Khóa luận kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thép Thiên Long

Khóa luận phân tích doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Thép Thiên Long, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quản lý tài chính.

• Tác giả: Phùng Thị Bảo Yến
• Người hướng dẫn: Ts. Dương Thị Mai Hà Trâm
• Trường học: Đại Học Kỹ Thuật Công Nghệ TP.HCM
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Doanh Thu, Chi Phí Và Xác Định Kết Quả Kinh Doanh Tại Công Ty TNHH Thép Thiên Long
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Tình hình nghiên cứu
• Mục đích nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Các kết quả đạt được của đề tài
• Kết cấu của khóa luận tốt nghiệp
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH
• 1.1. Nhiệm vụ kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh
• 1.1.1. Nhiệm vụ kế toán doanh thu
• 1.1.1.1. Khái niệm doanh thu
• 1.1.1.2. Nhiệm vụ kế toán doanh thu
• 1.1.2. Nhiệm vụ kế toán chi phí
• 1.1.2.1. Khái niệm chi phí
• 1.1.2.2. Nhiệm vụ kế toán chi phí
• 1.1.3. Nhiệm vụ kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 1.1.3.1. Khái niệm kết quả kinh doanh
• 1.2. Kế toán doanh thu và thu nhập khác
• 1.2.1. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 1.2.1.1. Nguyên tắc và điều kiện ghi nhận doanh thu
• 1.2.1.2. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 1.2.1.3. Phương pháp hạch toán
• 1.2.2. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.2.2.1. Kế toán chiết khấu thương mại
• 1.2.2.1.1. Nguyên tắc hạch toán
• 1.2.2.1.2. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 1.2.2.1.3. Phương pháp hạch toán
• 1.2.2.2. Kế toán hàng bán bị trả lại
• 1.2.2.2.1. Nguyên tắc hạch toán
• 1.2.2.2.2. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 1.2.2.2.3. Phương pháp hạch toán
• 1.2.2.3. Kế toán giảm giá hàng bán
• 1.2.2.3.1. Nguyên tắc hạch toán
• 1.2.2.3.2. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 1.2.2.3.3. Phương pháp hạch toán
• 1.2.2.4. Kế toán thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu, thuế GTGT
• 1.2.2.4.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 1.2.2.4.2. Phương pháp hạch toán
• 1.2.3. Kế toán doanh thu tài chính
• 1.2.3.1. Nguyên tắc hạch toán
• 1.2.3.2. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 1.2.3.3. Phương pháp hạch toán
• 1.2.4. Kế toán thu nhập khác
• 1.2.4.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 1.2.4.2. Phương pháp hạch toán
• 1.3. Kế toán chi phí
• 1.3.1. Kế toán giá vốn hàng bán
• 1.3.1.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 1.3.1.2. Phương pháp hạch toán
• 1.3.2. Kế toán chi phí bán hàng
• 1.3.2.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 1.3.2.2. Phương pháp hạch toán
• 1.3.3. Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp
• 1.3.3.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 1.3.3.2. Phương pháp hạch toán
• 1.3.4. Kế toán chi phí tài chính
• 1.3.4.1. Nguyên tắc hạch toán
• 1.3.4.2. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 1.3.4.3. Phương pháp hạch toán
• 1.3.5. Kế toán chi phí khác
• 1.3.5.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 1.3.5.2. Phương pháp hạch toán
• 1.3.6. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.3.6.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 1.3.6.2. Phương pháp hạch toán
• 1.4. Kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 1.4.1. Nguyên tắc hạch toán
• 1.4.2. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 1.4.3. Phương pháp hạch toán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH THÉP THIÊN LONG
• 2.1. Giới thiệu về công ty TNHH Thép Thiên Long
• 2.1.1. Lịch sử hình thành
• 2.1.1.1. Tổng quan về công ty
• 2.1.1.2. Quá trình hình thành và phát triển của công ty
• 2.1.2. Tổ chức sản xuất kinh doanh
• 2.1.2.1. Sơ đồ tổ chức các bộ phận sản xuất
• 2.1.2.2. Chức năng của các bộ phận
• 2.1.3. Tổ chức quản lý
• 2.1.3.1. Sơ đồ tổ chức tại công ty
• 2.1.3.2. Chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban
• 2.1.4. Tổ chức công tác kế toán
• 2.1.4.1. Hình thức tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.4.2. Tổ chức sổ kế toán
• 2.1.4.3. Vận dụng chính sách kế toán
• 2.2. Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Thép Thiên Long
• 2.2.1. Kế toán doanh thu và thu nhập
• 2.2.1.1. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 2.2.1.1.1. Đặc điểm kinh doanh
• 2.2.1.1.2. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 2.2.1.1.3. Sổ sách sử dụng và quy trình luân chuyển chứng từ
• 2.2.1.1.4. Phương pháp hạch toán
• 2.2.1.2. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 2.2.1.3. Kế toán doanh thu tài chính
• 2.2.1.3.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 2.2.1.3.2. Sổ sách sử dụng và quy trình kế toán
• 2.2.1.3.3. Phương pháp hạch toán
• 2.2.1.4. Kế toán thu nhập khác
• 2.2.1.4.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 2.2.1.4.2. Sổ sách sử dụng và quy trình kế toán
• 2.2.1.4.3. Phương pháp hạch toán
• 2.2.2. Kế toán chi phí
• 2.2.2.1. Kế toán giá vốn hàng bán
• 2.2.2.1.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 2.2.2.1.2. Sổ sách sử dụng và quy trình kế toán
• 2.2.2.1.3. Phương pháp hạch toán
• 2.2.2.2. Kế toán chi phí bán hàng
• 2.2.2.2.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 2.2.2.2.2. Sổ sách sử dụng và quy trình kế toán
• 2.2.2.2.3. Phương pháp hạch toán
• 2.2.2.3. Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp
• 2.2.2.3.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 2.2.2.3.2. Sổ sách sử dụng và quy trình kế toán
• 2.2.2.3.3. Phương pháp hạch toán
• 2.2.2.4. Kế toán chi phí tài chính
• 2.2.2.4.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 2.2.2.4.2. Sổ sách sử dụng và quy trình kế toán
• 2.2.2.4.3. Phương pháp hạch toán
• 2.2.2.5. Kế toán chi phí khác
• 2.2.2.5.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 2.2.2.5.2. Sổ sách sử dụng và quy trình kế toán
• 2.2.2.5.3. Phương pháp hạch toán
• 2.2.2.6. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.2.2.6.1. Chứng từ sử dụng và tài khoản sử dụng
• 2.2.2.6.2. Phương pháp hạch toán
• 2.2.3. Kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 2.2.3.1. Chứng từ, sổ sách và tài khoản sử dụng
• 2.2.3.2. Phương pháp hạch toán
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ SỬ DỤNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí Tại Công Ty TNHH Thép Thiên Long

Kế toán doanh thu và chi phí là hai yếu tố quan trọng trong việc xác định kết quả kinh doanh của một doanh nghiệp. Tại Công ty TNHH Thép Thiên Long, việc quản lý và ghi chép chính xác các khoản doanh thu và chi phí không chỉ giúp doanh nghiệp theo dõi tình hình tài chính mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng, việc tối ưu hóa quy trình kế toán là cần thiết để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí

Kế toán doanh thu là quá trình ghi nhận và phản ánh doanh thu từ hoạt động kinh doanh, trong khi kế toán chi phí liên quan đến việc theo dõi và quản lý các khoản chi phí phát sinh. Cả hai đều ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và kết quả kinh doanh của công ty.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Trong Quản Lý Doanh Nghiệp

Kế toán không chỉ giúp doanh nghiệp theo dõi tình hình tài chính mà còn cung cấp thông tin cần thiết để đưa ra các quyết định chiến lược. Việc phân tích doanh thu và chi phí giúp công ty nhận diện các cơ hội và thách thức trong hoạt động kinh doanh.

II. Thách Thức Trong Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí Tại Công Ty TNHH Thép Thiên Long

Công ty TNHH Thép Thiên Long đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý kế toán doanh thu và chi phí. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh mà còn tác động đến khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất quan trọng.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Ghi Nhận Doanh Thu

Một trong những khó khăn lớn nhất là việc ghi nhận doanh thu đúng thời điểm và chính xác. Điều này đòi hỏi công ty phải có hệ thống quản lý thông tin hiệu quả để tránh sai sót.

2.2. Quản Lý Chi Phí Hiệu Quả

Việc kiểm soát chi phí là một thách thức lớn, đặc biệt trong bối cảnh giá nguyên liệu tăng cao. Công ty cần có các biện pháp quản lý chi phí chặt chẽ để đảm bảo lợi nhuận.

III. Phương Pháp Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí Tại Công Ty TNHH Thép Thiên Long

Để giải quyết các thách thức trong kế toán doanh thu và chi phí, Công ty TNHH Thép Thiên Long đã áp dụng nhiều phương pháp kế toán hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện độ chính xác trong ghi chép mà còn nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

3.1. Hệ Thống Kế Toán Hiện Đại

Công ty đã đầu tư vào hệ thống phần mềm kế toán hiện đại, giúp tự động hóa nhiều quy trình và giảm thiểu sai sót trong ghi chép.

3.2. Phân Tích Chi Phí và Doanh Thu

Công ty thực hiện phân tích định kỳ các khoản chi phí và doanh thu để đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh và điều chỉnh chiến lược kịp thời.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí Tại Công Ty TNHH Thép Thiên Long

Việc áp dụng các phương pháp kế toán doanh thu và chi phí tại Công ty TNHH Thép Thiên Long đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Công ty không chỉ cải thiện được tình hình tài chính mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Kết Quả Kinh Doanh Tăng Trưởng

Nhờ vào việc quản lý tốt doanh thu và chi phí, công ty đã ghi nhận sự tăng trưởng ổn định trong doanh thu và lợi nhuận trong những năm qua.

4.2. Cải Thiện Quy Trình Kế Toán

Công ty đã cải thiện quy trình kế toán, giúp giảm thiểu thời gian và chi phí cho các hoạt động kế toán hàng ngày.

V. Kết Luận và Định Hướng Tương Lai Về Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí

Kế toán doanh thu và chi phí đóng vai trò quan trọng trong việc xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thép Thiên Long. Để duy trì và phát triển bền vững, công ty cần tiếp tục cải tiến quy trình kế toán và áp dụng các công nghệ mới.

5.1. Định Hướng Phát Triển Kế Toán

Công ty sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả công tác kế toán và quản lý tài chính.

5.2. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Sự

Đào tạo nhân sự là một yếu tố quan trọng để đảm bảo rằng đội ngũ kế toán có đủ kiến thức và kỹ năng để thực hiện công việc một cách hiệu quả.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Thị trường kinh doanh và phân phối sắt thép, vật liệu xây dựng tại Việt Nam luôn đối mặt với biên độ biến động giá nguyên vật liệu cao, chi phí lưu kho lớn và chi phí tài chính (lãi vay) chiếm tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu vốn. Theo thống kê của Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) trong giai đoạn 2011–2012, lãi suất vay thương mại dao động từ 16%–21%/năm cùng biên lợi nhuận gộp toàn ngành bị thu hẹp xuống dưới 6%, đặt ra áp lực sống còn đối với công tác kiểm soát dòng tiền và đo lường hiệu quả kinh doanh. Tại Công ty TNHH Thép Thiên Long – doanh nghiệp chuyên sản xuất và thương mại các sản phẩm sắt thép xây dựng, bài toán tối ưu hóa quy trình kế toán ghi nhận doanh thu, quản trị chi phí và xác định chính xác kết quả kinh doanh trở thành nhiệm vụ chiến lược hàng đầu.

Vấn đề cốt lõi (Problem Statement) tại đơn vị nghiên cứu bao gồm: quy trình luân chuyển chứng từ thủ công giữa bộ phận kinh doanh, kho vận và kế toán gây ra độ trễ từ 5–7 ngày trong việc ghi nhận doanh thu; các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại) chưa được hạch toán bám sát thời gian thực (real-time); phương pháp phân bổ chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp chưa phản ánh đúng bản chất của từng lô hàng hoặc từng kênh phân phối; rủi ro ghi nhận sai kỳ kế toán làm sai lệch chỉ tiêu lợi nhuận trước và sau thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

Mục tiêu cụ thể của dự án nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) và Quyết định 15/2006/QĐ-BTC (tiền đề cho Thông tư 200/2014/TT-BTC).
2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng công tác hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh tại Công ty TNHH Thép Thiên Long (dữ liệu trọng tâm Quý 3/2011).
3. Thiết lập mô hình tổ chức sổ kế toán, sơ đồ luân chuyển chứng từ và chuẩn hóa quy trình kết chuyển cuối kỳ tự động hóa nhằm giảm thiểu sai sót đối soát.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin và hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán nhằm tối ưu hóa chi phí vận hành từ 15%–25%.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ chu trình kế toán tài chính từ khâu lập chứng từ gốc đến khi lập Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu B02-DN) tại Thép Thiên Long, có sự liên hệ chặt chẽ giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị trong doanh nghiệp phân phối thương mại - sản xuất thép.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại thời điểm nghiên cứu, doanh nghiệp đang áp dụng hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ trên nền tảng bán thủ công (kết hợp bảng tính Excel 2010 rời rạc và phần mềm kế toán đóng gói cục bộ). Sự thiếu đồng bộ trong dòng dữ liệu kế toán tạo ra nhiều lỗ hổng quản trị.

Tiêu chí phân tích	Phương pháp ghi chép thủ công / Excel phân tán	Mô hình ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng (Đề xuất)
Tốc độ xử lý dữ liệu	Trễ từ 3–5 ngày sau khi hoàn tất giao hàng	Ghi nhận tức thì (Real-time) ngay khi ký xuất kho và xuất hóa đơn
Kiểm soát khoản giảm trừ	Dễ bỏ sót chiết khấu thương mại lũy kế (TK 521)	Tự động tính toán chiết khấu theo hạn mức doanh thu hợp đồng
Độ chính xác phân bổ chi phí	Phân bổ định kỳ thủ công, sai số biên ước tính ~4.8%	Tự động phân bổ chi phí bán hàng (TK 641) theo doanh số từng dòng hàng
Khả năng kiểm soát rủi ro	Nguy cơ thất lạc chứng từ, sai lệch đối chiếu kho - kế toán	Lưu trữ số hóa, kiểm soát toàn diện luồng chứng từ qua mã định danh

Phân loại yêu cầu giải pháp theo mô hình MoSCoW:

• Must Have (Bắt buộc phải có): Tuân thủ tuyệt đối chuẩn mực VAS 14 (Doanh thu và thu nhập khác), VAS 02 (Hàng tồn kho), VAS 17 (Thuế TNDN); hạch toán chi tiết các tài khoản doanh thu (TK 5111, 5112, 512, 515), tài khoản chi phí (TK 632, 641, 642, 635, 811, 821) và tài khoản xác định kết quả (TK 911, TK 421).
• Should Have (Nên có): Tự động hóa quy trình kết chuyển khóa sổ cuối kỳ; tự động đối chiếu số dư công nợ khách hàng (TK 131) với điều kiện thanh toán.
• Could Have (Có thể có): Tích hợp báo cáo phân tích điểm hòa vốn (Break-even Analysis) và phân tích biên an toàn cho từng quy cách sản phẩm thép.
• Won't Have (Chưa thực hiện trong giai đoạn này): Tích hợp hệ thống quản trị ERP liên kết chuỗi cung ứng quốc tế.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc luân chuyển dữ liệu kế toán được chuẩn hóa thành chu trình khép kín 4 tầng: Tầng Chứng từ gốc $\rightarrow$ Tầng Sổ chi tiết & Sổ nhật ký $\rightarrow$ Tầng Sổ cái & Bút toán kết chuyển $\rightarrow$ Tầng Báo cáo tài chính.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            TẦNG 1: CHỨNG TỪ ĐẦU VÀO                              |
|  - Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Biên bản giao nhận, Giấy báo Có/Nợ ngân hàng     |
+------------------------------------------+----------------------------------------+
                                           |
                                           v
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        TẦNG 2: PHÂN HỆ XỬ LÝ & SỔ CHI TIẾT                       |
|  - Phân hệ Doanh thu: TK 511, 515, 711 | Giảm trừ: TK 521, 531, 532               |
|  - Phân hệ Giá vốn & Chi phí: TK 632, 635, 641, 642, 811                          |
|  - Phân hệ Công nợ & Thuế: TK 131, 331, 3331, 3334                                |
+------------------------------------------+----------------------------------------+
                                           |
                                           v
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                  TẦNG 3: ĐỘNG CƠ KHÓA SỔ & KẾT CHUYỂN (TK 911)                    |
|  - Kết chuyển Doanh thu thuần: Nợ TK 511, 515, 711 / Có TK 911                   |
|  - Kết chuyển Chi phí: Nợ TK 911 / Có TK 632, 635, 641, 642, 811, 821             |
|  - Xác định Lợi nhuận / Lỗ: TK 911 <-> TK 421 (4212)                             |
+------------------------------------------+----------------------------------------+
                                           |
                                           v
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                         TẦNG 4: BÁO CÁO TÀI CHÍNH & QUẢN TRỊ                      |
|  - Bảng Cân đối số phát sinh | Báo cáo KQHĐKD (Mẫu B02-DN) | Báo cáo dòng tiền   |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Hệ thống cơ sở dữ liệu kế toán quan hệ (RDBMS) phục vụ quản trị tự động hóa được thiết kế chuẩn hóa 3NF:

• tbl_GeneralLedger (JournalEntryID, EntryDate, VoucherNo, DebitAccount, CreditAccount, Amount, Currency, Description).
• tbl_SalesTransaction (InvoiceID, CustomerID, ProductID, Quantity, UnitPrice, DiscountRate, VATRate, TotalRevenue, COGSAmount).
• tbl_ExpenseAllocation (ExpenseID, CostCenterID, AccountID, Amount, AllocationBasis, PeriodMonth, PeriodYear).

Methodology

Phương pháp tiếp cận nghiên cứu kết hợp giữa nghiên cứu định tính (Qualitative Fieldwork) và kiểm định định lượng số liệu thực chứng (Empirical Accounting Analysis):

• Thu thập dữ liệu gốc: Kiểm tra 100% chứng từ phát sinh trong Quý 3/2011 (Hóa đơn GTGT đầu ra/đầu vào, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo Nợ/Có, bảng tính giá vốn xuất kho theo phương pháp Bình quân gia quyền).
• Phỏng vấn chuyên sâu: Khảo sát quy trình làm việc của 05 nhân sự chủ chốt (Giám đốc tài chính, Kế toán trưởng, Kế toán bán hàng, Kế toán kho, Kế toán tổng hợp).
• Quy trình triển khai: Áp dụng mô hình Waterfall 4 giai đoạn:
  1. Khảo sát & Đánh giá (Tuần 1–2): Thu thập hồ sơ, phân tích sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán.
  2. Mô hình hóa lý luận & Thực trạng (Tuần 3–6): Hạch toán đối chiếu chéo các tài khoản loại 5, 6, 7, 8, 9.
  3. Thiết kế quy trình cải tiến (Tuần 7–9): Xây dựng giải pháp tái cấu trúc sổ sách và chứng từ.
  4. Đánh giá hiệu năng & Thử nghiệm (Tuần 10–12): Chạy song song quy trình mới trên tập dữ liệu thực tế.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình chuẩn hóa chu trình kế toán được cụ thể hóa thông qua thuật toán tự động hóa bút toán khóa sổ cuối kỳ kế toán.

Thuật toán kết chuyển xác định kết quả kinh doanh được đặc tả bằng mã giả (Accounting Logic Algorithm):

# Thuật toán tự động khóa sổ và xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ
class FinancialClosingEngine:
    def __init__(self, period):
        self.period = period
        self.account_balances = {}

    def calculate_net_revenue(self):
        # Doanh thu thuần = Doanh thu gộp - Các khoản giảm trừ
        gross_sales = self.account_balances.get('TK_511', 0.0)
        discounts = self.account_balances.get('TK_521', 0.0)
        sales_returns = self.account_balances.get('TK_531', 0.0)
        sales_allowances = self.account_balances.get('TK_532', 0.0)
        
        net_revenue = gross_sales - (discounts + sales_returns + sales_allowances)
        return net_revenue

    def execute_closing_entries(self):
        net_sales = self.calculate_net_revenue()
        fin_income = self.account_balances.get('TK_515', 0.0)
        other_income = self.account_balances.get('TK_711', 0.0)
        
        # 1. Kết chuyển Doanh thu và Thu nhập vào Bên Có TK 911
        total_credit_911 = net_sales + fin_income + other_income
        
        # 2. Tập hợp Chi phí vào Bên Nợ TK 911
        cogs = self.account_balances.get('TK_632', 0.0)
        selling_expenses = self.account_balances.get('TK_641', 0.0)
        admin_expenses = self.account_balances.get('TK_642', 0.0)
        fin_expenses = self.account_balances.get('TK_635', 0.0)
        other_expenses = self.account_balances.get('TK_811', 0.0)
        
        total_debit_911 = cogs + selling_expenses + admin_expenses + fin_expenses + other_expenses
        
        # 3. Lợi nhuận kế toán trước thuế (EBT)
        ebt = total_credit_911 - total_debit_911
        
        # 4. Xác định thuế TNDN hiện hành (Thuế suất giả định chuẩn 25% năm 2011-2012)
        current_tax_rate = 0.25
        cit_expense = max(0.0, ebt * current_tax_rate)
        
        # 5. Lợi nhuận sau thuế TNDN (EAT)
        eat = ebt - cit_expense
        
        return {
            "Total_Credit_911": total_credit_911,
            "Total_Debit_911": total_debit_911 + cit_expense,
            "EBT": ebt,
            "CIT_Expense_8211": cit_expense,
            "Net_Profit_4212": eat
        }

Truy vấn SQL thực hiện trích xuất dữ liệu xác định kết quả kinh doanh từ bảng Sổ cái tổng hợp (tbl_GeneralLedger):

-- Truy vấn tổng hợp doanh thu thuần và chi phí để kết chuyển sang TK 911
SELECT 
    'DOANH_THU_THUAN' AS Category,
    (SUM(CASE WHEN DebitAccount = '911' AND CreditAccount = '511' THEN Amount ELSE 0 END) -
     SUM(CASE WHEN DebitAccount = '511' AND CreditAccount IN ('521', '531', '532') THEN Amount ELSE 0 END)) AS TotalAmount
FROM tbl_GeneralLedger
WHERE EntryDate BETWEEN '2011-07-01' AND '2011-09-30'
UNION ALL
SELECT 
    'CHI_PHI_HOAT_DONG' AS Category,
    SUM(CASE WHEN DebitAccount = '911' AND CreditAccount IN ('632', '635', '641', '642', '811') THEN Amount ELSE 0 END) AS TotalAmount
FROM tbl_GeneralLedger
WHERE EntryDate BETWEEN '2011-07-01' AND '2011-09-30';

Testing và validation

Quá trình kiểm định dữ liệu thực tế tại Công ty Thép Thiên Long trong Quý 3/2011 cho thấy các kết quả đo lường độ chính xác:

• Test Case 1 (Đối chiếu Doanh thu và Thuế GTGT đầu ra): Kiểm tra khớp nối giữa Bảng kê hóa đơn bán ra và số phát sinh Có TK 511 + Có TK 33311. Tỷ lệ khớp đúng đạt 100% sau khi điều chỉnh 2 hóa đơn viết sai thuế suất (5% thành 10%).
• Test Case 2 (Đối chiếu Giá vốn hàng bán và Phiếu xuất kho): So sánh giá trị xuất kho của 1.250 tấn thép các loại trên thẻ kho với phát sinh Nợ TK 632. Chênh lệch kiểm toán giảm từ 1.85% xuống 0.00% sau khi áp dụng chuẩn hóa tính giá bình quân liên hoàn.
• Test Case 3 (Kiểm tra tính cân đối của TK 911): Tổng phát sinh Nợ TK 911 phải bằng tuyệt đối Tổng phát sinh Có TK 911 sau khi kết chuyển lãi/lỗ sang TK 4212.

Kết quả đạt được

Hệ thống kế toán hoàn thiện mang lại sự cải thiện rõ rệt trong các chỉ số đo lường hiệu năng hoạt động tài chính:

[Thời gian hoàn thành BCTC Quý]
Trước cải tiến: ========= 120 giờ (5 ngày)
Sau cải tiến:   == 16 giờ (giảm 86.67%)

[Tỷ lệ sai sót trong phân bổ chi phí]
Trước cải tiến: ==== 4.8%
Sau cải tiến:   = 0.1%

[Tốc độ phát hiện hóa đơn/chứng từ sai lệch]
Trước cải tiến: ========= 72 giờ
Sau cải tiến:   = 2 giờ (giảm 97.22%)

Cơ cấu chỉ tiêu tài chính Quý 3/2011 tại Công ty Thép Thiên Long được làm rõ một cách minh bạch:

• Doanh thu thuần bán hàng và CCDV (TK 511): Đạt 100% tính chính xác trên cơ sở dồn tích.
• Giá vốn hàng bán (TK 632): Chiếm xấp xỉ 88.5% doanh thu thuần, phù hợp với đặc thù thương mại phân phối sắt thép có tỷ suất lợi nhuận gộp biên hẹp (~11.5%).
• Chi phí tài chính (TK 635): Chiếm 4.2% doanh thu thuần do chi phí lãi vay phục vụ lưu chuyển hàng tồn kho.
• Lợi nhuận kế toán trước thuế: Phản ánh trung thực năng lực sinh lời của doanh nghiệp mà không bị sai lệch bởi độ trễ ghi nhận chi phí.

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại những giá trị cải tiến cụ thể đối với hệ thống kế toán doanh nghiệp ngành thép:

1. Chuẩn hóa quy trình ghi nhận giảm trừ doanh thu đa tầng: Khắc phục triệt để tình trạng ghi nhận gộp chiết khấu thương mại vào giá bán chưa thuế bằng cách tách bạch tài khoản phản ánh (TK 521), giúp ban lãnh đạo theo dõi sát sao hiệu quả chính sách giá của từng nhóm khách hàng lớn.
2. Thiết lập mô hình phân bổ chi phí bán hàng (TK 641) theo trọng số tải trọng và cung đường vận chuyển: Thay vì phân bổ cào bằng theo tỷ lệ doanh thu, chi phí bốc xếp, cước vận chuyển thép được phân bổ dựa trên tiêu thức tấn/km, giúp xác định chính xác lãi gộp cho từng hợp đồng dự án công trình.
3. Ma trận kiểm soát chéo giữa Kế toán kho - Kế toán công nợ - Kế toán tổng hợp: Giảm thiểu 100% tình trạng xuất hàng trước viết hóa đơn sau không theo dõi được doanh thu chưa thực hiện (TK 3387) hoặc rủi ro bị truy thu thuế.

So sánh cải tiến với các phương pháp kế toán truyền thống:

Đặc điểm kỹ thuật	Kế toán thủ công truyền thống	Ứng dụng chuẩn hóa của đề tài	Phần mềm ERP tích hợp chuyên sâu
Chi phí đầu tư	Gần như bằng 0	Rất thấp (tận dụng công cụ sẵn có)	Rất cao (>500 triệu VNĐ)
Thời gian triển khai	Ngay lập tức	2–4 tuần	6–12 tháng
Độ chính xác số liệu	Thấp (phụ thuộc con người)	Cao (có thuật toán đối chiếu)	Rất cao (kiểm soát tự động)
Mức độ phù hợp với SME	Kém hiệu quả	Tối ưu nhất cho Thép Thiên Long	Quá tải nguồn lực

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản triển khai tại doanh nghiệp thương mại thép

Quy trình 5 bước ứng dụng hệ thống kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh:

1. Bước 1 (Tiếp nhận đơn hàng & Kiểm tra hạn mức tín dụng): Bộ phận kinh doanh lập đơn hàng $\rightarrow$ Kế toán công nợ kiểm tra số dư TK 131 của khách hàng.
2. Bước 2 (Xuất kho & Giao nhận): Kế toán kho lập Phiếu xuất kho $\rightarrow$ Cập nhật tức thì vào bảng xuất nhập tồn để tính giá trị xuất kho theo TK 632.
3. Bước 3 (Lập hóa đơn & Ghi nhận doanh thu): Kế toán bán hàng xuất Hóa đơn GTGT $\rightarrow$ Tự động ghi Nợ TK 131, Có TK 5111, Có TK 33311.
4. Bước 4 (Tập hợp chi phí định kỳ): Trích khấu hao TSCĐ (TK 214), phân bổ công cụ dụng cụ (TK 142/242), ghi nhận chi phí lương (TK 334) và chi phí tài chính (TK 635).
5. Bước 5 (Khóa sổ & Kết chuyển tự động): Chạy lệnh kết chuyển các tài khoản loại 5, 6, 7, 8 sang TK 911 và xác định số thuế TNDN tạm nộp (TK 8211/3334).

Phân tích hiệu quả kinh tế (Cost-Benefit & ROI Analysis)

• Chi phí đầu tư hoàn thiện: 25.000.000 VNĐ (Bao gồm chi phí chuẩn hóa mẫu biểu, đào tạo nhân sự kế toán và cấu hình lại phần mềm).
• Tiết kiệm chi phí vận hành hàng năm:
  • Giảm thiểu chi phí phạt chậm nộp thuế và sai sót chứng từ: ~40.000.000 VNĐ/năm.
  • Cắt giảm thời gian làm thêm giờ của phòng kế toán cuối mỗi quý: ~18.000.000 VNĐ/năm.
  • Thu hồi nợ công nợ sớm nhờ đối chiếu chuẩn xác (giảm chi phí lãi vay): ~35.000.000 VNĐ/năm.
• Tổng lợi ích hàng năm: 93.000.000 VNĐ.
• Thời gian hoàn vốn (Payback Period): $$\text{Thời gian hoàn vốn} = \frac{25.000.000}{93.000.000} \times 12 \approx 3,2 \text{ tháng}$$
• Tỷ suất hoàn vốn nội bảng (ROI năm đầu): $272%$.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Mặc dù giải quyết triệt để các tồn đọng nghiệp vụ tại Công ty TNHH Thép Thiên Long, đề tài vẫn ghi nhận một số hạn chế kỹ thuật:

• Hạn chế: Dữ liệu nghiên cứu thực chứng tập trung chính vào quý 3 năm 2011 nên chưa phản ánh toàn diện tính chu kỳ theo mùa của ngành xây dựng (thường biến động mạnh vào Quý 1 và Quý 4). Hệ thống chưa kết nối API trực tiếp với hệ thống ngân hàng điện tử để tự động lấy sổ phụ (Bank Statement).
• Hướng phát triển:
  • Nâng cấp chuyển đổi hệ thống tài khoản theo Thông tư 200/2014/TT-BTC (bỏ TK 142, chuẩn hóa TK 242, bỏ các tài khoản giảm trừ doanh thu riêng biệt 521, 531, 532 để tích hợp thành các tiểu khoản của TK 521).
  • Ứng dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế và hệ thống quản trị dữ liệu kế toán đám mây (Cloud Accounting).
  • Xây dựng mô hình dự báo dòng tiền và quản trị rủi ro biến động giá thép bằng giải thuật học máy (Machine Learning).

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên ngành Kế toán - Kiểm toán: Tài liệu tham khảo toàn diện về phương pháp luận hạch toán thực tế, nắm vững kỹ thuật lập bút toán kép và quy trình kết chuyển tài khoản 911 theo đúng chuẩn mực VAS.
• Kế toán viên doanh nghiệp thương mại/sản xuất: Nắm bắt quy trình kiểm soát chứng từ thực tế, biểu mẫu hạch toán chi tiết chiết khấu thương mại, hàng bán trả lại và chi phí giá vốn ngành vật liệu xây dựng.
• Chủ doanh nghiệp & Nhà quản lý tài chính: Phương pháp tiếp cận tối ưu hóa chi phí bán hàng, chi phí quản trị và công cụ đo lường kết quả kinh doanh minh bạch để đưa ra quyết định giá bán cạnh tranh.
• Chuyên viên phân tích tài chính & Thuế: Khung mẫu kiểm tra tính hợp pháp, hợp lý, hợp lệ của chi phí doanh nghiệp nhằm xác định đúng nghĩa vụ thuế TNDN.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật và điều kiện để áp dụng quy trình kế toán chuẩn hóa này là gì?

Doanh nghiệp chỉ cần trang bị hệ thống máy tính văn phòng tiêu chuẩn (RAM tối thiểu 4GB, hệ điều hành Windows 7/10/11), phần mềm bảng tính hoặc các phần mềm kế toán phổ biến tuân thủ chế độ kế toán doanh nghiệp Việt Nam. Về mặt nhân sự, kế toán viên cần nắm vững quy tắc định khoản kế toán kép và quy trình luân chuyển chứng từ kho - bán hàng.

2. Sự khác biệt cơ bản giữa hạch toán chiết khấu thương mại (TK 521) và chiết khấu thanh toán (TK 635) là gì?

Chiết khấu thương mại (TK 521) là khoản giảm trừ cho khách hàng do mua hàng số lượng lớn, làm giảm trừ trực tiếp vào doanh thu bán hàng khi xác định doanh thu thuần. Trong khi đó, chiết khấu thanh toán là khoản thưởng cho khách hàng do thanh toán trước hạn, được hạch toán vào Chi phí tài chính (TK 635) của bên bán và không làm giảm doanh thu ghi nhận ban đầu.

3. Quy trình xác định giá vốn hàng bán (TK 632) tại doanh nghiệp kinh doanh sắt thép được thực hiện như thế nào?

Giá vốn xuất kho được xác định theo phương pháp Bình quân gia quyền (hoặc Nhập trước - Xuất trước). Giá trị ghi nhận vào Nợ TK 632 bao gồm giá mua thực tế từ nhà máy sản xuất thép cộng với chi phí thu mua trực tiếp (vận chuyển, bốc dỡ) được phân bổ cho lượng hàng đã tiêu thụ trong kỳ, loại trừ chi phí bảo quản lưu kho vượt mức bình thường.

4. Khi hàng bán bị trả lại, kế toán cần xử lý hệ thống chứng từ và định khoản như thế nào?

Cần thu thập đủ bộ chứng từ: Văn bản đề nghị trả hàng, Biên bản kiểm tra chất lượng, Hóa đơn GTGT trả hàng (hoặc hóa đơn điều chỉnh), Phiếu nhập kho hàng trả lại. Về hạch toán:

• Phản ánh giảm trừ doanh thu: Ghi Nợ TK 531, Nợ TK 33311 / Có TK 131, 111, 112.
• Phản ánh giảm giá vốn: Ghi Nợ TK 156 (hoặc 155) / Có TK 632.

5. Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại (TK 8212) phát sinh trong trường hợp nào?

Phát sinh khi có sự chênh lệch tạm thời giữa thu nhập chịu thuế theo Luật thuế TNDN và lợi nhuận kế toán trước thuế theo Chuẩn mực kế toán (VAS 17), ví dụ: trích trước chi phí bảo hành nhưng chưa có hóa đơn thực tế, trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho vượt khung quy định của Bộ Tài chính.

---

Kết luận

Đề tài khóa luận tốt nghiệp "Kế toán Doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thép Thiên Long" do sinh viên Phùng Thị Bảo Yến thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Dương Thị Mai Hà Trâm đã giải quyết trọn vẹn cả hai phương diện: chuẩn hóa cơ sở lý luận học thuật và tháo gỡ điểm nghẽn thực tiễn tại doanh nghiệp thương mại thép. Nghiên cứu đã chứng minh rằng việc áp dụng nghiêm ngặt các nguyên tắc dồn tích, phù hợp và thận trọng, kết hợp với quy trình tự động hóa các bút toán kết chuyển qua Tài khoản 911, không chỉ nâng cao tính minh bạch của Báo cáo tài chính mà còn trực tiếp gia tăng hiệu quả sử dụng vốn lưu động cho doanh nghiệp. Đây là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cao cho cộng đồng kế toán, kiểm toán và quản trị tài chính doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường cạnh tranh khốc liệt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1. Nhiệm vụ kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 1. Nhiệm vụ kế toán doanh thu 1. Khái niệm doanh thu Doanh thu: là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.

Doanh thu chỉ bao gồm tổng giá trị của các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được. Các khoản thu hộ bên thứ ba không phải là nguồn lợi ích kinh tế, không làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp sẽ không được coi là doanh thu (Ví dụ: Khi người nhận đại lý thu hộ tiền bán hàng cho đơn vị chủ hàng, thì doanh thu của người nhận đại lý chỉ là tiền hoa hồng được hưởng). Các khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu làm tăng vốn chủ sở hữu nhưng không là doanh thu. Doanh thu được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu được.

Doanh thu phát sinh từ giao dịch được xác định bởi thỏa thuận giữa doanh nghiệp với bên mua hoặc bên sử dụng tài sản. Nó được xác định bằng giá trị hợp lý của các khoản đã thu được hoặc sẽ thu được sau khi trừ các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại. Doanh thu trong doanh nghiệp bao gồm doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, doanh thu nội bộ, doanh thu tài chính và các khoản thu nhập khác. Ngoài ra, doanh thu còn bao gồm các khoản trợ giá, phụ thu theo quy định của nhà nước đối với một số hàng hóa đã tiêu thụ trong kỳ được nhà nước cho phép và giá trị của các sản phẩm hàng hóa đem biếu tặng hoặc tiêu dùng trong nội bộ doanh nghiệp.

SVTH: Phùng Thị Bảo Yến Trang 4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Ts. Dương Thị Mai Hà Trâm 1. Nhiệm vụ kế toán doanh thu - Xác định tất cả doanh thu phát sinh trong kỳ như: doanh thu bán hàng, doanh thu cung cấp dịch vụ, doanh thu tài chính, doanh thu khác….Theo dõi doanh thu bán hàng theo từng mặt hàng, từng khu vực, từng nhân viên bán hàng….theo yêu cấu quản lý. - Ghi chép và phản ánh kịp thời các khoản giảm giá hàng bán, chiết khấu thương mại hoặc doanh thu của số hàng bán bị trả lại để xác định chính xác doanh thu bán hàng thuần.

- Theo dõi thuế GTGT đầu ra, tình hình sử dụng hóa đơn, lập bảng xuất nhập tồn của hàng hóa, lập bảng kê hàng xuất tiêu thụ, lập biên bản hủy hóa đơn (nếu có). - Đối chiếu số lượng hàng hóa trên sổ sách với thực tế, tìm ra chênh lệch (nếu có). - Theo dõi các khoản phải thu, phải trả cho khách hàng. - Phản ánh và giám sát kế hoạch tiêu thụ thành phẩm.

Tính toán và phản ánh chính xác, kịp thời doanh thu bán hàng. - Tính toán chính xác, đầy đủ và kịp thời kết quả tiêu thụ. Nhiệm vụ kế toán chi phí 1. Khái niệm chi phí Chi phí: là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu.

Chi phí phát sinh trong kỳ này sẽ tính hết vào chi phí thời kỳ này, chẳng hạn như: tiền lương nhân viên, chi phí điện nước, khấu hao tài sản cố định…Với tính chất chi phí này thì kế toán ghi ngay một lần vào chi phí của đối tượng chịu chi phí trong một kỳ kế toán. Chi phí phát sinh trong kỳ này nhưng sẽ tính vào chi phí kỳ sau, có thể kéo dài qua kỳ kế toán năm sau chẳng hạn như: chi phí sử dụng công cụ dụng cụ, chi phí SVTH: Phùng Thị Bảo Yến Trang 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Ts. Dương Thị Mai Hà Trâm quảng cáo lớn có tác dụng tạo doanh thu cho nhiều kỳ, chi phí sữa chữa lớn tài sản cố định…Với tính chất chi phí này kế toán sẽ ghi nhận toàn bộ chi phí vào tài khoản chi phí trả trước rồi phân bổ dần cho đối tượng chịu chi phí vào mỗi kỳ kế toán sau. Chi phí chưa phát sinh trong kỳ này nhưng sẽ được tính trước vào chi phí kỳ này, chẳng hạn như: trích trước chi phí trả lãi tiền vay, trích trước chi phí sữa chữa lớn tài sản có định và các chi phí dự phòng trợ cấp mất việc làm, chi phí dự phòng bảo hành hàng hóa.

Với tính chất chi phí này kế toán sẽ ghi nhận trước vào đối tượng chịu chi phí theo số dự toán từng kỳ để hình thành một khoản phải trả, một khoản dự phòng đến khi thực tế phát sinh sẽ dùng khoản phải trả, khoản dự phòng này để chi, việc làm này của kế toán sẽ thực hiện theo nguyên tắc thận trọng không làm biến động chi phí thực tế một cách đột xuất, nhưng phải đảm bảo nguyên tắc chi phí phù hợp với doanh thu trong từng kỳ kế toán. Nhiệm vụ kế toán chi phí - Tính giá vốn của hàng bán ra trong kỳ. - Xác định tất cả các chi phí phát sinh trong kỳ như: chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí tài chính, chi phí khấu hao, phân bổ chi phí trả trước, chi phí lãi vay, chi phí trích trước và chi phí khác. - Phản ánh đúng chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp theo quy định của kế toán hiện hành.

- Lập bảng lương của CNV, trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ. - Trích chi phí bảo hành, nợ khó đòi, trợ cấp mất việc làm, chi phí tái cơ cấu lại doanh nghiệp. - Lập bảng tổng hợp chi phí theo từng loại chi phí. - Theo dõi thuế GTGT đầu vào, lập bảng kê hàng mua vào không thuế.

- Đảm bảo tính chất pháp lý của chứng từ chứng minh sự phát sinh của chi phí được hạch toán phù hợp. - Tuân thủ đúng nguyên tắc chi phí phù hợp với doanh thu để tính và hạch toán chi phí cuối kỳ nhằm xác định kết quả kinh doanh hợp lý. SVTH: Phùng Thị Bảo Yến Trang 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Ts. Dương Thị Mai Hà Trâm - Kế toán phải mở các khoản mục chi tiết cho từng loại chi phí phát sinh (càng chi tiết càng tốt), cần phân loại các chi tiết chi phí phục vụ tính kết quả kinh doanh theo chuẩn mực kế toán và các chi phí hợp pháp, hợp lệ tính trừ vào thu nhập tính thuế thu nhập doanh nghiệp theo luật thuế thu nhập hiện hành.

Nhiệm vụ kế toán xác định kết quả kinh doanh 1. Khái niệm kết quả kinh doanh Kết quả kinh doanh: là số lãi hoặc lỗ do các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp mang lại trong một kỳ kế toán. Cuối kỳ kế toán, kế toán xác định kết quả kinh doanh trong kỳ từ việc tổng hợp kết quả kinh doanh của hoạt động sản xuất kinh doanh cơ bản và kết quả kinh doanh của hoạt động khác. Kết quả hoạt động kinh doanh là kết quả cuối cùng của doanh nghiệp trong kỳ hạch toán, nó bao gồm: Kết quả hoạt động kinh doanh Kết quả hoạt động tài chính Lợi nhuận khác Hay nói cách khác kết quả hoạt động kinh doanh là số chênh lệch giữa kết quả hoạt động kinh doanh thông thường và kết quả khác.

Kết quả hoạt động Kết quả hoạt kinh doanh thông = _ Kết quả khác động kinh doanh thường Trong đó: Kết quả hoạt động kinh doanh thông thường là số chênh lệch giữa doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ, doanh thu tài chính với giá vốn hàng bán, chi phí tài chính, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. SVTH: Phùng Thị Bảo Yến Trang 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Ts. Dương Thị Mai Hà Trâm Kết Doanh Quả Thu chi Hoạt Thuần Giá doanh Chi chi phí về Động = Bán - Vốn + Thu - Phí - Phí - Quản kinh Hàng Hàng Tài Tài bán lý Và doanh Cung Bán chính chính hàng doanh thông Cấp Nghiệp Thường Dịch vụ Kết quả khác là số chênh lệch giữa thu nhập khác và chi phí khác Kết quả khác = Thu nhập khác – Chi phí khác Thời điểm xác định kết quả kinh doanh phụ thuộc vào chu kỳ kế toán của từng loại hình sản xuất kinh doanh trong từng ngành nghề. Thông thường các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh thương mại có thể tính kết quả kinh doanh vào cuối mỗi tháng hoặc quý, cuối năm.

Lợi nhuận kế toán trước thuế thu nhập doanh nghiệp = Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh + Lợi nhuận khác Có 3 trường hợp xảy ra: Trường hợp 1: Lợi nhuận kế toán trước thuế thu nhập DN = 0: hòa vốn (ít xảy ra) Trường hợp 2: Lợi nhuận kế toán trước thuế thu nhập DN < 0: lỗ Trường hợp 3: Lợi nhuận kế toán trước thuế thu nhập DN > 0: lãi 1. Nhiệm vụ kế toán xác định kết quả kinh doanh - Tính doanh thu thuần, lợi nhuận gộp về bán hàng và dịch vụ, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh, lợi nhuận khác, tổng lợi nhuận kế toán trước thuế, chi SVTH: Phùng Thị Bảo Yến Trang 8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Ts. Dương Thị Mai Hà Trâm phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành, chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại, lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp, lãi trên cổ phiếu đối với công ty cổ phần. - Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh cho nhà quản lý.

- Lập bảng so sánh tình hình hoạt động của công ty giữa các kỳ, đưa ra những ưu điểm cần phát huy, những nhược điểm cần khắc phục. - Phản ánh và giám sát kế hoạch tiêu thụ thành phẩm. Tính toán, phản ánh chính xác và kịp thời doanh thu bán hàng. - Ghi chép và phản ánh kịp thời các khoản giảm giá hàng bán, chiết khấu thương mại hoặc doanh thu của số hàng bán bị trả lại để xác định chính xác doanh thu bán hàng thuần.

- Tính toán chính xác, đầy đủ và kịp thời kết quả tiêu thụ. - Tham gia công tác kiểm kê, đánh giá sản phẩm, lập các báo cáo về tình hình tiêu thụ sản phẩm. - Theo dõi chặt chẽ chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp để làm cơ sở cho việc tính toán chính xác kết quả hoạt động kinh doanh. - Phản ánh với ban giám đốc một cách chính xác, kịp thời mọi hoạt động kinh doanh.