán số 14 “ Doanh thu và thu nhập khác” ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 3 tháng 12 năm 2001 của Bộ tài chính và các văn bản khác có liên quan để trích dẫn 1.1 Những cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh 1.1 Những vấn đề chung về doanh thu trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm doanh thu Doanh thu đóng vai trò chủ chốt trong hoạt động kinh doanh của hầu hết mọi loại hình doanh nghiệp. Nó không chỉ là nguồn tài chính cốt lõi giúp doanh nghiệp trang trải chi phí phát sinh, mà còn là điều kiện tiên quyết cho sự tồn tại và phát triển trong tương lai.

Hay nói cách khác doanh thu là tổng giá trị các khoản thu nhập mà doanh nghiệp nhận được từ việc bán sản phẩm, cung cấp dịch vụ hoặc thực hiện các hoạt động kinh doanh khác trong một kỳ kế toán nhất định. Doanh thu được ghi nhận theo nguyên tắc hạch toán kế toán, đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh và tình hình tài chính của doanh nghiệp. Hiện nay, có rất quan điểm và cách hiểu về doanh thu, dưới đây là một trong số các khái niệm về doanh thu: Theo Điều 3 chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS14 – Doanh thu và thu nhập khác) quy định: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán,phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”. Theo khoản 1 Điều 56 Thông tư 133/2016/TT-BTC quy định: “Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp trừ phần vốngóp thêm của các cổ đông.

Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh,khi chắc 5 chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền”.2 Phân loại doanh thu Theo thông tư 133/2016/QĐ-BTC doanh thu được chia làm ba loại như sau: a) Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Theo điều 57 Thông tư 133/2016/TT-BTC, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ dùng để phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán của hoạt động sản xuất, kinh doanh từ các giao dịch và các nghiệp vụ sau: - Bán hàng hóa: Bán sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra, bán hàng hóa mua vào và bán bất động sản đầu tư; - Cung cấp dịch vụ: Thực hiện công việc đã thỏa thuận theo hợp đồng trong một kỳ, hoặc nhiều kỳ kế toán, như cung cấp dịch vụ vận tải, du lịch, cho thuê TSCĐ theo phương thức cho thuê hoạt động, doanh thu hợp đồng xây dựng. - Doanh thu khác. b) Doanh thu hoạt động tài chính Theo điều Điều 58 Thông tư 133/2016/TT-BTC, Doanh thu hoạt động tài chính là các khoản tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức, lợi nhuận được chia và doanh thu hoạt động tài chính khác của doanh nghiệp, gồm: - Tiền lãi: Lãi cho vay, lãi tiền gửi ngân hàng, lãi bán hàng trả chậm, trả góp, lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu, chiết khấu thanh toán được hưởng do mua hàng hóa, dịch vụ,. - Cổ tức, lợi nhuận được chia cho giai đoạn sau ngày đầu tư; - Thu nhập từ hoạt động đầu tư, bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn; lãi chuyển nhượng vốn khi thanh lý các khoản vốn góp liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết, đầu tư vào công ty con, đầu tư vốn khác; - Thu nhập về các hoạt động đầu tư khác; - Lãi tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ và đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cuối kỳ; lãi do bán ngoại tệ 6 - Các khoản doanh thu hoạt động tài chính khác.

c) Thu nhập khác Theo Điều 65 Thông tư 133/2016/TT-BTC thu nhập khác ngoài hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, gồm: - Thu nhập từ nhượng bán, thanh lý tài sản cố định. - Chênh lệch lãi do đánh giá lại vật tư, hàng hóa, tài sản cố định đưa đi góp vốn liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết và đầu tư khác. - Các khoản thuế phải nộp khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ nhưng sau đó được giảm hoặc hoàn lại, bao gồm thuế xuất khẩu được hoàn, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường phải nộp nhưng sau đó được giảm. - Thu tiền bồi thường từ bên thứ ba để đền bù thiệt hại tài sản, chẳng hạn như thu tiền bảo hiểm được bồi thường, tiền đền bù khi di dời cơ sở kinh doanh và các khoản bồi thường tương tự - Thu tiền phạt do khách hàng vi phạm hợp đồng.

- Thu các khoản nợ khó đòi đã xử lý xóa sổ. - Các khoản tiền thưởng từ khách hàng về việc tiêu thụ hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ nhưng không được tính vào doanh thu. - Thu nhập từ quà biếu, quà tặng dưới hình thức tiền mặt hoặc hiện vật do các tổ chức, cá nhân tặng cho doanh nghiệp. - Các khoản thu nhập khác ngoài các khoản nêu trên.3 Nguyên tắc xác định doanh thu Theo Chuẩn mực số 14 về doanh thu và thu nhập khác được ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2001 của Bộ trưởng Bộ Tài chính, nguyên tắc xác định doanh thu được quy định như sau: - Doanh thu được xác định theo giá trị hợp lí của các khoản đã thu hoặc sẽ thu được - Doanh thu phát sinh từ giao dịch được xác định bởi thỏa thuận giữa doanh nghiệp với bên mua hoặc bên sử dụng tài sản.

Nó được xác định bằng giá trị hợp lý của các khoản đã thu được hoặc sẽ thu được sau khi trừ (-) các khoản chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại. 7 - Đối với các khoản tiền hoặc tương đương tiền không được nhận ngay thì doanh thu được xác định bằng cách quy đổi giá trị danh nghĩa của các khoản sẽ thu được trong tương lai về giá trị thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh thu theo tỷ lệ lãi suất hiện hành. Giá trị thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh thu có thể nhỏ hơn giá trị danh nghĩa sẽ thu được trong tương lai. - Khi hàng hóa hoặc dịch vụ được trao đổi để lấy hàng hóa hoặc dịch vụ tương tự về bản chất về giá trị thì việc trao đổi đó không được coi là một giao dịch tạo ra doanh thu.

- Khi hàng hóa hoặc dịch vụ được trao đổi để lấy hàng hóa hoặc dịch vụ khác không tương tự thì việc trao đổi đó được coi là một giao dịch tạo ra doanh thu. Trường hợp này doanh thu được xác định bằng giá trị hợp lý của hàng hóa hoặc dịch vụ nhận về, sau khi điều chỉnh các khoản tiền hoặc tương đương tiền trả thêm hoặc thu thêm. Khi không xác định được giá trị hợp lý của hàng hóa hoặc dịch vụ nhận về thì doanh thu được xác định bằng giá trị hợp lý của hàng hóa hoặc dịch vụ đem trao đổi, sau khi điều chỉnh các khoản tiền hoặc tiền tương đương trả thêm hoặc thu thêm.4 Điều kiện ghi nhận doanh thu Theo chuẩn mực kế toán số 14 – Doanh thu và thu nhập khác, quy định về điều kiện ghi nhận doanh thu như sau: Doanh thu bán hàng của doanh nghiệp được ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời các điều kiện: • Người mua đã chịu trách nhiệm đa phần về rủi ro và lợi ích liên quan đến quyền sở hữu hàng hóa • Không còn sự nắm giữ quyền quản lý hoặc kiểm soát hàng hóa từ phía người sở hữu • Doanh thu được xác định một cách đáng tin cậy và tương đối chắc chắn • Có thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng • Đã xác định các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. Doanh thu cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp được ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời các điều kiện: • Doanh thu được xác định tương đối chắn chắn 8 • Giao dịch cung cấp dịch vụ có khả năng tạo ra lợi nhuận kinh tế • Xác định phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập bảng cân đối kế toán • Xác định được chi phí phát sinh trong quá trình thực hiện giao dịch cung cấp dịch vụ và chi phí để hoàn thành giao dịch đó.2 Những vấn đề chung về chi phí trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm chi phí Theo điều 59 thông tư 133/2016/TT-BTC, thì chi phí lại được hiểu rằng: “Chi phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân biệt đã chi tiền hay chưa.2 Phân loại chi phí a) Giá vốn hàng bán Theo Điều 62 Thông tư 133/2016/TT-BTC quy định: Giá vốn hàng bán là “trị giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, bất động sản đầu tư; giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp (đối với doanh nghiệp xây lắp) bán trong kỳ.

Ngoài ra, tài khoản này còn dùng để phản ánh các chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản đầu tư như: Chi phí khấu hao; chi phí sửa chữa; chi phí cho thuê BĐSĐT theo phương thức cho thuê hoạt động; chi phí nhượng bán, thanh lý BDSDT.