Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán các khoản phải trả người lao động và các khoản trích theo tiền lương. Chương 2: Giới thiệu Công ty cổ phần đối tác mặt trời toàn cầu A.I – Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh. Chương 3: Công tác kế toán các khoản phải trả người lao động và các khoản trích theo lương tại Công ty cổ phần đối tác mặt trời toàn cầu A.I – Chi nhánh TP.
Hồ Chí Minh. Chương 4: Nhận xét và kiến nghị. 2 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CÁC KHOẢN PHẢI TRẢ NGƢỜI LAO ĐỘNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO TIỀN LƢƠNG 1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG 1.1 Các khoản phải trả ngƣời lao động 1.1 Khái niệm các khoản phải trả ngƣời lao động Khoản phải trả ngƣời lao động là nghĩa vụ hiện tại của doanh nghiệp phát sinh từ sự kiện nợ ngƣời lao động về tiền lƣơng, tiền công, tiền thƣởng, bảo hiểm xã hội và các khoản phải trả khác thuộc về thu nhập của ngƣời lao động. Cụ thể: Tiền lƣơng, tiền công là biểu hiện bằng tiền của giá trị sức lao động mà ngƣời lao động bỏ ra trong quá trình sản xuất kinh doanh và đƣợc thanh toán theo kết quả cuối cùng.
Tiền lƣơng, tiền công của ngƣời lao động đƣợc xác định dựa trên cơ sở số lƣợng và chất lƣợng lao động mà ngƣời lao động đã đóng góp cho doanh nghiệp nói riêng và xã hội nói chung. Tiền thƣởng là một loại thù lao bổ sung ngoài lƣơng nhằm khuyến khích ngƣời lao động tích cực lao động sản xuất. Các khoản phải trả khác thuộc về ngƣời lao động nhƣ các khoản trợ cấp lƣơng, chức vụ, tiền ăn giữa ca, … 1.2 Quỹ tiền lƣơng Quỹ tiền lƣơng là toàn bộ tiền lƣơng dùng để trả cho tất cả các loại lao động thuộc doanh nghiệp quản lý và sử dụng. Bao gồm: Tiền lƣơng trả cho ngƣời lao động theo thời gian làm việc, theo số lƣợng sản phẩm hoàn thành.
Tiền lƣơng trả cho ngƣời lao động trong thời gian ngừng việc vì lý do khách quan nhƣ: bão, lụt, không có nguyên vật liệu, hoặc nghỉ phép theo quy định… Các khoản phụ cấp đƣợc thƣờng xuyên đƣợc tính vào lƣơng nhƣ phụ cấp thâm niên, làm đêm, làm thêm giờ. Quỹ tiền lƣơng đƣợc chia ra làm 2 bộ phận: Tiền lƣơng chính: là tiền lƣơng trả cho ngƣời lao động theo thời gian làm việc thực tế trên cơ sở nhiệm vụ đƣợc giao nhƣ: tiền lƣơng thời gian, tiền lƣơng sản phẩm, tiền lƣơng khoán, các khoản phụ cấp mang tính chất thƣờng xuyên. Tiền lƣơng phụ: là tiền lƣơng trả cho ngƣời lao động trong thời gian nghỉ việc theo quy định của Nhà nƣớc nhƣ: phép, lễ, tết … hoặc nghỉ vì lý do khách quan nhƣ: máy móc hỏng, thiếu nguyên vật liệu, mất điện… 3 1.3 Các hình thức tiền lƣơng và phƣơng pháp tính Theo điều 4 của thông tƣ 23/2015/TT-BLĐTBXH ban hành ngày 23 tháng 6 năm 2015, có 3 loại hình thức trả lƣơng nhƣ sau: Tiền lƣơng theo thời gian (tháng, tuần, ngày, giờ). Tiền lƣơng theo sản phẩm.
Tiền lƣơng theo khoán. Tùy theo tính chất công việc và điều kiện sản xuất kinh doanh, ngƣời sử dụng lao động lựa chọn hình thức trả lƣơng phù hợp bảo đảm tiền lƣơng đƣợc trả gắn với kết quả công việc, khuyến khích ngƣời lao động nâng cao hiệu quả, năng suất lao động. Tiền lƣơng theo thời gian: đƣợc trả cho ngƣời lao động hƣởng lƣơng theo thời gian, căn cứ vào thời gian làm việc thực tế theo tháng, tuần, ngày, giờ, cụ thể: Tiền lƣơng tháng đƣợc trả cho một tháng làm việc xác định trên cơ sở hợp đồng lao động. Tiền lƣơng tuần đƣợc trả cho một tuần làm việc xác định trên cơ sở tiền lƣơng tháng nhân với 12 tháng và chia cho 52 tuần.
Tiền lƣơng ngày đƣợc trả cho một ngày làm việc xác định trên cơ sở tiền lƣơng tháng chia cho số ngày làm việc bình thƣờng trong tháng (tính theo từng tháng dƣơng lịch và bảo đảm cho ngƣời lao động đƣợc nghỉ tính bình quân 01 tháng ít nhất 04 ngày) theo quy định của pháp luật mà doanh nghiệp lựa chọn. Tiền lƣơng giờ đƣợc trả cho một giờ làm việc xác định trên cơ sở tiền lƣơng ngày chia cho số giờ làm việc bình thƣờng trong ngày theo quy định tại Điều 104 của Bộ luật Lao động số 10/2012/QH13 ban hành ngày 18 tháng 6 năm 2012. Tiền lƣơng theo sản phẩm: đƣợc trả cho ngƣời lao động hƣởng lƣơng theo sản phẩm, căn cứ vào mức độ hoàn thành số lƣợng, chất lƣợng sản phẩm theo định mức lao động và đơn giá sản phẩm đƣợc giao. Tiền lƣơng khoán đƣợc trả cho ngƣời lao động hƣởng lƣơng khoán, căn cứ vào khối lƣợng, chất lƣợng công việc và thời gian phải hoàn thành.4 Tính lƣơng làm ngoài giờ cho tiền lƣơng theo thời gian Tiền lƣơng làm thêm giờ vào ban ngày Ngày thƣờng Tiền lƣơng làm = Tiền lƣơng giờ thực trả của x 150% X Số giờ làm thêm thêm giờ ngày làm việc bình thƣờng Ngày nghỉ hàng tuần Tiền lƣơng làm = Tiền lƣơng giờ thực trả của x 200% X Số giờ làm thêm thêm giờ ngày làm việc bình thƣờng Ngày nghỉ lễ, tết Tiền lƣơng làm = Tiền lƣơng giờ thực trả của x 300% X Số giờ làm thêm thêm giờ ngày làm việc bình thƣờng Tiền lƣơng làm thêm giờ ban đêm Tiền lương làm vào ban đêm: Tiền lƣơng làm = Tiền lƣơng giờ thực trả của x 130% x Số giờ làm vào ban vào ban đêm ngày làm việc bình thƣờng đêm Ngày thƣờng Tiền lƣơng = 150% x Tiền lƣơng + 20% X Tiền lƣơng giờ thực trả của ngày làm thêm làm vào ban làm việc bình thƣờng giờ vào ban đêm đêm Ngày nghỉ hằng tuần Tiền lƣơng = 200% x Tiền lƣơng + 20% X Tiền lƣơng giờ thực trả của ngày làm thêm làm vào ban làm việc bình thƣờng giờ vào ban đêm đêm Ngày nghỉ lễ, tết Tiền lƣơng = 300% x Tiền lƣơng + 20% X Tiền lƣơng giờ thực trả của ngày làm thêm làm vào ban làm việc bình thƣờng giờ vào ban đêm đêm 5 1.2 Các khoản trích theo lƣơng 1.1 Nội dung Các khoản trích theo lƣơng là các khoản trích theo tỷ lệ phần trăm (%) của tiền lƣơng để hình thành các quỹ theo chế độ quy định nhằm đảm bảo lợi ích của ngƣời lao động.
Bao gồm : Quỹ bảo hiểm xã hội (BHXH) đƣợc dùng chi BHXH thay lƣơng trong thời gian ngƣời lao động đau ốm, nghỉ chế độ thai sản, tai nạn lao động không thể làm việc tại doanh nghiệp, chi trợ cấp hƣu trí cho ngƣời lao động về nghỉ hƣu trợ cấp tiền, trợ cấp bồi dƣỡng cho ngƣời lao động khi ốm đau, thai sản, bệnh nghề nghiệp. Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) đƣợc sử dụng để thanh toán các khoản khám chữa bệnh, viện phí, thuốc … cho ngƣời lao động trong thời gian ốm đau, sinh đẻ. Quỹ bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đƣợc dùng trợ cấp cho ngƣời lao động bị mất việc làm. Kinh phí công đoàn (KPCĐ) dùng để chi tiêu cho các hoạt động công đoàn, đƣợc tính toàn bộ vào chi phí sản xuất kinh doanh.
Mức lƣơng đóng các khoản trích theo lƣơng bao gồm mức lƣơng và các phụ cấp lƣơng theo quy định pháp luật lao động (áp dụng từ ngày 01/01/2016 theo khoản 2 điều 89 của Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13 ngày 20 tháng 11 năm 2014). Mức lƣơng là mức lƣơng tính theo thời gian của công việc hoặc chức danh theo thang lƣơng, bảng lƣơng do ngƣời sử dụng lao động xây dựng theo quy định của pháp luật lao động mà hai bên đã thỏa thuận. Đối với ngƣời lao động hƣởng lƣơng theo sản phẩm hoặc lƣơng khoán thì ghi mức lƣơng tính theo thời gian để xác định đơn giá sản phẩm hoặc lƣơng khoán. (Điều 4 của Thông tƣ số 47/2015/TT-BLĐTBXH ngày 16 tháng 11 năm 2015) Phụ cấp lƣơng là các khoản phụ cấp lƣơng mà 2 bên thỏa thuận (Điều 4 của Thông tƣ số 47/2015/TT-BLĐTBXH ngày 16 tháng 11 năm 2015): + Các khoản phụ cấp lƣơng để bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp của công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động mà mức lƣơng thỏa thuận trong hợp đồng lao động chƣa tính đến hoặc tính chƣa đầy đủ.
+ Các khoản phụ cấp lƣơng gắn với quá trình làm việc và kết quả thực hiện công việc của ngƣời lao động. Năm 2015, mức lƣơng đóng các khoản trích theo lƣơng là lƣơng cơ bản đƣợc ghi trong hợp đồng lao động. Mức trích lập: 6 BẢNG 1.1 TỶ LỆ TRÍCH NỘP CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƢƠNG Loại khoản trích nộp Doanh nghiệp (%) Ngƣời lao động (%) Bảo hiểm xã hội 18 8 Bảo hiểm y tế 3 1,5 Bảo hiểm thất nghiệp 1 1 Kinh phí công đoàn 2 Cộng 24 10,5 1.2 Quy trình thu nộp Hàng tháng, đơn vị tính số tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN trên mức lƣơng đóng các khoản trích theo lƣơng. Kế toán sẽ trừ các khoản trích theo lƣơng vào lƣơng ngƣời lao động và ghi nhận một phần vào chi phí công ty.
Cuối tháng, đơn vị chuyển số tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN đã trích theo mức quy định vào tài khoản chuyên thu của cơ quan BHXH.3 Thanh toán chế độ bảo hiểm xã hội Chế độ thai sản: Điều kiện hƣởng: ngƣời lao động đƣợc hƣởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trƣờng hợp sau đây: + Lao động nữ mang thai; + Lao động nữ sinh con; + Ngƣời lao động nhận nuôi con dƣới bốn tháng tuổi; + Ngƣời lao động đặt vòng tránh thai, thực hiện các biện pháp triệt sản. Mức hƣởng: + Mức trợ cấp bằng 100% mức bình quân tiền lƣơng, tiền công tháng đóng BHXH của 6 tháng liền kề trƣớc khi nghỉ việc. + Nếu đóng BHXH chƣa đủ 6 tháng thì mức hƣởng khi khám thai, sảy thai, nạo hút thai hoặc thai chết lƣu, thực hiện KHH dân số là mức bình quân tiền lƣơng, tiền công của các tháng đã đóng BHXH. Chế độ nghỉ dƣỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản/ốm đau: Mức hƣởng: + 25% lƣơng tối thiểu chung/ngày (nếu nghỉ tại nhà).
+ 40% lƣơng tối thiểu chung/ngày (nếu nghỉ tập trung). Chế độ ốm đau: Điều kiện hƣởng: 7 + Bản thân ốm đau, tai nạn rủi ro phải nghỉ việc và có xác nhận của cơ sở y tế. + Có con dƣới bảy tuổi bị ốm đau phải nghỉ việc để chăm sóc, có xác nhận của cơ sở y tế.
