Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH MTV Xây lắp TM và DV KT Đại Thành

Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty TNHH MTV Xây lắp KT Đại Thành

• Tác giả: Lê Huyền Trang
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Thanh Bình
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH MTV Xây lắp TM và DV KT Đại Thành
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán chi phí và tính giá thành Xây lắp KT Đại Thành

Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành giữ vị trí trung tâm trong hoạt động quản trị của Công ty TNHH MTV Xây lắp TM và DV KT Đại Thành. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây lắp dân dụng và công nghiệp. Đặc thù sản phẩm xây dựng có quy mô lớn, kết cấu phức tạp và chu kỳ thi công kéo dài. Việc thi công thường diễn ra ngoài trời, phân tán trên nhiều địa bàn khác nhau. Do đó, việc tập hợp chi phí đòi hỏi tính chính xác, kịp thời và theo đúng từng công trình cụ thể. Chi phí sản xuất phản ánh toàn bộ hao phí vật chất và lao động sống bỏ ra trong kỳ. Giá thành sản phẩm là thước đo giá trị hoàn thành của từng hạng mục công trình đã nghiệm thu. Kế toán chi phí cung cấp dữ liệu nền tảng cho việc lập báo cáo tài chính và quyết toán hợp đồng. Doanh nghiệp xác định đúng đối tượng tính giá thành giúp ngăn ngừa thất thoát nguồn lực. Hệ thống kế toán hoàn thiện tạo điều kiện quản lý tiến độ thi công và sử dụng vốn hiệu quả. Mối quan hệ giữa dự toán và chi phí thực tế luôn được theo dõi chặt chẽ nhằm bảo đảm biên lợi nhuận mục tiêu.

1.1. Đặc điểm hạch toán chi phí ngành xây lắp

Sản phẩm xây lắp mang tính đơn chiếc và phụ thuộc chặt chẽ vào hồ sơ thiết kế kỹ thuật. Quá trình sản xuất gắn liền với địa điểm tiêu thụ nên chi phí dễ biến động do thời tiết. Hạch toán chi phí tại Xây lắp KT Đại Thành được tổ chức theo từng công trình riêng biệt. Kế toán không mở tài khoản chi phí chung cho toàn bộ hoạt động thi công cùng lúc. Mỗi công trình có dự toán kinh tế độc lập làm căn cứ kiểm soát chi phí thực tế. Chi phí phát sinh được ghi nhận theo từng khoản mục gồm vật liệu, nhân công và chi phí quản lý chung. Kỳ hạch toán thường kéo dài qua nhiều tháng hoặc quý cho đến khi công trình hoàn thành bàn giao. Cách làm này giúp phản ánh trung thực kết quả kinh doanh từng dự án.

1.2. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có bản chất kinh tế đồng nhất nhưng khác biệt về phạm vi thời gian. Chi phí sản xuất phản ánh toàn bộ hao phí tài nguyên phát sinh trong một kỳ nhất định. Ngược lại, giá thành biểu hiện lượng chi phí kết tinh trong khối lượng công trình đã hoàn thành và nghiệm thu. Công thức cơ bản liên kết hai yếu tố dựa trên chi phí dở dang đầu kỳ và cuối kỳ. Tổng giá thành bằng chi phí dở dang đầu kỳ cộng chi phí phát sinh trừ chi phí dở dang cuối kỳ. Sự chính xác trong việc xác định chi phí dở dang quyết định trực tiếp đến giá thành sản phẩm. Việc phân tách rõ ràng giữa hai khái niệm giúp doanh nghiệp tránh sai lệch kết quả lợi nhuận. Quản lý chặt chẽ chi phí đầu vào là tiền đề để hạ thấp giá thành công trình.

II. Thực trạng tính giá thành sản xuất tại Xây lắp KT Đại Thành

Thực tế hạch toán tại Công ty TNHH MTV Xây lắp TM và DV KT Đại Thành bộc lộ cả ưu điểm lẫn hạn chế. Doanh nghiệp áp dụng Thông tư kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa để ghi nhận số liệu. Công ty theo dõi chi phí theo phương pháp trực tiếp cho từng hợp đồng xây dựng cụ thể. Kế toán mở sổ chi tiết chi phí sản xuất kinh doanh cho từng hạng mục công trình như dự án trụ sở Bảo hiểm xã hội Hương Trà. Tuy nhiên, việc ghi chép chứng từ phát sinh tại công trường đôi khi còn chậm trễ so với tiến độ thực tế. Đội ngũ giám sát kỹ thuật chưa phối hợp đồng bộ với bộ phận kế toán văn phòng. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn nhất nhưng việc nghiệm thu hao hụt chưa thực sự chặt chẽ. Chi phí nhân công trực tiếp chủ yếu thuê ngoài theo khoán gọn, dẫn đến thiếu chứng chỉ hành nghề và bảng chấm công chi tiết. Chi phí sản xuất chung được phân bổ theo phương pháp đơn giản, chưa phản ánh đúng mức độ tiêu hao thực tế. Những tồn tại này ảnh hưởng đến độ tin cậy của chỉ tiêu giá thành đơn vị.

2.1. Phương pháp tập hợp chi phí thi công thực tế

Công ty tập hợp chi phí sản xuất bằng phương pháp trực tiếp theo từng công trình. Vật tư xuất kho được chuyển thẳng đến hiện trường và ghi nhận vào tài khoản chi phí liên quan. Hóa đơn mua vật liệu cát, đá, xi măng được kế toán lưu trữ theo mã dự án tương ứng. Tuy nhiên, thời điểm xuất vật tư thi công thường đi trước thời điểm lập phiếu xuất kho chính thức. Điều này gây khó khăn cho việc đối chiếu khối lượng sử dụng thực tế với định mức kỹ thuật ban đầu. Hợp đồng nhân công thời vụ thiếu sự kiểm soát chặt chẽ về số ngày công làm việc tại hiện trường. Khoản chi máy thi công thường được thuê khoán ngoài mà không có nhật trình máy rõ ràng. Sự thiếu sót chứng từ làm giảm tính minh bạch của số liệu chi phí.

2.2. Hạn chế trong phân bổ chi phí và kiểm soát dở dang

Doanh nghiệp chưa xây dựng tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung thật khoa học. Các khoản chi phí quản lý đội công trình và khấu hao thiết bị thường được dồn vào cuối kỳ kế toán. Kế toán phân bổ chi phí chung theo tỷ lệ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp thay vì bám sát mức tiêu hao. Cách làm này tạo ra sự thiên lệch khi một số hạng mục tiêu tốn ít máy móc nhưng gánh tỷ lệ phí cao. Công tác đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ chỉ dựa trên ước tính cảm tính của cán bộ hiện trường. Doanh nghiệp thiếu biên bản kiểm kê khối lượng dở dang có chữ ký xác nhận của ban giám sát. Việc xác định sai giá trị dở dang làm biến dạng kết quả tính giá thành công trình hoàn tất.

III. Giải pháp kế toán chi phí sản xuất cho Xây lắp KT Đại Thành

Để nâng cao chất lượng hạch toán, doanh nghiệp cần triển khai các giải pháp đồng bộ về chuyên môn và công nghệ. Trước hết, công ty cần hoàn thiện phương pháp tính giá thành giản đơn kết hợp kiểm soát định mức kinh tế kỹ thuật. Kế toán phải phối hợp chặt chẽ với ban chỉ huy công trường ngay từ khâu lập dự toán thi công. Mọi khoản chi xuất kho vật tư phải có lệnh điều động và phiếu xuất kho kèm theo chữ ký xác nhận của thủ kho. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống tài khoản chi tiết cấp hai và cấp ba cho từng công trình trọng điểm. Việc phân bổ chi phí sản xuất chung nên lựa chọn tiêu thức chi phí nhân công trực tiếp hoặc giờ máy hoạt động. Giải pháp này giúp phản ánh sát thực tế hao phí tại các công trình sửa chữa trụ sở công cộng. Công ty cũng cần đầu tư phần mềm kế toán chuyên dụng ngành xây lắp để tự động hóa khâu xử lý dữ liệu. Quy trình luân chuyển chứng từ phải được chuẩn hóa với mốc thời gian gửi chứng từ rõ ràng. Nhờ đó, số liệu giá thành luôn cập nhật kịp thời phục vụ công tác điều hành.

3.1. Hoàn thiện phương pháp tính giá thành giản đơn

Phương pháp tính giá thành giản đơn phù hợp với quy trình thi công xây lắp theo từng công trình trọn gói. Doanh nghiệp cần áp dụng nghiêm ngặt công thức tính giá thành dựa trên số liệu kiểm kê thực tế. Giá thành công trình hoàn thành được xác định sau khi trừ giá trị dở dang cuối kỳ đã nghiệm thu kỹ thuật. Kế toán cần so sánh giá thành thực tế với giá thành dự toán để phát hiện các khoản chi vượt định mức. Việc lập bảng phân tích biến động chi phí giúp ban giám đốc có biện pháp xử lý kịp thời. Doanh nghiệp phải phân định rõ giá thành của từng gói thầu phụ trong công trình lớn. Sự rành mạch này ngăn ngừa hiện tượng bù trừ chi phí giữa các dự án khác nhau.

3.2. Chuẩn hóa quy trình chứng từ và phân bổ chi phí chung

Doanh nghiệp cần ban hành quy chế luân chuyển chứng từ thống nhất giữa hiện trường và văn phòng kế toán. Thủ kho công trình phải lập báo cáo nhập xuất tồn vật tư theo định kỳ tuần thay vì dồn vào cuối tháng. Đối với nhân công thời vụ, kế toán bắt buộc phải thu thập chứng minh nhân dân và hợp đồng giao khoán cụ thể. Danh sách chấm công phải có xác nhận hàng ngày của chỉ huy trưởng công trường. Về chi phí sản xuất chung, doanh nghiệp nên phân bổ dựa trên chi phí nhân công trực tiếp của từng gói thầu. Tiêu thức này phản ánh đúng thực tế vì nhân công là yếu tố điều phối chính trong xây lắp. Quy trình chuẩn hóa chứng từ giúp nâng cao độ an toàn pháp lý cho số liệu kế toán.

IV. Đánh giá tính giá thành công trình tại Xây lắp KT Đại Thành

Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành đóng vai trò quyết định đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xây lắp. Tại Công ty TNHH MTV Xây lắp TM và DV KT Đại Thành, việc hạch toán đúng đắn tạo nền tảng vững chắc cho quá trình đấu thầu các dự án đầu tư công. Khi dữ liệu chi phí được ghi nhận chính xác, ban lãnh đạo có thể xây dựng đơn giá dự thầu vừa đảm bảo tỷ lệ trúng thầu vừa duy trì lợi nhuận. Số liệu giá thành minh bạch giúp doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ phê duyệt quyết toán vốn đầu tư hoàn thành với các chủ đầu tư nhà nước. Ngoài ra, việc kiểm soát chi phí thực tế theo sát dự toán giúp giảm thiểu lãng phí vật tư và thất thoát tài sản. Mô hình quản trị chi phí tinh gọn tại công ty mang lại bài học kinh nghiệm giá trị cho các doanh nghiệp xây dựng quy mô vừa và nhỏ. Việc kết hợp chặt chẽ giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị là xu thế tất yếu để tồn tại trên thị trường. Doanh nghiệp cần liên tục bồi dưỡng nghiệp vụ cho nhân viên nhằm đáp ứng sự thay đổi của chính sách thuế và chuẩn mực kế toán hiện hành.

4.1. Hiệu quả quản lý tài chính từ hạch toán chuẩn xác

Hạch toán chính xác chi phí tạo điều kiện tối ưu hóa dòng tiền và cơ cấu vốn lưu động của công ty. Ban giám đốc chủ động nhận diện các khoản chi phí phát sinh bất thường tại từng hạng mục công trường. Việc tính đúng giá thành hỗ trợ việc xuất hóa đơn và thu hồi nợ đọng từ chủ đầu tư kịp thời. Doanh nghiệp hạn chế tối đa rủi ro bị cơ quan thuế bóc tách chi phí hợp lý khi thực hiện thanh tra tài chính. Đồng thời, dữ liệu lịch sử về giá thành các công trình trước là cơ sở để định giá thầu chính xác cho các dự án tương lai. Năng lực tài chính lành mạnh nâng cao uy tín thương hiệu của Xây lắp KT Đại Thành trong ngành xây dựng.

4.2. Khả năng nhân rộng quy trình cho doanh nghiệp xây dựng

Mô hình kế toán chi phí tại Xây lắp KT Đại Thành có tính ứng dụng thực tiễn cao cho các đơn vị cùng quy mô. Việc kết hợp phương pháp tập hợp chi phí trực tiếp và tính giá thành giản đơn giúp bộ máy kế toán tinh giản tối đa. Các nhà thầu xây lắp vừa và nhỏ có thể học hỏi cách quản lý hồ sơ công trình theo từng gói thầu riêng lẻ. Việc kiểm soát định mức vật tư tại hiện trường cần được số hóa bằng bảng tính điện tử hoặc phần mềm quản lý kho. Khi quy trình được nhân rộng, doanh nghiệp xây dựng sẽ nâng cao năng lực quản trị rủi ro và tăng cường khả năng thích ứng thị trường. Đây là giải pháp hữu hiệu để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành xây lắp giữ vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân thông qua việc tạo lập cơ sở hạ tầng, công trình dân dụng, kỹ thuật và công nghiệp. Đặc thù của sản phẩm xây dựng là tính đơn chiếc, giá trị dự toán lớn, thời gian thi công kéo dài qua nhiều kỳ kế toán và địa điểm xây dựng cố định, phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên. Trong bối cảnh mức độ cạnh tranh giữa các doanh nghiệp xây lắp ngày càng gay gắt, việc quản lý và kiểm soát chi phí sản xuất trở thành nhân tố quyết định trực tiếp đến giá thành sản phẩm, khả năng thắng thầu và mức lợi nhuận của doanh nghiệp. Tuy nhiên, công tác hạch toán tại nhiều đơn vị xây dựng quy mô vừa và nhỏ còn bộc lộ bất cập như thất thoát nguyên vật liệu, theo dõi chi phí nhân công và máy thi công chưa kịp thời, dẫn đến sai lệch giữa chi phí thực tế và dự toán. Nhận thức được yêu cầu này, khóa luận tập trung nghiên cứu thực tế tại Công ty TNHH MTV Xây lắp Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Đại Thành.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định gồm mục tiêu chung và ba mục tiêu cụ thể:

1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu, đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH MTV Xây lắp Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Đại Thành.
2. Mục tiêu cụ thể:

• Hệ thống hóa các cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp.
• Vận dụng lý thuyết vào thực tiễn để phản ánh, mô tả và đánh giá thực trạng công tác hạch toán chi phí, tính giá thành tại Công ty TNHH MTV Xây lắp Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Đại Thành, chỉ rõ các ưu điểm và hạn chế còn tồn tại.
• Đề xuất các giải pháp mang tính khả thi nhằm hoàn thiện quy trình kế toán chi phí và tính giá thành cho công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại đơn vị, đi sâu vào một công trình khảo sát điển hình là “Cải tạo và sửa chữa Trụ sở BHXH thị xã Hương Trà”.
• Phạm vi không gian: Phòng Tài chính - Kế toán tại Công ty TNHH MTV Xây lắp Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Đại Thành (địa chỉ tại Số 14 đường 12 Khu An Cựu City, phường An Đông, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian:
  • Dữ liệu hạch toán chi phí và giá thành công trình “Cải tạo và sửa chữa Trụ sở BHXH thị xã Hương Trà” được thu thập trong giai đoạn thi công từ ngày 05/06/2023 (thời điểm khởi công theo tài liệu hợp đồng là 16/05/2023, các nghiệp vụ tập hợp phát sinh chi tiết từ tháng 6) đến ngày 30/11/2023.
  • Dữ liệu tổng hợp phân tích về cơ cấu tài sản, nguồn vốn, nhân sự và kết quả sản xuất kinh doanh của công ty được thu thập trong 3 năm liên tiếp từ năm 2021 đến năm 2023.
• Phạm vi nội dung: Toàn bộ quy trình luân chuyển chứng từ, tài khoản sử dụng, sổ sách chi tiết, phương pháp tập hợp bốn khoản mục chi phí (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, máy thi công, sản xuất chung) và phương pháp tính giá thành công trình hoàn thành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các quy định pháp lý, chế độ kế toán và tài liệu học thuật chuyên ngành:

• Khung chế độ kế toán: Doanh nghiệp thuộc loại hình vừa và nhỏ nên áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính. Hệ thống tài khoản hạch toán chi phí không sử dụng các tài khoản loại 6 (621, 622, 623, 627) như Thông tư 200/2014/TT-BTC, mà tập hợp trực tiếp vào Tài khoản 154 - Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang và mở các tiểu khoản chi tiết:
  • TK 1541: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
  • TK 1542: Chi phí nhân công trực tiếp
  • TK 1543: Chi phí sử dụng máy thi công
  • TK 1547: Chi phí sản xuất chung
• Văn bản pháp luật điều chỉnh: Chuẩn mực kế toán Việt Nam, Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC của Bộ Tài chính về việc ban hành chuẩn mực kế toán, Luật Doanh nghiệp năm 2020 (Luật số 59/2020/QH14) và các quy định của Luật Đấu thầu trong quản lý hợp đồng xây dựng có vốn ngân sách/nhà nước.
• Nền tảng học thuật: Lý luận kế toán chi phí xây lắp theo giáo trình và tài liệu của TS. Huỳnh Lợi (2010, Kế toán chi phí, NXB Giao thông vận tải) và PGS.TS. Võ Văn Nhị (2009, Kế toán tài chính Doanh nghiệp, NXB Tài chính).
• Phương pháp nghiên cứu được triển khai kết hợp nhiều kỹ thuật:
  • Phương pháp thu thập tài liệu: Trích xuất số liệu từ hệ thống báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh), các sổ chi tiết tài khoản 154, bảng thanh toán tiền lương, hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu nhập - xuất kho vật tư, hợp đồng kinh tế và hồ sơ quyết toán công trình.
  • Phương pháp quan sát và phỏng vấn: Trực tiếp quan sát trình tự ghi sổ, kiểm tra việc xử lý chứng từ hằng ngày của kế toán viên trên phần mềm, đồng thời phỏng vấn trực tiếp kế toán trưởng và các cán bộ phụ trách vật tư, kỹ thuật về chu trình kiểm soát chi phí thực tế.
  • Phương pháp phân tích và xử lý số liệu: Sử dụng kỹ thuật phân tích biến động, phân tích cơ cấu tỷ trọng và phương pháp so sánh số học (tuyệt đối và tương đối) qua các năm 2021-2023 nhằm nhận định thực trạng tài chính và hiệu quả vận hành của đơn vị.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp

Chương 1 hệ thống hóa các định nghĩa, đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của ngành xây lắp và tác động của chúng tới quy trình kế toán:

• Đặc điểm sản phẩm xây lắp: Mang tính riêng lẻ, thi công theo đơn đặt hàng và thiết kế dự toán có sẵn, quy mô vốn lớn, thời gian thực hiện kéo dài và cố định tại địa điểm thi công, đòi hỏi công tác quản lý chi phí phải chi tiết cho từng hạng mục công trình.
• Phân loại chi phí sản xuất: Tác giả trình bày các tiêu thức phân loại gồm phân loại theo nội dung kinh tế ban đầu (chi phí nguyên vật liệu, nhân công, công cụ dụng cụ, khấu hao tài sản cố định, dịch vụ mua ngoài, chi phí khác bằng tiền); phân loại theo công dụng kinh tế (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, máy thi công, sản xuất chung); phân loại theo mối quan hệ với kỳ tính kết quả (chi phí sản phẩm, chi phí thời kỳ); và phân loại theo phương pháp quy nạp (chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp).
• Giá thành sản phẩm và phương pháp hạch toán: Xác định đối tượng tính giá thành (công trình, hạng mục công trình hoặc giai đoạn bàn giao), kỳ tính giá thành (thường kết thúc khi công trình nghiệm thu bàn giao thay vì cố định theo tháng). Chương này minh họa cụ thể kết cấu tài khoản, sơ đồ hạch toán chữ T của các tài khoản 1541, 1542, 1543, 1547 và tài khoản tổng hợp 154 theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, đồng thời khái quát các kỹ thuật đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ (theo khối lượng tương đương hoặc theo chi phí dự toán) và các phương pháp tính giá thành (phương pháp giản đơn, hệ số, tỷ lệ, định mức, cộng chi phí).

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH MTV Xây dựng Đại Thành

Chương 2 mô tả tổng quan về doanh nghiệp, phân tích thực trạng tài chính và mô tả chi tiết quy trình kế toán chi phí thực tế:

• Giới thiệu chung: Công ty TNHH MTV Xây lắp Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Đại Thành thành lập ngày 15/01/2015, người đại diện theo pháp luật là ông Võ Công Thành. Đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xây dựng dân dụng, giao thông, hạ tầng kỹ thuật và phá dỡ chuẩn bị mặt bằng.
• Bộ máy tổ chức và kế toán: Mô hình quản lý trực tuyến - chức năng gồm Giám đốc, Phòng Kế hoạch - Kỹ thuật, Phòng Tài chính - Kế toán, Ban chỉ huy công trình và các đội thi công trực tiếp. Bộ máy kế toán tổ chức gọn nhẹ gồm 4 nhân sự: Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp, Kế toán thuế, Kế toán vật tư và Thủ quỹ. Đơn vị thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT, trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng và xử lý dữ liệu kế toán trên phần mềm MISA AMIS.
• Tình hình lao động qua 3 năm (2021-2023): Quy mô nhân sự có xu hướng tăng để đáp ứng khối lượng công việc, từ 25 người năm 2021 lên 27 người năm 2022 (tăng 8,00%) và đạt 32 người năm 2023 (tăng 18,52%). Cơ cấu lao động mang nét đặc thù ngành xây dựng với tỷ trọng lao động nam chiếm trên 74% đến 80%; lao động có trình độ đại học, cao đẳng chiếm ưu thế tuyệt đối (75,00% đến 81,48%), phản ánh yêu cầu cao về kỹ thuật và giám sát thi công.

Chỉ tiêu	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (%)
Tổng số lao động (người)	25	27	32	+8,00	+18,52
- Lao động nam	20	20	25	0,00	+25,00
- Lao động nữ	5	7	7	+40,00	0,00
- Trình độ Đại học, Cao đẳng	20	22	24	+10,00	+9,09
- Lao động phổ thông	5	5	8	0,00	+60,00

• Tình hình tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh (2021-2023):
  • Tài sản: Tổng tài sản biến động tăng từ năm 2021 đến 2023 (năm 2022 tăng 56,73% so với 2021; năm 2023 tăng thêm 0,70% tương ứng 495.184 nghìn đồng). Tiền và tương đương tiền tăng mạnh vào năm 2023 (đạt 31.927 nghìn đồng, tăng 215,0% so với 2022). Khoản phải thu khách hàng chiếm tỷ trọng cao nhưng giảm mạnh 51,7% trong năm 2023. Hàng tồn kho tăng nhẹ trong năm 2023 lên mức 12.032 nghìn đồng. Tài sản cố định giảm 24% trong năm 2023 do hao mòn luỹ kế và ít đầu tư mới.
  • Nguồn vốn: Nợ phải trả chiếm tỷ trọng lớn và có xu hướng tăng mạnh, năm 2022 tăng 100,90% so với 2021 (đạt 49.039 nghìn đồng) và năm 2023 tiếp tục tăng lên 838.262 nghìn đồng (tăng 1,69%), chủ yếu là nợ vay ngắn hạn và chiếm dụng vốn của người bán. Vốn chủ sở hữu duy trì quanh mức 19-20 tỷ đồng, năm 2023 giảm nhẹ 0,38%.
  • Hoạt động kinh doanh: Doanh thu thuần năm 2022 đạt mức tăng trưởng cao (58.134 nghìn đồng, tăng 168,9% so với 2021), tuy nhiên sang năm 2023 sụt giảm xuống còn 37.543 nghìn đồng (tương ứng giảm 35,5%). Giá vốn hàng bán chiếm tỷ lệ rất cao trong doanh thu (năm 2022 là 55.355 nghìn đồng). Lợi nhuận gộp năm 2023 giảm 14,6% và lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh giảm sâu tới 342,4%, kéo theo lợi nhuận sau thuế năm 2023 giảm 464,2% so với năm 2022.

Chỉ tiêu tài chính chính (ĐVT: nghìn đồng)	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	Tăng trưởng 2022/2021 (%)	Tăng trưởng 2023/2022 (%)
Tiền và tương đương tiền	5.961	9.775	31.927	+63,99	+215,00
Các khoản phải thu	27.153	44.529	21.019	+63,99	-51,70
Hàng tồn kho	14.732	11.296	12.032	-23,32	+12,10
Tài sản cố định	1.662	3.526	2.942	+112,15	-24,00
Doanh thu thuần	21.618	58.134	37.543	+168,90	-35,50
Giá vốn hàng bán	20.198	55.355	35.552	+174,10	-36,00
Lợi nhuận sau thuế	82.684	94.946	(506.261)	+14,80	-464,20

• Khảo sát thực tế công trình “Cải tạo và sửa chữa Trụ sở BHXH thị xã Hương Trà”:
  • Quy trình thực hiện: Đơn vị tư vấn (Công ty CP Tư vấn Xây dựng Trường Học) lập hồ sơ mời thầu Gói thầu số 04: Toàn bộ phần xây lắp qua mạng đấu thầu quốc gia (muasamcong) theo hình thức chào hàng cạnh tranh (giá trị gói thầu trên 1 tỷ đồng). Công ty Đại Thành trúng thầu và ký hợp đồng thi công với thời gian thực hiện 175 ngày.
  • Hạch toán chi phí NVL trực tiếp (TK 1541): Xuất dùng các loại vật tư chính (xi măng, cát, gạch, thép...) theo phiếu xuất kho và hóa đơn mua hàng chuyển thẳng tới chân công trình, ghi Nợ TK 1541 / Có TK 152, 111, 331.
  • Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 1542): Căn cứ vào bảng chấm công, bảng thanh toán lương tháng 7/2023 và phiếu chi lương (số PC00197) cho tổ đội thi công trực tiếp, ghi Nợ TK 1542 / Có TK 334.
  • Hạch toán chi phí máy thi công (TK 1543): Ghi nhận chi phí thuê ca máy, xăng dầu phục vụ máy đầm, máy trộn dựa trên hợp đồng thuê, phiếu chi (PC10-37) và giấy đề nghị thanh toán, ghi Nợ TK 1543 / Có TK 111, 331.
  • Hạch toán chi phí sản xuất chung (TK 1547): Phản ánh tiền điện, nước, công cụ dụng cụ phục vụ lán trại, lương nhân viên chỉ huy công trình, ghi Nợ TK 1547 / Có TK 111, 153, 334.
  • Tổng hợp chi phí và tính giá thành: Đến ngày 30/11/2023 khi công trình hoàn thành, toàn bộ chi phí từ các tiểu khoản 1541, 1542, 1543, 1547 được kết chuyển sang TK 154 để lập Thẻ tính giá thành công trình. Đơn vị tính giá thành theo phương pháp giản đơn: do không có dở dang đầu kỳ và cuối kỳ (bàn giao toàn bộ một lần), giá thành thực tế công trình chính bằng tổng chi phí sản xuất phát sinh thực tế trong kỳ.

Chương 3: Đánh giá thực trạng và một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH MTV Xây lắp TM và DV KT Đại Thành

Chương 3 tổng kết các ưu điểm và hạn chế trong công tác kế toán của đơn vị, đồng thời đưa ra các giải pháp can thiệp cụ thể:

• Ưu điểm: Bộ máy kế toán tinh gọn, vận hành linh hoạt, sử dụng phần mềm MISA AMIS giúp giảm tải áp lực tính toán thủ công; áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC phù hợp với quy mô doanh nghiệp vừa và nhỏ; quy trình mở sổ chi tiết theo từng công trình giúp nắm bắt giá trị thực tế của từng gói thầu.
• Hạn chế: Việc quản lý định mức tiêu hao nguyên vật liệu tại công trường chưa chặt chẽ, chứng từ thanh toán máy thi công và nhân công thuê ngoài đôi khi còn dồn đọng cuối tháng; tiêu chí phân bổ chi phí sản xuất chung giữa các công trình chưa được quy định thống nhất; cơ cấu nguồn vốn mất cân đối khi phụ thuộc quá nhiều vào các khoản nợ vay ngắn hạn.
• Giải pháp đề xuất: Tăng cường kiểm soát định mức vật tư ngay tại khâu xuất kho ra công trường; lập sổ theo dõi chi tiết giờ máy và nhật ký máy thi công theo từng ngày; chuẩn hóa tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung (kiến nghị phân bổ theo tỷ lệ chi phí nhân công trực tiếp hoặc chi phí trực tiếp); tối ưu hóa vòng quay các khoản phải thu để giảm áp lực vay nợ ngắn hạn.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu thực tế tại doanh nghiệp:

• Cung cấp bức tranh tài chính đầy đủ của Công ty Đại Thành giai đoạn 2021-2023, chỉ rõ năm 2022 doanh thu thuần tăng đột biến 168,9% đạt 58.134 nghìn đồng nhưng sang năm 2023 sụt giảm xuống còn 37.543 nghìn đồng khiến lợi nhuận sau thuế bị âm (506.261 nghìn đồng). Nợ phải trả chiếm tỷ trọng áp đảo nguồn vốn, chạm mức 838.262 nghìn đồng vào năm 2023, thể hiện đòn bẩy tài chính cao.
• Phản ánh trung thực quy trình hạch toán chi phí cho công trình “Cải tạo và sửa chữa Trụ sở BHXH thị xã Hương Trà” thông qua hệ thống sổ chi tiết tài khoản 1541, 1542, 1543, 1547 và thẻ tính giá thành công trình biểu số 2.14.
• Đóng góp khoa học và thực tiễn: Khóa luận hệ thống hóa phương pháp kế toán chi phí xây lắp theo đúng Thông tư 133/2016/TT-BTC, giải quyết vấn đề thực tế về việc chuyển tiếp từ tài khoản loại 6 sang tài khoản 154 ở doanh nghiệp nhỏ. Đề xuất quy trình phân bổ chi phí gián tiếp và biện pháp kiểm soát chứng từ trực tiếp tại các tổ đội xây lắp nhằm giảm thiểu tình trạng chênh lệch giữa giá thành thực tế và dự toán trúng thầu.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của khóa luận:

• Do điều kiện hạn chế về thời gian thực tập (gần 3 tháng) và năng lực kinh nghiệm thực tế của sinh viên, khóa luận mới chỉ tập trung phân tích sâu vào một công trình đơn lẻ hoàn thành bàn giao một lần là “Cải tạo và sửa chữa Trụ sở BHXH thị xã Hương Trà”, chưa khảo sát các công trình kéo dài nhiều năm hoặc bàn giao theo từng giai đoạn kỹ thuật phức tạp.
• Khóa luận chưa đi sâu lượng hóa mức độ rủi ro trượt giá vật tư xây dựng tác động đến biên độ lãi gộp của doanh nghiệp.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Tác giả dự kiến phát triển đề tài theo hướng đi sâu nghiên cứu và phân tích sự biến động của chi phí sản xuất trong điều kiện biến động giá cả thị trường vật liệu xây dựng, đồng thời xây dựng mô hình kiểm soát chi phí mục tiêu cho các công trình có thời gian thi công kéo dài trên 12 tháng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu học thuật có giá trị tham khảo cụ thể:

• Đối với sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Quản lý xây dựng: Cung cấp case study thực tế về phương pháp ứng dụng chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ (Thông tư 133/2016/TT-BTC) vào ngành xây lắp, đặc biệt là cách thức tổ chức sổ chi tiết tài khoản 154 thay cho hệ thống tài khoản loại 6.
• Đối với kế toán viên tại các doanh nghiệp xây dựng quy mô vừa và nhỏ: Cung cấp tài liệu mẫu về quy trình luân chuyển chứng từ từ khâu mời thầu, bảng chấm công, phiếu thanh toán máy thi công đến thẻ tính giá thành theo phương pháp giản đơn cho các công trình đấu thầu qua mạng.

Câu hỏi thường gặp

Công ty TNHH MTV Xây lắp TM và DV KT Đại Thành áp dụng chế độ và phần mềm kế toán nào?
Công ty áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính và sử dụng phần mềm kế toán trên máy vi tính MISA AMIS để xử lý dữ liệu hằng ngày và in sổ cuối kỳ.

Đơn vị sử dụng những tài khoản nào để tập hợp chi phí sản xuất xây lắp?
Thay vì sử dụng các tài khoản 621, 622, 623, 627 như Thông tư 200, công ty sử dụng Tài khoản 154 và mở chi tiết thành 4 tiểu khoản: TK 1541 (Chi phí NVL trực tiếp), TK 1542 (Chi phí nhân công trực tiếp), TK 1543 (Chi phí sử dụng máy thi công) và TK 1547 (Chi phí sản xuất chung).

Công trình khảo sát thực tế trong khóa luận có đặc điểm gì về thời gian và phương thức đấu thầu?
Công trình được khảo sát là “Cải tạo và sửa chữa Trụ sở BHXH thị xã Hương Trà”, thuộc Gói thầu số 04: Toàn bộ phần xây lắp. Gói thầu có giá trị trên 1 tỷ đồng, được tổ chức đấu thầu qua mạng theo hình thức chào hàng cạnh tranh trên hệ thống đấu thầu quốc gia (muasamcong) với thời gian thi công là 175 ngày (nghiệm thu hoàn thành ngày 30/11/2023).

Phương pháp tính giá thành được áp dụng cho công trình Trụ sở BHXH thị xã Hương Trà là phương pháp nào?
Công ty áp dụng phương pháp tính giá thành giản đơn (trực tiếp). Do công trình thi công xong nghiệm thu bàn giao toàn bộ một lần, không có chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ và cuối kỳ, giá thành hoàn thành được xác định trực tiếp bằng tổng chi phí sản xuất phát sinh lũy kế trên TK 154 trong kỳ.

Tình hình biến động lợi nhuận sau thuế của công ty trong giai đoạn 2021-2023 diễn biến ra sao?
Lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp biến động phức tạp: Năm 2021 đạt 82.684 nghìn đồng, năm 2022 tăng lên 94.946 nghìn đồng (tăng 14,80%), nhưng sang năm 2023 giảm mạnh tới 464,20% và rơi vào tình trạng lỗ với mức âm 506.261 nghìn đồng do giá vốn hàng bán cao và chi phí quản lý tăng.

Kết luận

Khóa luận đã hoàn thành các mục tiêu nghiên cứu thông qua việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí xây lắp theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và phản ánh chi tiết thực trạng hạch toán tại Công ty TNHH MTV Xây lắp TM và DV KT Đại Thành. Dữ liệu thực nghiệm từ công trình “Cải tạo và sửa chữa Trụ sở BHXH thị xã Hương Trà” làm rõ việc tập hợp chi phí qua các tiểu khoản của TK 154 và quy trình tính giá thành bằng phương pháp giản đơn. Những phân tích về tình hình tài sản, nguồn vốn giai đoạn 2021-2023 cùng các giải pháp kiểm soát định mức vật tư và chi phí gián tiếp cung cấp căn cứ thiết thực giúp doanh nghiệp hoàn thiện công tác quản lý tài chính và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP 1. Tổng quan về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp 1. Đặc điểm sản phẩm xây lắp “Xây lắp là một ngành sản xuất vật chất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, là quá trình xây dựng mới, xây dựng lại, cải tạo nhà cửa, cầu đường, nhà máy,.Sản phẩm xây lắp chính là những công trình, hạng mục công trình được kết cấu bởi những vật tư, thiết bị xây lắp do tác động của lao động xây lắp và gắn liền với những địa điểm nhất định như mặt đất, mặt nước, không gian.”( Huỳnh Lợi (2010), Kế toán chi phí, NXB Giao thông vận tải, Thành phố Hồ Chí Minh.) - Những đặc điểm kinh tế kỹ thuật đặc thù của sản phẩm xây lắp không chỉ ảnh hưởng đến phương thức quản lý mà còn đến chi phí và giá thành sản phẩm cụ thể là + Tính riêng lẻ: Mỗi sản phẩm xây lắp là duy nhất, khác nhau về kết cấu, kỹ thuật, vật tư, địa điểm, nhân lực, dự toán và phương pháp thi công + Giá trị lớn và thời gian thi công kéo dài : Giá trị thường vượt khả năng vốn lưu động của doanh nghiệp trong kỳ và thi công kéo dài, đôi khi qua nhiều năm và bị ảnh hưởng bởi thời tiết. + Thời gian hữu dụng dài: Sản phẩm có thể sử dụng trong thời gian dài, thường lớn hơn 1 năm nên đòi hỏi các tiêu chuẩn kỷ thuật và quy trình thi công phải khắt khe + Gắn liền với địa điểm cố định: Sản phẩm xây lắp được thi công và sử dụng tại một địa điểm cụ thể.2 Những vấn đề cơ bản về chi phí sản xuất 1.1 Khái niệm về chi phí a, Khái niệm về chi phí Chi phí là một khái niệm được định nghĩa theo nhiều khái niệm khác nhau.

Có một số định nghĩa được đưa ra như sau: “ Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kì kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài khoản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sỡ hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sỡ hữu.” (Ban hành theo Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC của Bộ Tài chính) “ Chi phí là biểu hiện bằng tiền những hao phí về lao động sống và lao động vật 4 hóa phát sinh gắn liền với quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong một kì nhất định, hoặc chi phí là những tổn thất phát sinh làm giảm nguồn lực kinh tế của doanh nghiệp kiểm soát trong kì gắn liền với mục đích SXKD và tác động làm giảm nguồn vốn chủ sỡ hữu. “Chi phí sản xuất của doanh nghiệp sản xuất là biểu hiện bằng tiền toàn bộ các khoản chi phí đã đầu tư cho sản xuất sản phẩm trong một thời kỳ nhất định (tháng, quý, năm). CPSX trong doanh nghiệp sản xuất bao gồm CPSX sản phẩm công nghiệp và CPSX sản phẩm các ngành khác, không bao gồm chi phí tiêu thụ sản phẩm sản xuất ra và chi phí quản lí doanh nghiệp. CPSX trong doanh nghiệp sản xuất bao gồm CPSX sản phẩm công nghiệp và CPSX sản phẩm các ngành khác, không bao gồm chi phí tiêu thụ sản phẩm sản xuất ra và chi phí quản lí doanh nghiệp.” (Võ Văn Nhị (2009), Kế toán tài chính Doanh nghiệp – Hướng dẫn lý thuyết và thực hành theo chế độ và chuẩn mực kế toán Việt Nam, NXB Tài chính.) “Chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí khác mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành hoạt động xây lắp trong một thời kỳ.

Trong đó chi phí về lao động sống là những chi phí về tiền lương, thưởng, phụ cấp và các khoản trích theo lương của người lao động và chi phí lao động vật hóa là những chi phí về sử dụng các yếu tố tư liệu lao động, đối tượng lao động dưới các hình thái vật chất, phi vật chất, tài chính và phi tài chính”. ( Huỳnh Lợi (2010), Kế toán chi phí, NXB Giao thông vận tải, Thành phố Hồ Chí Minh. Phân loại Theo TS. Huỳnh Lợi (2010) trong Kế toán chi phí, NXB Giao thông vận tải, Thành phố Hồ Chí Minh, chi phí sản xuất được phân loại theo các phương diện như sau: a.

Phân loại theo nội dung kinh tế ban đầu Theo cách thức phân loại này, những chi phí sản xuất có cùng nội dung, tính chất 5 kinh tế được xếp vào cùng một loại, không phân biệt chi phí sản xuất phát sinh ở lĩnh vực nào. CPSX phân loại theo nội dung kinh tế ban đầu gồm: - Chi phí nguyên vật liệu Yếu tố chi phí nguyên vật liệu bao gồm giá mua, chi phí mua của nguyên vật liệu dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Yếu tố này bao gồm những thành phần sau: + Chi phí nguyên vật liệu chính: Bao gồm giá mua và chi phí mua của những loại nguyên vật liệu chính được sử dụng trực tiếp trong từng hoạt động sản xuất. Nguyên vật liệu chính thường cấu thành nên cơ sở vật chất của sản phẩm và chi phí của nó thường chiếm một tỷ lệ trọng yếu trong giá thành sản phẩm ở các doanh nghiệp sản xuất.

+ Chi phí nguyên vật liệu phụ: Bao gồm giá mua và chi phí mua của những loại nguyên vật liệu dùng để kết hợp với nguyên vật liệu chính làm tăng chất lượng, độ bền, về thẩm mĩ của sản phẩm. + Chi phí nhiên liệu: Bao gồm giá mua và chi phí mua của nhiên liệu. + Chi phí phụ tùng thay thế: Bao gồm giá mua và chi phí mua của các loại phụ tùng thay thế. Thực chất phụ tùng thay thế cũng là nguyên vật liệu phụ, tuy nhiên, chúng bao gồm những bộ phận, chi tiết dùng thay thế trong máy móc thiết bị khi sửa chữa.

+ Chi phí NVL khác: Bao gồm giá mua và chi phí mua của những loại nguyên vật liệu không thuộc các loại yếu tố trên như chi phí nguyên vật liệu đặc thù, chi phí về phế phẩm, phế liệu tận dụng. Nhận thức yếu tố chi phí nguyên vật liệu giúp cho nhà quản lý xác định được tổng vốn nguyên liệu cần thiết cho nhu cầu SXKD trong kỳ. - Chi phí nhân công Yếu tố chi phí nhân công bao gồm các khoản tiền lương chính, phụ, phụ cấp theo lương phải trả cho người lao động và các khoản trích theo lương. Tổng chi phí nhân công là tổng quỹ lương và bảo hiểm xã hội của doanh nghiệp.

- Chi phí công cụ, dụng cụ Bao gồm giá mua và chi phí mua của các công cụ dùng vào hoạt động SXKD. Tổng chi phí CCDC là tiền để nhà quản lý hoạch định mức luân chuyển qua kho, định mức dự trữ, nhu cầu thu mua công cụ, dụng cụ hợp lý. 6 - Chi phí khấu hao tài sản cố định Bao gồm khấu hao của tất cả TSCĐ, TSDH dùng vào hoạt động SXKD. Tổng mức chi phí khấu hao giúp nhà quản lý nhận biết được mức chuyển dịch, hao mòn TSCĐ, TSDH.

Từ đây, nhà quản lý hoạch định tốt hơn chiến lược tái đầu tư, đầu tư mở rộng để đảm bảo cơ sở vật chất, thiết bị thích hợp cho quá trình SXKD. - Chi phí dịch vụ thuê ngoài Bao gồm giá dịch vụ mua từ bên ngoài cung cấp cho hoạt động SXKD của doanh nghiệp như giá dịch vụ điện nước, giá thuê nhà của phương tiện,.Tổng chi phí dịch vụ giúp nhà quản lý sẽ hiểu rõ hơn tổng mức dịch vụ liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp để thiết lập quan hệ trao đổi, cung ứng với các đơn vị dịch vụ tốt hơn. - Chi phí khác bằng tiền Bao gồm tất cả các CPSX kinh doanh bằng tiền tại doanh nghiệp. Sự nhận thức tốt yếu tố chi phí khác bằng tiền giúp nhà quản lý hoạch định được ngân sách tiền mặt, chi tiêu, hạn chế những tồn đọng tiền mặt, tránh bớt những tổn thất, thiệt hại trong quản lý vốn bằng tiền.

Phân loại theo công dụng kinh tế Cách phân loại này nhằm tính giá thành sản phẩm và phân tích cơ cấu chi phí sản xuất trong giá thành sản phẩm. Cách phân loại này dựa vào công dụng kinh tế của chi phí và mức phân bổ chi phí cho từng đối tượng. Các khoản mục chi phí phát sinh trong kỳ được phân loại như sau: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp Bao gồm những chi phí nguyên vật liệu để cấu thành nên giá trị thực tế của công trình như nguyên vật liệu chính (xi măng, cát, gạch, thép, đá, sỏi,.), nguyên vật liệu phụ (sơn, phụ gia, đinh, vít,.), các loại phụ tùng đi kèm. Đây là loại chi phí lớn chiếm tỷ lệ lớn nhất trong tổng chi phí.

- Chi phí nhân công trực tiếp Là toàn bộ tiền lương chính, phụ cấp và các khoản có tính chất lương của công nhân trực tiếp tham gia xây dựng công trình (cả công nhân trực tiếp hay công nhân thuê ngoài). Nó bao gồm tiền lương trả theo thời gian, trả theo sản phẩm, làm thêm giờ, tiền thưởng thường xuyên, tiền thưởng vượt năng suất lao động. Khoản mục này không bao gồm các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN theo quy định trên tiền lương của công nhân trực tiếp sản xuất xây lắp. 7 - Chi phí sử dụng máy thi công Bao gồm chi phí khấu hao máy móc thiết bị, tiền thuê máy, tiền lương công nhân điều khiển máy thi công, chi phí về nhiên liệu, động lực dùng cho máy thi công.

Khoản mục này không bao gồm các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN theo tỷ lệ quy định trên lương của nhân viên điều khiển máy. - Chi phí sản xuất chung Những chi phí phục vụ cho công tác sản xuất xây lắp tại các đội và các bộ. Khoản trích theo lương BHYT, BHXH, KPCĐ, BHTN được tính theo tỷ lệ quy định trên tiền lương phải trả cho công nhân trực tiếp xây lắp và nhân viên quản lý đội. Chi phí nguyên vật liệu sử dụng cho việc quản lý sản xuất chung, chi phí công cụ sản xuất phục vụ thi công, chi phí khấu hao TSCĐ như nhà xưởng, thiết bị dùng cho quản lý đội, chi phí dịch vụ mua ngoài như điện, nước, tiền điện thoại.

Chi phí khác bằng tiền liên quan đến hoạt động của đội xây dựng. Phân loại chi phí theo mối quan hệ với kỳ tính kết quả - Chi phí sản phẩm Chi phí sản phẩm là những chi phí gắn liền với sản phẩm được sản xuất ra hoặc được mua vào trong kỳ. Chi phí sản phẩm phát sinh trong một kỳ và ảnh hưởng đến nhiều kỳ SXKD, kỳ tính kết quả kinh doanh.