CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA KẾ TOÁN CHI PHÍ XÂY LẮP TRONG DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA KẾ TOÁN CHI PHÍ XÂY DỰNG TRONG DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG. Một số khái niệm cơ bản. Khái niệm về chi phí và chi phí xây dựng.
Theo VAS 01 Chi phí bao gồm các chi phí sản xuất, kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường của Doanh nghiệp và các chi phí khác (Chuẩn mực kế toán Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Tài Chính ban hành đợt 2 ngày 31/12/2002 trang 3). Chi phí xây dựng là biểu hiện bằng tiền toàn bộ hao phí lao động sống, lao động vật hóa và các khoản chi phí cần thiết khác mà DN bỏ ra để tiến hành hoạt động xây dựng trong một thời kỳ nhất định. Tuy nhiên, trong quá trình xây lắp phát sinh rất nhiều khoản chi phí ngoài hoạt động xây lắp. Theo chế độ kế toán hiện hành, chỉ những chi phí phát sinh liên quan đến quá trình xây lắp nhằm tạo ra sản phẩm xây lắp mới được coi là chi phí xây lắp.
Nội dung và phân loại chi phí xây lắp Để thuận tiện cho công tác quản lý, hạch toán, kiểm tra chi phí cũng như phục vụ việc ra các quyết định kinh doanh, CPXD phải được phân loại theo những tiêu thức phù hợp: - Phân loại CPXD theo nội dung, tính chất của chi phí Theo cách phân loại này thì CPXD bao gồm: Chi phí NVL, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí CCDC, chi phí tiền lương, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí khác bằng tiền. Phân loại CPXD theo yếu tố này giúp cho việc xây dựng lập dự toán CPXD cũng như việc lập dự toán vật tư được tiến hành thuận tiện. - Phân loại chi phí theo hoạt động và công dụng kinh tế Theo cách phân loại này thì CPXD bao gồm: + Chi phí NVLTT: là toàn bộ các khoản chi phí về nguyên liệu, vật liệu chính, vật SVTH: Phạm Thị Hương MSV: 10D150028 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Thanh Phương liệu phụ, nhiên liệu được sử dụng trực tiếp trong xây lắp. + Chi phí NCTT: là chi phí phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất, bao gồm các lương chính, lương phụ, các khoản phụ cấp,các khoản trích theo lương.
+ Chi phí MTC: là các khoản về chi phí sử dụng máy để hoàn thành sản phẩm xây lắp, bao gồm chi phí khấu hao MTC, chi phí tiền lương phải trả cho nhân viên sử dụng máy, và các khoản chi phí khác. + Chi phí SXC: là những khoản chi phí cần thiết còn lại sau các khoản chi phí đã kể ở trên. Liên quan đến việc tổ chức phục vụ và quản lý thi công các đội xây lắp ở công trường xây dựng, bao gồm: Chi phí nhân viên quản lý đội công trình, chi phí vật liệu, nhiên liệu, CCDC, chi phí khấu hao TSCĐ ở đội, chi phí dịch vụ mua ngoài, và các khoản chi phí khác bằng tiền. - Phân loại CPXD theo mối quan hệ giữa CPXD với quá trình xây lắp.
Theo cách phân loại này, CPXD có thể phân thành hai loại: + Chi phí trực tiếp: là những chi phí liên quan trực tiếp đến quá trình xây lắp. + Chi phí gián tiếp: là những chi phí cho hoạt động tổ chức, phục vụ quản lý, do đó không tác động trực tiếp đối với từng đối tượng cụ thể. Đó là các chi phí liên quan đến việc quản lý của DN như lương trả cho bộ máy quản lý, khấu hao TSCĐ phục vụ cho quản lý DN. - Theo mối quan hệ với khối lượng công việc, sản phẩm hoàn thành.
Theo cách phân loại này thì chi phí được chia thành các loại sau: + Định phí: Là những khoản chi phí cố định khi khối lượng công việc hoàn thành thay đổi. Tuy nhiên nếu tính trên một đơn vị sản phẩm thì định phí lại biến đổi. Định phí thường bao gồm: Chi phí khấu hao TSCĐ sử dụng chung, tiền lương nhân viên,… + Biến phí: Là những khoản chi phí có quan hệ tỷ lệ thuận với khối lượng công việc hoàn thành bao gồm: Chi phí NVL, chi phí nhân công, chi phí bao bì, … Biến phí trên một đơn vị sản phẩm luôn là một mức ổn định. + Chi phí hỗn hợp: Là loại chi phí mà bản thân nó gồm cả các yếu tố biến phí và định phí.
Chi phí hỗn hợp gồm: Chi phí SXC, chi phí bán hàng, chi phí quản lý DN. Đặc điểm của hoạt động xây dựng. Hoạt động sản xây lắp có đặc điểm sau: SVTH: Phạm Thị Hương MSV: 10D150028 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Thanh Phương - Sản phẩm xây dựng là các công trình, vật kiến trúc,… có quy mô lớn, kết cấu phức tạp mang tính đơn chiếc, thời gian xây dựng để hoàn thành sản phẩm có giá trị sử dụng dài. - Sản phẩm xây dựng cố định tại nơi sản xuất.
Mặt khác, việc xây dựng còn chịu tác động của địa chất công trình và thời tiết khí hậu của từng địa phương… Cho nên công tác quản lý và sử dụng tài sản, vật tư cho công trình tương đối phức tạp, đòi hỏi phải có mức giá cho từng loại công tác xây dựng. - Trong DNXD, cơ chế khoán gọn đang được áp dụng rộng rãi với các hình thức giao khoán như: Khoán gọn công trình, khoán theo từng khoản mục chi phí. Tổ chức công tác kế toán tài chính trong các DNXD phải tuân theo các quy định chung của luật kế toán và các chuẩn mực, chế độ kế toán hiện hành. Đòi hỏi việc hạch toán phải trung thực, chính xác, kịp thời và đầy đủ các khoản chi phí phát sinh thực tế phục vụ cho công tác tính giá thành công trình được chính xác.
Đặc điểm, yêu cầu quản lý và nhiệm vụ kế toán chi phí xây dựng trong doanh nghiệp xây dựng. Đặc điểm của chi phí xây dựng. Trong sản xuất xây dựng, do đặc điểm sản phẩm có tính đơn chiếc nên đối tượng hạch toán chi phí sản xuất thường là theo đơn đặt hàng hoặc cũng có thể đó là một hạng mục công trình, một bộ phận của một hạng mục công trình, nhóm hạng mục công trình, một ngôi nhà trong dãy nhà Kế toán chi phí xây dựng phải ghi chép, tính toán, phản ánh và giám đốc thường xuyên liên tục sự biến động của vật tư, tài sản liên quan đến các công trình xây dựng. Kế toán sử dụng thước đo hiện vật và cả thước đo giá trị để quản lý chi phí.
Từ khâu ghi chép ban đầu, tổng hợp số liệu, tổ chức TK vào sổ chi tiết đều phải theo đúng đối tượng kế toán tập hợp CPXD đã xác định. Đối với các đơn vị xây dựng do đối tượng hạch toán chi phí được xác định là công trình, HMCT nên phương pháp hạch toán chi phí thường là phương pháp hạch toán chi phí theo sản phẩm xây lắp, theo đơn đặt hàng, theo giai đoạn công nghệ. Quy trình kế toán CPXD có những bước sau: + Bước 1: Tập hợp chi phí phát sinh theo 4 khoản mục: chi phí NVLTT, chi phí SVTH: Phạm Thị Hương MSV: 10D150028 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Thanh Phương NCTT, chi phí SDMTC, chi phí SXC. + Bước 2: Tổng hợp các khoản CPXLD đã phát sinh, phân bổ chi phí SXC cho các đối tượng có liên quan và tiến hành kết chuyển các khoản chi phí này.
+ Bước 3: Tổng hợp toàn bộ CPXD phát sinh trong kỳ. Yêu cầu quản lý về chi phí xây dựng. Trong DNXD chi phí xây dựng bao gồm: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí máy thi công và chi phí sản xuất chung. Do đó việc quản lý chi phí xây dựng trong DNXD đồng nghĩa với việc quản lý theo các khoản mục chi phí này.
Yêu cầu đặt ra trong công tác quản lý chi phí xây lắp trong DNXD như sau: - Lựa chọn cơ cấu chi phí sao cho tiết kiệm, hiệu quả nhất. Thiết lập chính sách phân chia chi phí cùng các mức lợi nhuận hợp lý đối xới doanh nghiệp. - Quản lý chi phí phải tránh tình trạng quản lý lãng phí, sai mục đích. - Luôn phải lập dự toán trước khi thi công để có thể so sánh giữa chi phí thực tế phát sinh và chi phí dự toán để có những điều chỉnh kịp thời.
Công việc quan trọng nhất của quản lý chi phí nằm ở việc đặt ra các mục tiêu cắt giảm chi phí nhưng vẫn đảm bảo tốc độ tăng trưởng. Đó chính là thách thức làm thế nào để cân đối hài hòa giữa tiết kiệm chi với các yếu tố tăng trưởng kinh doanh để cắt giảm chi phí theo những phương thức hợp lý nhất mà không làm giảm năng lục thiết yếu hay giảm thiểu tính cạnh tranh của doanh nghiệp. Nhiệm vụ của kế toán chi phí xây dựng. Để tổ chức tốt kế toán CPXD trong các đơn vị xây dựng, kế toán tập hợp CPXD cần thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: - Xác định đối tượng tập hợp CPXD phù hợp với điều kiện thực tế của DN, vận dụng phương pháp hạch toán CPXD một cách khoa học và hợp lý.
- Theo dõi, ghi chép, phản ánh đầy đủ, chính xác, kịp thời CPXD thực tế phát sinh. - Kiểm tra tình hình thực hiện các định mức, dự toán về chi phí, phát hiện kịp thời các khoản chênh lệch so với định mức, dự toán, phát hiện các thiệt hại, mất mát hư hỏng trong xây lắp… để kịp thời đề ra các biện pháp ngăn chặn. - Tổ chức tập hợp, kết chuyển hoặc phân bổ CPXD theo đúng đối tượng kế SVTH: Phạm Thị Hương MSV: 10D150028 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Thanh Phương toán. - Phân tích và cung cấp kịp thời những thông tin về tình hình CPXD nhằm phục vụ tốt cho công tác lãnh đạo và quản lý kinh doanh ở doanh nghiệp.
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU KẾ TOÁN CHI PHÍ XÂY DỰNG TRONG DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG. Đối tượng, phương pháp tập hợp chi phí, một số quy định liên quan tới chi phí xây dựng theo chuẩn mực.1 Đối tượng, phương pháp tập hợp chi phí * Đối tượng tập hợp chi phí xây dựng. Đối tượng kế toán chi phí xây dựng là phạm vi giới hạn chi phí xây dựng cần được tập hợp nhằm đáp ứng yêu cầu kiểm tra giám sát chi phí và yêu cầu tính giá thành. Đối tượng hạch toán chi phí xây dựng là các loại chi phí được tập hợp trong một thời gian nhất định nhằm phục vụ cho việc kiểm tra phân tích chi phí và giá thành sản phẩm.