Hướng dẫn VIẾT VÀ TRÌNH BÀY BÁO CÁO KHÓA LUẬN, ĐỒ ÁN, THỰC TẬP TỐT NGHIỆP Khoa CNTT, ĐH. Nguyễn Văn Vũ, Phó Trưởng khoa Nội dung ❖ Giới thiệu ❖ Hướng dẫn viết báo cáo ❖ Hướng dẫn trình bày báo cáo ❖ Thảo luận 2 Các hướng dẫn, biểu mẫu ❖ Biểu mẫu và hướng dẫn https://www.vn/vn/Default.aspx?tabi d=1064 ❖ Mẫu luận văn LaTex o https://www.com/read/ttmrfskbmcxm ❖ Tham khảo quy định nộp cuốn báo cáo cho đợt 1 o https://www.vn/vn/Default.aspx?tabid=4 46&mode=preview&newsid=15034 3 Giới thiệu ❖ Rèn luyện kỹ năng viết và trình bày là mục tiêu quan trọng của khóa luận, đồ án, thực tập ❖ Viết và trình bày báo cáo là một thách thức lớn trong quá trình thực hiện các học phần tốt nghiệp Làm thế nào vượt qua thách thức này và đạt kết quả tốt nhất? 4 Tầm quan trọng của báo cáo, trình bày ❖ Viết báo cáo và trình bày là các công việc thiết yếu trong nghiên cứu và phát triển ứng dụng ❖ Báo cáo, trình bày quyết định sự thành công của nghiên cứu, của sản phẩm Nỗ lực nghiên cứu, Báo cáo, trình bày Thất bại phát triển: kết quả tốt không tốt Nhưng, nhiều sinh viên thích viết code hơn báo cáo! 5 Tránh tiếc nuối sau buổi bảo vệ ❖ “Làm 7 tháng trời, thầy chỉ cho nói có 25 phút” ❖ “Nhiều thứ quan trọng mà không trình bày hết” ❖ “Run quá, tui quên mất tiêu” ❖ “Rất tiếc không có thời gian trình bày chức năng ABC” ❖ “Hội đồng không hiểu những gì mình làm” ❖ “Nhóm A làm vậy mà được 9 điểm, mình làm tốt vậy mà chỉ có 8” ❖… 6 This Photo by Unknown Author is licensed under CC BY-NC-ND Không cần thiết phải vậy ❖ Hội đồng không hiểu à điểm thấp ❖ Nguyên cân: bạn báo cáo, trình bày chưa thể hiện hết công sức bỏ ra ❖ Giải pháp: chuẩn bị thật kỹ ❖ Làm thế nào? This Photo by Unknown Author is licensed under CC BY 7 Nội dung ❖ Giới thiệu ❖ Hướng dẫn viết báo cáo ❖ Hướng dẫn trình bày báo cáo ❖ Thảo luận 8 Viết báo cáo nghiên cứu ❖ Là quá trình sáng tạo ❖ Là quá trình gian truân đối với hầu hết chúng ta • Không biết bắt đầu từ đâu • Không biết viết gì (hết ý) • Hầu hết trải qua các cung bật khác nhau This Photo by Unknown Author is licensed under CC BY-SA-NC từ thất vọng đến muốn bỏ cuộc ❖ Nhưng hầu hết đều vượt qua! 9 Quá trình viết ❖ Các bước viết (không nhất thiết theo tuần tự) § Chuẩn bị § Thiết lập cấu trúc (outline) § Viết § Đọc lại § Chỉnh sửa ❖ Phân công công việc o Một người viết bản đầu tiên, các thành viên còn lại cập nhật o Mỗi người viết một phần à cần cẩn thận 10 Quá trình viết - 2 ❖ Chuẩn bị o Nghiên cứu, suy ngẫm về chủ đề o Xác định mục đích, phạm vi (scope) của chủ đề o Viết cho ai? o Bạn muốn người đọc biết những gì? o Chủ đề thú vị ở chỗ nào? o Thông điệp chính là gì? ❖ Thiết lập cấu trúc o Tổ chức, xác định tiêu đề và mục tiêu các mục chính 11 Quá trình viết - 3 ❖ Viết o Viết càng nhanh càng tốt o Có gì viết đó o Tạm quên đi chính tả, từ ngữ, liên kết câu, định dạng, … o Khi bị bí, viết bất cứ thứ gì, bất kể nó tệ ra sao o Nếu quá cẩn thận à không viết được gì ❖ Công cụ hỗ trợ o Động não (brainstorming) o Trao đổi với thầy cô o ChatGPT 12 Quá trình viết - 4 ❖ Báo cáo là một câu chuyện o Bài toán của tôi là o Nó rất thú vị o Nó giải quyết vấn đề ABC o Thông điệp chính của tôi là o Thông điệp chính được lặp đi lặp lại trong tóm tắt, giới thiệu, và kết luận 13 Cấu trúc báo cáo ❖ Hướng nghiên cứu o Giới thiệu (Introduction) o Khảo sát hiện trạng/Các công trình liên quan (Liturature Review) o Phương pháp đề xuất (Proposed Approach) o Kết quả (Results) o Kết luận (Conclusions) o Tài liệu tham khảo (References) o Phụ lục 14 Cấu trúc báo cáo - 2 ❖ Hướng ứng dụng o Giới thiệu (Introduction) o Các hệ thống và công nghệ liên quan (Related applications and technologies) o Hệ thống ABC/Ứng dụng ABC (tên ứng dụng) o Kết quả (Results) o Kết luận (Conclusions) o Tài liệu tham khảo (References) o Phụ lục 15 Tiêu đề luận văn ❖ Tiêu đề cần rõ ràng, khúc chiết, có từ khóa ❖ Tiêu đề không không nhất thiết là câu hoàn chỉnh ❖ Nếu được, nên đặt tên ứng dụng, phương pháp “Tìm hiểu công nghệ XYZ và viết ứng dụng minh họa” “ABC: Ứng dụng gọi xe theo nền tảng XYZ” v Có thể bỏ hành động “phát triển”, “xây dựng”, “nghiên cứu” trong tiêu đề 16 Tóm tắt (Abstract) ❖ Tóm tắt rất quan trọng vì là nội dung được đọc nhiều nhất, cho phép người đọc hình dung được báo cáo ❖ Cần ngắn gọn, thường từ 100-300 từ (4-10 câu) ❖ Nội dung bao gồm o Ngữ cảnh, vấn đề: 1-2 câu o Mục tiêu: 1 câu o Phương pháp: 1-2 câu o Kết quả: 1-2 câu o Kết luận: 1-2 câu 17 Chương 1: Giới thiệu (Introduction) ❖ Là chương mở rộng của tóm tắt ❖ Nội dung bao gồm o Ngữ cảnh, vấn đề cần giải quyết là gì? o Vì sao vấn đề/bài toán quan trọng và thú vị? o Bài toán có gì khó? Vì sao cần phải giải quyết? o Những giải pháp (nghiên cứu, ứng dụng) đã giải quyết bài toán này? o Những giải pháp này có hạn chế, thiếu sót gì? o Giải pháp của bạn là gì? Kết quả thế nào? o Đóng góp của nghiên cứu/ứng dụng của bạn? 18 Chương 1: Giới thiệu (Introduction) - 2 ❖ Độ dài từ 3 đến 8 trang ❖ Có thể chia ra các mục o Đặt vấn đề (Problem) o Mục tiêu (Objectives) o Giải pháp/Cách tiếp cận (An Approach) o Đóng góp (Contributions) o Bố cục (Outline) v Lưu ý, nội dung các chương sau phải khớp với mục tiêu, giải pháp, đóng góp ở chương này 19 Chương 2 ❖ Độ dài từ 5-15 trang ❖ Hướng nghiên cứu: Khảo sát hiện trạng/Các công trình liên quan o Cơ sở lý thuyết (Background) o Các nghiên cứu liên quan (Related work) ❖ Hướng ứng dụng: Các hệ thống và công nghệ liên quan o Các hệ thống tương tự o Các công nghệ được áp dụng để giải quyết các bài toán tương tự 20 Chương 3 ❖ Chương này tập trung trình bày chi tiết những gì bạn làm ❖ Mô tả chi tiết phương pháp thực hiện, giải pháp đề xuất, ứng dụng phát triển ❖ Có thể đưa ra ví dụ minh họa để dẫn nhập ❖ Nên phân thành các mục con 21 Chương 3 ❖ Hướng nghiên cứu: Phương pháp đề xuất (Proposed Approach) o Cơ sở lý thuyết o Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết khoa học o Phương pháp/Thủ tục thực hiện nghiên cứu (procedure) o Đối tượng nghiên cứu o Môi trường (phần mềm, thư viện, máy móc, công cụ, v.) o Mô tả dữ liệu, quá trình thu thập dữ liệu o Độ đo để đánh giá (performance metrics) 22 Chương 3 ❖ Hướng ứng dụng: Hệ thống ABC o Nêu ý tưởng ứng dụng (có thể đưa ra ví dụ, tình huống sử dụng, nhu cầu sử dụng của người dùng) o Phân tích, đặc tả yêu cầu o Kiến trúc o Thiết kế chi tiết các thành phần o Các sơ đồ lớp (một số sơ đồ quan trọng) o Cơ sở dữ liệu Ø Có thể tách thành các chương riêng biệt 23 Chương 4: Kết quả ❖ Hướng nghiên cứu: Kết quả o Mô tả chi tiết kết quả và thảo luận o Kết quả phải liên hệ với phương pháp trong chương 3 o Nên có hai mục riêng biệt: kết quả và thảo luận ❖ Hướng ứng dụng: Kết quả o Mô tả công nghệ, công cụ dùng để cài đặt o Mô tả các chức năng chính được cài đặt o Diễn giải các màn hình o Trình bày theo kịch bản, theo vai trò người dùng 24 Chương 4: Kết quả ❖ Lưu ý o Cấu trúc nội dung vào các mục nhỏ o Phải mô tả và diễn giải tất cả các số liệu, bảng biểu, màn hình o Tập trung những số liệu đáng chú ý o Không chỉ đơn giản lặp lại những gì đã có trên bảng biểu, màn hình o Tất cả các bảng biểu, màn hình phải có tiêu đề o Mỗi một bảng biểu, màn hình phải được đề cập/tham chiếu trong nội dung viết o Chọn lọc số liệu và kiểu trình bày (biểu đồ hay bảng hay hình ảnh) phù hợp 25 Chương 4: Kết quả ❖ Lưu ý o Nhấn mạnh (highlight) các số liệu quan trọng o Trích dẫn nguồn cho bảng biểu, màn hình (nếu không phải của bạn) Vu Nguyen, Barry Boehm, and LiGuo Huang. “Determining Relevant Training Data for Effort Estimation Using Window-based COCOMO Calibration.” Journal of Systems and Software, 147, 124-146. 2018 26 Chương 4: Kết quả ❖ Thảo luận o Nên tách thành một mục riêng o Diễn giải ý nghĩa của kết quả o So sánh kết quả từ nghiên cứu của bạn với nghiên cứu khác o Nếu có Câu hỏi nghiên cứu trong Chương 3 thì mục này lặp lại các câu hỏi nghiên cứu và trả lời Vu Nguyen, Barry Boehm, and LiGuo Huang.
“Determining Relevant Training Data for Effort 27 Estimation Using Window-based COCOMO Calibration.” Journal of Systems and Software, 147, 124-146. 2018 Chương 5: Kết luận ❖ Mô tả lại mục tiêu ❖ Mô tả lại phương pháp ❖ Tóm tắt kết quả đạt được ❖ Ý nghĩa của kết quả ❖ Nêu những hạn chế, giới hạn của đề tài ❖ Hướng phát triển tiếp theo để khắc phục hạn chế, giới hạn của đề tài 28 Lưu ý khi viết báo cáo ❖ Tránh đạo văn o Trích dẫn nguồn o Không copy nguyên văn mà không để trong ngoặc kép ❖ Tránh dùng gạch đầu dòng ❖ Dùng câu cú hoàn chỉnh ❖ Mỗi chương cần có tóm tắt từ 2-5 câu ❖ Diễn giải chi tiết các biểu, bảng, màn hình ❖ Các câu văn phải có liên kết với nhau ❖ Không có lỗi chính tả 29 Lưu ý khi viết báo cáo - 2 ❖ Nên có tóm tắt chương ❖ Không để tiêu đề mục là dòng cuối trang ❖ Lưu ý kích thước hình ❖ Biểu đồ dùng lại từ các nguồn khác o Nên vẽ lại để có chất lượng, rõ ràng hơn 30 Lưu ý khi viết báo cáo - 3 ❖ Trích dẫn theo đúng quy định o Dùng Google Scholar o Dùng Latex o Ghi ngày truy cập đối với link các trang web 31 Định dạng và biểu mẫu ❖ Chỉ cần file PDF, không cần nộp file HTML hoặc DOC ❖ Biểu mẫu ❖ LaTex Overleaf: https://www.