Luận văn về huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam - Chi nhánh Ba Đình

Luận văn phân tích huy động vốn tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam chi nhánh Ba Đình, cung cấp cái nhìn sâu sắc về chiến lược tài chính.

• Tác giả: Phạm Thị Hoa
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Xuân Thu
• Trường học: Học Viện Hành Chính Quốc Gia
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam - Chi Nhánh Ba Đình
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về ngân hàng thương mại
• 1.2. Khái niệm về ngân hàng thương mại
• 1.3. Chức năng của ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Chức năng trung gian tín dụng
• 1.3.2. Chức năng trung gian thanh toán
• 1.3.3. Chức năng tạo tiền
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH BA ĐÌNH
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Ba Đình
• 2.2. Thông tin chung. Cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ
• 2.3. Tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Ba Đình
• 2.4. Thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Ba Đình giai đoạn 2017 - 2019
• 2.4.1. Các sản phẩm huy động vốn của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
• 2.4.2. Quy mô và cơ cấu vốn huy động
• 2.4.3. Sự phù hợp giữa huy động vốn và sử dụng vốn
• 2.5. Đánh giá hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Ba Đình
• 2.5.1. Những kết quả đạt được
• 2.5.2. Những hạn chế trong hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Ba Đình
• 2.5.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH BA ĐÌNH
• 3.1. Định hướng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Ba Đình
• 3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Ba Đình
• 3.2.1. Hoàn thiện kế hoạch huy động vốn và sử dụng vốn
• 3.2.2. Đa dạng hóa các hình thức huy động vốn
• 3.2.3. Xây dựng chính sách lãi suất linh hoạt
• 3.2.4. Chú trọng công tác Marketing, quảng bá sản phẩm, dịch vụ
• 3.2.5. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 3.2.6. Giải pháp về công nghệ ngân hàng
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ
• 3.3.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.3. Kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về huy động vốn tại Vietinbank Ba Đình

Huy động vốn tại Vietinbank Ba Đình là một trong những hoạt động quan trọng nhất của ngân hàng thương mại này. Hoạt động này không chỉ giúp ngân hàng duy trì khả năng thanh khoản mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Vietinbank Ba Đình đã áp dụng nhiều phương pháp huy động vốn khác nhau để đáp ứng nhu cầu của khách hàng và thị trường.

1.1. Khái niệm huy động vốn tại Vietinbank

Huy động vốn tại Vietinbank Ba Đình được hiểu là việc ngân hàng thu hút nguồn vốn từ các tổ chức và cá nhân thông qua nhiều hình thức khác nhau như tiền gửi tiết kiệm, phát hành trái phiếu, và các sản phẩm tài chính khác.

1.2. Vai trò của huy động vốn trong hoạt động ngân hàng

Huy động vốn đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo khả năng thanh khoản và mở rộng quy mô hoạt động của Vietinbank Ba Đình. Nó giúp ngân hàng có đủ nguồn lực để cấp tín dụng cho khách hàng và đầu tư vào các dự án phát triển.

II. Thách thức trong huy động vốn tại Vietinbank Ba Đình

Mặc dù Vietinbank Ba Đình đã có nhiều thành công trong việc huy động vốn, nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác và sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng là những yếu tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả huy động vốn.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính phi ngân hàng đã tạo ra áp lực lớn lên Vietinbank Ba Đình trong việc thu hút vốn. Các ngân hàng khác thường đưa ra lãi suất cao hơn hoặc các chương trình khuyến mãi hấp dẫn hơn.

2.2. Thay đổi trong nhu cầu của khách hàng

Khách hàng ngày càng có nhiều lựa chọn hơn trong việc gửi tiền và đầu tư. Vietinbank Ba Đình cần phải nắm bắt được xu hướng này để điều chỉnh các sản phẩm huy động vốn cho phù hợp.

III. Phương pháp huy động vốn hiệu quả tại Vietinbank Ba Đình

Để nâng cao hiệu quả huy động vốn, Vietinbank Ba Đình đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Những phương pháp này không chỉ giúp ngân hàng thu hút vốn mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho khách hàng.

3.1. Đa dạng hóa sản phẩm huy động vốn

Vietinbank Ba Đình đã phát triển nhiều sản phẩm huy động vốn khác nhau như tài khoản tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi, và các sản phẩm đầu tư khác để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng.

3.2. Chính sách lãi suất linh hoạt

Ngân hàng đã áp dụng chính sách lãi suất linh hoạt, điều chỉnh theo tình hình thị trường để thu hút khách hàng gửi tiền. Điều này giúp Vietinbank Ba Đình duy trì sức cạnh tranh trong lĩnh vực huy động vốn.

IV. Ứng dụng thực tiễn của huy động vốn tại Vietinbank Ba Đình

Huy động vốn không chỉ là một hoạt động tài chính mà còn có tác động lớn đến sự phát triển kinh tế của Vietinbank Ba Đình. Các nguồn vốn huy động được sử dụng để đầu tư vào các dự án phát triển, từ đó tạo ra giá trị cho cả ngân hàng và khách hàng.

4.1. Đầu tư vào các dự án phát triển

Vietinbank Ba Đình sử dụng nguồn vốn huy động để đầu tư vào các dự án phát triển kinh tế, từ đó tạo ra lợi nhuận và nâng cao vị thế cạnh tranh của ngân hàng.

4.2. Tác động đến cộng đồng

Hoạt động huy động vốn của Vietinbank Ba Đình không chỉ mang lại lợi ích cho ngân hàng mà còn góp phần phát triển cộng đồng thông qua việc tài trợ cho các dự án xã hội và phát triển bền vững.

V. Kết luận về huy động vốn tại Vietinbank Ba Đình

Huy động vốn tại Vietinbank Ba Đình là một hoạt động quan trọng, đóng vai trò quyết định trong sự phát triển của ngân hàng. Để duy trì và nâng cao hiệu quả huy động vốn, ngân hàng cần tiếp tục cải tiến các phương pháp và sản phẩm huy động vốn.

5.1. Định hướng tương lai

Vietinbank Ba Đình cần xác định rõ định hướng phát triển trong lĩnh vực huy động vốn, từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.2. Khuyến nghị cho ngân hàng

Ngân hàng cần chú trọng đến việc cải thiện chất lượng dịch vụ, nâng cao trải nghiệm khách hàng và phát triển các sản phẩm huy động vốn mới để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính hiện đại, nguồn vốn huy động thường chiếm từ 80% đến 90% tổng nguồn vốn hoạt động của một ngân hàng thương mại, đóng vai trò huyết mạch quyết định trực tiếp đến năng lực cấp tín dụng, khả năng thanh khoản và mức độ uy tín trên thị trường. Tại địa bàn quận Ba Đình – trung tâm kinh tế và hành chính trọng điểm của Thủ đô Hà Nội, các tổ chức tín dụng phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt nhằm thu hút nguồn tiền nhàn rỗi trong nền kinh tế. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng của tác giả Phạm Thị Hoa thực hiện tại Học viện Hành chính Quốc gia tập trung nghiên cứu chuyên sâu về thực trạng và hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Ba Đình.

Mục tiêu cốt lõi của đề tài là hệ thống hóa nền tảng lý luận về hoạt động tạo lập vốn, phân tích toàn diện thực trạng huy động nguồn vốn từ khách hàng cá nhân và tổ chức kinh tế trong giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2019. Thông qua việc đánh giá quy mô, cơ cấu và mối tương quan giữa huy động với sử dụng vốn, tác giả xác định rõ các điểm nghẽn nội tại và nhân tố tác động, từ đó thiết lập hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh cho chi nhánh. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp giải pháp gia tăng tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn lên trên 18%, tối ưu hóa biên độ lãi suất ròng duy trì từ 2,8% đến 3,2% và xây dựng cấu trúc nguồn vốn bền vững trước những biến động của thị trường tài chính tiền tệ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng Lý thuyết Trung gian Tài chính và Lý thuyết Quản trị Tài sản Nợ - Tài sản Có làm nền tảng phân tích. Ngân hàng thương mại vận hành với tư cách là cầu nối chuyển tải vốn từ chủ thể thặng dư sang chủ thể thiếu hụt, đồng thời thực hiện chức năng trung gian thanh toán và tạo tiền ghi sổ cho nền kinh tế. Cơ cấu nguồn vốn ngân hàng được xác lập gồm hai cấu phần chính: vốn chủ sở hữu chiếm tỷ trọng nhỏ từ 5% đến 10% giữ vai trò bảo đảm an toàn, và vốn nợ chiếm từ 80% đến 90% đóng vai trò tài trợ danh mục tài sản sinh lời.

Mô hình nghiên cứu tập trung đánh giá hiệu quả huy động vốn thông qua ba trụ cột: quy mô cùng tốc độ tăng trưởng vốn, sự chuyển dịch cơ cấu nguồn vốn theo kỳ hạn, loại tiền, đối tượng khách hàng, và mức độ phù hợp giữa huy động vốn với sử dụng vốn. Ba khái niệm nền tảng được làm rõ bao gồm: tiền gửi thanh toán phục vụ giao dịch với chi phí vốn thấp; tiền gửi có kỳ hạn mang tính ổn định cao phục vụ mục tiêu sinh lời của khách hàng; và công cụ nợ gồm chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu giúp ngân hàng chủ động điều tiết thanh khoản trung và dài hạn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo tài chính, bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh định kỳ của chi nhánh trong giai đoạn 2017 - 2019. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm chuỗi dữ liệu 36 tháng liên tục tại chi nhánh Ba Đình, đồng thời mở rộng thu thập số liệu đối chiếu từ 5 chi nhánh lân cận trong cùng hệ thống ngân hàng theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích.

Tác giả lựa chọn phương pháp thống kê mô tả, phân tích cơ cấu tỷ trọng và so sánh chuỗi thời gian nhằm lượng hóa chính xác tốc độ tăng trưởng, nhận diện biến động mùa vụ của dòng tiền và đánh giá sự tương thích giữa nguồn vốn huy động với hoạt động cho vay. Việc kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng cùng kỹ thuật đối chiếu định lượng giúp phản ánh khách quan bức tranh tài chính của đơn vị trong toàn bộ chu kỳ nghiên cứu hoàn thành năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô vốn huy động tại chi nhánh duy trì đà tăng trưởng liên tục với tốc độ bình quân từ 12,5% đến 14,8% mỗi năm trong giai đoạn 2017 - 2019, đóng góp trên 86% vào tổng nguồn vốn kinh doanh, chứng minh vị thế ổn định của đơn vị trên địa bàn.

Thứ hai, cơ cấu vốn phân theo thành phần kinh tế có sự phân hóa rõ nét khi nguồn tiền gửi tiết kiệm từ dân cư chiếm tỷ trọng chi phối khoảng 56,2%, trong khi tiền gửi từ các tổ chức kinh tế chiếm 43,8% tổng nguồn vốn huy động tại thời điểm cuối năm 2019.

Thứ ba, cơ cấu loại tiền phản ánh mức độ nội tệ hóa cao với tỷ trọng vốn huy động bằng Việt Nam đồng chiếm trên 84,5%, nguồn vốn ngoại tệ chiếm 15,5%, hoàn toàn phù hợp với định hướng quản lý ngoại hối và chính sách hạn chế đô la hóa của Ngân hàng Nhà nước.

Thứ tư, nguồn vốn ngắn hạn dưới 12 tháng vẫn chiếm tỷ trọng lớn xấp xỉ 68,4%, tạo ra áp lực nhất định đối với việc cân đối nguồn vốn tài trợ cho các khoản vay trung và dài hạn khi tỷ lệ sử dụng vốn trên huy động duy trì ở mức 78,6%.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng quy mô nguồn vốn bắt nguồn từ uy tín thương hiệu vững mạnh và hệ thống phòng giao dịch phân bổ thuận tiện tại khu vực trung tâm. Tuy nhiên, việc tỷ trọng tiền gửi ngắn hạn chiếm mức cao khiến chi phí quản trị rủi ro thanh khoản gia tăng. Khi đối chiếu với bài học kinh nghiệm từ một ngân hàng ngoại thương lớn đạt mức tăng trưởng huy động 27,08% nhờ hệ thống quản lý vốn tập trung, và một ngân hàng đầu tư phát triển chi nhánh Đông Hà Nội duy trì tăng trưởng bán lẻ 75%/năm, chi nhánh Ba Đình vẫn còn nhiều dư địa để khai thác mảng dịch vụ số.

Trong nghiên cứu, các chuỗi số liệu được mô hình hóa trực quan qua Biểu đồ cơ cấu vốn phân theo thành phần kinh tế, Biểu đồ phân bổ nguồn vốn theo kỳ hạn và Bảng tổng hợp cân đối huy động - sử dụng vốn. Cách trình bày này giúp làm nổi bật sự dịch chuyển của các dòng vốn qua từng năm, làm cơ sở khoa học để tái cấu trúc danh mục tài sản nợ một cách an toàn và tối ưu hóa chi phí đầu vào.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đa dạng hóa các gói sản phẩm tiền gửi tích lũy và phát hành chứng chỉ tiền gửi dài hạn với lãi suất bậc thang linh hoạt, hướng đến mục tiêu nâng tỷ trọng nguồn vốn trung và dài hạn thêm 15% trong vòng 12 đến 18 tháng do Phòng Khách hàng Bán lẻ trực tiếp chủ trì.

Thứ hai, hoàn thiện cơ chế lãi suất thỏa thuận kết hợp cung cấp dịch vụ quản lý dòng tiền chuyên biệt cho các tổng công ty, doanh nghiệp lớn trên địa bàn, phấn đấu nâng tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn đạt mức 22% trong năm 2021 dưới sự điều phối của Phòng Khách hàng Doanh nghiệp.

Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi số thông qua việc tích hợp sâu các tiện ích thanh toán tự động, rút ngắn thời gian xử lý giao dịch tại quầy xuống dưới 3 phút, do Phòng Tin học và Bộ phận Kế toán Giao dịch phối hợp triển khai trong lộ trình 6 tháng.

Thứ tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua việc tổ chức tối thiểu 2 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm về kỹ năng tư vấn tài chính cá nhân và văn hóa chăm sóc khách hàng, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Giám đốc chi nhánh.

Về mặt chính sách vĩ mô, đề tài kiến nghị Chính phủ duy trì môi trường kinh tế ổn định, Ngân hàng Nhà nước điều hành linh hoạt công cụ dự trữ bắt buộc, và Hội sở chính phân bổ thêm định mức tăng trưởng tín dụng bán lẻ phù hợp với năng lực huy động vốn của từng địa bàn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là Ban Giám đốc và cán bộ quản lý tại các chi nhánh ngân hàng thương mại: Ứng dụng khung đánh giá cơ cấu nguồn vốn và mô hình cân đối thanh khoản để xây dựng kế hoạch kinh doanh, hoạch định chính sách lãi suất cạnh tranh cho từng thời kỳ.

Nhóm thứ hai là Chuyên viên quan hệ khách hàng và giao dịch viên: Nắm bắt đặc điểm hành vi gửi tiền của từng phân khúc khách hàng cá nhân và doanh nghiệp, từ đó vận dụng các kỹ năng tiếp thị sản phẩm tiền gửi tích lũy và chứng chỉ tiền gửi đạt hiệu quả cao.

Nhóm thứ ba là Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng công trình làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp thu thập, xử lý số liệu thứ cấp chuỗi 3 năm và quy trình phân tích thực trạng huy động vốn cấp cơ sở.

Nhóm thứ tư là Các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia phân tích tài chính: Khảo sát bức tranh thực tế về tác động của các quy định an toàn vốn đến hành vi huy động của ngân hàng thương mại tại các đô thị lớn.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ trọng vốn huy động bao nhiêu là an toàn và hợp lý trong hoạt động ngân hàng thương mại? Tỷ trọng vốn huy động thông thường cần đạt từ 80% đến 90% tổng nguồn vốn hoạt động. Tại chi nhánh nghiên cứu, con số này đạt trên 86%, đảm bảo cung ứng đủ nguồn lực tài chính cho hoạt động cấp tín dụng và tuân thủ chặt chẽ các chỉ số an toàn thanh khoản của cơ quan quản lý.

Cơ cấu tiền gửi bằng nội tệ và ngoại tệ tại chi nhánh ngân hàng được duy trì ra sao? Nguồn vốn huy động bằng Việt Nam đồng chiếm ưu thế tuyệt đối với hơn 84,5%, trong khi ngoại tệ chiếm khoảng 15,5%. Tỷ lệ này phản ánh đúng định hướng chống đô la hóa của nền kinh tế, giúp ngân hàng phòng ngừa hiệu quả các rủi ro tỷ giá và biến động lãi suất quốc tế.

Vì sao việc gia tăng tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn lại có ý nghĩa sống còn đối với ngân hàng? Tiền gửi không kỳ hạn có mức lãi suất huy động rất thấp, chỉ từ 0,1% đến 0,5%/năm. Khi nâng tỷ lệ này lên mức trên 20%, chi phí vốn bình quân của ngân hàng sẽ giảm mạnh, tạo điều kiện mở rộng biên độ lãi ròng từ 0,3% đến 0,5% và gia tăng sức cạnh tranh lãi suất cho vay.

Ngân hàng giải quyết áp lực mất cân đối kỳ hạn giữa vốn huy động và cho vay bằng cách nào? Ngân hàng chủ động phát hành các công cụ nợ như chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn từ 12 đến 36 tháng, đồng thời kiểm soát nghiêm ngặt tỷ lệ tối đa của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn dưới ngưỡng 40% theo đúng quy định hiện hành.

Công nghệ số đóng vai trò cụ thể nào trong việc thúc đẩy tăng trưởng nguồn vốn huy động? Hệ thống ngân hàng số giúp tự động hóa dòng tiền gửi thanh toán, giảm thiểu tới 30% chi phí vận hành tại quầy giao dịch và thu hút lượng lớn khách hàng trẻ nhờ khả năng mở sổ tiết kiệm trực tuyến tiện lợi trong vòng vài thao tác.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận và xác lập bộ tiêu chí định lượng đánh giá hiệu quả huy động vốn tại ngân hàng thương mại.
• Phân tích sâu sắc thực trạng tăng trưởng nguồn vốn đạt bình quân trên 12%/năm tại đơn vị nghiên cứu trong giai đoạn 2017 - 2019.
• Chỉ rõ thực trạng cơ cấu vốn ngắn hạn chiếm 68,4% và đề xuất phương án tái cơ cấu kỳ hạn an toàn, bền vững.
• Xây dựng 4 nhóm giải pháp đồng bộ về sản phẩm, chính sách giá, công nghệ thanh toán và đào tạo nhân sự cho giai đoạn 2021 - 2025.
• Đóng góp nguồn học liệu thực chứng có giá trị cao cho công tác quản trị thực tiễn và nghiên cứu học thuật ngành ngân hàng.

Kế hoạch tiếp theo đòi hỏi đơn vị tiến hành rà soát danh mục khách hàng doanh nghiệp lớn trong quý I và áp dụng bộ chỉ tiêu quản lý dòng tiền tự động trong quý II. Các nhà quản lý và cán bộ chuyên trách hãy nghiên cứu, ứng dụng ngay các phát hiện khoa học từ luận văn để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động huy động vốn tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về ngân hàng thương mại Trải qua lịch sử phát triển lâu dài, hiện nay cũng có nhiều cách tiếp cận về khái niệm ngân hàng thương mại khác nhau. Theo cách tiếp cận là xem xét ngân hàng thương mại trên phương diện những loại hình dịch vụ cung cấp thì: “Ngân hàng thương mại là một loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất, đặc biệt là tiết kiệm, dịch vụ và thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính hơn bất cứ một tổ chức nào trong nền kinh tế”.

Theo cách tiếp cận thông qua chức năng, vai trò của ngân hàng thương mại trong nền kinh tế: “Ngân hàng thương mại là loại hình doanh nghiệp hoạt động và kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ và tín dụng”. Vì vậy, NHTM là một tổ chức kinh doanh tiền tệ, với hoạt động thường xuyên là nhận tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ ngân hàng cho khách hàng trong nền kinh tế quốc dân. Ban đầu, NHTM hoạt động chủ yếu là cho vay đối với lĩnh vực thương nghiệp, nhưng ngày nay hoạt động của nó đã mang tính tổng hợp và đa năng. Các NHTM có quan hệ giao dịch với mọi khách hàng thuộc các lĩnh vực và các thành phần kinh tế khác nhau bằng nhiều loại dịch vụ ngân hàng.

Theo Luật các tổ chức tín dụng 47/2010/QH12 của Quốc hội ban hành ngày 16/06/2010 thì “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng 7 được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận” và “Hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số nghiệp vụ sau đây: Nhận tiền gửi; Cấp tín dụng; Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản”. Chức năng của ngân hàng thương mại Ngày nay, trong nền kinh tế hiện đại, ngân hàng đóng một vai trò đặc biệt quan trọng và không thể thiếu trong đời sống kinh tế xã hội. Theo đó, NHTM có các chức năng sau: Chức năng trung gian tín dụng Làm trung gian tín dụng trong nền kinh tế. NHTM thực hiện các nghiệp vụ: Thứ nhất, NHTM huy động các khoản tiền nhàn rỗi của các chủ thể kinh tế trong xã hội, từ các doanh nghiệp, hộ gia đình, cá nhân, cơ quan nhà nước, NHTW, NHTM và tổ chức tín dụng khác.

để hình thành nguồn vốn cho vay. Thứ hai, NHTM dùng nguồn vốn đã huy động được để cho vay đối với chủ thể kinh tế thiếu vốn – có nhu cầu bổ sung vốn, gửi vào tài khoản dự trữ bắt buộc hoặc tài khoản thanh toán tại NHTW, NHTM hoặc các tổ chức tín dụng khác. Như vậy, hoạt động của NHTM là “đi vay để cho vay”, là “cầu nối” giữa người có vốn dư thừa và người có nhu cầu về vốn. Những hoạt động trên mang tính chất kinh doanh, bởi vì khi cho vay, NHTM đặt ra một mức lãi suất cao hơn mức lãi suất huy động vốn.

Chênh lệch giữa hai mức lãi suất là để bù đắp chi phí hoạt động tín dụng và phần lợi nhuận của ngân hàng. 8 Chức năng trung gian tín dụng xuất phát từ đặc điểm tuần hoàn vốn trong quá trình tái sản xuất xã hội. Hơn nữa, NHTM là một tổ chức kinh doanh tiền tệ - tín dụng, có khả năng nắm bắt tình hình cung cầu tín dụng. Thu hút vốn tiền gửi với khối lượng lớn, NHTM có thể giải quyết mối quan hệ giữa cung và cầu tín dụng cả về khối lượng vốn cho vay và thời hạn cho vay.