Chương 1 Thông tin chung: giới thiệu tổng quan về cẩm nang. Chương 2 Hướng dẫn giảng các chuyên đề kiến thức chung. Chương 3 Hướng dẫn giảng kỹ năng thành lập HTX. Chương 4 Hướng dẫn giảng kỹ năng nghiệp vụ quản lý.
Một số lưu ý Mặc dù chương trình khung không có chuyên đề liên quan đến OCOP (Mỗi xã một sản phâm) nhưng Ban Tổ chức lớp học xem xét bổ dung nội dung tập huấn về sự cần thiết, vai trò và hướng dẫn HTX tham gia chương trình OCOP như: Hướng dẫn HTX viết câu chuyện sản phẩm OCOP; hướng dẫn HTX xây dựng phương án/kế hoạch SXKD sản phẩm OCOP. Khi Tập huấn viên nêu câu hỏi để các nhóm học viên thảo luận, đóng góp bổ sung ý kiến cho nhau xong, Tập huấn viên kết luận về nội dung mà học viên vừa trao đổi thảo luận, cần giải thích, phân tích để đưa ra nội dung đúng nhất, phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương, của HTX. Các ví dụ trình bày trong cẩm nang mang tính gợi ý. Tập huấn viên tùy theo kinh nghiệm của mình có thể sử dụng các ví dụ khác hoặc cho hoc viên trình bày thực tiễn của HTX để chia sẻ cho lớp và thảo luận.
Theo thực tiễn mà kiến thức được cập nhật hoặc các văn bản pháp luật liên quan đến HTX thay đổi mà chương trình khung chưa cập nhật kịp thì Tập huấn viên cần cập nhật trong bài giảng của mình. 13 CHƯƠNG 2: HƯỚNG DẪN GIẢNG CHUYÊN ĐỀ KIẾN THỨC CHUNG Chương 5 Hướng dẫn giảng kỹ năng mềm. Dẫn nhập Trong chương trình khung, phần kiến thức chung về HTX có tổng số tiết học là 16 tiết. Số tiết Nhóm đối tượng TT Chuyên đề Lý Thực Tổng 1 2 3 4 5 6 7 thuyết hành PHẦN I: KIẾN THỨC CHUNG VỀ HỢP TÁC XÃ 1 Bản chất hợp tác xã và những quy định pháp luật về tổ chức 8 4 4 X X X X X X X và hoạt động của hợp tác xã 2 Vai trò của hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới và tái cơ cấu ngành nông 4 2 2 X X X X X X X nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững 3 Chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã 4 2 2 X X X X X X X nông nghiệp Tổng 16 8 8 Các chuyên đề này giới thiệu cho học viên những kiến thức tổng quát về HTX nhằm giúp học viên nắm được bản chất của HTX và các lợi ích mà HTX mang lại cho nông dân.
14 Bản chất hợp tác xã và những quy định pháp luật về tổ chức và hoạt động của hợp tác xã 2. Thời gian: 8 tiết. Mục tiêu của chuyên đề Sau khi học xong, học viên có khả năng: - Lý giải được nền tảng hình thành HTX trên cơ sở nhu cầu chung của các thành viên; - Phân tích được các giá trị và nguyên tắc cơ bản của HTX; - Am hiểu những quy định của pháp luật hiện hành của Việt Nam đối với tổ chức và hoạt động của HTX. Phương pháp giảng dạy Giảng, thảo luận, xem tranh, video.
Lịch sử hình thành HTX trên thế giới và ở Việt Nam 2. Giá trị và nguyên tắc hoạt động của HTX 3. Bản chất HTX theo quy định của pháp luật Việt Nam 5.5 tiết) Tập huấn viên tổ chức thảo luận chung cho cả lớp bằng các câu hỏi. Tập huấn viên gợi mở ý tưởng: “Hợp tác” là từ ghép “hợp” và “tác”.
Có khi nào con người “hợp” mà không “tác”? b. Có khi nào con người “tác” mà không “hợp”? c. Khi nào chúng ta cần hợp tác, tức là “hợp” để “tác”? 15 6. Kế hoạch bài giảng Hoạt động 1 Tập huấn viên gợi mở ý tưởng, cho học viên xem tranh, video, và đặt câu hỏi 1.
Tập huấn viên gợi mở ý tưởng: Hợp tác xã là gì? Hợp tác xã ra đời khi nào? Trong bối cảnh nào? 2. Tập huấn viên cho học viên xem 4 bức tranh về đời sống của công nhân tại Anh vào nửa đầu thế kỷ XIX và gợi ý: Các bạn cùng phân tích bối cảnh hình thành HTX đầu tiên trên thế giới? 3. Tập huấn viên chiếu video “The Story of the Rochdale Pioneers” tải về từ trang < https://www.com/watch?v=DNVzOsZt6ew> 4. Tập huấn viên giảng giải quá trình hình thành hợp tác xã tiên phong công bằng Rochdale.
Gợi ý thảo luận: a. Vì sao những người sáng lập HTX Rochdale đặt tên cho tổ chức của mình là “Xã hội tiên phong công bằng Rochdale”? b. Những giá trị đặc trưng của mô hình này là gì? Vì sao Nhà nước Anh khuyến khích phát triển mô hình này và lan rộng sang các nước khác? c. Liên minh HTX quốc tế được ra đời năm 1895 với sứ mệnh gì? Số 7 có ý nghĩa gì trong phong trào HTX? d.
7 nguyên tắc hoạt động của HTX là gì? 5. Tập huấn viên chuyển chủ đề về sự ra đời của HTX tại Việt Nam. HTX tại Việt Nam ra đời khi nào? b. Vì sao hiện nay chúng ta gọi mô hình này là HTX “kiểu cũ”? c.
Việt Nam gia nhập Liên minh HTX quốc tế khi nào? d. Luật HTX đầu tiên của Việt Nam được ban hành khi nào? Luật HTX này quy định về HTX “kiểu cũ” hay HTX “kiểu mới”? 16 Nội dung chính cần truyền tải/ Mục tiêu Lịch sử hình thành HTX trên thế giới và ở Việt Nam. Thời lượng: 1 tiết Hoạt động 2 Học viên thảo luận nhóm 1. Tập huấn viên phát 7 nguyên tắc hoạt động của HTX (mỗi nguyên tắc được in trên 1 tờ giấy) cho học viên chia lớp thành 7 nhóm.
Mỗi nhóm thảo luận 1 nguyên tắc. Theo các bạn nguyên tắc này có nghĩa là gì? b. HTX của bạn có tuân thủ nguyên tắc này không? c. Các khó khăn khi áp dụng nguyên tắc này vào thực tế? 2.
Tập huấn viên chia lớp thành 4 nhóm và 2 nhóm thào luận chung 1 chủ đề. Sau 20 phút thảo luận, mỗi nhóm cử đại diện lên trình bài. Tập huấn viên gợi ý để các nhóm còn lại phản biện. Tập huấn viên phân tích thêm và kết luận.
Hai câu hỏi thảo luận như sau: a. Ngay từ khi ra đời, mô hình HTX có những giá trị tôn chỉ riêng để phân định tính đặc trưng riêng biệt của HTX đối với công ty (doanh nghiệp). Ở Việt Nam có Luật Doanh nghiệp và Luật HTX để điều chỉnh từng loại hình. Vậy HTX khác với công ty (doanh nghiệp) như thế nào? b.
Trong lịch sử phát triển HTX ở Việt Nam có 2 mô hình: HTX “kiểu cũ” và HTX “kiểu mới”. Vậy HTX “kiểu mới” khác biệt như thế nào đối với HTX “kiểu cũ”? Nội dung chính cần truyền tải/ Mục tiêu Giá trị và nguyên tắc hoạt động của HTX. Thời lượng: 1,5 tiết 17 Hoạt động 3 Tập huấn viên dẫn giải, học viên thảo luận nhóm 1. Tập huấn viên trích dẫn ví dụ từ tác phẩm Đường Kách mệnh.
Bác Hồ đã diễn giải về HTX rất dung dị: “Có 53 nhà dư được 53 thúng lúa, cho 53 người đem đi bán, phải nộp 53 lần thuế; đong đi đong lại đổ tháo mất 53 nắm, nhà buôn bắt bí trả rẻ mất 53 xu (mỗi thúng một xu). Giời nắng, 53 người phải uống 53 xu nước. Tính lại, thua thiệt biết chừng nào. Nếu 53 nhà ấy có hợp tác xã bán, thì lời biết bao nhiêu!” Vậy: a.
Bằng ngôn ngữ đời thường bạn hãy diễn giải HTX là gì? b. Luật HTX 2012 định nghĩa HTX như thế nào? c. Khái niệm HTX trong Luật HTX 2012, về ngữ nghĩa, có khác gì với cách Bác Hồ diễn giải từ năm 1927 hay không? 2. Tập huấn viên gợi mở cho học viên thảo luận và trích dẫn những điều, khoản mục trong Luật HTX để học viên hiểu và áp dụng tốt.
Tập huấn viên yêu cầu học viên liên hệ thực tế tại HTX của học viên về mức độ tuân thủ quy định pháp luật và hướng dẫn cách thức điểu chỉnh hay thay đổi cho phù hợp với Luật HTX 2012. Các câu hỏi như sau: a. Điều kiện tham gia HTX là gì? b. Phương thức và thời hạn góp vốn vào HTX như thế nào? Thành viên có thể chuyển nhượng vốn góp của mình hay không? c.
Quyền và nghĩa vụ của thành viên là gì? d. Trong HTX cơ quan có quyền lực cao nhất là gì? Cơ cấu tổ chức của HTX? e. Quyền biểu quyết trong HTX như thế nào? f. Vốn hoạt động của HTX là gì? Có thể bán HTX được không? g.
Tài sản không chia của HTX bao gồm những gì? Vì sao HTX có tài sản không chia? Xử lý tài sản khi HTX giải thể như thế nào? Nội dung chính cần truyền tải/ Mục tiêu 18 Bản chất HTX theo quy định của pháp luật Việt Nam. Thời lượng: 4 tiết Hoạt động 4 Tóm tắt chuyên đề, hỏi đáp, đánh giá 1. Tập huấn viên chia lớp thành 5 nhóm. Mỗi nhóm thảo luận một chủ đề.
Sau 15 phút thảo luận, mỗi nhóm cử đại diện lên trình bày. Tập huấn viên gợi ý để các nhóm còn lại phản biện để đảm bảo học viên hiểu đúng nội dung đã trình bày. Tập huấn viên phân tích thêm và kết luận. Vai trò kép của thành viên: Vừa là người đồng sở hữu, vừa là người sử dụng dịch vụ/ mua hàng hóa của HTX hoặc bán sản phẩm cho HTX hoặc là người lao động trong HTX? b.
Bản chất kép của HTX: HTX vừa mang bản chất xã hội vừa mang bản chất kinh tế? c. Thị trường kép của HTX: thị trường nội bộ và thị trường bên ngoài? d. Hai loại hình giám sát: Giám sát nội bộ thông qua Ban kiểm soát và kiểm toán độc lập? e. Hai loại hình tài sản: Tài sản không chia và tài sản được chia? 2.
Tập huấn viên cho lớp xem 3 hình mặt người với 3 trạng thái: Thỏa mãn, bình thường và hoang mang. Tập huấn viên yêu cầu học viên chọn một mặt thể hiện gần đúng nhất tâm trạng cá nhân. Tập huấn viên hỏi đại diện học viên để biết nguyên nhân lựa chọn: a. Bạn tâm đắc nhất điều gì từ chuyên đề này? b.
Bạn băn khoăn điều gì từ chuyên đề này? c. Chuyên đề này có bổ ích cho công việc của bạn hay không? d. Bạn có ý tưởng điều chỉnh, cải thiện HTX của mình như thế nào để HTX hoạt động có hiệu quả và tuân thủ đúng bản chất HTX được quy định trong các văn bản pháp luật. 19 Thời lượng: 1 tiết Vai trò của hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới và tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững 2.
Thời gian: 4 tiết 2.