Chương 1 Chương 5: Kết luận và kiến nghị 3 Chương 2 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH 2. Những vấn đề chung về hoạt động kinh doanh 2. Khái niệm kết quả hoạt động kinh doanh Kết quả hoạt động kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh và các hoạt động khác trong một kỳ kế toán, là số chênh lệch giữa tổng chi phí và các hoạt động kinh tế đã diễn ra trong doanh nghiệp. Nhiệm vụ của kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh Phản ánh đầy đủ, chính xác kết quả hoạt động kinh doanh trong kỳ và hạch toán theo đúng cơ chế của Bộ tài chính.
Ý nghĩa của kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh Là điều kiện cần thiết để đánh giá kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán nhất định, là cơ sở tiến hành phân phối lợi nhuận một cách chính xác theo đúng chủ trương chính sách của nhà nước. Phân loại kết quả hoạt động kinh doanh Kế toán xác định kết quả kinh doanh được chia làm 3 loại: Xác định kết quả kinh doanh từ hoạt động sản xuất kinh doanh. Xác định kết quả kinh doanh từ hoạt động tài chính. Xác định kết quả kinh doanh từ hoạt động khác.
Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 2. Khái niệm và điều kiện ghi nhận doanh thu: Doanh thu là giá trị của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, lao vụ mà doanh nghiệp đã bán, đã cung cấp cho khách hàng. Số doanh thu bán hàng được phản ánh vào tài khoản 511 là số doanh thu của khối lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và lao vụ đã được xác định là tiêu thụ, có nghĩa là khối lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và lao vụ mà người bán đã bán, đã cung cấp hoặc đã thực hiện theo yêu cầu của khách hàng 4 Chương 2 và đã được khách hàng thanh toán ngay bằng tiền hay chấp nhận hoặc cam kết sẽ thanh toán. Theo Thông tư 200, Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu bán hàng khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: - Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua; - Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.
Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại sản phẩm, hàng hoá, đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại sản phẩm, hàng hoá (trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa dưới hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác); - Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng; - Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. Theo Thông tư 200, Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại dịch vụ đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại dịch vụ đã cung cấp; - Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó; - Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo; - Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó. Chứng từ và sổ sách sử dụng - Hóa đơn GTGT; - Phiếu xuất kho; - Phiếu thu; 5 Chương 2 - Giấy báo nợ, giấy báo có; - Sổ chi tiết TK 5111; - Sổ nhật ký chung; - Sổ cái TK 5111.
Tài khoản sử dụng - Sử dụng tài khoản 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ - Kết cấu và nội dung của tài khoản 511 TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ - Các khoản thuế gián thu phải nộp - Doanh thu bán sản phẩm, hàng hoá, (GTGT, TTĐB, XK, BVMT); bất động sản đầu tư và cung cấp - Doanh thu hàng bán bị trả lại kết dịch vụ của doanh nghiệp thực hiện chuyển cuối kỳ; trong kỳ kế toán. - Khoản giảm giá hàng bán kết chuyển cuối kỳ; - Khoản chiết khấu thương mại kết chuyển cuối kỳ; - Kết chuyển doanh thu thuần vào tài khoản 911 "Xác định kết quả kinh doanh". Tổng phát sinh Nợ Tổng phát sinh Có - TK 511 không có số dư cuối kỳ. - TK 511 có 6 tài khoản cấp 2: o TK 5111: Doanh thu bán hàng hóa; o TK 5112: Doanh thu bán thành phẩm; o TK 5113: Doanh thu cung cấp dịch vụ; o TK 5114: Doanh thu trợ cấp, trợ giá; o TK 5117: Doanh thu kinh doanh bất động sản đầu tư; o TK 5118: Doanh thu khác.
Sơ đồ hạch toán 6 Chương 2 TK 911 TK 511 TK 111, 112, 131 TK 521 Kết chuyển Doanh thu bán hàng Doanh thu hàng doanh thu và cung cấp dịch vụ bán bị trả lại, giảm thuần giá, chiết khấu TK 33311 Thuế GTGT đầu ra Thuế GTGT hàng hóa bị trả lại, giảm giá, chiết khấu thương mại Kết chuyển doanh thu hàng bán bị trả lại, giảm giá, chiết khấu thương mại phát sinh trong kỳ Sơ đồ 2.1: Sơ đồ hạch toán TK 511 (Theo Thông tư 200 TT-BTC) 2. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính 2. Khái niệm Doanh thu hoạt động tài chính là những khoản thu và lại liên quan đến các hoạt động về vốn của doanh nghiệp như: Lãi tiền vay, lãi tiền gửi, lãi bán hàng trả chậm, trả góp… thu nhập từ hoạt động cho thuê tài sản lợi nhuận thu được, cổ tức… 2. Chứng từ sử dụng Phiếu thu, phiếu chi, giấy báo nợ, báo có của ngân hàng.
Tài khoản sử dụng Kết cấu và nội dung tài khoản 515 - Doanh thu hoạt động tài chính 7 Chương 2 TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính - Số thuế giá trị gia tăng phải nộp tính - Doanh thu hoạt động tài chính phát theo phương pháp trực tiếp (nếu có). sinh trong kỳ. - Kết chuyển danh thu hoạt động tài chính sang tài khoản 911 để xác định kết quả kinh doanh Tổng số phát sinh nợ Tổng số phát sinh có Tài khoản 515 không có số dư cuối kì 2. Sơ đồ hạch toán TK 911 TK 515 TK 138 K/c doanh Nhận thông báo về việc nhận cổ tức, lợi nhuận thu hoạt TK 331 động tài Chiết khấu thanh toán được hưởng chính TK 1112, 1122 TK 1111, 1121 TGGS Bán ngoại tệ TGB Lãi bán ngoại tệ TK 1112, 1122 TK 331 Thanh toán nợ phải trả bằng ngoại tệ Lãi tỷ giá TK 1113, 1123 Đánh giá lại vàng tiền tệ TK 413 K/c lãi tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư ngoại tệ cuối kỳ Sơ đồ 2.2: Sơ đồ hạch toán TK 515 (Theo Thông tư 200 TT-BTC) 8 Chương 2 2.
Kế toán thu nhập khác 2. Khái niệm Thu nhập khác là khoản thu nhập khác ngoài hoạt động tạo ra doanh thu của doanh nghiệp như thu nhập từ nhượng bán, thanh lý tài sản cố định, các khoản thuế được nhà nước hoàn lại. Chứng từ sử dụng - Phiếu thu - Phiếu chi 2. Tài khoản sử dụng Kết cấu và nội dung tài khoản 711 TK 711 – Thu nhập khác - Số thuế GTGT phải nộp (nếu có) - Các khoản thu nhập phát sinh trong tính theo phương pháp trự tiếp đối kỳ.
với khoản thu nhập khác. - Cuối kỳ kết chuyển sang TK 911 để xác định kết quả kinh doanh. Tổng số phát sinh Nợ Tổng số phát sinh Có TK 711 không có số dư cuối kỳ 2. Sơ đồ hạch toán 9 Chương 2 TK 111, TK 911 TK 711 112, 131 Kết chyển Nhượng bán TSCĐ Tổng số tiền thu được doanh thu TK 3331 tài chính Thuế GTGT TK 152 Nhận tài trợ, biếu tặng vật tư, hàng hóa,… TK 111, 112 Thu được khoản phải thu khó đòi đã xóa sổ TK 333 Các khoản thuế được nhà nước hoàn lại TK 331, 338 Xóa sổ nợ phải trả không xác định được chủ Sơ đồ 2.3: Sơ đồ hạch toán TK 711 (Theo Thông tư 200 TT-BTC) 2.
Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu 2. Chiết khấu thương mại 2. Khái niệm Chiết khấu thương mại là khoản tiền mà doanh nghiệp đã giảm trừ cho bên mua hàng. Do bên mua hàng mua khối lượng lớn như thỏa thuận đã ghi trên hợp đồng kinh tế hoặc cam kết giữa các bên.
Tài khoản sử dụng Tài khoản 5211 - Chiết khấu thương mại 10 Chương 2 TK 5211 - Số chiết khấu thương mại đã chấp - Cuối kỳ kế toán, kết chuyển toàn bộ nhận thanh toán cho khách hàng. số chiết khấu thương mại sang tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” để xác định doanh thu thuần của kỳ báo cáo. Tổng số phát sinh Nợ Tổng số phát sinh Có 2. Sơ đồ hạch toán: TK 111, 112, 131 TK 5211 TK 511 Số tiền chiết khấu cho KH Cuối kỳ kết chuyển sang TK 511 TK 333 Giảm các khoản thuế phải nộp Sơ đồ 2.4: Sơ đồ hạch toán TK 5211 (Theo Thông tư 200 TT-BTC) 2.
Giảm giá hàng bán 2. Khái niệm Là khoản giảm trừ được doanh nghiệp (bên bán) chấp nhận tính trên giá đã thỏa thuận trên hóa đơn, vì lý do hàng hóa kém chất lượng, không đúng quy cách hoặc không giao hàng đúng thời hạn đã ghi trên hợp đồng. Tài khoản sử dụng Tài khoản 5212 - Giảm giá hàng bán 11 Chương 2 TK 5212 - Số giảm giá hàng bán đã chấp thuận Cuối kỳ kế toán, kết chuyển toàn bộ số cho người mua hàng. giảm giá hàng bán sang tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” để xác định doanh thu thuần của kỳ báo cáo.
Tổng số phát sinh Nợ Tổng số phát sinh Có 2. Sơ đồ hạch toán TK 111, 112, 131 TK 5212 TK 511 Số tiền giảm giá cho KH Cuối kỳ kết chuyển sang TK 511 TK 333 Giảm các khoản thuế phải nộp Sơ đồ 2.5: Sơ đồ hạch toán TK 5212 (Theo Thông tư 200 TT-BTC) 2. Hàng bán bị trả lại 2.