Kế toán công nợ và phân tích khả năng thanh toán tại Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt

Khóa luận kế toán công nợ và phân tích khả năng thanh toán tại Công ty MTV Cơ khí Thành Đạt

• Tác giả: Trần Thị Kim Oanh
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thị Hồng Quyên
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán công nợ và phân tích khả năng thanh toán tại Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán công nợ tại Công ty Cơ khí Thành Đạt

Công tác kế toán công nợ đóng vai trò then chốt trong quản trị tài chính tại Công ty Cơ khí Thành Đạt. Doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thương mại, xây dựng và gia công cơ khí. Đặc thù ngành đòi hỏi lượng vốn lưu động lớn và chu kỳ quay vòng dài. Kế toán công nợ thực hiện ghi nhận, phân loại và theo dõi các khoản phải thu khách hàng cùng các khoản phải trả nhà cung cấp. Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh đều được đối chiếu chặt chẽ qua chứng từ hợp pháp. Hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu thu và ủy nhiệm chi là các căn cứ kế toán chủ đạo. Doanh nghiệp áp dụng phần mềm kế toán hiện đại để tự động hóa khâu xử lý dữ liệu. Hệ thống sổ cái và sổ chi tiết phản ánh kịp thời biến động công nợ từng đối tượng. Việc quản lý nợ chính xác giúp công ty nắm rõ bức tranh tài chính tổng thể. Đồng thời, doanh nghiệp chủ động lập kế hoạch dòng tiền ngắn hạn và dài hạn. Sự minh bạch này hỗ trợ ban điều hành đưa ra các quyết định mở rộng sản xuất an toàn.

1.1. Khái niệm và vai trò quản lý công nợ doanh nghiệp

Công nợ phát sinh từ các giao dịch mua bán chịu hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ cơ khí. Khoản phải thu đại diện cho giá trị tài sản khách hàng đang chiếm dụng. Khoản phải trả phản ánh nguồn tài trợ ngắn hạn từ nhà cung ứng vật tư. Kế toán công nợ theo dõi liên tục trạng thái thanh toán của từng hợp đồng. Hoạt động này đảm bảo doanh nghiệp không bị thất thoát tài sản. Số liệu công nợ chuẩn xác cung cấp cơ sở tin cậy cho công tác lập dự toán. Ban lãnh đạo dễ dàng nhận diện khách nợ trọng điểm và nhà thầu chiến lược. Nhờ đó, rủi ro tài chính được kiểm soát chặt chẽ ngay từ khâu ký kết đơn hàng.

1.2. Quy trình ghi nhận chứng từ kế toán tại đơn vị

Quy trình xử lý chứng từ diễn ra nghiêm ngặt qua nhiều bước kiểm duyệt. Nhân viên kế toán tiếp nhận hóa đơn giá trị gia tăng, biên bản giao nhận và phiếu xuất kho. Từng chứng từ được kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ và tính toán số học trước khi ghi sổ. Dữ liệu sau đó nhập trực tiếp vào phần mềm kế toán MISA. Hệ thống tự động phân bổ vào tài khoản phải thu hoặc phải trả tương ứng. Sổ chi tiết công nợ cập nhật ngay lập tức sau mỗi thao tác lưu trữ. Định kỳ hàng tháng, kế toán lập biên bản đối chiếu nợ gửi đến đối tác. Quy trình khép kín này giảm thiểu tối đa sai sót kế toán và gian lận nội bộ.

II. Phân tích thực trạng công nợ tại Công ty Cơ khí Thành Đạt

Phân tích thực trạng công nợ phản ánh sức khỏe tài chính thực tế của Công ty Cơ khí Thành Đạt. Tỷ lệ các khoản phải thu so với các khoản phải trả giữ vị trí đo lường trọng yếu. Khi chỉ số này vượt quá ngưỡng một, doanh nghiệp đang bị đối tác chiếm dụng vốn lớn. Ngược lại, chỉ số dưới một cho thấy doanh nghiệp chủ động tận dụng nguồn vốn từ nhà cung cấp. Doanh thu ngành xây dựng cơ khí thường phụ thuộc vào tiến độ nghiệm thu công trình. Các dự án kéo dài làm gia tăng áp lực thu hồi nợ tồn đọng. Vòng quay các khoản phải thu có xu hướng biến động theo mùa vụ xây lắp. Khoản phải trả cũng tăng cao khi công ty tích trữ sắt thép và nguyên vật liệu số lượng lớn. Nếu thiếu hụt dòng tiền thanh toán tức thời, đơn vị sẽ đối mặt nguy cơ mất khả năng chi trả ngắn hạn. Do đó, việc theo dõi tuổi nợ và phân loại khách hàng cần tiến hành thường xuyên. Phân tích kịp thời giúp phòng kế toán nhận diện các khoản nợ xấu tiềm ẩn.

2.1. Đánh giá hệ số vòng quay các khoản phải thu

Hệ số vòng quay các khoản phải thu phản ánh tốc độ chuyển hóa nợ thành tiền mặt. Chỉ số này tính bằng doanh thu thuần chia cho các khoản phải thu bình quân. Vòng quay càng cao chứng tỏ tốc độ thu hồi nợ của công ty diễn ra nhanh chóng. Khách hàng thực hiện tốt nghĩa vụ thanh toán theo thỏa thuận hợp đồng thương mại. Tuy nhiên, vòng quay sụt giảm cho thấy chính sách tín dụng thương mại đang nới lỏng quá mức. Tiền vốn bị ứ đọng ngoài doanh nghiệp gây cản trở các kế hoạch tái đầu tư. Kế toán cần rà soát lại thời hạn thanh toán cấp cho từng khách hàng để tránh nợ khó đòi.

2.2. Khảo sát các chỉ số khả năng thanh toán ngắn hạn

Khả năng thanh toán đo lường năng lực chi trả các khoản nợ đến hạn bằng tài sản hiện có. Hệ số thanh toán hiện hành so sánh tài sản ngắn hạn với nợ ngắn hạn. Chỉ số này cần duy trì ở mức an toàn nhằm bảo vệ uy tín doanh nghiệp. Bên cạnh đó, hệ số thanh toán nhanh loại trừ giá trị hàng tồn kho cơ khí. Hàng tồn kho vật tư cơ khí thường có tính thanh khoản thấp hơn tiền mặt. Nếu hệ số thanh toán nhanh quá thấp, doanh nghiệp chịu áp lực thanh toán rất lớn. Đơn vị phải phụ thuộc vào các khoản vay ngân hàng ngắn hạn để duy trì sản xuất.

III. Giải pháp nâng cao khả năng thanh toán tại Cơ khí Thành Đạt

Hoàn thiện quản lý công nợ đòi hỏi giải pháp đồng bộ từ chính sách đến khâu thực thi tại Công ty Cơ khí Thành Đạt. Doanh nghiệp cần xây dựng quy chế bán chịu rõ ràng và phân hạng tín nhiệm khách hàng. Khách hàng có lịch sử thanh toán tốt sẽ hưởng mức chiết khấu thanh toán hấp dẫn. Ngược lại, các đối tác chậm trả phải chịu mức phạt lãi suất hoặc thanh toán tiền mặt trước khi nhận hàng. Đơn vị cần rút ngắn thời hạn thu hồi nợ thông qua việc đôn đốc định kỳ bằng văn bản. Bộ phận kinh doanh và phòng kế toán phải phối hợp chặt chẽ trong từng đợt giao dịch cơ khí. Ngoài ra, việc lựa chọn nhà cung cấp vật liệu cơ khí có điều khoản tín dụng dài hạn giúp giảm áp lực dòng tiền. Doanh nghiệp cũng nên đa dạng hóa các nguồn tài trợ vốn ngắn hạn hợp pháp. Kế toán cần lập bảng dự báo luân chuyển tiền tệ theo tuần để chủ động nguồn chi trả nợ vay.

3.1. Tối ưu hóa chính sách tín dụng và thu hồi nợ tồn đọng

Chính sách tín dụng thương mại cần gắn liền với đánh giá rủi ro khách hàng. Doanh nghiệp thiết lập hạn mức nợ trần cho từng đối tác thương mại xây dựng. Nhân viên thu hồi nợ phải bám sát biên bản bàn giao công trình và đối chiếu công nợ. Việc gửi thư nhắc nợ cần tiến hành trước ngày đáo hạn ít nhất một tuần. Nếu đối tác phát sinh nợ quá hạn kéo dài, công ty tạm ngừng cung cấp sản phẩm cơ khí mới. Áp dụng mức chiết khấu một đến hai phần trăm sẽ khuyến khích khách hàng thanh toán sớm. Biện pháp này đẩy nhanh tốc độ luân chuyển vốn cho hoạt động chế tạo.

3.2. Nâng cấp ứng dụng công nghệ trong quản trị dòng tiền

Áp dụng triệt để công nghệ phần mềm giúp tự động hóa khâu quản trị nợ. Phần mềm kế toán MISA cần tích hợp phân hệ cảnh báo nợ đến hạn thông minh. Hệ thống tự động gửi thông báo khi phát sinh hóa đơn quá hạn chưa thanh toán. Ban giám đốc theo dõi báo cáo phân tích tuổi nợ trực tuyến mọi lúc mọi nơi. Nhờ vậy, quyết định điều hành dòng tiền diễn ra nhanh chóng và chính xác. Doanh nghiệp cũng nên kết nối cổng ngân hàng điện tử vào hệ thống kế toán nội bộ. Việc khớp lệnh tự động giữa ủy nhiệm chi và hóa đơn nhà cung ứng hạn chế sai sót số liệu.

IV. Kết luận về quản trị công nợ tại Công ty Cơ khí Thành Đạt

Quản trị kế toán công nợ và khả năng thanh toán là nhân tố quyết định sự tồn tại của Công ty Cơ khí Thành Đạt. Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, quản lý dòng tiền tốt giúp doanh nghiệp duy trì năng lực hoạt động liên tục. Sự kết hợp giữa bộ máy kế toán chuyên nghiệp và công nghệ số hóa tạo nên nền tảng tài chính vững chắc. Các chỉ tiêu tài chính cần được tính toán định kỳ nhằm phát hiện sớm các nguy cơ thâm hụt ngân quỹ. Doanh nghiệp cần giữ vững sự cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng doanh thu và an toàn thanh khoản. Việc thu hồi nợ đúng hạn củng cố uy tín của đơn vị đối với các tổ chức tín dụng. Nhờ nguồn vốn lưu động dồi dào, công ty dễ dàng tiếp cận các dự án xây dựng quy mô lớn hơn. Bài học thực tiễn từ công tác kế toán nợ là kim chỉ nam cho định hướng phát triển bền vững.

4.1. Bài học thực tiễn về an ninh tài chính doanh nghiệp

An ninh tài chính gắn liền với năng lực tự chủ nguồn vốn thanh toán. Doanh nghiệp không nên lạm dụng vốn vay ngân hàng để bù đắp nợ bị khách hàng chiếm dụng. Việc thương lượng kéo dài thời hạn nợ với đối tác cung ứng phải dựa trên cam kết cụ thể. Kế toán cần phân tích định kỳ cơ cấu nợ để kịp thời tái cấu trúc các khoản nợ ngắn hạn. Quỹ dự phòng nợ phải thu khó đòi cần trích lập đầy đủ theo đúng chuẩn mực kế toán hiện hành. Sự chủ động tài chính giúp doanh nghiệp bình thản vượt qua các biến động bất lợi của nền kinh tế thị trường.

4.2. Định hướng mở rộng quy mô kinh doanh cơ khí an toàn

Mở rộng quy mô sản xuất đòi hỏi kế hoạch tài chính đi trước một bước. Doanh nghiệp chỉ nên nhận thầu công trình mới khi dòng tiền thu hồi từ dự án cũ đạt mức tối thiểu tám mươi phần trăm. Việc đầu tư thêm dây chuyền máy móc cơ khí phải cân đối với nguồn vốn chủ sở hữu tích lũy. Nâng cao chất lượng báo cáo phân tích thanh toán giúp thu hút nhà đầu tư tiềm năng. Hệ thống quản trị công nợ chuẩn mực bảo đảm cho từng bước tiến vững vàng của thương hiệu Thành Đạt. Doanh nghiệp sẽ duy trì vị thế dẫn đầu trong phân khúc cơ khí thương mại địa phương.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, các hoạt động sản xuất, kinh doanh và cung ứng dịch vụ luôn làm phát sinh những mối quan hệ kinh tế phức tạp giữa doanh nghiệp với khách hàng, nhà cung cấp, người lao động và ngân sách Nhà nước. Quá trình trao đổi hàng hóa và cung ứng dịch vụ gắn liền với cơ chế thanh toán chậm hoặc mua bán chịu, từ đó hình thành các khoản vốn bị chiếm dụng (nợ phải thu) và vốn đi chiếm dụng (nợ phải trả). Đối với các doanh nghiệp hoạt động kết hợp nhiều lĩnh vực như thương mại, xây dựng và gia công cơ khí, công tác kế toán công nợ và phân tích khả năng thanh toán đóng vai trò đặc biệt then chốt trong việc kiểm soát dòng tiền, giảm thiểu rủi ro tài chính và duy trì uy tín thương mại.

Công ty TNHH Một thành viên Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt là đơn vị kinh doanh đa ngành, chịu sự tác động thường xuyên của chu kỳ luân chuyển vốn xây lắp và thương mại. Việc giải quyết mâu thuẫn giữa mở rộng thị trường, đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm với yêu cầu thu hồi công nợ đúng hạn, tránh ứ đọng vốn và đảm bảo khả năng thanh khoản là một thách thức lớn trong công tác quản trị tài chính tại đơn vị. Xuất phát từ bối cảnh đó, tác giả Trần Thị Kim Oanh đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm nghiên cứu chuyên sâu về thực trạng hạch toán và khả năng thanh toán của doanh nghiệp này.

Theo nội dung khóa luận, mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu được xác định cụ thể như sau:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận cơ bản liên quan đến kế toán công nợ và phân tích tình hình khả năng thanh toán trong doanh nghiệp.
2. Tìm hiểu, phân tích và đánh giá thực trạng công tác kế toán công nợ cũng như tình hình khả năng thanh toán tại Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt.
3. Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán công nợ và nâng cao khả năng thanh toán tại Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn về kế toán các khoản phải thu của khách hàng, kế toán các khoản phải trả cho người bán; tình hình biến động công nợ và các chỉ tiêu phản ánh khả năng thanh toán của công ty.
• Phạm vi không gian: Thực hiện nghiên cứu thực tế tại Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt (Tổ 7, Phường Thủy Châu, Thị xã Hương Thủy, Tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Thu thập và khái quát dữ liệu tài chính của doanh nghiệp trong giai đoạn 03 năm từ 2021 đến 2023; trong đó tập trung đi sâu phản ánh thực trạng hạch toán kế toán công nợ phát sinh trong năm tài chính 2023 và phân tích chỉ số công nợ, khả năng thanh toán qua chuỗi dữ liệu 2021 – 2023.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào kế toán nợ phải thu khách hàng (Tài khoản 131), kế toán nợ phải trả người bán (Tài khoản 331) và hệ thống chỉ số tài chính về khả năng thanh toán hiện hành, thanh toán nhanh, thanh toán tức thời.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật, chuẩn mực kế toán hiện hành của Việt Nam và các giáo trình kế toán tài chính chuẩn mực. Cụ thể:

• Văn bản pháp luật và chuẩn mực: Áp dụng Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01 – Chuẩn mực chung ban hành năm 2002) về định nghĩa nợ phải trả và nghĩa vụ tài chính; Thông tư 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa. Văn bản quy định nguyên tắc hạch toán chi tiết cho từng đối tượng nợ, theo dõi kỳ hạn thanh toán, nguyên tắc xử lý nợ khó đòi, các khoản giảm trừ doanh thu và chiết khấu thanh toán.
• Khái niệm và tài khoản chuyên môn: Khái niệm nợ phải thu khách hàng (theo Võ Văn Nhị, 2010; Ngô Thế Chi & Trương Thị Thủy, 2013; Nguyễn Anh Hiền, 2014); khái niệm nợ phải trả người bán và phân loại nợ ngắn hạn, nợ dài hạn; quy định kết cấu và nội dung phản ánh của Tài khoản 131 (Phải thu khách hàng) và Tài khoản 331 (Phải trả người bán). Cả hai tài khoản này đều mang tính chất lưỡng tính, có thể có số dư Nợ hoặc số dư Có tùy thuộc vào quan hệ thanh toán chi tiết với từng đối tác, không được bù trừ số dư khi lập Báo cáo tài chính.
• Hệ thống chỉ tiêu phân tích công nợ và thanh toán: Vận dụng lý thuyết phân tích báo cáo tài chính của Nguyễn Văn Công (2010) với các chỉ tiêu định lượng:
  • Tỷ lệ các khoản phải thu so với các khoản phải trả: Phản ánh tương quan giữa phần vốn doanh nghiệp bị chiếm dụng và phần vốn đi chiếm dụng.
  • Hệ số vòng quay các khoản phải thu và Kỳ thu tiền bình quân: Đo lường tốc độ thu hồi nợ từ doanh thu bán hàng.
  • Hệ số vòng quay các khoản phải trả và Thời gian quay vòng các khoản phải trả: Đánh giá tốc độ thanh toán nghĩa vụ nợ cho nhà cung cấp từ giá vốn hàng bán và biến động tồn kho.
  • Hệ số nợ và Hệ số tự tài trợ: Đo lường mức độ phụ thuộc tài chính vào chủ nợ so với nguồn vốn chủ sở hữu.
  • Hệ số khả năng thanh toán hiện hành, thanh toán nhanh và thanh toán tức thời: Đánh giá mức độ bảo đảm của tài sản ngắn hạn, tài sản có tính thanh khoản cao và tiền mặt đối với các khoản nợ ngắn hạn đến hạn.

Về mặt phương pháp luận, tác giả kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Tìm kiếm và nghiên cứu tài liệu từ thông tư, chuẩn mực kế toán; thu thập dữ liệu thứ cấp từ Báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2021 – 2023), hệ thống sổ cái, sổ chi tiết tài khoản 131 và 331, các chứng từ gốc (hóa đơn GTGT, ủy nhiệm thu, ủy nhiệm chi); kết hợp phương pháp quan sát trực tiếp quy trình luân chuyển chứng từ tại phòng kế toán và phỏng vấn chuyên sâu nhân viên kế toán phụ trách.
• Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp so sánh (so sánh tuyệt đối và tương đối qua chuỗi năm 2021 – 2023), phương pháp phân tích tỷ số tài chính, cùng phương pháp mô tả và sơ đồ hóa dòng hạch toán kế toán.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán công nợ và phân tích tình hình khả năng thanh toán trong doanh nghiệp

Trong chương này, tác giả làm rõ bản chất kinh tế của công nợ, khẳng định công nợ là một bộ phận không thể tách rời trong chu kỳ sản xuất kinh doanh. Nội dung lý thuyết tập trung vào các vấn đề:

• Định nghĩa chi tiết về nợ phải thu (bao gồm phải thu khách hàng, thuế GTGT được khấu trừ, phải thu nội bộ, phải thu khác) và nợ phải trả (phải trả người bán, thuế và các khoản phải nộp Nhà nước, tiền lương, các khoản vay và nợ thuê tài chính).
• Vai trò và nhiệm vụ của kế toán công nợ: Giám sát, kiểm soát dòng tiền, hạn chế tối đa rủi ro tín dụng và nợ xấu, đồng thời tham mưu cho ban giám đốc trong việc điều hành chính sách bán chịu.
• Nguyên tắc hạch toán kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC: Hướng dẫn chi tiết nguyên tắc ghi nhận Nợ/Có của TK 131 và TK 331; nguyên tắc phân loại nợ quá hạn, nợ khó đòi; phương pháp hạch toán các nghiệp vụ phát sinh bằng tiền gửi ngân hàng, tiền mặt, xử lý giảm giá hàng bán, chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán, chênh lệch tỷ giá và bù trừ công nợ giữa cùng một đối tượng.
• Cơ sở lý thuyết về 8 chỉ tiêu định lượng phục vụ công tác phân tích tình hình quản lý công nợ và năng lực thanh toán ngắn hạn của doanh nghiệp.

Chương 2: Kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty TNHH Một thành viên Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt

Chương 2 phản ánh bức tranh toàn diện về tổ chức hoạt động, thực trạng kế toán và các chỉ số tài chính tại doanh nghiệp qua thời gian nghiên cứu thực tế.

1. Khái quát chung về doanh nghiệp và tổ chức bộ máy

• Công ty được cấp phép hoạt động ngày 09/01/2017, mã số thuế 3301603303, trụ sở tại Tổ 7, Phường Thủy Châu, Thị xã Hương Thủy, Tỉnh Thừa Thiên Huế; người đại diện pháp luật là ông Lê Văn Đạt. Doanh nghiệp hoạt động chính trong lĩnh vực gia công cơ khí, xử lý tráng phủ kim loại, xây dựng nhà các loại, hoàn thiện công trình, bán buôn kim loại và vật liệu xây dựng.
• Bộ máy quản lý theo mô hình trực tuyến – chức năng: đứng đầu là Giám đốc, Phó Giám đốc, các bộ phận Kỹ thuật, Kinh doanh, Xưởng, Kho và Kế toán.
• Bộ máy kế toán gồm 5 nhân sự: Kế toán trưởng (Nguyễn Thị Kiều Oanh), Kế toán tổng hợp (Lê Thị Thảo), Kế toán thanh toán (Nguyễn Thị Nguyệt), Kế toán công nợ (Nguyễn Thị Tố Trinh) và Thủ quỹ (Phạm Thị Liên).
• Chế độ kế toán áp dụng: Thông tư 133/2016/TT-BTC; đơn vị tiền tệ VND; niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; tính khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng; xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền; hình thức ghi sổ kế toán trên máy vi tính thông qua phần mềm MISA AMIS.
• Tình hình lao động: Tăng trưởng đều đặn qua các năm. Năm 2021 có 21 lao động; năm 2022 tăng lên 23 lao động (tăng 2 người, tương ứng 4,54%); năm 2023 đạt 30 lao động (tăng 7 người, tương ứng 30,4%). Về cơ cấu trình độ năm 2023, lao động Đại học chiếm 33,3% (10 người), Cao đẳng/Trung cấp chiếm 56,7% (17 người), Lao động phổ thông chiếm 10% (3 người). Lao động nam chiếm ưu thế tuyệt đối (80% năm 2023) do đặc thù thi công công trình và xưởng cơ khí.

2. Tình hình tài sản, nguồn vốn và kết quả hoạt động kinh doanh (2021 – 2023) Số liệu tổng hợp tình hình tài chính của doanh nghiệp được trích xuất cụ thể qua bảng sau:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	Biến động 2022/2021 (%)	Biến động 2023/2022 (%)
Tiền và tương đương tiền (đồng)	769.742	513.267	244.786	-33,4% (-256.475)	-52,3% (-268.481)
Các khoản phải thu (đồng)	3.148.516	3.307.032	4.418.194	+5,0% (+158.516)	+33,6% (+1.111.162)
- Phải thu của khách hàng (đồng)	3.100.000	3.243.600	4.045.000	+4,6%	+24,7%
- Trả trước cho người bán (đồng)	48.516	63.432	373.194	+30,8%	+489,3%
Hàng tồn kho (đồng)	122.868	451.222	66.327	+267,0% (+328.354)	-85,3% (-384.895)
Tài sản cố định (đồng)	764.875	553.004	1.673.390	-27,7%	+202,6%
Tài sản khác (đồng)	124.238	54.689	83.893	-55,7% (-69.549)	+53,4% (+29.204)
Tổng tài sản / Nguồn vốn	-	-	-	-1,0%	+33,0%
Nợ phải trả (đồng)	-	-	-	-1,9%	+47,1%
Vốn chủ sở hữu (đồng)	-	-	-	+0,8% (+13.017)	+5,1%
Doanh thu thuần (đồng)	-	-	-	-10,7%	+73,3%
Giá vốn hàng bán (đồng)	-	-	-	-10,5%	+72,0%
Lợi nhuận gộp (đồng)	444.000	381.820	739.590	-14,0% (-62.180)	+93,6% (+357.770)
Chi phí tài chính (lãi vay)	-	-	-	-40,6%	-58,8% (-24.346)
Lợi nhuận kế toán trước thuế	41.581	21.331	128.899	-48,7% (-20.250)	+487,5% (+107.568)
Lợi nhuận sau thuế TNDN	37.422	19.198	112.452	-48,7%	+485,7%

Các số liệu cho thấy năm 2022 hoạt động của doanh nghiệp bị chững lại khi doanh thu thuần giảm 10,7%, lợi nhuận trước thuế giảm 48,7% và hàng tồn kho tăng vọt 267%. Tuy nhiên sang năm 2023, công ty đã có bước phục hồi mạnh mẽ: doanh thu thuần tăng 73,3%, lợi nhuận trước thuế tăng tới 487,5% và chi phí lãi vay giảm 58,8%. Tuy vậy, cơ cấu tài sản bộc lộ điểm yếu khi tiền và tương đương tiền liên tục sụt giảm nghiêm trọng (-33,4% năm 2022 và -52,3% năm 2023), trong khi các khoản phải thu liên tục tăng (+33,6% năm 2023), đẩy doanh nghiệp vào tình thế bị chiếm dụng vốn lớn. Nợ phải trả chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng nguồn vốn và tăng 47,1% trong năm 2023.

3. Thực trạng kế toán công nợ và chứng từ minh họa

• Công ty sử dụng TK 131 để theo dõi chi tiết nợ phải thu của từng khách hàng qua mã khách hàng trên phần mềm MISA AMIS. Quy trình bán hàng bắt đầu từ khâu nhận đơn đặt hàng qua điện thoại/Zalo/email -> Bộ phận kinh doanh đối chiếu hàng tồn kho -> Kiểm tra công nợ cũ với kế toán tổng hợp -> Ký đơn hàng/hợp đồng -> Kế toán xuất hóa đơn GTGT điện tử và lập phiếu xuất kho -> Bộ phận kho giao hàng -> Kế toán nhập dữ liệu vào phần mềm MISA AMIS để tự động cập nhật sổ chi tiết và sổ cái TK 131.
• Nghiệp vụ điển hình: Ngày 30/12/2023, xuất bán cho Công ty Cổ phần Xây dựng Thủy lợi Thừa Thiên Huế (MST: 3300339832) theo Hóa đơn GTGT số 00000293, ký hiệu C23TTD. Hàng hóa gồm: 9 m3 cát, 27 m3 đá hộc và 9 m3 đá 1x2. Tổng giá trị tiền hàng chưa thuế là 10.728.000 đồng; thuế GTGT 10% là 1.272.000 đồng; tổng số tiền thanh toán là 11.520.000 đồng. Khách hàng chưa thanh toán, kế toán hạch toán: Nợ TK 131: 11.520.000 đồng / Có TK 511: 10.728.000 đồng, Có TK 3331: 1.272.000 đồng.
• Kế toán nợ phải trả theo dõi chi tiết trên TK 331 đối với từng nhà cung cấp vật tư, nhà thầu phụ bằng các chứng từ: Hợp đồng kinh tế, Hóa đơn GTGT, Phiếu nhập kho, Giấy báo Nợ, Ủy nhiệm chi Agribank, Biên bản đối chiếu công nợ.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán công nợ và khả năng thanh toán tại Công ty TNHH Một thành viên Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt

Trên cơ sở đánh giá thực trạng, tác giả chỉ ra các điểm mạnh và tồn tại, đồng thời đưa ra kiến nghị hoàn thiện:

• Đánh giá chung: Đơn vị đã tổ chức được bộ máy kế toán chuyên môn hóa, tuân thủ đúng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, ứng dụng hiệu quả phần mềm kế toán MISA AMIS giúp giảm tải thao tác thủ công và lưu trữ chứng từ điện tử ngăn nắp.
• Tồn tại, hạn chế: Quy mô vốn bằng tiền mặt suy giảm mạnh qua từng năm, dẫn đến hệ số thanh toán tức thời giảm xuống mức thấp; các khoản phải thu khách hàng và trả trước cho người bán tăng cao làm phát sinh nguy cơ bị chiếm dụng vốn kéo dài; công tác phân loại tuổi nợ chưa được thực hiện chi tiết định kỳ và doanh nghiệp chưa tiến hành trích lập dự phòng phải thu khó đòi; tỷ trọng nợ phải trả trong tổng nguồn vốn quá lớn, tạo sức ép thanh khoản ngắn hạn.
• Giải pháp đề xuất:
  • Hoàn thiện công tác kế toán chung: Nâng cao năng lực chuyên môn của cán bộ kế toán; tăng cường khai thác tối đa các tính năng cảnh báo hạn nợ trên phần mềm MISA AMIS.
  • Hoàn thiện công tác quản lý công nợ và khả năng thanh toán: Thiết lập quy trình đánh giá xếp hạng tín dụng khách hàng trước khi ký hợp đồng bán chịu; quy định rõ hạn mức tín dụng và thời hạn nợ cho từng nhóm đối tác; thực hiện đối chiếu công nợ định kỳ hàng tháng/hàng quý có biên bản xác nhận đầy đủ; áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán linh hoạt để kích thích khách hàng trả nợ sớm; theo dõi sát sao tuổi nợ để kịp thời trích lập dự phòng phải thu khó đòi theo quy định; cân đối cơ cấu nguồn vốn nhằm giảm bớt sự lệ thuộc vào các khoản nợ ngắn hạn và bảo đảm an toàn dòng tiền.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh trung thực và toàn diện thực trạng công tác hạch toán kế toán cũng như các chỉ số tài chính tại Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt giai đoạn 2021 – 2023 với hệ thống số liệu trích xuất từ Báo cáo tài chính và sổ sách kế toán:

• Tái hiện quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán thực tế trên phần mềm MISA AMIS đối với Tài khoản 131 và Tài khoản 331, có chứng từ minh họa cụ thể (Hóa đơn GTGT số 00000293 ngày 30/12/2023 trị giá 11.520.000 đồng).
• Phân tích rõ nét mâu thuẫn tài chính nội tại của doanh nghiệp: Mặc dù hoạt động kinh doanh năm 2023 có sự bứt phá mạnh về doanh thu thuần (+73,3%) và lợi nhuận trước thuế (+487,5%), song doanh nghiệp lại gặp áp lực thanh khoản nghiêm trọng do quỹ tiền mặt giảm liên tiếp (-33,4% năm 2022 và -52,3% năm 2023, chỉ còn 244.786 đồng), các khoản phải thu tăng 33,6% và khoản trả trước người bán tăng 489,3%.
• Hệ thống các giải pháp được xây dựng bám sát vào những bất cập được chỉ ra tại doanh nghiệp, bao gồm cơ chế cấp hạn mức bán chịu, quy trình đối chiếu nợ, chính sách chiết khấu thanh toán và việc trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong thời gian thực tập 3 tháng của sinh viên; nguồn dữ liệu hạch toán chuyên sâu về sổ chi tiết và chứng từ chủ yếu tập trung vào năm tài chính 2023; phạm vi phân tích tập trung chủ yếu vào quan hệ công nợ ngắn hạn trên TK 131 và TK 331 mà chưa bao quát đầy đủ các khoản phải thu, phải trả khác cũng như toàn bộ chu chuyển dòng tiền tệ từ hoạt động đầu tư và tài chính.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu dữ liệu tài chính trong các năm tiếp theo để đánh giá hiệu quả của các giải pháp khi triển khai trên thực tế; kết hợp phân tích chuyên sâu báo cáo lưu chuyển tiền tệ (phương pháp trực tiếp và gián tiếp); nghiên cứu xây dựng mô hình kiểm soát nội bộ chu trình bán hàng – thu tiền và chu trình mua hàng – thanh toán cho các doanh nghiệp xây lắp cơ khí quy mô vừa và nhỏ.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Tham khảo cách thức tiếp cận đề tài thực tập tốt nghiệp kết hợp giữa mô tả quy trình hạch toán kế toán nghiệp vụ thực tế với phương pháp phân tích chỉ số tài chính trên Báo cáo tài chính.
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa: Cung cấp mô hình tham khảo về việc vận dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC trên phần mềm kế toán MISA AMIS, quy trình xử lý hóa đơn điện tử và các biểu mẫu sổ kế toán TK 131, TK 331.
• Nội dung đáng tham khảo nhất: Quy trình luân chuyển chứng từ gắn liền với phần mềm kế toán tại Chương 2 và bộ phương pháp phân tích tương quan giữa các khoản phải thu, phải trả với hệ số khả năng thanh toán ngắn hạn.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Thành Đạt áp dụng chế độ kế toán và phần mềm kế toán nào để theo dõi công nợ? Doanh nghiệp áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính, niên độ kế toán theo năm dương lịch (01/01 đến 31/12), nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và hạch toán trên máy vi tính thông qua phần mềm MISA AMIS.

2. Tình hình doanh thu và lợi nhuận của công ty biến động như thế nào trong năm 2023 so với năm 2022? Năm 2023, doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ của công ty đạt mức tăng trưởng 73,3% so với năm 2022; lợi nhuận gộp tăng 93,6% (tăng 357.770 đồng); tổng lợi nhuận kế toán trước thuế tăng đột biến 487,5% (tăng 107.568 đồng) và lợi nhuận sau thuế TNDN tăng 485,7%.

3. Thực trạng tiền mặt và các khoản phải thu của công ty biến động ra sao trong giai đoạn 2021 – 2023? Tiền và các khoản tương đương tiền liên tục giảm sâu: năm 2022 giảm 33,4% (-256.475 đồng) và năm 2023 tiếp tục giảm 52,3% (-268.481 đồng). Ngược lại, các khoản phải thu liên tục tăng: năm 2022 tăng 5,0% (+158.516 đồng) và năm 2023 tăng 33,6% (+1.111.162 đồng), trong đó khoản trả trước cho người bán năm 2023 tăng mạnh 489,3%.

4. Cơ cấu bộ máy kế toán tại Công ty Thành Đạt gồm những vị trí nào và ai phụ trách kế toán công nợ? Bộ máy kế toán gồm 5 người: Kế toán trưởng (Nguyễn Thị Kiều Oanh), Kế toán tổng hợp (Lê Thị Thảo), Kế toán thanh toán (Nguyễn Thị Nguyệt), Kế toán công nợ (Nguyễn Thị Tố Trinh) và Thủ quỹ (Phạm Thị Liên).

5. Nghiệp vụ bán hàng chịu ngày 30/12/2023 được tác giả minh họa bằng chứng từ và hạch toán kế toán như thế nào? Nghiệp vụ được lập trên Hóa đơn GTGT số 00000293 (ký hiệu C23TTD) xuất bán cát và đá cho Công ty CP Xây dựng Thủy lợi Thừa Thiên Huế. Giá trị chưa thuế là 10.728.000 đồng, thuế GTGT 10% là 1.272.000 đồng, tổng thanh toán là 11.520.000 đồng. Kế toán định khoản: ghi Nợ TK 131 số tiền 11.520.000 đồng, ghi Có TK 511 số tiền 10.728.000 đồng và Có TK 3331 số tiền 1.272.000 đồng.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trần Thị Kim Oanh đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán công nợ và phương pháp phân tích khả năng thanh toán theo quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC. Nghiên cứu phản ánh chính xác thực trạng công tác hạch toán và sức khỏe tài chính của Công ty TNHH MTV Thương mại – Xây dựng – Cơ khí Thành Đạt trong giai đoạn 2021 – 2023, chỉ ra mâu thuẫn lớn giữa kết quả tăng trưởng doanh thu với tình trạng suy giảm nguồn tiền mặt do bị chiếm dụng vốn. Các kiến nghị do tác giả đề xuất mang tính đồng bộ và thực tế, cung cấp giải pháp thiết thực giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ các khoản công nợ, cân đối cơ cấu vốn và nâng cao năng lực thanh toán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CÔNG NỢ VÀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH KHẢ NĂNG THANH TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về công nợ, kế toán công nợ và phân tích khả năng thanh toán củadoanh nghiệp.1 Các khái niệm kế toán công nợ. Khái niệm kế toán công nợ. “Trong quá trình sản xuất kinh doanh, các giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ không thể tránh khỏi việc phát sinh các khoản công nợ như công nợ của khách hàng, tiền lãi phải thu, công nợ với nhà cung cấp, lương phải trả cho nhân viên.

Kế toán công nợ chính là bộ phận ghi chép, kiểm soát và phân tích các khoản nợ này, giúp doanh nghiệp nắm rõ tình hình tài chính, đưa ra các quyết định kinh doanh hiệu quả và đảm bảo dòng tiền ổn định. Đây là một hoạt động kế toán liên tục, có mối liên hệ chặt chẽ với các bộ phận khác như bán hàng, mua hàng, kế toán tổng hợp, và đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự thành công của doanh nghiệp”. Công nợ bao gồm các khoản phải thu, phải trả và quan hệ thanh toán. Khái niệm kế toán các khoản phải thu.

“Nợ phải thu là một phần tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp, phản ánh số tiền mà khách hàng còn nợ doanh nghiệp do đã nhận hàng hóa, dịch vụ nhưng chưa thanh toán. Nói cách khác, đây là khoản tiền mà doanh nghiệp có quyền thu hồi từ khách hàng trong tương lai. Nợ phải thu phát sinh trực tiếp từ hoạt động kinh doanh chính của doanh nghiệp và đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì dòng tiền, hỗ trợ cho các hoạt động sản xuất kinh doanh khác” (Võ Văn Nhị, 2010). “Nợ phải thu là khoản tiền mà khách hàng, đối tác còn nợ doanh nghiệp do đã nhận hàng hóa, dịch vụ hoặc đã được doanh nghiệp cho vay.

Đây là một phần tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp, thể hiện quyền sở hữu của doanh nghiệp đối với khoản tiền này. Nợ phải thu phản ánh một phần vốn làm việc của doanh nghiệp đang được các bên liên quan sử dụng. Việc quản lý hiệu quả nợ phải thu là rất quan trọng để đảm bảo dòng tiền ổn định và giảm thiểu rủi ro tín dụng” (Ngô Thế Chi & Trương Thị Thủy, 2013). 4 “Khoản phải thu đại diện cho quyền sở hữu của doanh nghiệp đối với một khoản tiền, hàng hóa hoặc dịch vụ mà các bên khác đang nợ.

Đây là một phần tài sản của doanh nghiệp, phản ánh các khoản tiền mà doanh nghiệp kỳ vọng sẽ thu hồi trong tương lai từ các giao dịch đã thực hiện” Theo giáo trình kế toán tài chính nợ phải thu được định nghĩa như sau:“Nợ phải thu phát sinh từ trong quá trình hoạt động kinh doanh của đơn vị, cụ thể là các hoạt động như bán chịu cho người mua, ứng trước tiền cho người bán, khoản phải thu của nhà nước, phải thu từ các cá nhân trong đơn vị về tiền tạm ứng, tiền bồi thường,. Nợ phải thu được xem là tài sản của đơn vị, do đơn vị kiểm soát và sẽ thu được lợi ích kinh tế trong tương lai. “Các khoản phải thu của doanh nghiệp rất đa dạng, bao gồm: phải thu của khách hàng, phải thu nội bộ và các khoản phải thu khác” - Phải thu khách hàng: “Phải thu khách hàng là tài sản của các doanh nghiệp phát sinh từ hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ cho khách hàng theo chính sách bán chịu. Số tiền này thể hiện nghĩa vụ thanh toán của khách hàng đối với doanh nghiệp sau khi đã nhận được hàng hoá hoặc dịch vụ” (Nguyễn Anh Hiền, 2014).

- Thuế GTGT được khấu trừ: “Thuế GTGT được khấu trừ là phần thuế mà doanh nghiệp đã nộp khi mua hàng hoá, dịch vụ để phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình. Doanh nghiệp được phép trừ số thuế GTGT này vào số thuế GTGT phải nộp cho ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, quyền lợi này chỉ áp dụng đối với các doanh nghiệp lựa chọn hình thức nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Việc khấu trừ thuế GTGT giúp giảm bớt gánh nặng thuế cho doanh nghiệp và đảm bảo tính công bằng trong hệ thống thuế” (Võ Văn Nhị, 2010).Khái niệm các khoản phải trả.

Theo (Chuẩn mực Kế toán chung VAS 01, 2002): “Nợ phải trả thể hiện nghĩa vụ tài chính mà doanh nghiệp phải thực hiện trong tương lai để thanh toán cho các khoản nợ phát sinh từ việc nhận tài sản, dịch vụ hoặc tham gia vào các hợp đồng”. Theo (Chuẩn mực Kế toán chung VAS 01, 2002): “ Khi doanh nghiệp mua hàng hoá, dịch vụ, vay vốn hoặc có các nghĩa vụ pháp lý, sẽ phát sinh các khoản nợ phải trả như mua hàng hoá chưa trả tiền, sử dụng dịch vụ chưa thanh toán, vay nợ, cam kết bảo 5 hành hàng hoá, cam kết nghĩa vụ hợp đồng, phải trả nhân viên, thuế phải nộp, phải trả khác, phản ánh nghĩa vụ tài chính mà doanh nghiệp phải thực hiện trong tương lai”. Theo giáo trình kế toán tài chính nợ phải trả được định nghĩa như sau: “Căn cứ vào nội dung của nợ phải trả thì nợ phải trả bao gồm: Các khoản phải trả cho người bán, nhà cung cấp, bên nhận thầu; Tiền lương, phụ cấp, tiền thường phải trả cho người lao động; Chi phí phải trả; Thuế và các khoản phải nộp nhà nước; Các khoản phải trả do nhận ký quỹ, ký cược; Các khoản vay nợ; Các khoản phải trả nội bộ; Các khoản thanh toán với chủ đầu tư theo tiến độ kế hoạch hợp đồng xây dựng; Phát hành trái phiếu công ty; Thuế thu nhập hoãn lại phải trả; Dự phòng phải trả; Quỹ khen thưởng phúc lợi; Quỹ phát triển khoa học và công nghệ; Các khoản phải trả khác” Theo (Nguyễn Anh Hiền, 2014): “Căn cứ vào chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp thì nợ phải trả bao gồm: - Nợ ngắn hạn: nợ phải trả được thanh toán trong vòng 12 tháng tới kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm (nếu chu kỳ kinh doanh nhỏ hơn 12 tháng) hoặc trong vòng một chu kỳ kinh doanh bình thường (nếu chu kỳ kinh doanh lớn hơn 12 tháng). - Nợ dài hạn: nợ phải trả được thanh toán sau 12 tháng tới kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm (nếu chu kỳ kinh doanh nhỏ hơn 12 tháng) hoặc trong thời gian dài hơn một chu kỳ kinh doanh bình thường (nếu chu kỳ kinh doanh lớn hơn 12 tháng)”.

- Phải trả người bán: “Khoản phải trả cho người bán là nghĩa vụ hiện tại của doanh nghiệp phát sinh từ các giao dịch mua chịu về vật tư, công cụ dụng cụ, hàng hóa, dịch vụ, tài sản cố định hoặc nghĩa vụ hiện tại của doanh nghiệp với người nhận thầu về xây dựng cơ bản hoặc sửa chữa lớn tài sản cố định mà doanh nghiệp phải thanh toán từ các nguồn lực của mình” (Nguyễn Anh Hiền, 2014). - Thuế và các khoản phải nộp nhà nước: “Các khoản phải nộp cho nhà nước là nghĩa vụ hiện tại của doanh nghiệp với nhà nước vẻ các khoan nộp tài chính bắt buộc như các loại thuế gián thu, trực thu, các khoản phí, lệ phí và các khoản khác phải nộp, đã nộp, còn phải nộp vào ngân sách nhà nước phát sinh theo chế độ quy định” (Nguyễn Anh Hiền, 2014). Vai trò và nhiệm vụ của kế toán công nợ. Vai trò của kế toán công nợ.

6 Kế toán công nợ có nhiệm vụ giám sát, thúc đẩy và giải quyết các khoản phải thu, phải trả, nhằm đảm bảo công nợ luôn được kiểm soát trong giới hạn cho phép. Việc quản lý công nợ hiệu quả góp phần tối ưu hóa dòng tiền, giảm thiểu rủi ro tín dụng và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp. Chính vì vậy, kế toán công nợ sẽ đóng vai trò rất lớn trong việc đảm bảo dòng tiền được luân chuyển một cách hiệu quả. Nhiệm vụ của kế toán công nợ.

 Tham gia đề xuất định hướng, tham mưu cho cấp trên bằng cách theo dõi, phân tích và đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp hiện tại  Cung cấp cơ sở để các nhà quản lý định hướng hướng đi cho doanh nghiệp  Đảm bảo ghi chép lại đầy đủ, chính xác và kịp thời các thông tin nghiệp vụ thanh toán phát sinh với từng đối tượng, khoản thanh toán. Đồng thời kiểm tra và thanh toán đúng hạn, đảm bảo tránh tình trạng chiếm dụng vốn  Kiểm tra định kỳ hoặc cuối kỳ với những trường hợp khách hàng nợ có những hoạt động mua bán thường xuyên hoặc khách hàng có số dư nợ lớn.  Kế toán công nợ hoạt động hiệu quả sẽ góp phần lành mạnh hóa tình hình tài chính của doanh nghiệp, hạn chế tối đa những khoản nợ xấu. Nguyên tắc hạch toán kế toán công nợ a.

Nguyên tắc hạch toán kế toán phải thu khách hàng. Theo thông tư 133: “Nguyên tắc về các khoản phải thu khách hàng như sau: a) Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản nợ phải thu và tình hình thanh toán các khoản nợ phải thu của doanh nghiệp với khách hàng về tiền bán sản phẩm, hàng hóa, BĐS đầu tư, TSCĐ, các khoản đầu tư tài chính, cung cấp dịch vụ. Tài khoản này còn dung để phản ánh các khoản phải thu của người nhận thầu về khối lượng công tác XDCB đã hoàn thành. Không phản ánh vào tài khoản này các nghiệp vụ thu tiền ngay.

b) Khoản phải thu của khách hàng cần được hạch toán chi tiết cho từng đối tượng, từng nội dung phải thu, theo dõi chi tiết kỳ hạn thu hồi (trên 12 tháng hay không quá 12 tháng kể từ thời điểm báo cáo) và ghi chép theo từng lần thanh toán. Đối tượng phải thu là các khách hàng có quan hệ kinh tế với doanh nghiệp về mua sản phẩm, hàng hoá, nhận cung cấp dịch vụ, kể cả TSCĐ, bất động sản đầu tư, các khoản đầu tư tài chính. 7 c) Bên giao uỷ thác xuất khẩu ghi nhận trong tài khoản này đối với các khoản phải thu từ bên nhận uỷ thác xuất khẩu về tiền bán hàng xuất khẩu như các giao dịch bán hàng, cung cấp dịch vụ thông thường. d) Khi hạch toán chi tiết tài khoản này, kế toán cần phân loại các khoản nợ, loại nợ có thể trả đúng hạn, khoản nợ khó đòi và các khoản nợ gần như không thể thu hồi, để có căn cứ xác định số trích lập dự phòng phải thu khó đòi hoặc có biện pháp xử lý đối với khoản nợ phải thu khó đòi được.

Khoản thiệt hại về nợ phải thu khó đòi sau khi trừ dự phòng đã trích lập được ghi nhận vào chi phí quản lý doanh nghiệp trong kỳ báo cáo. Khoản nợ khó đòi đã xử lý khi đòi được, hạch toán vào thu nhập khác.