CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1.1 Tổng quan về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh: 1.1 Khái niệm về bán hàng: 1.1 Hàng hóa là gì? Hàng hóa được xác định bao gồm máy móc, thiết bị, vật liệu thô, nhiên liệu, vật liệu, hàng tiêu dùng, các tài sản lưu động khác, nhà cho thuê, nhà để mua hoặc bán hoặc cho mục đích kinh doanh khác. Khái niệm hàng hóa được mở rộng bao gồm tất cả các loại động sản bao gồm tài sản sẽ có trong tương lai và tất cả các tài sản liên quan đến đất đai.2 Khái niệm tiêu thụ hàng hóa: Là sự trao đổi mua bán có thỏa thuận giữa hai bên: doanh nghiệp đồng ý bán và khách hàng đồng ý mua đã thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán khi có sự chuyển đổi quyền sở hữu hàng hóa từ doanh nghiệp sang khách hàng. Doanh nghiệp giao hàng hóa cho khách hàng và nhận được từ họ một khoản tiền hay một khoản nợ có giá trị tương đương với số hàng đã giao. Khoản tiền này được gọi là doanh thu tiêu thụ dùng để bù đắp các khoản chi phí đã bỏ ra trong quá trình kinh doanh.
Căn cứ trên số tiền (hay khoản nợ) mà khách hàng đã chấp nhận thanh toán để hạch toán kết quả kinh doanh trong một kỳ kế toán tại doanh nghiệp.3 Các loại hình tiêu thụ hàng hóa: 1.1 Phương thức bán buôn: Bán buôn qua kho. Theo hình thức chuyển hàng. Theo hình thức đến lấy hàng trực tiếp tại kho. Bán buôn vận chuyển thẳng.
Bán buôn vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán. Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán.2 Phương thức bán lẻ: Bán lẻ thu tiền tại chỗ. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bán lẻ thu tiền tập trung. Bán lẻ tự phục vụ hoặc bán hàng tự động.3 Phương thức bán hàng đại lý: Là phương thức mà bên chủ hàng xuất kho hàng hóa giao cho bên nhận làm đại lý để bán.
Bên đại lý sẽ được hưởng thù lao dưới hình thức tiền hoa hồng hoặc chênh lệch giá. Theo luật thuế GTGT nếu bên đại lý bán đúng giá theo bên chủ hàng quy định thì toàn bộ thuế sẽ do chủ hàng chịu. Bên đại lý sẽ không cần nộp thuế dựa trên số hoa hồng họ được hưởng. Ngược lại, nếu bên đại lý hưởng khoản chênh lệch giá thì bên đại lý sẽ phải khai thuế GTGT đối với cả hàng hóa; dịch vụ bán hàng và thù lao đại lý được hưởng.4 Phương thức bán hàng trả góp: Với phương thức này khách hàng sẽ được trả tiền mua hàng nhiều lần.
Ngoài số tiền bán hàng doanh nghiệp còn được nhận thêm một khoản lãi vì trả chậm.5 Phương thức hàng đổi hàng: Người bán đem vật tư, sản phẩm, hàng hóa của mình để đổi lấy vật tư, sản phẩm, hàng hóa của người mua với giá trị tương đương. Giá trao đổi là giá bán của vật tư, sản phẩm, hàng hóa đó trên thị trường.2 Tầm quan trọng của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kình doanh: Phản ánh tình hình thực hiện các chỉ tiêu kinh tế về tiêu thụ vá xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa: mức hàng hóa được bán ra; doanh thu và lãi thuần của hoạt động tiêu thụ. Ghi chép, phản ánh đầy đủ, kịp thời và chi tiết sự biến động của hàng hóa ở tất cả các trạng thái: hàng đi đường, hàng trong kho, hàng gia công chế biến, hàng gửi đại lý… nhằm đảm bảo an toàn cho hàng hóa. Tính toán chính xác giá vốn, chi phí khối lượng tiêu thụ hàng hóa, thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán, hàng trả lại… Phản ánh chính xác, kịp thời doanh thu tiêu thụ để xác định kết quả tiền bán hàng nhanh chóng tránh sự chiếm dụng vốn.
3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phản ánh và giám sát tình hình thực hiện kết quả tiêu thụ, cung cấp số liệu, lập Báo cáo tài chính và lập quyết toán đầy đủ, kịp thời để đánh giá đúng hiệu quả tiêu thụ cũng như thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đối với Nhà nước. Ngoài ra cần phải chú ý: Xác định đúng thời điểm tiêu thụ để kịp thời lập Báo cáo bán hàng và phản ánh doanh thu. Báo cáo thường xuyên và kịp thời tình hình bán hàng và thanh toán với khách hàng chi tiết theo từng hợp đồng kinh tế… nhằm giám sát chặt chẽ hàng hóa bán ra, đôn đốc thanh toán, nộp tiền bán hàng vào quỹ. Các chứng từ ban đầu phải đầy đủ, hợp pháp hợp lệ.
Tổ chức hệ thống chứng từ ban đầu và trình tự luân chuyển chứng từ hợp lý, khoa học để tránh sự trùng lắp, sơ sót, chậm trễ. Xác định đúng và tập hợp đúng, đầy đủ giá vốn, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp phát sinh trong kỳ. Phân bổ chính xác các chi phí đó cho hàng tiêu thụ.2 Lý luận về các bước trong kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh: 1.1 Kế toán doanh thu: 1.1 Khái niệm về doanh thu và điều kiện ghi nhận doanh thu: Khái niệm: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp. Doanh thu cung cấp dịch vụ đó được ghi nhận khi kết quả của giao dịch đó được xác định một cách đáng tin cậy.
Trường hợp giao dịch về cung cấp dịch vụ liên quan đến nhiều kỳ thì doanh thu được ghi nhận trong kỳ theo kết quả phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập bảng Cân đối kế toán của kỳ đó. Kết quả của giao dịch cung cấp dịch vụ được xác định khi thỏa mãn 4 điều kiện sau: - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. - Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó. - Xác định được phần công việc hoàn thành vào ngày lập Bảng cân đối kế toán.
4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dich cung cấp dịch vụ.2 Chứng từ sử dụng: Chứng từ: Hóa đơn giá trị gia tăng, hóa đơn bán hàng thông thường… 1.3 Tài khoản sử dụng: Kế toán sử dụng tài khoản 511 để phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ. Kết cấu tài khoản 511 như sau: TK 511 Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Nợ Có Phát sinh: Phát sinh: - Số thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế - Doanh thu bán hàng xuất khẩu phải nộp. - Doanh thu cung cấp dịch vụ - Thuế GTGT phải nộp theo phương - Doanh thu cho thuê hoạt động pháp trực tiếp. - Giảm giá hàng bán, doanh thu hàng - Doanh thu bán BĐSĐT.
bán bị trả lại và chiết khấu thương mại. - Kết chuyển doanh thu thuần vào tài khoản 911 Tài khoản 511 không có số dư Các tài khoản cấp 2: - TK 5111 Doanh thu bán hàng hóa: sử dụng ở doanh nghiệp kinh doanh. - TK 5112 Doanh thu bán thành phẩm: sử dụng ở doanh nghiệp sản xuất. - TK 5113 Doanh thu cung cấp dịch vụ: sử dụng ở doanh nghiệp dịch vụ.
- TK 5114 Doanh thu trợ cấp, trợ giá: sử dụng ở doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ cung cấp sản phẩm theo yêu cầu của nhà nước. - TK 5117 Doanh thu kinh doanh BĐSĐT. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4 Phương pháp hạch toán: - Khi doanh nghiệp bán sản phẩm hoặc cung cấp dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng theo giá bán chưa có thuế giá trị gia tăng như sau: Nợ TK 111, 112, 131: Tổng giá thanh toán Có TK 511 (5113): Giá bán chưa có thuế GTGT Có TK 333 (3331): Thuế giá trị gia tăng phải nộp - Khi bán sản phẩm hoặc cung cấp dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp, hoặc không chịu thuế giá trị gia tăng, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng theo giá thanh toán (giá đã có thuế GTGT) Nợ TK 111, 112, 131: Tổng giá thanh toán Có TK 511 (5113): Tổng giá thanh toán - Cuối kì, kết chuyển các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại trừ vào doanh thu bán hàng để tính doanh thu thuần: Nợ TK 511 (5113) Có TK 531, 532, 521 - Kết chuyển doanh thu thuần vào tài khoản xác định kết quả kinh doanh: Nợ TK 511 (5113) Có TK 911 1.2 Kế toán doanh thu hoạt động tài chính: 1.1 Khái niệm: Doanh thu hoạt động tài chính là phần giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kì kế toán phát sinh từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia. Doanh thu hoạt động tài chính bao gồm: - Tiền lãi: Lãi cho vay, lãi tiền gửi ngân hàng, lãi bán hàng trả chậm, trả góp, lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu, chiết khấu thanh toán được hưởng do mua hàng hóa, dịch vụ,.
- Cổ tức lợi nhuận được chia. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Thu nhập về hoạt động đầu tư mua, bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn, thu nhập về thu hồi hoặc thanh lý các khoản vốn góp liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết, đầu tư vào công ty con, đầu tư vốn khác. - Thu nhập về các hoạt động đầu tư khác. - Lãi tỷ giá hối đoái, chênh lệch lãi do bán ngoại tệ, lãi chuyển nhượng vốn - Các doanh thu hoạt động tài chính khác.2 Cơ sở ghi nhận doanh thu: Doanh thu phát sinh từ tiền lãi, tiền bản quyền, tiền cổ tức và lợi nhuận được chia được ghi nhận trên cơ sở: - Tiền lãi được ghi nhận trên cơ sở thời gian và lãi suất thực tế từng kỳ.
- Tiền bản quyền được ghi nhận trên cơ sở dồn tích phù hợp với hợp đồng. - Cổ tức và lợi nhuận được chia được ghi nhận khi cổ đông được quyền nhận cổ tức hoặc các bên tham gia góp vốn được quyền nhận lợi nhuận từ việc góp vốn. Chỉ có phần tiền lãi của các kỳ sau khi khoản đầu tư được mua mới được ghi nhận là doanh thu của doanh nghiệp. Phần tiền lãi của các kỳ trước khi khoản đầu tư được mua phải hạch toán giảm giá trị của chính khoản đầu tư đó.3 Chứng từ sử dụng: Chứng từ: Phiếu thu, Báo có ngân hàng, sổ phụ ngân hàng.
