Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Vũ Mai Linh LỜI NÓI ĐẦU ***** Trong những năm qua, cùng với sự đổi mới sâu sắc, toàn diện của đất nước, của cơ chế quản lý kinh tế, hệ thống kế toán Việt Nam đã có những bước đổi mới, tiến bộ và góp phần tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế của đất nước. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, kế toán đã khẳng định được vai trò quan trọng và không thể thiếu trong hệ thống kinh tế tài chính của đơn vị cũng như trên phạm vi toàn bộ nền kinh tế quốc dân, là công cụ thiết yếu để quản lý nền kinh tế. Trong nền kinh tế thị trường đang ngày đêm diễn ra sự cạnh tranh gay gắt như hiện nay, đòi hỏi các Doanh Nghiệp không những sản xuất ra những sản phẩm có chất lượng tốt, mẫu mã đẹp phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng mà còn phải có giá cả hợp lý. Công tác quản lý doanh nghiệp chi phí sản xuất là một chỉ tiêu quan trọng,luôn luôn được các nhà quản lý trong doanh nghiệp quan tâm chú trọng, vì chi phí sản xuất là chỉ tiêu phản ánh chất lượng của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doamh nghiệp.
Thông qua những thông tin về chi phí sản xuất kinh doanh và tính giá thành sản phẩm, những người quản lý doanh nghiệp nắm được những chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm thực tế của từng loại hoạt động, của từng loại sản phẩm lao vụ cũng như kết quả của toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nhằm phân tích đánh giá tình hình thực hiện của định mức chi phí và dự toán chi phí, tình hình sử dụng tài sản, vật tư, lao động, tiền vốn, tình hình thực hiện kế hoạch giá thành sản phẩm để có những quyết định đánh giá trong quản lý. Vấn đề chi phí không chỉ là sự quan tâm của các doanh nghiệp mà còn là mối quan tâm của người tiêu dùng, của xã hội nói chung. Chính vì nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề này và qua thời gian tìm hiểu thực tế tại Trang1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Vũ Mai Linh doanh nghiệp Cảng Hà Nội em đã quyết định chọn đề tài "Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Và Tính Giá Thành Sản Phẩm". Với khả năng bản thân còn hạn chế và trong điều kiện thời gian không cho phép nên mặc dù có nhiều cố gắng song không thể tránh khỏi những thiếu sót.
Rất mong được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các cán bộ nhân viên phòng kế toán của doanh nghiệp Cảng Hà Nội. Để hoàn thành bản chuyên đề này, em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của thầy cô giáo. Đặc biệt là sự giúp đỡ của cô giáo : Nguyễn Thị Bình và cảm ơn các cô chú cán bộ nhân viên phòng kế toán thống kê tại doanh nghiệp Cảng Hà Nội. Hà Nội, tháng 8 năm 2002 Trang2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Vũ Mai Linh CÁC VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM.2 - Khái niệm chi phí sản xuất và các cách phân loại chi phí sản xuất chủ yếu.1 - Khái niệm chi phi phí sản xuất.
Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp phải khai thác và sử dụng các nguồn lao động,vật tư, tài sản, tiền vốn để thực hiện việc sản xuất, chế tạo sản phẩm, cung cấp lao vụ, dịch vụ. Trong quá trình đó doanh nghiệp phải bỏ ra các hao phí về lao động sống và lao động vật hoá cho hoạt động kinh doanh của mình, chi phí bỏ ra cho hoạt động sản xuất kinh doanh được gọi là chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hoá và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp chỉ ra để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ.2 - Các cách phân loại chi phí sản xuất chủ yếu. Chi phí sản xuất kinh doanh trong các doanh nghiệp bao gồm rất nhiều loại, nhiều khoản khác nhau cả về nội dung, tính chất, công dụng, vai trò, vị trí.
trong quá trình kinh doanh. Do đó để thuận lợi cho công tác quản lý và hạch toán cần phải tiến hành phân loại các chi phí sản xuất từ các mục đích và yêu cầu khác nhau của quản lý, chi phí sản xuất cũng được tuân theo những tiêu thức khác nhau.1 - Phân loại chi phí sản xuất theo tính chất kinh tế (Yếu tố chi phí) Để phục vụ cho việc tập hợp, quản lý chi phí theo nội dung kinh tế ban đầu đồng nhất của nó mà không xét đến công dụng cụ thể, địa điểm phát sinh chi phí, chi phí được phân theo yếu tố chi phí sau: * Yếu tố nguyên liệu, vật liệu: bao gồm giá trị nguyên vật liệu chính và vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ. sử dụng cho sản xuất Trang3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Vũ Mai Linh kinh doanh(loại trừ giá trị vật liệu dùng không hết nhập lại kho và phế liêụ thu hồi). * Yếu tố tiền lương và các khoản phụ cấp lương: yếu tố này phản ánh tổng số tiền lương và phụ cấp mang tính chất lương phải trả cho toàn bộ công nhân viên chức.
* Yếu tố nhiên liệu, động lực: sử dụng vào quá trình sản xuất kinh doanh trong kỳ (trừ một số không dùng hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi). * Yếu tố bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn: tính theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lương và phụ cấp lương phải trả công nhân viên chức. * Yếu tố khấu hao tài sản cố định: phản ánh tổng số khấu hao tài sản cố định phải trích trong kỳ của tất cả tài sản cố định sử dụng cho sản xuất kinh doanh trong kỳ. * Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài: phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài dùng cho sản xuất kinh doanh.
* Yếu tố chi phí bằng tiền: phản ánh toàn bộ chi phí khác bằng tiền, các yếu tố trên dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. Phân lại theo nội dung, tính chất kinh tế có tác dụng: + TRONG PHẠM VI DOANH NGHIỆP: PHỤC VỤ QUẢN LÝ CHI PHÍ SẢN XUẤT, PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN DỰ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT, LÀM CĂN CỨ ĐỂ LẬP BÁO CÁO CHI PHÍ SẢN XUẤT THEO YẾU TỐ, LẬP KẾ HOẠCH CUNG ỨNG VẬT TƯ, TIỀN VỐN, SỬ DỤNG LAO ĐỘNG CHO KỲ SAU. + Trong phạm vi toàn bộ nền kinh tế: cung cấp tài liệu để tính toán thu nhập quốc dân do có sự tách biệt giữa hao phí lao động vật hoá và hao phí lao động sống.2 - Phân loại chi phí sản xuất theo công dụng kinh tế chi phí: (khoản mục chi phí) Theo cách phân loại này, những chi phí sản xuất có cùng mục đích, công dụng được sắp xếp vào một khoản mục chi phí, không phân biệt nội dung kinh tế của chi phí. Trang4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Vũ Mai Linh * Khoản mục chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp: bao gồm chi phí về nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ sử dụng trực tiếp cho hoạt động sản xuất sản phẩm.
* Khoản mục chi phí nhân công trực tiếp: bao gồm các khoản phải trả cho người lao động trực tiếp sản xuất sản phẩm, dịch vụ như: luơng, các khoản phụ cấp lương, tiền ăn giữa ca và các khoản trích theo lương (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn). * Khoản mục chi phí sản xuất chung: gồm những chi phí phát sinh tại bộ phận sản xuất (phân xưởng, đội, trại sản xuất.) ngoài hai khoản mục trên. - Khoản mục chi phí sản xuất chung bao gồm các nội dung kinh tế sau: + Chi phí nhân viên phân xưởng : bao gồm các khoản tiền lương, các khoản phụ cấp, các khoản trích theo lương, tiền ăn giữa ca của nhân viên quản lý phân xưởng, đội, bộ phận sản xuất. + Chi phí vật liệu: gồm những chi phí vật liệu dùng chung cho phân xưởng như: vật liệu dùng để sửa chữa, bảo dưỡng tài sản cố định, vật liệu văn phòng phân xưởng và những vật liệu dùng cho nhu cầu quản lý chung ở phân xưởng.
+ Chi phí dụng cụ sản xuất: gồm những chi phí về công cụ dụng cụ xuất dùng cho hoạt động quản lý của phân xưởng như: khuôn mẫu, dụng cụ gá lắp, dụng cụ cầm tay, dụng cụ bảo hộ lao động. + Chi phí khấu hao tài sản cố định: gồm toàn bộ số tiền trích khấu hao tài sản cố định sử dụng trong phân xưởng như: máy móc thiết bị sản xuất, phuơng tiện vận tải, truyền dẫn, nhà xưởng. + Chi phí dịch vụ mua ngoài: bao gồm các chi phí dịch vụ mua ngoài phục vụ cho hoạt động phân xưởng, bộ phận sản xuất như: chi phí sửa chữa tài sản cố định thuê ngoài, chi phí điện nước, điện thoại, các khoản chi mua và sử dụng các tài liệu kỹ thuật, bằng sáng chế, giấy phép chuyển giao công nghệ, nhãn hiệu thương mại. không thuộc tài sản cố định.
Trang5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Vũ Mai Linh + Chi phí bằng tiền khác: bao gồm các chi phí bằng tiền ngoài các chi phí đã kể trên phục vụ cho hoạt động của phân xưởng. Tác dụng: phục vụ cho việc quản lý chi phí sản xuất theo định mức, cung cấp số liệu cho công tác tính giá thành sản xuất sản phẩm, phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành làm tài liệu tham khảo để lập định mức chi phí sản xuất và lập kế hoạch giá thành sản phẩm cho kỳ sau.3 - Phân loại chi phí theo mối quan hệ với sản lượng sản phẩm sản xuất. Theo cách này chi phí sản xuất chia làm 2 loại: * Chi phí biến đổi (biến phí): Là những chi phí có sự thay đổi về số lượng tương quan tỷ lệ thuận với sự thay đổi của khối lượng sản phẩm sảm xuất trong kỳ như: chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp. * Chi phí cố định (định phí): là những chi phí không thay đổi về tổng số khi có sự thay đổi khối lượng sản phẩm sản xuất trong mức độ nhất định như chi phí khấu hao tài sản cố định theo phương pháp bình quân, chi phí điện thắp sáng.