Chương I. THẾ GIỚI TỪ NĂM 1918 ĐẾN NĂM 1945 NƯỚC NGA VÀ LIÊN XÔ TỪ NĂM 1918 Bài 1. KẾ HOẠCH BÀI DẠY CÁCH 1: I. MỤC TIÊU Phẩm chất, năng lực Yêu cầu cần đạt Mã số 1.
Năng lực chung Hiểu rõ nhiệm vụ của nhóm; đánh giá được khả năng của Giao tiếp và hợp tác 1 bản thân và tự nhận công việc phù hợp. Năng lực lịch sử Khai thác và sử dụng thông tin của một số tư liệu lịch sử (1.8) và phần Nhân vật lịch sử để nhận Tìm hiểu lịch sử thức về tình hình nước Nga trước khi Liên Xô được thành lập 2 (1918 – 1922) và những thành tựu, hạn chế của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô (1922 – 1945). Nêu được những nét chính về nước Nga trước khi Liên Xô 3 Nhận thức và tư duy được thành lập. lịch sử Trình bày được những thành tựu và chỉ ra được hạn chế của 4 công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô.
Vận dụng kiến thức về sự kiện thành lập Liên Xô (1922) và quá trình phát triển của Liên Xô (1922 – 1945) để nhận biết Vận dụng 5 về tình trạng quan hệ ngoại giao giữa Nga và U-crai-na vào đầu thế kỉ XXI. Phẩm chất Đọc và sưu tầm các thông tin, hình ảnh, tư liệu về công cuộc Chăm chỉ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô từ năm 1922 đến năm 6 1945 để mở rộng và nâng cao nhận thức. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU – Máy tính, máy chiếu. – Phiếu học tập (giấy A0), nam châm dán phiếu học tập, bút màu.
– SGK, sách giáo viên (SGV) Lịch sử và Địa lí 9 (phần Lịch sử) (Bộ sách Chân trời sáng tạo). TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a) Mục tiêu: Sau khi tham gia hoạt động, HS sẽ nhận biết được yêu cầu cần đạt của bài học. b) Tổ chức thực hiện – Gợi ý 1: GV dùng phần Dẫn nhập trong SGK để dẫn dắt HS vào bài học.
– Gợi ý 2: GV thiết kế câu hỏi trắc nghiệm, trò chơi, hình ảnh có liên quan đến lịch sử – văn hoá Nga và Liên Xô đầu thế kỉ XX. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI 2. HOẠT ĐỘNG 1: TÌNH HÌNH NƯỚC NGA XÔ VIẾT TRƯỚC KHI LIÊN XÔ THÀNH LẬP (1918 – 1922) a) Mục tiêu: (1), (2), (3) b) Tổ chức thực hiện – Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập + Nhiệm vụ 1: GV chia lớp thành các nhóm và giao nhiệm vụ học tập. Các nhóm HS sử dụng thông tin trong SGK để vẽ sơ đồ tư duy thể hiện những nét chính về tình hình nước Nga Xô viết trước khi Liên Xô thành lập (1918 – 1922).
TÌNH HÌNH NƯỚC NGA XÔ VIẾT TRƯỚC KHI LIÊN XÔ THÀNH LẬP (1918 – 1922) Nhánh chính Nhánh phụ Hướng dẫn Đọc thông tin đoạn 1, mục 1 – – Thực trạng: trang 8 trong SGK Lịch sử và Địa lí 9 Những khó khăn về kinh tế – Nguyên nhân: (phần Lịch sử) (Bộ sách Chân trời sáng tạo).1 và đọc thông Chính sách cộng sản thời chiến – Lí do thực hiện: tin đoạn 1, mục 1 – trang 8 trong (1919 – 1921) – Nội dung: SGK Lịch sử và Địa lí 9 (phần Lịch sử) (Bộ sách Chân trời sáng tạo). – Lí do: Quan sát các tư liệu 1.2 và đọc – Nội dung: thông tin đoạn 1, mục 1 – trang 8 Chính sách kinh tế mới + Nông nghiệp: trong SGK Lịch sử và Địa lí 9 (từ tháng 3 – 1921) + Công nghiệp: (phần Lịch sử) (Bộ sách Chân trời + Thương nghiệp: sáng tạo).3 và đọc thông tin đoạn 2, mục 1 – trang 9 Liên bang Xô viết thành lập – Tên đầy đủ: trong SGK Lịch sử và Địa lí 9 (1922) – Thành viên: (phần Lịch sử) (Bộ sách Chân trời sáng tạo). + Nhiệm vụ 2: Sau khi hoàn thành nhiệm vụ 1, GV yêu cầu các nhóm HS trình bày quan điểm: Theo em, sự kiện nào quan trọng nhất trong giai đoạn này của lịch sử nước Nga? 9 – Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ + Nhiệm vụ 1: Các nhóm HS thảo luận, hoàn thành vẽ sơ đồ tư duy. + Nhiệm vụ 2: Sau khi hoàn thành nhiệm vụ 1, các nhóm HS thảo luận và trình bày quan điểm: Theo em, sự kiện nào quan trọng nhất trong giai đoạn này của lịch sử nước Nga? – Bước 3: Báo cáo, thảo luận Các nhóm HS báo cáo sản phẩm.
Dự kiến sản phẩm + Nhiệm vụ 1: TÌNH HÌNH NƯỚC NGA XÔ VIẾT TRƯỚC KHI LIÊN XÔ THÀNH LẬP (1918 – 1922) Nhánh chính Nhánh phụ Hướng dẫn – Thực trạng: nông nghiệp, công nghiệp bị tàn phá, thương mại bế tắc. Đọc thông tin đoạn 1, mục 1 – – Nguyên nhân: nước Nga Những khó khăn về trang 8 trong SGK Lịch sử và Địa lí 9 tham gia Chiến tranh thế giới kinh tế (phần Lịch sử) (Bộ sách Chân trời thứ nhất (1914 – 1918); nội sáng tạo). chiến xảy ra (giữa Hồng quân với quân Bạch vệ) và sự can thiệp của các nước đế quốc. – Lí do thực hiện: đảm bảo nguồn lương thực cho Hồng quân.1 và đọc thông Chính sách cộng sản – Nội dung: nhà nước kiểm tin đoạn 1, mục 1 – trang 8 trong thời chiến (1919 – 1921) soát toàn bộ nền công nghiệp, SGK Lịch sử và Địa lí 9 (phần Lịch sử) trưng thu lương thực thừa, thi (Bộ sách Chân trời sáng tạo).
hành chế độ lao động bắt buộc. – Lí do: nội chiến chấm dứt, cần phải thay đổi chính sách kinh tế. – Nội dung: Quan sát các tư liệu 1.2 và đọc + Nông nghiệp: bãi bỏ chế độ Chính sách kinh tế mới thông tin đoạn 1, mục 1 – trang 8 trưng thu lương thực thừa. kiểm soát các ngành công nghiệp chính;… + Thương nghiệp: tư nhân được tự do buôn bán,… – Tên đầy đủ: Liên bang Cộng hoà Quan sát các tư liệu 1.3 và đọc xã hội chủ nghĩa Xô viết.
Liên bang Xô viết thông tin đoạn 2, mục 1 – trang 9 – Thành viên: Nga, Bê-lô-rút-xi-a, thành lập (1922) trong SGK Lịch sử và Địa lí 9 (phần U-crai-na và các nước Cộng hoà Lịch sử) (Bộ sách Chân trời sáng tạo). 10 Dự kiến sản phẩm + Nhiệm vụ 2: GV tôn trọng ý kiến của HS và chú trọng hướng dẫn HS xây dựng lí lẽ thuyết phục để xây dựng, bảo vệ quan điểm. Ví dụ, sự kiện quan trọng nhất được đề nghị là: sự thành lập Liên bang Xô viết (1922). Lí do: sức mạnh của nhà nước Xô viết được củng cố và tăng cường (trên các phương diện kinh tế, chính trị và quốc phòng – an ninh); thực hiện sự bình đẳng dân tộc, xây dựng cộng đồng dân tộc anh em giữa các dân tộc trên đất nước Xô viết.
– Bước 4: Kết luận, đánh giá GV sử dụng phương pháp diễn giảng để: + Giải thích nguyên nhân chính quyền Xô viết thực hiện Chính sách cộng sản thời chiến (do tình hình khó khăn của nước Nga Xô viết sau Cách mạng tháng Mười: từ năm 1918, chính quyền Xô viết chỉ kiểm soát được 1/4 lãnh thổ của nước Nga trước kia, mất đi những vùng lương thực, nguyên liệu, nhiên liệu quan trọng nhất, tình trạng “thù trong, giặc ngoài”, nhiều cuộc nổi loạn xảy ra,…); nguyên nhân chính quyền Xô viết chuyển từ Chính sách cộng sản thời chiến sang Chính sách kinh tế mới. + Nêu tính “mới” của Chính sách kinh tế mới so với Chính sách cộng sản thời chiến (như có áp dụng chế độ thu thuế; cho phép tư nhân tham gia sản xuất; buôn bán, có đầu tư nước ngoài;…); lưu ý thông tin về Cộng hoà Ngoại Cáp-ca-dơ ở tư liệu 1.3: vào thời điểm Liên bang Xô viết thành lập (1922), vùng lãnh thổ này là nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Liên bang Ngoại Cáp-ca-dơ. Năm 1936, nước này giải thể và phân thành ba nước: Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết Gru-di-a (Gruzia), Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết Ác-mê-ni-a (Armenia) và Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết A-déc-bai-gian (Azerbaijan). *Công cụ đánh giá: bảng kiểm và thang đo – Công cụ đánh giá nhiệm vụ 1: bảng kiểm GV dựa vào các nội dung được trình bày trong “Dự kiến sản phẩm” và công cụ đánh giá để đánh giá sản phẩm của HS.
Tiêu chí Có hoặc Không Đáp ứng các yêu cầu về kĩ thuật vẽ sơ đồ tư duy (màu sắc, phân nhánh,…). ? Lựa chọn và sắp xếp đúng thông tin từ SGK đối với từng lĩnh vực. ? Các thông tin được trình bày súc tích, ngắn gọn. ? 11 – Công cụ đánh giá nhiệm vụ 2: thang đo Các nhóm HS tự đánh giá: khoanh tròn mức độ đạt được của nhóm khi thực hiện nhiệm vụ học tập.
Tiêu chí Mức độ đạt được Mức độ thuyết phục của lí lẽ. HOẠT ĐỘNG 2: LIÊN XÔ TỪ NĂM 1922 ĐẾN NĂM 1945 a) Mục tiêu: (1), (2), (4), (6) b) Tổ chức thực hiện – Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập HS sử dụng thông tin trong SGK hoàn thành phiếu học tập. PHIẾU HỌC TẬP THÀNH TỰU VÀ HẠN CHẾ CỦA CÔNG CUỘC XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở LIÊN XÔ (1922 – 1945) Hướng dẫn Trả lời 1.8 phản ánh trọng tâm phát (1) triển của Liên Xô trong lĩnh vực kinh tế nào? 2.6 phản ánh thành tựu nào – Mô hình sản xuất: (2); (3) của Liên Xô trong lĩnh vực nông nghiệp? – Tư liệu lao động: (4) 3.5 phản ánh thành tựu nào của Liên Xô trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa (5) xã hội? 4. Điểm ấn tượng nhất trong lĩnh vực giáo dục (6); (7) ở Liên Xô là gì? 5.
Nêu một số hạn chế của công cuộc xây dựng (8); (9) chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô. – Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ GV chia lớp thành các nhóm thực hiện nhiệm vụ. – Bước 3: Báo cáo, thảo luận Các nhóm HS báo cáo sản phẩm. 12 Dự kiến sản phẩm PHIẾU HỌC TẬP THÀNH TỰU VÀ HẠN CHẾ CỦA CÔNG CUỘC XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở LIÊN XÔ (1922 – 1945) Hướng dẫn Trả lời 1.8 phản ánh trọng tâm phát (1) Công nghiệp nặng.
triển của Liên Xô trong lĩnh vực kinh tế nào? – Hình thức sản xuất: (2) nông trang tập thể; 2.6 phản ánh thành tựu nào (3) nông trường quốc doanh. của Liên Xô trong lĩnh vực nông nghiệp? – Tư liệu lao động: (4) cơ giới hoá trong lĩnh vực nông nghiệp.5 phản ánh thành tựu nào của (5) Thành lập khối liên minh công – nông vững Liên Xô trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa chắc, nền tảng của xã hội Xô viết. Điểm ấn tượng nhất trong lĩnh vực giáo dục (6) Xoá nạn mù chữ; (7) Phát triển toàn diện ở Liên Xô là gì? khoa học tự nhiên và khoa học xã hội.