BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM XÂY DỰNG HỆ THỐNG QUẢN LÍ CHẤT LƯỢNG - AN TOÀN THỰC PHẨM THEO TIÊU CHUẨN ISO 22000:2005 TẠI NHÀ MÁY SỮA NUTIFOOD BÌNH DƯƠNG GVHD: TS. NGUYỄN TIẾN LỰC SVTH: NGUYỄN THỊ THANH HƯƠNG SKL010013 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 8/2017 TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA CÔNG NGHỆ HÓA HỌC – THỰC PHẨM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP MÃ SỐ: 2017 - 13116183 XÂY DỰNG HỆ THỐNG QUẢN LÍ CHẤT LƢỢNG – AN TOÀN THỰC PHẨM THEO TIÊU CHUẨN ISO 22000:2005 TẠI NHÀ MÁY SỮA NUTIFOOD BÌNH DƢƠNG GVHD: TS. Nguyễn Tiến Lực SVTH: Nguyễn Thị Thanh Hƣơng MSSV: 13116183 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – 08/2017 i LỜI CẢM ƠN Với những kiến thức đƣợc tích lũy trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại Trƣờng Đại Học Sƣ Phạm Kĩ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh, tôi đã đƣợc chỉ dạy, hƣớng dẫn tận tình của Ban Giám Hiệu, quý Thầy, Cô trong khoa cùng với sự giúp đỡ nhiệt tình của Ban Giám Đốc và các anh, chị tại Công Ty Cổ Phần Thực Phẩm Dinh Dƣỡng NutiFood Bình Dƣơng.
Đến nay tôi đã hoàn thành xong đồ án tốt nghiệp của mình. Với sự trân trọng, tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến: Thầy TS. Nguyễn Tiến Lực ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn tôi trong suốt quá trình làm đồ án tốt nghiệp và gửi lời cảm ơn chân thành đến Thầy. Tôi xin chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô trong khoa đã truyền đạt các kiến thức chuyên môn trong suốt thời gian tôi học tập tại trƣờng để tôi tự tin trƣớc khi tiếp xúc với môi trƣờng thực tế.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cám ơn sâu sắc đến Ban Giám Đốc quý Công Ty Cổ Phần Thực Phẩm Dinh Dƣỡng NutiFood Bình Dƣơng đã tạo điều kiện cho tôi tìm hiểu thực tế tại công ty trong quá trình làm đồ án tốt nghiệp. Chân thành cảm ơn các anh, chị trong bộ phận QA (Quality Assurance) đã hổ trợ, cung cấp tài liệu, giúp đỡ nhiệt tình cho tôi trong quá trình tìm hiểu thực tế và hoàn thành đồ án tại công ty. Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn và kính chúc Thầy, Cô đặc biệt là Thầy Nguyễn Tiến Lực đồi dào sức khỏe và công tác tốt. Kính chúc Ban Giám Đốc, anh, chị trong công ty thật nhiều sức khỏe, gặt hái đƣợc nhiều thành công.
Kính chúc quý công ty ngày càng phát triển hơn nữa. Tôi xin chân thành cảm ơn 2 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan toàn bộ nội dung đƣợc trình bày trong khóa luận tốt nghiệp là do chính tôi thực hiện. Tôi xin cam đoan các nội dung đƣợc tham khảo trong khóa luận tốt nghiệp đã đƣợc trích dẫn chính xác và đầy đủ theo qui định. Ngày tháng năm 2017 Ký tên iii NHIỆM VỤ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP.
iii LỜI CAM ĐOAN. vi PHIẾU ĐÁNH GIÁ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CỦA NGƢỜI HƢỚNG DẪN. ix PHIẾU ĐÁNH GIÁ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CỦA NGƢỜI PHẢN BIỆN. xi PHIẾU ĐÁNH GIÁ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CỦA HỘI ĐỒNG XÉT BẢO VỆ KHÓA LUẬN.
xii MỤC LỤC: DANH MỤC HÌNH. xvi DANH MỤC BẢNG. xvii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. xix CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN .Một số khái niệm về thực phẩm và hệ thống quản lí chất lƣợng thực phẩm .Hệ thống quản lí chất lƣợng.Hệ thống quản lí an toàn thực phẩm ISO 22000:2005 .Mục tiêu và nội dung nghiên cứu.
7 CHƢƠNG 2: GIỚI THIỆU NHÀ MÁY.1 Lịch sử hình thành và phát triển .1 Giới thiệu công ty .Lịch sử hình thành và phát triển .2 Chức năng và nhiệm vụ của công ty .3 Chính sách chất lƣợng nhà máy .4 Bố trí mặt bằng nhà máy .5 Xử lí nƣớc thải, phòng cháy chữa cháy tại nhà máy.Thành phần, tính chất của nƣớc thải .Hệ thống xử lí nƣớc thải .Quy trình xử lí nƣớc thải.Giải thích quy trình: .6 An toàn lao động và phòng cháy chữa cháy .1 An toàn lao động .2 Quy định về an toàn lao động .3 Quy định về an toàn điện .4 Phòng cháy chữa cháy .7 Quy trình chế biến sữa hoàn nguyên tiệt trùng Nutivita .1 Tổng quan về nguyên liệu .1 Sữa bột gầy: .5 Chất ổn định: .7 Chất tạo màu: .8 Bột ca cao: .9 Hỗn hợp vitamin và khoáng chất .Quy trình sản xuất sữa hoàn nguyên tiệt trùng. 21 CHƢƠNG 3: XÂY DỰNG GMP, SSOP TẠI NHÀ MÁY .1 Xây dựng quy trình áp dụng hệ thống quy phạm sản xuất tốt (GMP) .1 Khái niệm hệt thống quy phạm sản xuất tốt (GMP) .2 Quy trình áp dụng hệ thống quy phạm sản xuất tốt (GMP) .2 Xây dựng quy phạm vệ sinh (SSOP ) .1 Khái niệm quy phạm vệ sinh (SSOP) .2 Quy trình áp dụng SSOP. 40 CHƢƠNG 4: XÂY DỰNG HỆ THỐNG QUẢN LÍ AN TOÀN THỰC PHẨM THEO TIÊU CHUẨN ISO 22000:2005.1 Thành lập nhóm an toàn thực phẩm .2 Khảo sát thực trạng nhà máy trƣớc khi áo dụng ISO.3 Hệ thống quản lí an toàn thực phẩm tại nhà máy .1 Danh mục hồ sơ tài liệu .2 Lập kế hoạch HACCP.4 Sổ tay an toàn thực phẩm hệ thống quản lí theo tiêu chuẩn ISO 22000:2005 .1 Mục đích và phạm vi .2 Tiêu chuẩn trích dẫn .3 Các thuật ngữ và định nghĩa .4 Hệ thống quản lí an toàn thực phẩm .5 Trách nhiệm lãnh đạo .6 Quản lí nguồn lực .7 Hoạch định và tạo sản phẩm an toàn .8 Thẩm tra, kiểm tra xác nhận và cải tiến HTQLATTP .Đánh giá hiệu quả sau khi áp dụng tiêu chuẩn ISO 22000:2005 tại nhà máy. 115 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
117 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 106 vi DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Logo công ty .2: Cơ cấu tổ chức nhà máy .3: Mặt bằng nhà máy .4 :Quy trình xử lí nƣớc thải .5: Quy trình chế biến sữa .1: Xây dựng quy trình GMP .1: Bao bì sản phẩm. 85 vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Thông số tiêu chuẩn xử lí nƣớc thải .1: Phân công thực hiện và giám sát .1: Ban an toàn thực phẩm .2: Khảo sát thực trạng nhà máy .3: Danh mục hồ sơ, tài liệu .4: Trách nhiệm xem xét và phê duyệt .5: Lƣu đồ kiểm soát tài liệu .6: Lƣu đồ kiểm soát hồ sơ .7: Lƣu đồ đánh giá nội bộ .8: Lƣu đồ kiểm soát hàng không phù hợp .9: Trách nhiệm và yêu cầu của hành động khắc phục .10: Quy trình thu hồi sản phẩm không phù hợp .11: Quy trình thủ tục hiệu chuẩn thiết bị .12: Mô tả sản phẩm và điều kiện bảo quản .13: Phân tích mối nguy nguyên vật liệu .14: Bảng phân tích mối nguy công đoạn chế biến .16: Giới hạn tới hạn của sữa tiệt trùng .17: Tổng hợp kế hoạch HACCP. 93 viii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ATTP: an toàn thực phẩm.
BOD: (Biochemical oxygen Demand- nhu cầu oxy sinh hoá) là lƣợng oxy cần thiết để vi sinh vật oxy hoá các chất hữu cơ. CCPs: (Cristical Control Points) Là một vị trí, một công đoạn hoặc một quá trình mà ở đó áp dụng quá trình kiểm soát và mối hiểm nguy đƣợc loại bỏ, phòng ngừa hoặc làm giảm đến mức có thể chấp nhận đƣợc. CIP: Cleaning in Plane COD: (Chemical Oxygen Demand - nhu cầu oxy hóa học) là lƣợng oxy cần thiết để oxy hoá các hợp chất hoá học trong nƣớc bao gồm cả vô cơ và hữu cơ. GMP: (Good Manufacturing Practices) Thực hành sản xuất tốt.
HACCP: Là tên viết tắt của các chữ “Hazard Analysis Critical Control Point”. Có nghĩa là “phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn” OPRPs: (Operational Prerequisite Program) Chƣơng trình tiên quyết vận hành. PCCC: Phòng cháy chữa cháy. QA: (Quality Assurance) là bộ phận giám sát, quản lý và bảo đảm chất lƣợng.
Đây là bộ phận có quyền và có trách nhiệm quy định sẽ đặt khâu kiểm tra chất lƣợng sản phẩm ở chu trình nào, theo phƣơng pháp nào, tiêu chuẩn nào, và dùng phƣơng án gì để kiểm tra sản phẩm đạt chất lƣợng tốt nhất. QC: viết tắt Quality Control là kỹ sƣ thực hiện các quy chuẩn về kiểm tra chất lƣợng. SSOP: (Sanitation Standard Operating Procedures) Quy phạm vệ sinh hoặc Quy trình làm vệ sinh và thủ tục kiểm soát vệ sinh. SS: (Suspended Solids) dùng để chỉ các hạt rắn nhỏ bị lơ lửng trong nƣớc nhƣ một dung dịch keo hoặc do sự chuyển động của nƣớc.
VSATTP: vệ sinh an toàn thực phẩm. ix TÓM TẮT Sản phẩm sữa hiện nay đƣợc nhiều ngƣời tiêu dùng ở mọi lứa tuổi tin dùng lựa chọn trong thực đơn ăn uống hằng ngày. Tuy nhiên sản phẩm sữa rất dễ hƣ hỏng, thời hạn sử dụng ngắn, bên cạnh đó rất dễ nhiễm vi sinh vật bên ngoài trong quá trình vắt sữa, vận chuyển. Vì vậy nó đòi hỏi quá trình chế biến, bảo quản và phân phối nghiêm ngặt để đảm bảo chất lƣợng và vệ sinh an toàn thực phẩm.
Áp dụng hệ thống quản lí chất lƣợng – an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn ISO 22000:2005 là điều cần thiết đối với doanh nghiệp. Hiểu đƣợc tầm quan trọng vệ sinh an toàn của sữa, chúng tôi đã chọn đề tài “Xây dựng hệ thống quản lí chất lƣợng – an toàn thực phẩm cho sản phẩm sữa hoàn nguyên tiệt trùng theo tiêu chuẩn ISO 22000:2005 tại nhà máy sữa NutiFood Bình Dƣơng” để không những hiểu hơn về hệ thống quản lí ISO 22000:2005, mà còn có thể tìm ra những mặt hạn chế của tiêu chuẩn để có những biện pháp khắc phục, giảm rủi ro tới mức thấp nhất. Trong bài luận văn này để xây dựng hệ thống quản lí chất lƣợng – an toàn thực phẩm cho sản phẩm sữa hoàn nguyên tiệt trùng theo tiêu chuẩn ISO 22000:2005 tại nhà máy sữa NutiFood Bình Dƣơng, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu tám nội dung cơ bản của tiêu chuẩn ISO 22000:2005, xây dựng điều kiện tiên quyết (GMP, SSOP), hệ thống tài liệu, thủ tục, biểu mẫu, phân tích mối nguy, các điểm kiểm soát tới hạn (CCPs), các biểu mẫu ghi chép phù hợp với tiêu chuẩn ISO 22000:2005. Qua tìm hiểu và khảo sát thực tế, chúng tôi đã đạt đƣợc những điều sau: - Tìm hiểu đƣợc quy trình chế biến sữa hoàn nguyên tiệt trùng dây chuyền 8 tấn.
- Khảo sát đƣợc điều kiện nhà xƣởng, điều kiện công nhân, hệ thống tài liệu quản lí chất lƣợng – an toàn thực phẩm tại công ty. - Xây dựng quy phạm sản xuất (GMP) và quy phạm vệ sinh (SSOP). - Xây dựng tiêu chuẩn ISO 22000:2005 tại nhà máy sữa NutiFood Bình Dƣơng. x CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN 1.