Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà

Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà

• Tác giả: Hoàng Thị Thanh Nhàn
• Người hướng dẫn: ThS. Đào Nguyên Phi
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán chi phí tại Công ty May Vinatex Hương Trà

Công tác kế toán chi phí sản xuất giữ vai trò trọng yếu trong quản trị doanh nghiệp may mặc. Tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà, hoạt động này trực tiếp xác định giá trị sản phẩm. Môi trường dệt may đòi hỏi sự chuẩn xác cao trong từng khâu tính toán. Kế toán tập hợp số liệu từ các phân xưởng may, xưởng cắt và xưởng hoàn thiện. Quá trình hạch toán phản ánh đầy đủ hao phí vật tư, tiền lương công nhân và chi phí quản lý vận hành. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Các tài khoản chủ lực gồm TK 621, TK 622, TK 627 và TK 154. Quy trình ghi chép bảo đảm tính liên tục và minh bạch. Việc phân loại chi phí hỗ trợ kiểm soát chặt chẽ định mức hao hụt vải và phụ liệu may. Kế toán chi phí cung cấp dữ liệu cơ sở cho ban giám đốc. Các báo cáo giúp lãnh đạo đưa ra quyết định sản xuất kinh doanh kịp thời. Quản trị tốt chi phí tạo lợi thế cạnh tranh về giá bán trên thị trường may mặc trong nước và xuất khẩu.

1.1. Đặc điểm tổ chức sản xuất và đối tượng tập hợp chi phí

Công ty May Vinatex Hương Trà sản xuất theo quy trình công nghệ gia công may công nghiệp. Quy trình bao gồm các bước cắt, may ráp, ủi và đóng gói thành phẩm. Mỗi chuyền may đảm nhận những công đoạn cụ thể theo đơn đặt hàng. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất được xác định theo từng đơn hàng hoặc từng mã hàng may mặc. Kế toán theo dõi chi tiết phát sinh theo từng phân xưởng. Cách phân chia này giúp kiểm tra sát sao lượng vải chính, chỉ may, cúc áo và nhãn mác. Phòng kế toán phối hợp cùng bộ phận kỹ thuật để xây dựng định mức nguyên vật liệu. Sự đồng bộ giữa các khâu sản xuất bảo đảm dữ liệu chi phí luôn trung thực và phản ánh đúng tiến độ thực tế.

1.2. Vai trò của việc tính giá thành sản phẩm may mặc

Tính giá thành sản phẩm là khâu then chốt trong chu trình kế toán quản trị. Kết quả tính toán phản ánh hiệu quả sử dụng nguồn lực của doanh nghiệp may mặc. Giá thành chính xác giúp công ty định hình giá bán cạnh tranh trên thị trường dệt may. Đây cũng là căn cứ để thương lượng hợp đồng gia công với đối tác lớn. Số liệu giá thành vạch rõ những lãng phí phát sinh trong quá trình vận hành xưởng may. Doanh nghiệp dễ dàng phát hiện chênh lệch định mức nguyên vật liệu và năng suất lao động. Từ đó, cấp quản lý thiết lập các biện pháp tiết kiệm chi phí hợp lý. Quá trình tính giá thành chuẩn xác còn hỗ trợ lập kế hoạch tài chính cho các kỳ sản xuất tiếp theo.

II. Phân tích thực trạng tính giá thành tại May Vinatex Hương Trà

Thực tế hạch toán tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà cho thấy bức tranh chi tiết về cơ cấu chi phí. Khoản mục chi phí nguyên vật liệu trực tiếp luôn chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng giá thành. Kế toán ghi nhận chi phí này qua tài khoản 621 dựa trên phiếu xuất kho và bảng kê vật tư. Chi phí nhân công trực tiếp được phản ánh qua tài khoản 622 theo bảng chấm công và đơn giá sản phẩm. Trong khi đó, chi phí sản xuất chung tập hợp qua tài khoản 627 bao gồm khấu hao máy móc, tiền điện xưởng và lương quản lý. Vào cuối kỳ, toàn bộ chi phí hợp lý được kết chuyển sang tài khoản 154 để tổng hợp giá thành. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp tỷ lệ kết hợp hệ số để phân bổ chi phí chung cho các mã hàng. Tuy nhiên, việc phân bổ chi phí sản xuất chung đôi khi chưa phản ánh sát mức tiêu hao năng lượng thực tế của từng dòng máy. Một số chứng từ xuất kho nguyên phụ liệu bổ sung ghi nhận còn chậm trễ. Tình trạng này gây áp lực lớn cho kế toán vào thời điểm chốt sổ cuối tháng. Ngoài ra, việc xác định sản phẩm dở dang cuối kỳ chủ yếu dựa trên ước tính tỷ lệ hoàn thành kỹ thuật.

2.1. Thực trạng tập hợp các khoản mục chi phí sản xuất

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp được hạch toán chặt chẽ qua hệ thống chứng từ kho. Kế toán viên đối chiếu hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho và định mức kỹ thuật từng đơn hàng may. Tài khoản 621 mở chi tiết cho từng loại vải chính và phụ liệu may mặc. Chi phí nhân công trực tiếp trên tài khoản 622 tập hợp lương thợ cắt, thợ may và thợ là. Doanh nghiệp tính lương theo sản phẩm kết hợp đánh giá mức độ chuyên cần. Chi phí sản xuất chung trên tài khoản 627 bao gồm khấu hao máy may, chi phí điện nước xưởng và vật liệu phụ. Mọi khoản mục chi phí đều được kiểm tra định kỳ nhằm hạn chế sai sót số liệu.

2.2. Những hạn chế còn tồn tại trong quy trình tính giá thành

Quy trình tính giá thành tại đơn vị vẫn bộc lộ một số điểm nghẽn kỹ thuật. Tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung theo chi phí nhân công trực tiếp chưa thật sự tối ưu. Cách làm này khiến giá thành giữa các mã hàng phức tạp và đơn giản bị cào bằng. Việc kiểm kê sản phẩm dở dang trên chuyền may đôi lúc mang tính ước lệ. Sai số dở dang dẫn đến sai lệch giá thành đơn vị thành phẩm nhập kho. Ngoài ra, việc luân chuyển chứng từ giấy giữa kho và phòng kế toán còn phát sinh độ trễ. Sự chậm trễ này làm giảm tính kịp thời của các báo cáo phân tích giá thành phục vụ điều hành sản xuất.

III. Giải pháp kế toán chi phí tại Công ty May Vinatex Hương Trà

Để nâng cao độ chính xác của giá thành sản phẩm, doanh nghiệp cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp cải tiến. Trước hết, ban quản lý cần rà soát lại hệ thống tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung. Kế toán nên phân bổ theo giờ máy chạy hoặc giờ công lao động trực tiếp cho từng mã hàng. Sự thay đổi này phản ánh đúng mức độ hao phí tài nguyên nhà xưởng. Bên cạnh đó, việc xây dựng định mức tiêu hao nguyên vật liệu chi tiết cho từng mẫu thiết kế là giải pháp cấp thiết. Định mức chặt chẽ giúp ngăn chặn thất thoát vải và phụ liệu may trong từng ca làm việc. Đồng thời, doanh nghiệp cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý chứng từ kho. Ứng dụng phần mềm kế toán chuyên sâu tích hợp mã vạch cho phép cập nhật số liệu nhập xuất theo thời gian thực. Kế toán kho và kế toán chi phí dễ dàng đối chiếu số liệu tồn kho nguyên liệu. Đội ngũ kế toán viên cũng cần được đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn thường xuyên. Việc nắm vững các kỹ thuật kế toán chi phí hiện đại giúp bộ máy xử lý nghiệp vụ nhanh nhạy và hiệu quả hơn.

3.1. Hoàn thiện tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung

Doanh nghiệp nên thay đổi tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung từ lương nhân công sang giờ công lao động thực tế hoặc định mức kỹ thuật. Mỗi loại sản phẩm may mặc có độ phức tạp và thời gian chạy chuyền khác nhau. Việc phân bổ theo giờ công giúp phản ánh trung thực mức độ chiếm dụng thiết bị và điện năng. Kế toán cần chia nhỏ chi phí sản xuất chung thành hai nhóm biến phí và định phí. Biến phí phân bổ theo sản lượng hoàn thành thực tế. Định phí phân bổ theo công suất thiết kế của các chuyền may. Phương pháp này loại bỏ tình trạng sai lệch chi phí giữa các mã hàng may xuất khẩu phức tạp.

3.2. Ứng dụng phần mềm kế toán và chuẩn hóa quy trình kiểm kê

Doanh nghiệp may mặc cần ứng dụng phần mềm ERP chuyên ngành để liên kết dữ liệu giữa kho, phân xưởng và phòng kế toán. Mọi phiếu xuất vải, phụ liệu và nhập kho thành phẩm đều được số hóa tức thì. Hệ thống tự động cảnh báo khi lượng nguyên vật liệu xuất vượt định mức quy định. Ngoài ra, ban quản lý cần chuẩn hóa quy trình đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ. Nhân viên kiểm kê xác định chính xác tỷ lệ hoàn thành ở từng công đoạn cắt, ráp và hoàn thiện. Số liệu dở dang thực tế giúp kế toán phân bổ chi phí chuẩn xác vào tài khoản 154, bảo đảm tính minh bạch cho toàn bộ báo cáo tài chính.

IV. Kết luận ứng dụng tính giá thành tại May Vinatex Hương Trà

Hoàn thiện công tác kế toán chi phí và tính giá thành là yêu cầu tất yếu trong giai đoạn phát triển mới. Tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà, việc quản trị chi phí chặt chẽ giúp bảo toàn nguồn vốn kinh doanh. Doanh nghiệp từng bước vượt qua các biến động thị trường và áp lực cạnh tranh gay gắt. Hệ thống tính giá thành chuẩn xác tạo cơ sở vững chắc cho các quyết định nhận đơn hàng gia công hay xuất khẩu FOB. Sự kết hợp giữa công nghệ thông tin và quy trình kiểm soát nội bộ đem lại hiệu quả rõ rệt. Số liệu kế toán đáng tin cậy giúp ban điều hành phân tích đúng biên lợi nhuận của từng mã hàng may mặc. Từ đó, doanh nghiệp chủ động cắt giảm chi phí sản xuất lãng phí và tập trung vào các mặt hàng có giá trị thặng dư cao. Đội ngũ kế toán viên đóng vai trò hạt nhân trong việc duy trì kỷ luật tài chính. Doanh nghiệp ngày càng khẳng định vị thế uy tín trên bản đồ dệt may Việt Nam thông qua năng lực quản lý chi phí bài bản và bền vững.

4.1. Ý nghĩa của thông tin giá thành đối với việc ra quyết định

Thông tin giá thành sản phẩm may mặc là công cụ chiến lược đối với ban điều hành doanh nghiệp. Dữ liệu chuẩn xác giúp lãnh đạo đưa ra quyết định chào giá phù hợp cho các đơn đặt hàng mới. Doanh nghiệp đánh giá rõ hiệu quả tài chính của từng dòng sản phẩm như áo sơ mi hay áo khoác xuất khẩu. Việc nắm bắt biến động giá thành hỗ trợ phát hiện kịp thời các lãng phí trong phân xưởng may. Nhà quản lý dễ dàng điều chỉnh định mức kỹ thuật và nâng cao năng suất chuyền. Nhờ đó, doanh nghiệp duy trì năng lực đàm phán hợp đồng thuận lợi và bảo đảm tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng.

4.2. Định hướng hoàn thiện hệ thống kế toán chi phí tương lai

Trong tương lai, doanh nghiệp may mặc cần mở rộng hệ thống kế toán chi phí theo hướng kế toán quản trị chiến lược. Việc áp dụng mô hình chi phí dựa trên hoạt động (ABC) sẽ giúp phân bổ chi phí sản xuất chung chính xác hơn. Doanh nghiệp cần tăng cường tự động hóa thu thập dữ liệu bằng hệ thống cảm biến tại các máy may công nghiệp. Dữ liệu thời gian máy chạy và sản lượng hoàn thành sẽ được truyền thẳng về phòng kế toán. Mô hình này giúp loại bỏ hoàn toàn các sai sót do ghi chép thủ công. Đội ngũ kế toán viên cũng nâng cao vai trò tư vấn chiến lược, góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho công ty.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường mở cửa cùng xu thế công nghiệp hóa, hiện đại hóa và tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, áp lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp dệt may trong nước và quốc tế ngày càng gia tăng. Để duy trì thị phần, tối ưu hóa lợi nhuận và đưa ra các quyết sách điều hành chuẩn xác, các doanh nghiệp sản xuất đòi hỏi phải sở hữu một bộ máy kế toán hoàn chỉnh. Bộ phận kế toán đóng vai trò then chốt trong việc thu nhận, xử lý và cung cấp thông tin tài chính - kinh tế kịp thời, chính xác. Trong đó, quản lý chi phí sản xuất và tính đúng, tính đủ giá thành sản phẩm là yếu tố sống còn, quyết định trực tiếp đến chính sách xác định giá bán, hiệu quả kinh doanh và vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà là nhà máy thứ 3 trực thuộc hệ thống VINATEX IDC (thành viên của Tập đoàn Dệt May Việt Nam), chuyên sản xuất các sản phẩm may mặc xuất khẩu và nội địa như áo khoác (Coat, Jacket), bộ com-lê (Suits), áo Blazer, quần âu (Trouser, China Pants). Đứng trước yêu cầu kiểm soát chi phí đầu vào, tiết giảm lãng phí nhằm hạ giá thành mà vẫn đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp luôn chú trọng hoàn thiện quy trình kế toán chi phí. Khóa luận này được thực hiện nhằm khảo sát thực tế và phân tích chuyên sâu công tác hạch toán chi phí và tính giá thành tại công ty.

Văn bản xác định ba mục tiêu nghiên cứu cụ thể được đánh số như sau:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất.
2. Nghiên cứu, làm rõ thực trạng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà.
3. Đưa ra một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận được xác lập rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Lý luận và thực tiễn công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào chu trình kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm may mặc, cụ thể đi sâu khảo sát mã sản phẩm Áo khoác nữ FN26347.
• Phạm vi không gian: Thực hiện tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà (Địa chỉ: Lô CN3 cụm Công nghiệp Tứ Hạ, Phường Tứ Hạ, Thị xã Hương Trà, Tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Số liệu phân tích nguồn lực lao động, cơ cấu tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh được thu thập trong giai đoạn 3 năm từ 2021 đến 2023. Số liệu khảo sát thực trạng công tác hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm được lấy vào tháng 09 năm 2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các chuẩn mực kế toán Việt Nam, các văn bản quy phạm pháp luật và giáo trình học thuật chuyên ngành:

• Văn bản pháp lý và chuẩn mực kế toán:
  • Chuẩn mực kế toán số 01 – "Chuẩn mực chung" (ban hành theo Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2002 của Bộ trưởng Bộ Tài chính), xác định bản chất của chi phí là sự sụt giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán.
  • Chuẩn mực kế toán số 02 – "Hàng tồn kho", quy định về chi phí chế biến hàng tồn kho bao gồm chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung phát sinh trong quá trình biến đổi nguyên vật liệu thành thành phẩm.
  • Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22 tháng 12 năm 2014 của Bộ Tài chính.
• Khung lý thuyết về chi phí và giá thành: Vận dụng hệ thống phân loại của TS. Huỳnh Lợi (2014) và PGS.TS Nghiêm Văn Lợi (2007). Chi phí sản xuất được phân loại theo bốn tiêu thức: theo nội dung kinh tế ban đầu (nguyên liệu, nhân công, khấu hao tài sản cố định, dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác); theo chức năng hoạt động (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung và chi phí ngoài sản xuất gồm bán hàng, quản lý doanh nghiệp); theo mối quan hệ với thời kỳ tính kết quả (chi phí sản phẩm, chi phí thời kỳ); theo phương pháp tập hợp (chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp). Giá thành sản phẩm được phân loại theo thời điểm và nguồn số liệu (giá thành kế hoạch, giá thành định mức, giá thành thực tế) và theo nội dung kinh tế (giá thành sản xuất, giá thành toàn bộ).
• Phương pháp kế toán và kỹ thuật hạch toán: Lý thuyết hạch toán tập hợp chi phí qua các tài khoản kế toán cấp 1: TK 621 (Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp), TK 622 (Chi phí nhân công trực tiếp), TK 627 (Chi phí sản xuất chung - gồm 6 tài khoản cấp 2: 6271, 6272, 6273, 6274, 6277, 6278) và TK 154 (Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang). Lý thuyết đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, theo khối lượng hoàn thành tương đương và theo chi phí định mức. Ba phương pháp tính giá thành được làm rõ gồm: phương pháp trực tiếp (giản đơn), phương pháp hệ số và phương pháp tỷ lệ. Về hình thức ghi sổ, tác giả phân tích hình thức Chứng từ ghi sổ và hình thức Kế toán trên máy vi tính.

Tác giả vận dụng phối hợp bốn phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Phương pháp quan sát: Trực tiếp quan sát các khâu hạch toán, luân chuyển và xử lý chứng từ kế toán tại văn phòng phòng kế toán của công ty, đặc biệt theo dõi thao tác nghiệp vụ của vị trí kế toán tổng hợp.
• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập hồ sơ, chứng từ gốc, báo cáo tài chính nội bộ gồm các hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho, phiếu chi, bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương và các sổ kế toán.
• Phương pháp phỏng vấn: Thực hiện phỏng vấn Giám đốc công ty về lịch sử phát triển, mô hình tổ chức, lĩnh vực sản xuất kinh doanh; phỏng vấn Kế toán trưởng về chế độ kế toán đang áp dụng (Thông tư 200/2014/TT-BTC), phương pháp khấu hao đường thẳng, phương pháp xuất kho và phần mềm kế toán Smart Pro.
• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê, phân loại, tính toán tỷ trọng, phân tích biến động chỉ tiêu tài chính và nguồn lực lao động, đối chiếu số liệu sổ sách kế toán để lập các bảng phân tích kinh tế.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại doanh nghiệp sản xuất

Chương này tập trung hệ thống hóa toàn diện các phạm trù lý luận cơ bản về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong môi trường doanh nghiệp sản xuất. Nội dung chương làm rõ mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm: chi phí sản xuất phản ánh hao phí gắn liền với chu kỳ sản xuất kinh doanh theo thời gian, còn giá thành sản phẩm phản ánh lượng hao phí kết tinh trong khối lượng thành phẩm hoàn thành, liên kết chặt chẽ qua công thức: Tổng giá thành = Chi phí dở dang đầu kỳ + Chi phí phát sinh trong kỳ - Chi phí dở dang cuối kỳ.

Chương 1 trình bày chi tiết trình tự hạch toán kế toán cho từng khoản mục:

• Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Quy trình xuất kho nguyên vật liệu chính, phụ; kết cấu tài khoản 621; định khoản xuất kho (Nợ TK 621 / Có TK 152), mua dùng ngay (Nợ TK 621, Nợ TK 133 / Có TK 111, 112, 331), nhập lại kho khi không dùng hết (Nợ TK 152 / Có TK 621) và kết chuyển chi phí cuối kỳ vào TK 154 hoặc TK 632 (phần vượt định mức).
• Kế toán chi phí nhân công trực tiếp: Hạch toán tiền lương chính, phụ, các khoản trích theo lương theo tỷ lệ quy định qua tài khoản 622; đối ứng với các tài khoản TK 334, TK 338, TK 335 và kết chuyển cuối kỳ sang TK 154 hoặc TK 632.
• Kế toán chi phí sản xuất chung: Tập hợp chi phí phát sinh tại phân xưởng qua tài khoản 627 (chi tiết 6 tài khoản cấp 2: 6271 đến 6278), đối ứng với TK 334, 338, 152, 153, 214, 111, 112, 331 và phân bổ kết chuyển vào TK 154 hoặc tính thẳng vào TK 632 cho phần công suất nhàn rỗi.
• Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành: Vận dụng tài khoản 154 theo phương pháp kê khai thường xuyên; kỹ thuật đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ (theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, theo sản lượng tương đương hoặc theo định mức); vận hành ba phương pháp tính giá thành (giản đơn, hệ số, tỷ lệ). Đồng thời, chương 1 mô tả quy trình ghi sổ theo hình thức Chứng từ ghi sổ và hình thức Kế toán trên máy vi tính.

Chương 2: Thực trạng về công tác kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà

Chương 2 mô tả chi tiết đặc điểm tổ chức và công tác kế toán tại đơn vị thực tập. Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà được thành lập ngày 30/05/2013 với vốn điều lệ ban đầu 2.500 tỷ đồng, đăng ký điều chỉnh vốn điều lệ thành 30.000 VNĐ vào ngày 21/09/2016 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Tỉnh Thừa Thiên Huế cấp. Công ty hoạt động trên diện tích 66.000 m2 tại Tứ Hạ, thị xã Hương Trà; người đại diện pháp luật là ông Nguyễn Long Dũng; ban điều hành có Phó Giám đốc Lê Thanh Liêm và Kế toán trưởng Nguyễn Hoàng Huy.

Mô hình quản lý công ty được tổ chức theo cơ cấu trực tuyến - chức năng gồm Giám đốc, Phó Giám đốc, các phòng ban chuyên môn (Kế hoạch, Kỹ thuật chuẩn, KCS, Kế toán, Hành chính - Nhân sự) và hệ thống phân xưởng sản xuất (Tổ cắt, Chuyền may 1-7, Cơ điện, Kho nguyên vật liệu, Hoàn thành, Ủi, Giao hàng). Phòng kế toán gồm 4 nhân sự: Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán kho - vật tư - CCDC - TSCĐ và Kế toán tiền lương. Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền, tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng và xử lý dữ liệu qua phần mềm Smart Pro.

Về tình hình nguồn lực và hoạt động kinh doanh giai đoạn 2021 - 2023, văn bản cung cấp các số liệu thực tế qua các bảng tổng hợp sau:

Bảng phân tích cơ cấu lao động của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà giai đoạn 2021 - 2023:

Chỉ tiêu	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	Biến động 2022/2021 (%)	Biến động 2023/2022 (%)
Tổng số lao động (Người)	474	469	454	-1,05%	-3,20%
1. Phân theo giới tính:
- Lao động nữ (Người / Tỷ trọng)	362 (76,37%)	345 (73,56%)	336	-4,70%	-2,61%
- Lao động nam (Người / Tỷ trọng)	112 (23,63%)	-	-	-	-
2. Phân theo trình độ chuyên môn:
- Lao động phổ thông	411 (86,71%)	86,99%	87,67%	-	-
- Trung cấp, cao đẳng (Người)	35 (7,63%)	32	27	-0,73%	-15,63%
- Đại học, sau đại học (Người)	28 (5,91%)	29	29	+3,57%	0,00%
3. Phân theo tính chất lao động:
- Lao động trực tiếp (Tỷ trọng)	64,98%	67,16%	67,40%	+2,18%	+0,24%
- Lao động gián tiếp (Người)	166 (35,02%)	154	148	-7,23%	-3,90%

Bảng phân tích biến động tài sản và nguồn vốn của công ty giai đoạn 2021 - 2023 (Đơn vị tính: VNĐ theo số liệu ghi nhận trong văn bản):

Chỉ tiêu	Biến động 2022/2021	Biến động 2023/2022
Tổng tài sản	Tăng 11,62% (+5.521)	Giảm 14,44% (-7.732)
- Tài sản ngắn hạn	Tăng 39,81% (+8.786); tỷ trọng tăng lên 56,72%	Giảm 13,01% (-3.297); tỷ trọng đạt 57,67%
+ Tiền và tương đương tiền	Tăng trưởng liên tục	Tăng 54,06% (+706)
+ Các khoản phải thu	Tăng 113,28% (+12.920)	Giảm 28,40% (-6.110)
+ Hàng tồn kho	Giảm 63,83% (-5.659)	Tăng 76,20% (+5.523)
- Tài sản dài hạn	Giảm 11,71% (-465)	Giảm 16,32% (-3.235)
+ Tài sản cố định	Giảm 12,98% (-018)	Giảm 21,92%
Tổng nguồn vốn	Tăng 11,62% (Đạt 50.521)	Giảm 14,44% (Còn 43.693)
- Nợ phải trả	Tăng 21,61% (+2.657; lên 12.926)	Giảm 21,67% (Còn 10.948)
- Vốn chủ sở hữu	Tăng 8,53% (+37.664)	Giảm 11,94% (-745)

Về quy trình kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại công ty trong tháng 09/2024, tác giả đi sâu vào trường hợp mã sản phẩm Áo khoác nữ FN26347 thông qua hệ thống chứng từ và sổ kế toán thực tế:

• Kế toán chi phí NVL trực tiếp: Bộ phận kỹ thuật xây dựng định mức; vật tư được xuất theo "Lệnh cấp phát vật tư theo hạn mức" (Biểu 2.1) và "Phiếu xuất kho nguyên vật tư" (Biểu 2.2). Kế toán ghi Nợ TK 621 / Có TK 152 trực tiếp cho mã hàng.
• Kế toán chi phí nhân công trực tiếp: Theo dõi qua "Bảng chấm công công nhân sản xuất tháng 09/2024" (Biểu 2.3), lập "Bảng thanh toán tiền lương cho công nhân sản xuất" (Biểu 2.4), "Bảng phân bổ tiền lương, tiền thưởng của nhân công trực tiếp và các khoản trích theo lương" (Biểu 2.5). Kế toán mở "Sổ chi tiết tài khoản 622 tháng 09/2024 – Mã sản phẩm FN26347" (Biểu 2.6) và ghi vào Sổ cái TK 622 (Biểu 2.8).
• Kế toán chi phí sản xuất chung: Tập hợp chi phí nhân viên phân xưởng (Biểu 2.9), nguyên phụ liệu quản lý (Biểu 2.10), công cụ dụng cụ (Biểu 2.11), khấu hao máy móc, tiền điện sản xuất căn cứ Hóa đơn GTGT và Ủy nhiệm chi ngân hàng (Biểu 2.13, 2.14), chi phí dịch vụ mua ngoài (Biểu 2.15) và chi phí bằng tiền khác (Biểu 2.16). Toàn bộ được phản ánh vào Sổ chi tiết TK 627 mã FN26347 (Biểu 2.17) và Sổ cái TK 627 (Biểu 2.18, 2.19).
• Tổng hợp chi phí và tính giá thành: Cuối kỳ, kế toán kết chuyển toàn bộ chi phí NVLTT, NCTT và SXC sang tài khoản 154 (chi tiết TK 154C - Biểu 2.20), xác định giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ và lập "Bảng tính giá thành sản phẩm mã FN26347" (Bảng 2.4).

Chương 3: Đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà

Chương 3 tổng hợp các nhận xét, đánh giá về bộ máy kế toán và quy trình hạch toán chi phí tại công ty:

• Ưu điểm: Bộ máy quản lý gọn nhẹ; phòng kế toán tuân thủ Thông tư 200/2014/TT-BTC; ứng dụng hiệu quả phần mềm kế toán Smart Pro giúp giảm thiểu công sức tính toán thủ công; thực hiện luân chuyển chứng từ xuất kho và chấm công chặt chẽ.
• Nhược điểm còn tồn tại: Còn hạn chế trong khâu phân bổ chi phí sản xuất chung giữa các mã hàng sản xuất xen kẽ; việc theo dõi định mức hao hụt nguyên phụ liệu (vải dệt kim, chỉ, phụ liệu may) chưa được cập nhật liên tục khi phát sinh thay đổi mẫu mã; sự phối hợp giữa thống kê phân xưởng và kế toán vật tư đôi lúc chưa đồng bộ.
• Giải pháp đề xuất: Hoàn thiện phương pháp hạch toán và phân bổ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung; cải tiến tiêu thức phân bổ chi phí gián tiếp phù hợp với đặc thù nhiều chuyền may; nâng cấp tính năng tự động hóa tính giá thành trên phần mềm Smart Pro nhằm cung cấp dữ liệu giá thành nhanh chóng phục vụ điều hành kinh doanh.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể thông qua hệ thống dữ liệu thực tế tại doanh nghiệp:

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành và Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Phân tích chi tiết biến động các chỉ tiêu kinh tế - tài chính của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà qua 3 năm (2021-2023): Quy mô lao động giảm dần từ 474 người xuống 454 người do tái cơ cấu biên chế; lao động trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn và tăng từ 64,98% lên 67,40%; lao động nữ chiếm trên 73%; tổng tài sản tăng 11,62% năm 2022 nhưng suy giảm 14,44% năm 2023 (còn 43.693 VNĐ) dưới tác động của thị trường xuất khẩu suy giảm; nợ phải trả được kiểm soát giảm 21,67% vào năm 2023.
• Minh họa chi tiết quy trình kế toán chi phí và tính giá thành bằng bộ chứng từ, sổ sách thực tế tháng 09/2024 đối với mã sản phẩm Áo khoác nữ FN26347, từ khâu cấp phát nguyên vật liệu qua Lệnh cấp phát vật tư theo hạn mức đến khâu kết chuyển sang TK 154C và lập bảng tính giá thành sản phẩm.
• Đóng góp của tác giả: Đưa ra cái nhìn thực tiễn về việc ứng dụng phần mềm Smart Pro trong mô hình sản xuất may mặc nhiều chuyền; chỉ rõ các điểm nghẽn trong khâu phân bổ chi phí chung và quản lý phụ liệu; đề xuất các giải pháp bám sát mô hình tổ chức của Công ty May Vinatex Hương Trà.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có các giới hạn nghiên cứu được rút ra từ phạm vi và nội dung văn bản:

• Hạn chế: Số liệu khảo sát thực trạng công tác hạch toán chi phí và tính giá thành chỉ giới hạn trong phạm vi 1 tháng (tháng 09/2024) và tập trung vào một mã sản phẩm đơn lẻ (Áo khoác nữ mã FN26347), chưa phản ánh hết tính chất đa dạng của nhiều chủng loại sản phẩm khác (Blazer, Suits, Trouser). Thời gian thực tập thực tế của tác giả tại doanh nghiệp chỉ gói gọn trong ba tháng nên khả năng bao quát toàn bộ chu kỳ sản xuất cả năm tài chính còn hạn chế.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu số liệu chi phí và giá thành trên phạm vi cả năm tài chính; thực hiện so sánh, đối chiếu chi phí và giá thành giữa nhiều mã hàng dệt may xuất khẩu khác nhau; nghiên cứu chuyên sâu về kế toán quản trị chi phí nhằm xây dựng hệ thống định mức tiêu hao nguyên vật liệu chi tiết cho từng đơn hàng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Đối tượng: Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp; sinh viên chuẩn bị làm khóa luận tốt nghiệp hoặc thực tập tại các doanh nghiệp dệt may; nhân viên kế toán mới tiếp cận công tác kế toán giá thành trong ngành sản xuất công nghiệp may mặc.
• Phần nội dung đáng tham khảo:
  • Hệ thống chứng từ thực tế (từ Biểu 2.1 đến Biểu 2.20): Lệnh cấp phát vật tư theo hạn mức, bảng phân bổ tiền lương công nhân trực tiếp, hóa đơn tiền điện, ủy nhiệm chi và các mẫu sổ cái, sổ chi tiết các tài khoản 622, 627, 154C.
  • Quy trình xử lý và luân chuyển chứng từ trên phần mềm kế toán Smart Pro áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC.
  • Bảng tính giá thành sản phẩm mã FN26347 (Bảng 2.4), cung cấp phương pháp tính toán thực tế cho một mã hàng may mặc cụ thể.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà đang áp dụng chế độ kế toán và phần mềm kế toán nào?
Công ty áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, ghi sổ kế toán trên máy vi tính thông qua phần mềm kế toán Smart Pro, tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên.

2. Mã sản phẩm cụ thể nào được tác giả lựa chọn để nghiên cứu thực trạng tính giá thành trong khóa luận?
Tác giả lựa chọn nghiên cứu chuyên sâu mã sản phẩm Áo khoác nữ FN26347 với số liệu kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành phát sinh trong tháng 09 năm 2024.

3. Cơ cấu lao động tại Công ty May Vinatex Hương Trà có đặc điểm gì nổi bật qua số liệu phân tích 3 năm (2021 - 2023)?
Quy mô lao động giảm dần từ 474 người (2021) xuống 469 người (2022) và 454 người (2023). Lao động trực tiếp sản xuất chiếm tỷ trọng chủ đạo (tăng từ 64,98% năm 2021 lên 67,40% năm 2023); lao động nữ chiếm tỷ lệ áp đảo (76,37% năm 2021 và 73,56% năm 2022); lao động phổ thông chiếm trên 86% do đặc thù ngành may mặc.

4. Tài khoản chi phí sản xuất chung (TK 627) được phân chia thành các tài khoản cấp 2 nào theo cơ sở lý thuyết của khóa luận?
Tài khoản 627 được phân thành 6 tài khoản cấp 2 gồm: TK 6271 (Chi phí nhân viên phân xưởng), TK 6272 (Chi phí vật liệu), TK 6273 (Chi phí dụng cụ sản xuất), TK 6274 (Chi phí khấu hao TSCĐ), TK 6277 (Chi phí dịch vụ mua ngoài) và TK 6278 (Chi phí bằng tiền khác).

5. Công ty áp dụng phương pháp nào để tính giá hàng tồn kho và trích khấu hao tài sản cố định?
Công ty áp dụng phương pháp bình quân gia quyền để tính giá trị hàng tồn kho xuất kho và phương pháp đường thẳng để trích khấu hao tài sản cố định (nguyên tắc ghi nhận theo nguyên giá).

Kết luận

Khóa luận của tác giả Hoàng Thị Thanh Nhàn đã hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất, gắn kết chặt chẽ với các chuẩn mực kế toán Việt Nam và Thông tư 200/2014/TT-BTC. Thông qua khảo sát thực tế tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà, đề tài đã phản ánh chi tiết thực trạng phân bổ chi phí và tính giá thành cho mã hàng Áo khoác nữ FN26347 trong tháng 09/2024 trên phần mềm Smart Pro bằng hệ thống chứng từ, sổ sách minh bạch. Nghiên cứu đồng thời chỉ ra các ưu điểm, hạn chế trong công tác quản trị chi phí tại đơn vị và đề xuất các giải pháp có giá trị thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả kế toán giá thành sản phẩm may mặc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1. Tổng quan về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 1. Tổng quan về chi phí sản xuất 1. Khái niệm về chi phí sản xuất a.

Khái niệm chi phí Theo chuẩn mực số 01 - Chuẩn mực chung được ban hành và công bố theo Quyết định số 165/2002/QĐ-BCT ngày 31 tháng 12 năm 2002 của Bộ trưởng Bộ tài chính thì: “Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu”. Huỳnh Lợi -2014 thì: “Chi phí là những tổn thất phát sinh làm giảm nguồn lợi kinh tế của doanh nghiệp kiểm soát trong kỳ gắn liền với mục đích sản xuất kinh doanh và tác động làm giảm vốn chủ sở hữu”. Như vậy, chúng ta có thể hiểu chi phí là khoản tiền mà doanh nghiệp phải chi trả để phục vụ cho hoạt động kinh doanh. Chi phí là cơ sở để cho doanh nghiệp xác định được lợi nhuận của mình trong sản xuất kinh doanh, từ đó đưa ra các quyết định đúng đắn trong kinh doanh.

Khái niệm về chi phí sản xuất Theo TS. Huỳnh Lợi – 2014 thì: “Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về các lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí khác mà doanh nghiệp bỏ ra để thực hiện quá trình sản xuất trong một thời kì nhất định”. Theo chuẩn mực số 02 thì: “Chi phí chế biến hàng tồn kho bao gồm những chi phí liên quan trực tiếp đến sản xuất sản phẩm, như chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung phát sinh trong quá trình chuyển hóa nguyên vật liệu, thành phẩm”. Tuy nhiên, chúng ta có thể nhận thấy được rằng chi phí sản xuất là những chi phí mà doanh nghiệp bỏ tiền ra để chi trả cho các yếu tố đầu vào cần thiết để sản xuất ra sản phẩm, chi phí sản xuất sẽ phát sinh xuyên suốt trong quá trình sản xuất sản phẩm.

Phân loại chi phí sản xuất Việc phân loại chi phí sẽ giúp cho nhà quản lý xem xét vấn đề dưới nhiều gốc độ khác nhau, thuận tiện cho việc quản lý hiệu quả, đưa ra những giải pháp khắc phục kịp thời. Phân loại theo nội dung kinh tế ban đầu Gồm có năm yếu tố: - Chi phí nguyên liệu, vật liệu: gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, các phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ… sử dụng vào việc sản xuất. - Chi phí nhân công: tiền lương, tiền thưởng, các khoản phụ cấp theo lương phải trả cho người lao động như các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn. - Chi phí khấu hao tài sản cố định (TSCĐ): bao gồm toàn bộ số khấu hao của các TSCĐ dùng cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

- Chi phí dịch vụ mua ngoài: Toàn bộ các chi phí dịch vụ mua ngoài dùng cho sản xuất kinh doanh như điện, nước, thuê mặt bằng, máy móc… - Chi phí bằng tiền khác: Là các khoản chi phí phát sinh bằng tiền trong quá trình sản xuất kinh doanh như chi phí tiếp khách, hội họp… (Theo: TS. Huỳnh Lợi – Kế toán chi phí – Nhà xuất bản thống kế, 2014, trang 25). Việc phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế có vai trò quan trọng. Nó giúp cho nhà quản trị có cơ sở xây dựng các định mức chi phí cần thiết, lập các dự toán chi phí, các báo cáo theo các yếu tố trong kỳ.

Ngoài ra, đây cũng là cơ sở cho việc xây dựng các kế hoạch cung ứng vật tư, mức sử dụng lao động, kế hoạch hao mòn tài sản cố định… đây là một trong những cơ sở để phân tích cũng như đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Phân loại theo chức năng hoạt động - Chi phí sản xuất: Là toàn bộ các chi phí bỏ ra để sản xuất sản phẩm trong một thời kỳ nhất định. Hoạt động sản xuất gắn liền với việc sử dụng lao động của nhân công kết hợp với việc sử dụng máy móc, thiết bị sản xuất. Như vậy để sản xuất ra được một sản phẩm thì cần có sự kết hợp giữa ba yếu tố cơ bản như sau: + Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Là toàn bộ các chi phí nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ như: sắt, vải, gỗ…trực tiếp tham gia vào hoạt động sản xuất 5 kinh doanh, tạo ra sản phẩm.

Những chi phí này sẽ được tính trực tiếp vào đối tượng chịu chi phí. + Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm tiền lương, các khoản trích theo lương như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn… của công nhân trực tiếp tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh và được tính trực tiếp vào đối tượng chịu chi phí. + Chi phí sản xuất chung: Là những chi phí không nằm trong chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công. Chi phí sản xuất chung bao gồm:  Chi phí nhân viên phân xưởng  Chi phí vật liệu dùng cho quản lý phân xưởng  Chi phí công cụ dụng cụ  Chi phí khấu hao tài sản cố định  Chi phí dịch vụ thuê ngoài: điện, nước, sửa chữa… (Theo TS.

Huỳnh Lợi, Kế toán chi phí – NXB Giao thông vận tải, năm 2014). - Chi phí ngoài sản xuất: Là tất cả các chi phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ sản phẩm và quản lý doanh nghiệp. + Chi phí bán hàng: Là chi phí dùng cho mục tiêu tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa; nó sẽ bao gồm các chi phí như vận chuyển, bốc vác, bao bì, lương của nhân viên bán hàng, hoa hồng bán hàng… + Chi phí quản lý doanh nghiệp: Là những chi phí liên quan đến việc tổ chức và quản lý trong toàn doanh nghiệp. Là những chi phí hành chính, kế toán, quản lý chung… (Theo ThS.

Huỳnh Lợi, Kế toán chi phí – NXB Giao thông vận tải, 2014). Phân loại chi phí theo mối quan hệ với thời kỳ tính kết quả kinh doanh Chi phí được chia thành 2 loại: Là chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ. - Chi phí sản phẩm: Là những chi phí tham gia vào quá trình sản xuất sản phẩm (CP NVLTT, CP NCTT và CP SXC). - Chi phí thời kỳ: “Là những chi phí phát sinh trong một thời kỳ và được tính hết vào phí tồn trong kỳ để xác định kết quả kinh doanh, bao gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp”.

Huỳnh Lợi, Kế toán chi phí – NXB Giao thông vận tải, 2014, trang 29,30). Phân loại theo phương pháp tập hợp chi phí 6 - Chi phí trực tiếp: Là những chi phí phát sinh liên quan trực tiếp đến từng đối tượng chịu chi phí (từng loại sản phẩm, đơn đặt hàng…) Loại chi phí này thường chiếm một tỷ lệ lớn trong tổng chi phí nhưng dễ được nhận dạng, hạch toán chính xác. Do đó, ít gây sai lệch thông tin chi phí ở từng bộ phận, từng hoạt động sản xuất. - Chi phí gián tiếp: Là những chi phí phát sinh liên quan đến nhiều đối tượng chi phí như chi phí nguyên vật liệu phụ, chi phí nhân công phụ, chi phí quảng cáo… Với chi phí gián tiếp, nguyên nhân gây ra chi phí và đối tượng chịu chi phí rất khó nhận dạng.

Bởi vậy, phải tập hợp chung, sau đó lựa chọn tiêu thức phân bổ cho từng đối tượng chịu chi phí. Huỳnh Lợi – Kế toán chi phí – Nhà xuất bản thống kê, 2014). Tổng quan về giá thành sản phẩm 1. Khái niệm giá thành sản phẩm “Giá thành là toàn bộ hao phí lao động vật hóa (nguyên vật liệu, nhiên liệu, động lực, khấu hao tài sản cố định và công cụ nhỏ) và lao động sống trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, quản lý kinh doanh, được tính bằng tiền cho một sản phẩm, một đơn vị công việc hoặc một dịch vụ sau một thời kỳ, thường là đến ngày cuối tháng” (Theo: TS.

Huỳnh Lợi – Kế toán chi phí – NXB Giao thông vận tải, 2014). Công thức chung để tính giá thành (Z): Giá thành sản phẩm được tính với công thức: Chi phí sản Chi phí sản Chi phí sản Điều chỉnh Giá _ xuất dở dang = xuất dở + xuất phát sinh _ giảm giá thành sản dang đầu kỳ trong kỳ cuối kỳ thành phẩm Giá thành đơn vị: Chi phí xuất sản Giá thành đơn vị sản phẩm = Kết quả xuất sản 1. Chức năng của giá thành sản phẩm Giá thành sản phẩm có hai chức năng quan trọng đó là: Bù đắp các chi phí bỏ ra và lập giá. Thứ nhất, chức năng bù đắp các chi phí bỏ ra: Nghĩa là giá thành sản phẩm của sản phẩm A phải bù đắp được các chi phí mà doanh nghiệp đã bỏ ra để sản xuất sản phẩm A đó và sản phẩm A phải mang lại lãi cho doanh nghiệp.

7 Thứ hai, chức năng lập giá: Khi doanh nghiệp tiến hành lập giá bán thì phải tìm hiểu, thông qua giá trên thị trường (cung và cầu), phải có sự thỏa thuận giữa doanh nghiệp với khách hàng. Giá bán sản phẩm doanh nghiệp phải được xác định dựa trên giá thành sản xuất sản phẩm. Phân loại của giá thành sản phẩm Giá thành sản phẩm là một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến sự thành công, phát triển của doanh nghiệp. Đây là căn cứ giúp nhà quản lý có thể nắm bắt thông tin của sản phẩm đầy đủ, chính xác từ đó đưa ra các biện pháp nhằm tiết kiệm chi phí sản xuất sản phẩm.

Căn cứ các tiêu thức khác nhau giá thành được phân loại như sau (Theo TS. Huỳnh Lợi, Kế toán chi phí – NXB Giao thông vận tải,2014): a. Phân loại theo thời điểm tính và nguồn số liệu để tính giá thành Căn cứ vào cách phân loại theo hai chỉ tiêu thời điểm tính và nguồn số liệu để tính thì giá thành được chia làm ba loại: Giá thành kế hoạch, giá thành định mức và giá thành thực tế. - Giá thành kế hoạch: Là giá thành mà doanh nghiệp phải xác định trước khi bắt đầu sản xuất kinh doanh, là giá thành được xác định trên giá thành thực tế của kỳ trước đó và các định mức, dự toán của kỳ kế hoạch.

- Giá thành định mức: Là giá thành mà doanh nghiệp phải xây dựng trước khi tham gia vào quá trình sản xuất sản phẩm.