Kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty TNHH Du lịch Du học và Thương mại Kết Nối

Khóa luận kế toán công nợ và khả năng thanh toán tại Công ty TNHH Kết Nối Huế

• Tác giả: Phan Thị Lệ
• Người hướng dẫn: ThS. Phan Xuân Quang Minh
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty TNHH Du lịch Du học và Thương mại Kết Nối
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán công nợ tại Công ty TNHH Kết Nối

Kế toán công nợ giữ vai trò huyết mạch trong hệ thống tài chính của doanh nghiệp dịch vụ. Công ty TNHH Du lịch Du học và Thương mại Kết Nối hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực bán vé máy bay, tổ chức tour và tư vấn du học. Đặc thù ngành nghề đòi hỏi sự luân chuyển tiền tệ diễn ra liên tục với khối lượng giao dịch lớn. Bộ phận kế toán phải theo dõi chặt chẽ từng nghiệp vụ phát sinh trên tài khoản 131 và tài khoản 331. Việc ghi nhận chính xác thời điểm xuất hóa đơn giúp doanh nghiệp phản ánh trung thực nguồn doanh thu. Quy trình lập chứng từ thanh toán cần tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành. Quản lý công nợ hiệu quả giúp duy trì mối quan hệ hợp tác bền chặt với khách hàng và nhà cung cấp lớn. Đồng thời, số liệu sổ sách minh bạch cung cấp căn cứ vững chắc cho ban lãnh đạo đưa ra quyết định kinh doanh. Tình hình tài chính lành mạnh là nền tảng cốt lõi để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường du lịch.

1.1. Bản chất và nhiệm vụ của kế toán công nợ

Kế toán công nợ phản ánh quyền thu hồi lợi ích kinh tế và nghĩa vụ thanh toán của doanh nghiệp. Nhiệm vụ trung tâm là theo dõi chi tiết từng khách hàng và nhà cung cấp. Kế toán viên đối chiếu hóa đơn, chứng từ gốc trước khi ghi sổ. Mọi biến động công nợ đều ghi chép theo trình tự thời gian. Sổ chi tiết tài khoản 131 ghi nhận tiền vé máy bay và tour du lịch chưa thanh toán. Sổ chi tiết tài khoản 331 kiểm soát nợ đối tác hàng không, khách sạn. Công tác phân loại nợ theo tuổi nợ giúp nhận diện sớm khoản nợ khó đòi. Lập báo cáo định kỳ cung cấp bức tranh rõ ràng về tình hình tài chính doanh nghiệp.

1.2. Vai trò của việc phân tích tình hình công nợ

Phân tích tình hình công nợ mang ý nghĩa sống còn đối với quản trị dòng tiền. Hoạt động này chỉ rõ mức độ vốn bị chiếm dụng và vốn đi chiếm dụng của công ty. Ban giám đốc đánh giá được chất lượng tài sản qua tốc độ thu hồi nợ thực tế. Chủ nợ và ngân hàng sử dụng kết quả phân tích để xem xét hạn mức cấp tín dụng. Việc so sánh nợ phải thu với nợ phải trả cảnh báo sớm nguy cơ mất cân đối thanh toán. Doanh nghiệp dịch vụ giữ tỷ lệ này hợp lý sẽ hạn chế áp lực trả nợ ngắn hạn. Quá trình kiểm soát tốt dòng tiền hỗ trợ ổn định nguồn vốn cho hoạt động mở rộng thị trường.

II. Thực trạng quản lý công nợ tại Công ty TNHH Kết Nối

Thực tế công tác kế toán tại Công ty TNHH Kết Nối bộc lộ cả ưu điểm lẫn hạn chế. Doanh nghiệp đã thiết lập hệ thống chứng từ và mở sổ chi tiết theo từng đối tượng. Ví dụ, việc theo dõi tài khoản 131 của Công ty HQS thể hiện cụ thể từng giao dịch vé máy bay qua ngân hàng Vietcombank. Tuy nhiên, quy trình quản lý nợ phải thu vẫn tồn tại nhiều rủi ro tiềm ẩn. Thời gian thu hồi công nợ đối với các đại lý và khách hàng doanh nghiệp thường kéo dài quá mức thỏa thuận ban đầu. Nhiều khoản nợ quá hạn chưa được phân loại chính xác theo tuổi nợ thực tế. Doanh nghiệp cũng chưa lập quỹ dự phòng nợ phải thu khó đòi theo quy định tài chính. Về phía nợ phải trả, công ty chịu áp lực lớn từ các hãng hàng không yêu cầu thanh toán đúng hạn. Tỷ lệ các khoản phải thu so với các khoản phải trả có sự biến động lớn qua các kỳ kế toán. Tình trạng này khiến vòng quay vốn lưu động bị chậm lại, làm giảm tính chủ động của nguồn ngân quỹ.

2.1. Phân tích biến động các khoản phải thu khách hàng

Các khoản phải thu khách hàng chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng tài sản lưu động của công ty. Hoạt động kinh doanh vé máy bay và tour du lịch phụ thuộc vào chính sách bán chịu. Doanh thu tăng trưởng kéo theo khối lượng công nợ phát sinh lớn trên sổ sách. Tuy nhiên, tốc độ luân chuyển các khoản phải thu chưa đạt mức kỳ vọng. Nhiều khách hàng doanh nghiệp thanh toán chậm trễ so với hạn mức tín dụng ba mươi ngày. Nhân viên kế toán thiếu biện pháp đôn đốc nợ quyết liệt và thiếu công cụ theo dõi tự động. Hiện tượng nợ đọng kéo dài làm tăng chi phí quản lý và hao tổn nguồn vốn kinh doanh. Doanh nghiệp cần giám sát sát sao các khách hàng có số dư nợ lớn để giảm thiểu thất thoát vốn.

2.2. Vấn đề trong kiểm soát nợ phải trả người bán

Nợ phải trả người bán thể hiện nguồn vốn tín dụng thương mại mà công ty chiếm dụng từ đối tác. Các nhà cung cấp chính bao gồm hãng bay nội địa, hãng hàng không quốc tế và chuỗi phòng khách sạn. Hợp đồng đại lý thường quy định thời hạn nợ rất ngắn và chế tài phạt vi phạm nghiêm ngặt. Nếu thanh toán trễ, công ty đối mặt nguy cơ bị cắt hạn mức xuất vé trực tuyến. Việc đối chiếu công nợ giữa biên bản xuất vé và sao kê thanh toán đôi khi còn xảy ra chênh lệch. Kế toán viên mất nhiều thời gian rà soát thủ công các hóa đơn điện tử riêng lẻ. Sự thiếu nhất quán trong quy trình luân chuyển chứng từ gây chậm trễ cho kế hoạch cân đối tài chính định kỳ.

III. Giải pháp tối ưu hóa công nợ tại Công ty TNHH Kết Nối

Để giải quyết triệt để khó khăn trong thu hồi vốn, công ty cần xây dựng chiến lược quản lý tài chính đồng bộ. Giải pháp then chốt đầu tiên là hoàn thiện chính sách tín dụng thương mại cho khách hàng. Ban lãnh đạo nên phân nhóm khách hàng theo năng lực tài chính và lịch sử thanh toán trước khi cấp hạn mức bán chịu. Đối với đối tác uy tín, mức trần nợ có thể linh hoạt điều chỉnh theo quy mô hợp đồng. Ngược lại, khách hàng mới hoặc có tiền sử chậm trễ cần áp dụng hình thức thanh toán ngay. Giải pháp tiếp theo là tăng cường ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng tích hợp cảnh báo nợ tự động. Công cụ số hóa giúp kế toán viên theo dõi chính xác hạn trả nợ từng hóa đơn phát sinh. Doanh nghiệp cũng cần thiết lập quy chế thưởng phạt rõ ràng gắn trách nhiệm thu hồi công nợ cho bộ phận bán hàng. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa phòng kinh doanh và phòng kế toán sẽ rút ngắn chu kỳ thu hồi tiền mặt đáng kể.

3.1. Thiết lập chính sách thu hồi nợ và quản trị rủi ro

Công ty cần ban hành bảng phân loại tuổi nợ tiêu chuẩn thành bốn nhóm rõ ràng. Nhóm nợ trong hạn được gửi thông báo nhắc nhở tự động qua email trước năm ngày. Nhóm nợ quá hạn từ một đến ba mươi ngày yêu cầu nhân viên phụ trách gọi điện đôn đốc trực tiếp. Nhóm nợ quá hạn từ ba mươi mốt đến chín mươi ngày cần áp dụng biện pháp tạm dừng cấp dịch vụ vé mới. Nhóm nợ trên chín mươi ngày đòi hỏi ban giám đốc gửi công văn chuyển giao phòng pháp lý xử lý. Doanh nghiệp phải trích lập dự phòng phải thu khó đòi đều đặn theo thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính. Việc hạch toán dự phòng bảo toàn nguồn vốn an toàn trước rủi ro đối tác mất khả năng chi trả.

3.2. Cải tiến quy trình hạch toán và đối soát chứng từ

Nâng cao hiệu quả kế toán bắt đầu từ chuẩn hóa quy trình tiếp nhận và xử lý hóa đơn điện tử. Kế toán trưởng cần quy định thời hạn gửi cuống vé và hợp đồng tour về phòng kế toán trong vòng hai mươi tư giờ. Bộ phận kế toán tiến hành đối soát khớp lệnh giữa hóa đơn GTGT đầu vào và đầu ra trên hệ thống phần mềm. Mọi biên bản đối chiếu công nợ tháng phải có chữ ký xác nhận của đại diện hai bên trước ngày mùng mười tháng kế tiếp. Việc sử dụng chứng từ điện tử có mã xác thực giúp ngăn chặn sai sót nhập liệu thủ công. Định kỳ hàng quý, kế toán lập bảng tổng hợp số dư nợ chi tiết gửi ban giám đốc phê duyệt để kịp thời điều chỉnh dòng vốn.

IV. Ý nghĩa kiểm soát công nợ tại Công ty TNHH Kết Nối

Công tác kế toán và phân tích tình hình công nợ đóng vai trò quyết định đến sự tồn tại lâu dài của doanh nghiệp. Nghiên cứu thực tế tại Công ty TNHH Kết Nối khẳng định mối liên hệ trực tiếp giữa quản trị công nợ và an toàn tài chính. Doanh nghiệp cần duy trì tỷ số nợ phải thu trên nợ phải trả ở mức cân bằng an toàn. Việc thu hồi nợ đúng hạn tạo ra dòng tiền thuần dồi dào từ hoạt động kinh doanh. Nguồn tiền này giải phóng áp lực vay vốn ngân hàng và giảm bớt gánh nặng chi phí lãi vay hàng tháng. Đồng thời, uy tín tín dụng tốt giúp doanh nghiệp đàm phán thành công mức chiết khấu cao từ các hãng hàng không đối tác. Ứng dụng các chỉ tiêu phân tích tài chính định kỳ giúp nhà quản lý chủ động ứng phó biến động kinh tế vĩ mô. Doanh nghiệp kiểm soát tốt công nợ sẽ nâng cao tính thanh khoản, bảo đảm phát triển bền vững và mở rộng thị phần trong tương lai.

4.1. Ứng dụng mô hình quản lý công nợ thực tiễn

Mô hình quản lý công nợ hiện đại tích hợp số hóa dữ liệu mang lại giá trị thực tiễn cao cho doanh nghiệp dịch vụ lữ hành. Ban giám đốc dễ dàng tra cứu báo cáo biến động số dư theo thời gian thực trên giao diện số. Hệ thống thông báo nhắc nhở tự động giảm thiểu tối đa sai sót đối chiếu chứng từ giữa các phòng ban. Việc chuẩn hóa mẫu biểu theo dõi tài khoản 131 và 331 tạo cơ sở dữ liệu thống nhất cho toàn công ty. Các phòng giao dịch chi nhánh thực hiện thu tiền và nộp báo cáo theo quy chuẩn nghiêm ngặt. Sự minh bạch dữ liệu giúp bảo vệ dòng vốn kinh doanh và ngăn ngừa hiện tượng chiếm dụng tài chính nội bộ.

4.2. Khuyến nghị nâng cao năng lực tài chính dài hạn

Nâng cao năng lực tài chính đòi hỏi doanh nghiệp duy trì kỷ luật thanh toán và tái cơ cấu nguồn vốn chủ động. Công ty cần phân bổ lợi nhuận giữ lại để bổ sung vốn lưu động thường xuyên hàng năm. Giải pháp này giúp đơn vị giảm bớt sự phụ thuộc vào vốn vay ngắn hạn tại các ngân hàng thương mại. Đội ngũ nhân viên kế toán cần thường xuyên tham gia các khóa đào tạo cập nhật chuẩn mực kế toán mới. Công ty nên áp dụng bộ chỉ số KPI đo lường hiệu quả quản trị khoản phải thu cho nhân viên phụ trách. Doanh nghiệp đồng thời thương thảo chính sách tín dụng ưu đãi với các nhà cung cấp dịch vụ lớn. Sự chủ động này giúp củng cố vị thế tài chính và tối ưu hiệu quả sinh lời bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong quản trị tài chính doanh nghiệp, quản lý công nợ là một bộ phận then chốt nhằm duy trì dòng tiền ổn định, hạn chế rủi ro thất thoát vốn và xác lập uy tín thương mại với đối tác. Các khoản nợ phải thu và nợ phải trả phản ánh trực tiếp khả năng thanh khoản, mối quan hệ tín dụng thương mại cũng như hiệu quả luân chuyển vốn lưu động. Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ du lịch, lữ hành và đại lý vé máy bay, áp lực quản trị công nợ càng trở nên cấp thiết do chịu ảnh hưởng nặng nề bởi tính mùa vụ, biến động kinh tế vĩ mô và tác động tiêu cực kéo dài từ đại dịch Covid-19 trong giai đoạn 2020–2022. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tác giả Phan Thị Lệ (sinh viên lớp K54E Kế toán, Khoa Kế toán – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế) đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài "Kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty TNHH Du lịch Du học và Thương mại Kết Nối" dưới sự hướng dẫn của ThS. Phan Xuân Quang Minh vào năm 2024.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định rõ ràng:

• Mục tiêu chung: Tìm hiểu thực trạng công tác kế toán nợ phải thu, nợ phải trả, kế toán thuế giá trị gia tăng (GTGT) và phân tích tình hình công nợ tại Công ty TNHH Du lịch Du học và Thương mại Kết Nối.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán nợ phải thu, nợ phải trả, thuế GTGT và nắm bắt tình hình công nợ trong doanh nghiệp.
  2. Thứ hai, tìm hiểu công tác kế toán công nợ phải thu và phải trả, kế toán thuế GTGT tại Công ty TNHH Du lịch Du học và Thương mại Kết Nối.
  3. Thứ ba, đánh giá và đưa ra giải pháp nhằm hoàn thiện phần hành kế toán công nợ tại Công ty TNHH Du lịch Du học và Thương mại Kết Nối cũng như hoàn thành khóa luận cuối khóa.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác kế toán công nợ phải thu, phải trả, kế toán thuế GTGT và thực trạng phân tích tình hình công nợ tại doanh nghiệp; bao gồm hệ thống chứng từ kế toán, sổ sách, bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh cùng các tài liệu kế toán quản trị có liên quan.

Phạm vi nghiên cứu được xác định cụ thể trên ba phương diện:

• Về nội dung: Khóa luận giới hạn nghiên cứu trong phạm vi kế toán nợ phải thu khách hàng, kế toán nợ phải trả người bán, kế toán thuế GTGT và phân tích các chỉ tiêu phản ánh tình hình công nợ, khả năng thanh toán của doanh nghiệp.
• Về không gian: Phòng Kế toán thuộc Công ty TNHH Du lịch Du học và Thương mại Kết Nối (Lô Q6, đường số 14, Khu đô thị mới An Cựu, phường An Đông, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Về thời gian: Đề tài nghiên cứu khái quát tình hình tài chính của doanh nghiệp qua 3 năm (2020–2022), đi sâu khảo sát phần hành kế toán công nợ và tình hình thanh toán trong năm 2022. Thời gian thực tập thu thập dữ liệu diễn ra trong 12 tuần (từ ngày 01/10/2023 đến ngày 01/01/2024).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các quy chuẩn kế toán và văn bản pháp quy hiện hành:

• Chế độ kế toán áp dụng: Thông tư số 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong đó, nguyên tắc hạch toán nợ phải thu khách hàng căn cứ theo Điều 17 (Tài khoản 131); nguyên tắc hạch toán nợ phải trả người bán tuân thủ Điều 40 (Tài khoản 331); nguyên tắc kế toán thuế và các khoản phải nộp Nhà nước áp dụng Điều 41 (Tài khoản 333).
• Chuẩn mực kế toán: Chuẩn mực kế toán số 01 "Chuẩn mực chung" (năm 2020), trích dẫn các đoạn 26, 28 và 42 quy định về định nghĩa nợ phải trả và điều kiện ghi nhận nợ phải trả trên Bảng cân đối kế toán.
• Lý luận học thuật: Tiếp thu các khái niệm và nguyên tắc tổ chức tài khoản từ tài liệu "Hướng dẫn thực hành kế toán tài chính doanh nghiệp" của PGS.TS Võ Văn Nhị (2005), làm rõ bản chất công nợ là quan hệ kinh tế liên quan đến nghĩa vụ và quyền lợi phát sinh giữa doanh nghiệp với các đối tượng bên ngoài qua việc chiếm dụng và bị chiếm dụng vốn.

Về mặt phân tích tài chính, tác giả vận dụng hệ thống công thức tính toán các chỉ tiêu công nợ và khả năng thanh toán:

• Tỷ lệ các khoản phải thu so với các khoản phải trả: $(\text{Tổng các khoản phải thu} / \text{Tổng các khoản phải trả}) \times 100$.
• Hệ số vòng quay các khoản phải thu: $\text{Doanh thu thuần} / \text{Các khoản phải thu bình quân}$.
• Kỳ thu tiền bình quân: $360 / \text{Hệ số vòng quay các khoản phải thu}$.
• Hệ số vòng quay các khoản phải trả: $\text{Doanh số mua hàng thường niên} / \text{Bình quân các khoản phải trả}$ (với $\text{Doanh số mua hàng} = \text{Giá vốn hàng bán} + \text{Hàng tồn kho cuối kỳ} - \text{Hàng tồn kho đầu kỳ}$).
• Kỳ luân chuyển các khoản phải trả: $360 / \text{Vòng quay các khoản phải trả}$.
• Hệ số nợ: $\text{Nợ phải trả} / \text{Tổng tài sản}$; Hệ số tự tài trợ: $\text{Nguồn vốn chủ sở hữu} / \text{Tổng tài sản}$.
• Các chỉ số thanh khoản: Hệ số khả năng thanh toán nợ ngắn hạn ($\text{Tổng tài sản ngắn hạn} / \text{Tổng nợ ngắn hạn}$), Hệ số khả năng thanh toán nhanh ($(\text{Tài sản ngắn hạn} - \text{Hàng tồn kho}) / \text{Nợ ngắn hạn}$), và Hệ số khả năng thanh toán tức thời ($\text{Tiền và các khoản tương đương tiền} / \text{Tổng nợ ngắn hạn}$).

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm:

• Phương pháp thu thập số liệu: Khai thác dữ liệu thứ cấp từ Báo cáo tài chính, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020–2022, các sổ kế toán tổng hợp, sổ chi tiết và chứng từ gốc lưu trữ tại doanh nghiệp; kết hợp nghiên cứu giáo trình, thông tư của Bộ Tài chính.
• Phương pháp quan sát, phỏng vấn trực tiếp: Tiến hành phỏng vấn kế toán viên và ban lãnh đạo về cơ cấu tổ chức, quy trình phê duyệt công nợ; quan sát trực tiếp trình tự lập chứng từ, xử lý sai sót hóa đơn và nhập liệu vào phần mềm kế toán.
• Phương pháp phân tích, xử lý số liệu: Vận dụng phương pháp tổng hợp số liệu, phương pháp thống kê mô tả và phương pháp so sánh số liệu qua các năm 2020, 2021, 2022 nhằm xác định xu hướng biến động của tài sản, nguồn vốn và công nợ.
• Bốn phương pháp kế toán nghiệp vụ: Phương pháp chứng từ kế toán, phương pháp đối ứng tài khoản, phương pháp tính giá và phương pháp tổng hợp - cân đối kế toán.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ trong doanh nghiệp

Chương đầu tiên tập trung hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về phần hành kế toán công nợ:

• Định nghĩa bản chất nợ phải thu (khoản mục tài sản phản ánh bộ phận vốn bị chiếm dụng tạm thời) và nợ phải trả (nghĩa vụ hiện tại phát sinh từ các giao dịch đã qua mà doanh nghiệp phải thanh toán bằng nguồn lực của mình).
• Phân tích vai trò, nhiệm vụ của kế toán công nợ trong việc theo dõi chi tiết từng đối tượng, thời hạn thu hồi/chi trả, giám sát kỷ luật thanh toán và định kỳ đối chiếu công nợ bằng văn bản.
• Trình bày hệ thống 9 loại tài khoản kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; cấu trúc, nội dung phản ánh và sơ đồ hạch toán đối ứng của TK 131 (Phải thu của khách hàng), TK 331 (Phải trả người bán) và TK 333 (Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước, chi tiết TK 33311).
• Trình bày quy chuẩn về chứng từ kế toán (hóa đơn GTGT, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo Nợ, giấy báo Có, biên bản bù trừ công nợ), ba hình thức ghi sổ kế toán (Nhật ký chung, Nhật ký - Sổ Cái, Chứng từ ghi sổ) và hệ thống báo cáo (báo cáo tài chính bắt buộc và báo cáo kế toán quản trị nội bộ).
• Thiết lập khung lý thuyết về phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán, chỉ rõ ý nghĩa kinh tế của từng tỷ số đối với nhà quản trị, chủ sở hữu và chủ nợ.

Chương 2: Thực trạng kế toán công nợ và phân tích khả năng thanh toán tại Công ty TNHH Du lịch Du học và Thương mại Kết Nối

Chương 2 phản ánh chi tiết bức tranh hoạt động và nghiệp vụ kế toán thực tế tại doanh nghiệp nghiên cứu:

• Giới thiệu doanh nghiệp: Công ty TNHH Du lịch Du học và Thương mại Kết Nối thành lập ngày 17/04/2013, vốn điều lệ đăng ký 300.000 VNĐ, do ông Nguyễn Ngọc An làm Giám đốc kiêm đại diện pháp luật. Lĩnh vực kinh doanh nòng cốt là đại lý vé máy bay (đại lý cấp 1 của Vietjet Air và Bamboo Airways; đại lý cấp 2 của Vietnam Airlines thông qua Công ty CP Én Việt và Công ty TNHH TM-DV Du lịch Hoàng Giang Việt) kết hợp tổ chức tour du lịch lữ hành.
• Tổ chức bộ máy kế toán: Doanh nghiệp áp dụng mô hình tổ chức kế toán tập trung. Do ảnh hưởng dịch Covid-19, nhân sự năm 2021 giảm xuống còn 3 người, sang năm 2022 phục hồi lên 5 người. Kế toán viên Hứa Thị Xuân Phương đảm nhiệm kiêm nhiệm nhiều phần hành: kế toán tổng hợp, bán hàng, thanh toán, công nợ và thuế. Hình thức ghi sổ kế toán là Chứng từ ghi sổ thực hiện trên Phần mềm Kế toán Việt Nam (KTVN).
• Thực trạng tài chính 2020–2022:
  • Tổng tài sản năm 2020 đạt 1.081.611 nghìn đồng, năm 2021 giảm 29,08% (giảm 314.992 nghìn đồng) xuống còn 766.619 nghìn đồng, năm 2022 phục hồi tăng 23,43% lên 945.558 nghìn đồng.
  • Tiền và tương đương tiền biến động mạnh: năm 2020 đạt 200.423 nghìn đồng, năm 2021 giảm sâu 68,32% còn 63.890 nghìn đồng, năm 2022 tăng đột biến 523,39% đạt 396.867 nghìn đồng.
  • Các khoản phải thu giảm liên tục: năm 2021 giảm 11,76% (giảm 47.223 nghìn đồng) và năm 2022 tiếp tục giảm 10,52% (giảm 37.948 nghìn đồng).
  • Nợ phải trả năm 2020 là 892.904 nghìn đồng, năm 2021 giảm 35,18% xuống 578.401 nghìn đồng, năm 2022 tăng 29,79% lên 750.743 nghìn đồng do doanh nghiệp tăng chiếm dụng vốn từ nhà cung cấp để duy trì hoạt động sau dịch. Vốn chủ sở hữu năm 2022 đạt 188.597 nghìn đồng.
  • Kết quả kinh doanh: Năm 2021, doanh thu thuần bán hàng và cung cấp dịch vụ giảm 62,51% (giảm 1.580 nghìn đồng) so với năm 2020 do đình trệ du lịch vì dịch bệnh. Lợi nhuận thuần năm 2020 bị âm (-109.092 nghìn đồng), năm 2021 đạt 111.103 nghìn đồng (tăng 102,31%), năm 2022 đạt 6.891 nghìn đồng (tăng 264,83% so với 2021).
• Thực hành kế toán công nợ:
  • Kế toán nợ phải thu: Doanh nghiệp mở mã chi tiết khách hàng trên TK 131 (SCV: Công ty Scavi Huế, OTO: Công ty CP Cơ khí Ô tô Thống Nhất Thừa Thiên Huế, HQS: Công ty CP Xây dựng và Thương mại HQS, GMP: Công ty CP GMP Plus Việt Nam, HERA: Công ty TNHH Sinh dược phẩm Hera). Khóa luận trích xuất nghiệp vụ ngày 31/10/2022 theo Hóa đơn GTGT số 00000100 cung cấp vé máy bay cho Công ty HQS với giá thanh toán 1.704.000 đồng (đã gồm thuế GTGT 8%), hạch toán ghi Nợ TK 131 đối ứng Có TK 51131 và Có TK 33311, đối chiếu chi tiết qua Sổ chi tiết TK 131-HQS.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán công nợ tại Công ty TNHH Du lịch Du học và Thương mại Kết Nối

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, tác giả trình bày các nhận xét và đề xuất:

• Đánh giá ưu điểm: Bộ máy kế toán gọn nhẹ, linh hoạt, phù hợp với quy mô doanh nghiệp vừa và nhỏ; tuân thủ đúng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; ứng dụng phần mềm kế toán KTVN giúp việc lưu trữ, tổng hợp và kết chuyển số liệu vào Báo cáo tài chính diễn ra nhanh chóng, chính xác.
• Đánh giá hạn chế: Việc cắt giảm nhân sự sau đại dịch khiến một kế toán viên phải phụ trách quá nhiều khâu (tổng hợp, bán hàng, kho quỹ, thanh toán, công nợ, thuế), dẫn đến áp lực công việc lớn, việc phân tích tuổi nợ chưa sâu; công tác lập biên bản đối chiếu công nợ định kỳ vào cuối năm chưa được thực hiện triệt để với tất cả khách hàng; doanh nghiệp chưa chú trọng việc trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi theo quy định.
• Giải pháp đề xuất:
  1. Từng bước tuyển dụng bổ sung hoặc phân định lại trách nhiệm nhân sự kế toán nhằm giảm tải cho vị trí kế toán tổng hợp.
  2. Nâng cao quy trình quản lý nợ phải thu, phân loại khách hàng theo độ tín nhiệm và thời gian nợ để có biện pháp thu hồi thích hợp.
  3. Khai thác triệt để các tính năng theo dõi công nợ, cảnh báo hạn nợ trên phần mềm kế toán KTVN.
  4. Thực hiện nghiêm túc việc lập dự phòng nợ phải thu khó đòi nhằm bảo đảm tính thận trọng của thông tin tài chính.
  5. Xây dựng chính sách chiết khấu thanh toán hợp lý đối với các đối tác thanh toán sớm nhằm đẩy nhanh tốc độ quay vòng vốn.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã lượng hóa cụ thể tình hình biến động tài sản, nguồn vốn và các chỉ tiêu kinh doanh của doanh nghiệp qua giai đoạn chịu biến động kinh tế:

Chỉ tiêu tài chính (ĐVT: nghìn đồng)	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	So sánh 2021/2020 (+/- %)	So sánh 2022/2021 (+/- %)
Tổng tài sản	1.081.611	766.619	945.558	-29,08%	+23,43%
- Tiền và tương đương tiền	200.423	63.890	396.867	-68,32%	+523,39%
- Các khoản phải thu	404.000	356.777	318.829	-11,76%	-10,52%
Nợ phải trả	892.904	578.401	750.743	-35,18%	+29,79%
Vốn chủ sở hữu	-	-	188.597	-	+3,84%
Lợi nhuận thuần từ HĐKD	(109.092)	111.103	6.891	+102,31%	+264,83%

Về mặt đóng góp học thuật và thực tiễn:

• Khóa luận đã mô tả chi tiết quy trình xử lý hóa đơn điện tử và luân chuyển chứng từ trong mô hình đại lý bán vé máy bay (từ khâu tiếp nhận thông tin khách hàng, xuất hóa đơn qua hệ thống VNPT Vinaphone đến ghi sổ chi tiết TK 131, TK 331 trên phần mềm KTVN).
• Chỉ rõ thực trạng quản lý nợ phải trả gia tăng trong năm 2022 (+29,79%), giúp ban lãnh đạo nhận diện tình trạng doanh nghiệp đang chiếm dụng vốn từ nhà cung cấp nhằm bù đắp chi phí kinh doanh, từ đó đưa ra cảnh báo về áp lực thanh toán trong ngắn hạn.
• Đề xuất các giải pháp mang tính thực tế, phù hợp với năng lực tài chính và quy mô nhân sự của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại địa bàn Thừa Thiên Huế.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn được tác giả ghi nhận:

• Hạn chế về phạm vi và thời gian: Thời gian thực tập khảo sát chỉ kéo dài 12 tuần (từ 01/10/2023 đến 01/01/2024); dữ liệu chuỗi thời gian phân tích chỉ giới hạn trong giai đoạn 2020–2022, chưa cập nhật số liệu quyết toán đầy đủ của năm tài chính 2023.
• Hạn chế về nội dung: Đề tài chỉ tập trung chuyên sâu vào kế toán nợ phải thu khách hàng, nợ phải trả người bán và thuế GTGT; chưa phân tích toàn diện các khoản công nợ nội bộ, nợ vay ngân hàng hay chi phí trích trước.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu tình hình công nợ giai đoạn hậu phục hồi (2023–2025) để đánh giá đầy đủ tính bền vững tài chính; nghiên cứu tích hợp hệ thống phần mềm quản lý quan hệ khách hàng (CRM) với phân hệ kế toán công nợ nhằm tự động hóa quy trình phân loại tuổi nợ và gửi thông báo nhắc nợ tự động.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp: Là tài liệu mẫu về kết cấu khóa luận thực tập tốt nghiệp chuyên ngành kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành, đại lý vé máy bay: Cung cấp quy trình luân chuyển chứng từ vé máy bay, cách hạch toán hóa đơn điện tử đầu ra, theo dõi các khoản thu hộ và quản lý công nợ với các hãng hàng không, đại lý cấp 1 và khách hàng doanh nghiệp.
• Phần đáng tham khảo nhất: Hồ sơ chứng từ minh họa thực tế tại Chương 2 (Hóa đơn GTGT số 00000100, Sổ chi tiết TK 131-HQS, Sơ đồ luân chuyển chứng từ ghi sổ) và phương pháp tính toán hệ số tài chính phản ánh ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 lên doanh nghiệp lữ hành.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Du lịch Du học và Thương mại Kết Nối áp dụng chế độ kế toán và phần mềm kế toán nào?

Doanh nghiệp áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính, niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12, tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và hạch toán trên Phần mềm Kế toán Việt Nam (KTVN) theo hình thức Chứng từ ghi sổ.

2. Biến động nhân sự của công ty trong giai đoạn 2020–2022 diễn ra như thế nào?

Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, năm 2021 công ty thu hẹp quy mô chỉ còn 3 nhân viên điều hành trực tiếp; kế toán viên Hứa Thị Xuân Phương phải kiêm nhiệm tất cả các vị trí kế toán. Đến năm 2022, khi dịch bệnh được kiểm soát, công ty nâng tổng số lao động lên 5 người (bổ sung 2 nhân viên phòng kinh doanh) với mức lương cơ bản trung bình 4.000.000 đồng/tháng chưa kể hoa hồng và KPI.

3. Tình hình nợ phải trả của công ty qua 3 năm 2020–2022 có xu hướng ra sao?

Năm 2020 nợ phải trả là 892.904 nghìn đồng; năm 2021 giảm 35,18% xuống còn 578.401 nghìn đồng; sang năm 2022 tăng 29,79% lên mức 750.743 nghìn đồng. Việc tăng nợ phải trả năm 2022 phản ánh việc doanh nghiệp gia tăng chiếm dụng vốn từ các nhà cung cấp vé và dịch vụ để giảm bớt áp lực vốn vay.

4. Quy trình hạch toán nghiệp vụ bán vé máy bay ghi nhận công nợ (TK 131) tại doanh nghiệp diễn ra như thế nào?

Sau khi phòng kinh doanh nhận yêu cầu và xuất vé, kế toán lập hóa đơn điện tử GTGT qua hệ thống VNPT Vinaphone (gồm giá vé, thuế GTGT và tiền thu hộ), ký điện tử và gửi cho khách hàng. Kế toán in phiếu định khoản, hạch toán ghi Nợ TK 131, ghi Có TK 51131, Có TK 33311 và nhập liệu vào phần mềm KTVN để tự động cập nhật vào Sổ chi tiết TK 131 và Sổ Cái.

5. Những khách hàng doanh nghiệp tiêu biểu được theo dõi chi tiết trên TK 131 của công ty là những đơn vị nào?

Công ty theo dõi chi tiết mã khách hàng gồm: SCV (Công ty Scavi Huế), OTO (Công ty CP Cơ khí Ô tô Thống Nhất Thừa Thiên Huế), HQS (Công ty CP Xây dựng và Thương mại HQS), GMP (Công ty CP GMP Plus Việt Nam) và HERA (Công ty TNHH Sinh dược phẩm Hera).

Kết luận

Khóa luận của tác giả Phan Thị Lệ đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán công nợ và phân tích tài chính theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, đồng thời phản ánh chân thực thực trạng công tác hạch toán tại Công ty TNHH Du lịch Du học và Thương mại Kết Nối. Nghiên cứu đã làm rõ đặc thù luân chuyển chứng từ vé máy bay, các biến động tài sản - nguồn vốn và thực trạng áp lực công nợ do tác động từ đại dịch Covid-19 giai đoạn 2020–2022. Những hạn chế về công tác kiêm nhiệm kế toán, phân loại tuổi nợ và trích lập dự phòng được tác giả chỉ ra là cơ sở xác đáng cho các kiến nghị hoàn thiện quản trị công nợ của doanh nghiệp trong giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ trong doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng kế toán công nợ tại Công ty TN HH Du lịch Du học và Thương mại Kết N ối. Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán công nợ tại Công ty TN HH Du lịch Du học và Thương mại Kết N ối. Phần III: Kết luận và kiến nghị 4 Phần II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VÈ KẾ TOÁ CÔ G Ợ VÀ PHÂ TÍCH TÌ H HÌ H CÔ G Ợ TRO G DOA H GHIỆP 1.

Một số lí luận chung về công nợ 1. Khái niệm “Công nợ là một thuật ngữ kinh tế nói đến nghĩa vụ và quyền lợi của doanh nghiệp đối với các khoản nợ đang chiếm dụng và bị chiếm dụng bởi các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp” (PGS.TS Võ Văn 8hị, Hướng dẫn thực hành kế toán tài chính doanh nghiệp) Công nợ có thể xảy ra giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, cũng có thể là công nợ giữa cá nhân với doanh nghiệp hoặc cá nhân với cá nhân. Khái niệm các khoản phải thu N ợ phải thu là một bộ phận quan trọng trong tài sản của doanh nghiệp , phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp khi thực hiện việc cung cấp sản phNm, hàng hóa, dịch vụ, cũng như một số trường hợp khác khiến cho một bộ phận, tài sản của doanh nghiệp bị chiếm dụng tạm thời. Khái niệm nợ phải trả Theo chuNn mực kế toán số 01: ChuNn mực chung, năm 2020( Đoạn 26 và 28): “N ợ phải trả xác định nghĩa vụ hiện tại của doanh nghiệp khi doanh nghiệp nhận về một tài sản, tham gia một cam kết hoặc phát sinh các nghĩa vụ pháp lý.

N ợ phải trả phát sinh từ các giao dịch và sự kiện đã qua, như mua hàng hoá chưa trả tiền, sử dụng dịch vụ chưa thanh toán, vay nợ, cam kết bảo hành hàng hoá, cam kết nghĩa vụ hợp đồng, phải trả nhân viên, thuế phải nộp, phải trả khác.” Tiêu chuNn ghi nhận nợ phải trả ( đoạn 42): “N ợ phải trả được ghi nhận trong Bảng cân đối kế toán khi có đủ điều kiện chắc chắn là doanh nghiệp sẽ phải dùng một lượng tiền chi ra để trang trải cho những nghĩa vụ hiện tại mà doanh nghiệp phải thanh toán, và khoản nợ phải trả đó phải xác định được một cách đáng tin cậy. Quan hệ thanh toán Thanh toán là quan hệ kinh doanh, xảy ra khi doanh nghiệp phát sinh các khoản phải thu, phải trả, các khoản vay với đối tác của mình trong quá trình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Vai trò, nhiệm vụ của kế toán công nợ 1.1 Vai trò Kế toán công nợ là một phần hành kế toán quan trọng trong công tác tổ chức bộ máy kế toán tại doanh nghiệp Kế toán công nợ có vai trò ghi chép, kiểm soát báo cáo các khoản công nợ diễn ra liên tục trong toàn bộ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Kế toán công nợ góp phần phản ánh tình hình tài chính của doanh nghiệp.

Một doanh nghiệp quản lí, kiểm soát, xử lí các khoản nợ phải thu đúng tiến độ sẽ giảm bớt căng thẳng vốn lưu động trong doanh nghiệp, đơn vị sẽ ít bị chiếm dụng vốn và lượng vốn doanh nghiệp đi chiếm dụng có khả năng được chi trả khi đến hạn đồng thời theo dõi và nhắc nhở thanh toán nợ phải trả theo kế hoạch kịp thời, tạo uy tín với nhà cung cấp, ngân hàng.