CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN THỊ TRƯỜNG & DOANH NGHIỆP 1.1 MÔI TRƯỜNG VĨ MÔ ❖ Kinh tế Năm 2021, đại dịch COVID-19 diễn biến phức tạp trên toàn cầu với những biến thể mới, cản trở đà phục hồi của kinh tế thế giới. Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh, tăng trưởng kinh tế năm 2021 chỉ ở mức 2,58%, thấp nhất trong vòng 30 năm qua. Do đó, để trở lại quỹ đạo tăng trưởng, Việt Nam cần thực hiện Chương trình phục hồi kinh tế bền vững vừa đủ liều lượng, vừa trúng mục tiêu và với thể chế thực thi hiệu quả. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, trong năm 2021, chỉ số sản xuất xe có động cơ tăng 12,9% và chỉ số sản xuất phụ tùng và bộ phận phụ trợ cho xe có động cơ và động cơ xe tăng 6,8% so với năm 2020.
Trong đó, sản xuất một số sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ngành ô tô tăng trưởng khá so với năm 2020 như thiết bị khác dùng cho động cơ của xe có động cơ đạt tăng 15,44%; cao su tổng hợp và các chất thay thế cao su dẫn xuất từ dầu, ở dạng nguyên sinh hoặc tấm lá hoặc dải tăng 14,09%; bộ dây đánh lửa và bộ dây khác sử dụng cho xe có động cơ tăng 4,65%. Ngược lại, sản xuất phụ tùng khác của xe có động cơ đạt giảm 2,75%. ❖ Xã hội Thị trường ô tô Việt Nam vừa trải qua năm 2021 với nhiều biến động. Sự bùng phát của làn sóng dịch bệnh Covid-19 lần thứ 4 tại nhiều tỉnh, thành phố, cùng sự khởi phát của ô tô điện phần nào tác động đến thị hiếu, lựa chọn của người tiêu dùng, cùng với đó là hàng loạt đợt triệu hồi xe để khắc phục lỗi của các nhà sản xuất.
Số lượng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp ô tô và CNHT cho ngành công nghiệp ô tô đã gia tăng liên tục với sự tham gia các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế, trong đó đóng góp đáng chú ý vào sự gia tăng này là của khu vực doanh nghiệp tư nhân trong nước. Hiện trên thị trường Việt Nam hiện nay đã có mặt hầu hết các hãng sản xuất ô tô lớn trên thế giới như Toyota, Honda, Ford, v. đã kéo theo một số nhà sản xuất vệ tinh và hệ thống các nhà cung ứng linh kiện phụ tùng nước ngoài thân thiết vào đầu tư tại Việt Nam. CNHT cho ngành công nghiệp ô tô nói riêng đã có sự chuyển dịch theo hướng gia tăng dần tỷ trọng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất trang thiết bị, linh kiện, phụ tùng và giảm dần tỷ trọng doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực lắp ráp, sản xuất thân và thùng xe ô tô.
1 Downloaded by TOM TIT (tomboy1@gmail.com) lOMoARcPSD|39605280 ❖ Khoa học - Công nghệ Thị trường ô tô Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ cùng những tiềm năng của ngành công nghiệp ô tô, Công nghệ kỹ thuật ô tô đã trở thành một ngành học hấp dẫn, thu hút được sự quan tâm của nhiều bạn trẻ. Tất cả các công đoạn, từ bảo trì, bảo dưỡng động cơ, lắp ráp hệ thống, nghiên cứu công nghệ và tạo ra các dòng sản phẩm mới đều cần đến bàn tay và khối óc các chuyên gia am hiểu tường tận về ô tô. Một cuộc khảo sát toàn diện về các xu hướng của ngành công nghiệp ô tô năm 2021 cho thấy các công nghệ tập trung vào thông tin đóng vai trò trung tâm trong tương lai của ngành này. Ngành công nghiệp ô tô đang áp dụng các công nghệ mới trong hoạt động của mình ở quy mô chưa từng có.
Ngoài các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn & phân tích đã có từ lâu, các công nghệ mới hơn như Internet vạn vật (IoT) và blockchain cũng được đưa vào ứng dụng nhiều trong lĩnh vực ô tô. ❖ Chính trị - pháp luật Ngày 16/7/2014, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1168/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035 (Chiến lược) (có hiệu lực kể từ ngày ký và thay thế Quyết định số 175/2002/QĐ-TTg ngày 03/12/2002 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển ngành công nghiệp ôtô Việt Nam đến năm 2010, tầm nhìn đến năm 2020). Đối với ô tô nhập khẩu được sản xuất từ nước áp dụng phương thức quản lý tự chứng nhận thì cơ quan quản lý chất lượng đánh giá kiểu loại trên cơ sở kết quả kiểm tra, thử nghiệm về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với mẫu đại diện và thông qua thử nghiệm mẫu lấy trên thị trường. Tần suất đánh giá kiểu loại tối đa là 36 tháng.2 MÔI TRƯỜNG VI MÔ 1.1 ĐỐI THỦ CẠNH TRANH Thị trường xe hơi của Việt Nam vô cùng lớn và tiềm năng.
Năm 2021, thị trường ô tô Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19 khiến doanh số bán xe có phần giảm sút. Ba thương hiệu luôn vững chắc đứng đầu các bảng doanh thu là TOYOTA, HYUNDAI và KIA, vì vậy cũng có thể dễ dàng thấy được hai đối thủ cạnh tranh đáng gờm của TOYOTA chính là HYUNDAI và KIA. HYUNDAI Trong năm 2020, Hyundai có lần thứ 3 liên tiếp tăng trưởng mạnh ở thị trường Việt Nam, còn Toyota có sự sa sút so với năm trước đó. Điều này dẫn đến cuộc “đổi 2 Downloaded by TOM TIT (tomboy1@gmail.com) lOMoARcPSD|39605280 ngôi” khi HYUNDAI đạt doanh số gần 73.200 chiếc (không bao gồm xe chuyên dụng và xe thương mại), xếp trên TOYOTA với khoảng 70.
Sang năm 2021, do chịu ảnh hưởng nặng nề từ dịch Covid-19 khiến doanh số của nhiều nhà sản xuất xe suy giảm đáng kể, bao gồm cả Hyundai và Toyota. TC Motor công bố Hyundai có tổng doanh số trong năm 2021 đạt 60.401 chiếc, thấp hơn cùng kỳ năm trước 17,48% và đứng thứ 2 trên bảng xếp hạng chung. Thị phần của hãng xe HYUNDAI ở mức 18,73%, thấp hơn mức 20,88% do Toyota nắm giữ. Tuy nhiên, biến động của thương hiệu do TC Motor phân phối là lớn hơn, gián tiếp giúp Toyota Việt Nam lấy lại ngôi vị hãng ôtô bán chạy nhất.
Nhưng qua những số liệu trên cũng có thể thấy được rằng HYUNDAI là đối thủ cạnh tranh nặng ký mà TOYOTA cần phải xem trọng. Hình 1: Một trong những dòng xe bán chạy nhất năm 2021 của HYUNDAI KIA Hình 2: Những mẫu xe mới nhất của KIA Ngược lại, hãng xe đồng hương của Hyundai là Kia có một năm thành công khi tăng trưởng, số liệu thống kê từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho 3 Downloaded by TOM TIT (tomboy1@gmail.com) lOMoARcPSD|39605280 thấy, khép lại năm 2021, KIA đã bán tổng cộng 45.532 xe tại Việt Nam, tăng 6.352 xe tương đương 16% so với năm 2020. Kết quả này giúp hãng xe Hàn trở thành thương hiệu ô tô hiếm hoi có doanh số tăng trưởng mạnh, bất chấp những khó khăn từ dịch Covid-19, củng cố vững chắc vị thế và sức hút của xe Hàn tại Việt Nam khi góp mặt trong tốp 3 thương hiệu ô tô thu hút khách hàng nhất, đứng sau TOYOTA và HYUNDAI. Dự kiến năm 2022 nhiều khả năng vẫn sẽ là một năm chứng kiến sự bứt phá của KIA, do vậy đây cũng là một đối thủ mà TOYOTA cần phải dè chừng.2 KHÁCH HÀNG Thông thường, trước khi đến với quyết định mua xe ô tô thì khách hàng sẽ trải qua những bước cân nhắc như là: mục đích và những nhu cầu khi mua xe để từ đó có thể chọn lựa kiểu dáng xe cho phù hợp, sau đó họ sẽ xác định ngân sách trong khoảng hợp lý của mình và bắt đầu đưa ra những lựa chọn về những mẫu xe phù hợp cho khách hàng.
Người tiêu dùng cũng có xu hướng bắt đầu cân nhắc và so sánh đến hệ thống an toàn trên xe, kiểu dáng xe, sự tiện nghi, cảm giác lái, khả năng tiết kiệm nhiên liệu, độ bền bỉ, nội thất, phụ kiện… Ngoài ra thì họ cũng sẽ cân nhắc đến những vấn đề khi mua ô tô đó là Showroom có gần không, vị trí thuận lợi với khu vực sinh sống sẽ giúp họ thuận tiện hơn trong việc đến showroom chọn lựa xe, chi phí bảo dưỡng nếu có phát sinh vấn đề, bảo trì, chăm sóc xe sau này và Giá bán, cũng như là những chương trình khuyến mãi, ưu đãi có tốt không.3 TỔNG QUAN DOANH NGHIỆP 1.1 Ban lãnh đạo công ty ô tô Toyota Việt Nam Công ty ô tô Toyota Việt Nam (TOYOTA VIỆT NAM) được thành lập vào tháng 9 năm 1995, là liên doanh với số vốn đầu tư ban đầu là 89,6 triệu USD từ Tập đoàn Toyota Nhật Bản (70%), Tổng công ty Máy Động Lực và Máy Nông Nghiệp - VEAM (20%) và Công ty TNHH KUO Singapore (10%). Là một trong những liên doanh ô tô có mặt đầu tiên tại thị trường Việt Nam, TOYOTA VIỆT NAM luôn nỗ lực phát triển bền vững và cùng Việt Nam “Tiến tới tương lai”. 4 Downloaded by TOM TIT (tomboy1@gmail.com) lOMoARcPSD|39605280 Hình 3: Logo của TOYOTA TOYOTA VIỆT NAM sẽ không ngừng cung cấp những sản phẩm có chất lượng cao và dịch hỗ trợ sau khi bán hàng nhằm mang đến sự hài lòng cao nhất cho khách hàng, cũng như đóng góp tích cực cho sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô và Việt Nam. TOYOTA VIỆT NAM đã vinh dự được Chính phủ Việt Nam trao tặng Huân chương lao động hạng nhì và được coi là một trong những doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động thành công nhất tại Việt Nam.
Hình 4: Tổng giám đốc: Ông Hiroyuki Ueda (bên trái) và Phó Tổng giám đốc: Ông Phạm Thanh Tùng (bên phải) Từ 11 nhân viên trong ngày đầu thành lập, cùng với hai người lãnh đạo chính là Tổng giám đốc: Ông Hiroyuki Ueda và Phó Tổng giám đốc: Ông Phạm Thanh Tùng thì cho tới nay số lượng cán bộ công nhân viên của công ty đã lên tới hơn 2.400 người và hơn 8.200 nhân viên làm việc tại hệ thống 64 đại lý/chi nhánh đại lý và Trạm dịch vụ ủy quyền Toyota phủ rộng khắp trên cả nước. Bên cạnh các hoạt động sản xuất kinh doanh, TOYOTA VIỆT NAM luôn nỗ lực hoàn thành tốt công tác nộp thuế, cũng như góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của cộng đồng và xã hội Việt Nam với nhiều hoạt động dài hơi, thiết thực và có ý nghĩa. 5 Downloaded by TOM TIT (tomboy1@gmail.2 Lịch sử hình thành và phát triển Vào năm 1996 nhà máy của Toyota đã được xây dựng tại thị xã Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc. Sau khi xây dựng hoàn thành, nhà máy đã xuất xưởng và giới thiệu sản phẩm đầu tiên (HIACE) ra thị trường ô tô Việt Nam.
