CHƯƠNG 1:NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM Ở DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1. Lý luận chung về chi phí sản xuất 1. Chi phí sản xuất 1. Khái niệm và bản chất của chi phí sản xuất Quá trình sản xuất là quá trình tác động có ý thức, có mục đích vào các yếu tố đầu vào để tạo ra sản phẩm là các công trình, hạng mục công trình nhất định.
Sự tham gia của các yếu tố đầu vào và quá trình xây lắp là khác nhau từ đó tạo ra các hao phí tương ứng, đó là các hao phí về lao động vật hóa và hao phí về lao động sống. Trên phương diện này, chi phí được xác định là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kì kế toán, dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ vào tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ làm giảm vốn chủ sở hữu. Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp đó chi ra trong quá trình sản xuất và tính cho một thời kỳ nhất định. Chi phí sản xuất có ý nghĩa quan trọng gắn liền với quá trình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, gắn liền với việc sử dụng vật tư ,tài sản, lao động.
Vì vậy chi phí sản xuất thực chất là việc sử dụng hợp lý, tiết kiệm các loại tài sản, vật tư, lao động, tiền vốn của doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây lắp bao gồm chi phí sản xuất xây lắp và chi phí sản xuất ngoài xây lắp. Sv: Hoàng Anh Phương 3 Lớp:CQ50/21.16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính 1. Yêu cầu quản lý chi phí sản xuất Nhiệm vụ chủ yếu đặt ra cho công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất, là xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất phù hợp với điều kiện hiện tại của doanh nghiệp và thỏa mãn yêu cầu do quản lý đặt ra.
Doanh nghiệp phải thực hiện tốt các yêu cầu về quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm sau: Phản ánh kịp thời, đầy đủ toàn bộ chi phí sản xuất phát sinh. Kiểm tra tình hình định mức chi phí vật tư lao động sử dụng máy thi công và các dự toán chi phí khác, phát hiện kịp thời các khoản chênh lệch so với định mức, các khoản thiệt hại, hư hỏng, mất mát trong sản xuất để có những biện pháp ngăn chặn kịp thời. Kịp thời lập báo cáo về chi phí sản xuất phẩm xây lắp, cung cấp các thông tin hữu dụng về chi phí sản xuất phục vụ yêu cầu quản lý của doanh nghiệp. Phân loại chi phí sản xuất 1.
Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí. Căn cứ vào nội dung và tính chất kinh tế của chi phí để chia ra các yếu tố chi phí bao gồm các chi phí có cùng một nội dung kinh tế, không phân biệt nó phát sinh ở lĩnh vực hoạt động nào và tác dụng ra sao. Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất bao gồm 5 yếu tố: Chi phí nguyên vật liệu: Bao gồm chi phí về nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, chi phí phụ tùng thay thế và chi phí vật liệu khác mà doanh nghiệp đó sử dụng cho các hoạt động xây lắp trong kỳ. Chi phí nhân công: Bao gồm toàn bộ các khoản chi phí về tiền lương phải trả cho ngời lao động, các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN của người lao động tham gia hoạt động xây lắp trong kì.
Chi phí khấu hao TSCĐ: Gồm toàn bộ số trích khấu hao của tất cả TSCĐ dựng vào hoạt động xây lắp trong kỳ. Sv: Hoàng Anh Phương 4 Lớp:CQ50/21.16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Chi phí dịch vụ mua ngoài: Là số tiền phải trả cho các dịch vụ mua ngoài phục vụ cho hoạt động xây lắp trong kỳ. Chi phí khác bằng tiền: Là các khoản chi phí bằng tiền phát sinh trong quá trình tiến hành hoạt động xây lắp ngoài các yếu tố kể trên. Phân loại theo cách này có tác dụng cho biết kết cấu tỷ trọng từng loại chi phí mà doanh nghiệp đó chi ra trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh để lập bản thuyết minh báo cáo tài chính phục vụ cho yêu cầu thông tin quản trị doanh nghiệp.
Phân loại theo mục đích và công dụng của chi phí (phân loại chi phí theo khoản mục) Toàn bộ chi phớ sản xuất được chia thành các khoản mục chi phí bao gồm những chi phí có cùng mục đích và công dụng, không phân biệt chi phí có nội dung kinh tế như thế nào. Theo tiêu thức này, chi phí sản xuất bao gồm 4 khoản mục sau: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (CPNVLTT): Là chi phí các loại nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, vật liệu luân chuyển cần thiết để tạo nên sản phẩm xây lắp: gạch, đỏ, cát, xi măng, sắt thép, các cấu kiện bê tông, các phụ gia khác như: đinh, dây buộc, kính, sơn, vôi… Chi phí nhân công trực tiếp (CPNCTT): Là toàn bộ tiền lương chính, tiền lương phụ, phụ cấp của công nhân trực tiếp sản xuất, công nhân vận chuyển vật liệu thi công. Khoản mục này không bao gồm tiền lương của công nhân điều khiển máy thi công, tiền lương của công nhân vận chuyển vật liệu ngoài cự li thi công. Chi phí sản xuất chung (CPSDMTC): Là các chi phí trực tiếp liên quan đến việc sử dụng máy để hoàn thành sản phẩm xây lắp bao gồm chi phí khấu hao máy móc thiết bị, tiền thuê máy, chi phí tiền lương của công nhân điều khiển máy thi công, chi phí về nhiên liệu động lực dựng cho máy thi công.
Sv: Hoàng Anh Phương 5 Lớp:CQ50/21.16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Chi phí sản xuất chung (CPSXC): Bao gồm các chi phí phát sinh ở đội, bộ phận sản xuất ngoài các chi phí sản xuất trực tiếp như tiền lương, cỏc khoản trích theo lương của quản lý đội và công nhân xây dựng, nguyên vật liệu cho nhu cầu quản lý dự án, đội thi công, chi phí khấu hao TSCĐ dựng tại đội thi công, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác. Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích, công dụng có tác dụng phục vụ cho việc quản lý chi phí theo định mức, là cơ sở cho kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo khoản mục, là căn cứ phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành, định mức chi phí. Ngoài hai cách phân loại trên, chi phí sản xuất cũng được phân loại theo nhiều tiêu thức khác, chẳng hạn: Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ của chi phí với các khoản mục trên báo cáo tài chính (gồm chi phí sản xuất và chi phí thời kì). Phân loại theo mối quan hệ và khả nằng quy nạp chi phí vào các đối tượng kế toán chi phí (gồm chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp).
Phân loại dựa vào mối quan hệ của chi phí với quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm và quá trình kinh doanh (gồm chi phí cơ bản và chi phí chung). Phân loại chi phí theo mối quan hệ chi phí với việc lập kế hoạch và kiểm tra (gồm chi phí biến đổi, chi phí cố định, chi phí hỗn hợp). Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh để lựa chọn phương án (gồm chi phí chênh lệch, chi phí cơ hội và chi phí chìm). Lý luận chung về giá thành sản phẩm 1.
Giá thành sản phẩm 1. Khái niệm và bản chất giá thành sản phẩm Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu mang tính chất giới hạn và xác định, vừa mang tính khách quan, vừa mang tính chủ quan. Giá thành sản phẩm là Sv: Hoàng Anh Phương 6 Lớp:CQ50/21.16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh kết quả sử dụng các loại tài sản trong quá trình sản xuất kinh doanh, cũng như tính đúng đắn của những giải pháp quản lý mà doanh nghiệp đó thực hiện nhằm mục đích hạ thấp chi phí, tăng lợi nhuận. Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền những hao phí về lao động sống,lao động vật hóa mà doanh nghiệp đó bỏ ra để hoàn thành một khối l- ượng sản phẩm, lao vụ, dịch vụ nhất định.
Giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ các chi phí bằng tiền để hoàn thành khối lượng sản phẩm xây lắp theo quy định, sản phẩm có thể là kết cấu công việc hoặc giao lại công việc có thiết kế và dự toán riêng; có thể là công trình hoặc hạng mục công trình. Giá thành hạng mục công trình hoặc công trình hoàn thành toàn bộ là giá thành sản phẩm cuối cùng của sản xuất xây lắp. Yêu cầu quản lý giá thành sản phẩm Doanh nghiệp phải thực hiện tốt các yêu cầu về quản lý giá thành sản phẩm như sau: Tính toán hợp lý giá thành công tác xây lắp, các sản phẩm lao vụ hoàn thành của doanh nghiệp. Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch giá thành của doanh nghiệp theo từng công trình, hạng mục công trình, từng loại sản phẩm lao vụ, vạch ra khả năng và các biện pháp hạ giá thành một cách hiệu quả.
Xác định đúng đắn và bàn giao thanh toán kịp thời khối lượng công trình xây dựng đó hoàn thành. Định kì kiểm tra và đánh giá khối lượng thi công dở dang theo nguyên tắc nhất định. Kịp thời lập báo cáo về tính giá thành sản phẩm xây lắp, cung cấp các thông tin hữu dụng về giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ yêu cầu quản lý của doanh nghiệp. Sv: Hoàng Anh Phương 7 Lớp:CQ50/21.16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính 1.
Phân loại giá thành sản phẩm 1.