Hướng Dẫn Sử Dụng Phần Mềm Thống Kê Y Học SPSS

Chuyên khảo y tế phân tích Nghiên cứu khoa học thực hành thống kê y học, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Thống Kê Y Học
• Đề tài: Hướng Dẫn Sử Dụng Phần Mềm Thống Kê Y Học SPSS
• Loại tài liệu: hướng dẫn

Mục lục chi tiết

• 1. I. Giới thiệu phần mềm thống kê SPSS
• 1.1. Khởi động SPSS
• 1.2. Màn hình làm việc
• 1.3. Các chức năng chính hỗ trợ trong NCKH Y học
• 1.4. Quản lý dữ liệu
• 1.4.1. Nhập số liệu
• 1.4.2. Sửa đổi và lọc số liệu
• 1.5. Các thang đo được sử dụng trong phần mềm thống kê
• 1.5.1. Biến định tính
• 1.5.2. Biến định lượng
• 1.6. Làm việc với tập tin dữ liệu
• 1.6.1. Mở file
• 1.6.2. Cửa sổ biên tập dữ liệu
• 1.6.3. Màn hình
• 1.6.4. Màn hình Data View (quản lý dữ liệu)
• 1.6.5. Màn hình quản lý biến (Variable view)
• 1.6.6. Màn hình quản lý kết quả (Output)
• 1.6.7. Màn hình quản lý cú pháp (Syntax)
• 1.7. Tạo cơ sở dữ liệu trong SPSS
• 1.7.1. Cơ sở dữ liệu
• 1.7.2. Thành phần của cơ sở dữ liệu trong SPSS
• 1.8. Phân loại các biến trong SPSS
• 1.8.1. Phân theo tính chất dữ liệu
• 1.8.2. Phân theo lựa chọn
• 1.9. Khai báo biến trong SPSS
• 1.9.1. Các quy tắc đặt tên biến (Variable name)
• 1.9.2. Khai báo biến cho cơ sở dữ liệu
• 1.9.2.1. Nhập dữ liệu trực tiếp
• 1.9.2.2. Bài tập thực hành
• 1.9.2.3. Nhập dữ liệu từ bảng dữ liệu exel có sẵn
• 1.10. Tạo biến mới trong SPSS
• 1.10.1. Tạo biến mới bằng biểu thức (Numeric Expression-Phép tính hàm)
• 1.10.2. Tạo biến mới thỏa mãn điều kiện nào đó (IF)
• 1.10.3. Tạo biến mới bằng mã hóa lại biến trong file dữ liệu
• 1.10.3.1. Mã hóa thành một biến khác
• 1.10.3.2. Mã hóa lại dữ liệu trên cùng một biến
• 1.10.3.3. Mã hóa dữ liệu tự động
• 1.10.3.4. Ví dụ mã hóa nhóm tuổi
• 2. XỬ LÝ THỐNG KÊ VÀ TRÌNH BẦY DỮ LIỆU PHÂN TÍCH THỐNG KÊ
• 2.1. Mục tiêu
• 2.2. Phân tích thống kê
• 2.2.1. Thống kê tần số, tỷ lệ của một hay nhiều biến (biến định tính)
• 2.2.2. Thống kê cho một hay nhiều biến (biến định lượng)
• 2.2.2.1. Cách 1: Analyze/Descriptive Statistive/Frequencies
• 2.2.2.2. Cách 2: Analyze/Descriptive Satatistics/Descriptives
• 2.2.3. Lập bảng với biến có nhiều lựa chọn
• 2.2.3.1. Bước 1: Định nghĩa biến mới để tập hợp các biến con lại với nhau
• 2.2.3.2. Bước 2: Chọn các biến trong vùng Set Definition
• 2.2.3.3. Bước 3: Thống kê số người có lựa chọn lý do đó
• 2.2.3.4. Bước 4: Đặt tên cho biến
• 2.2.3.5. Thực hiện thống kê tần số của biến CAU1
• 2.2.3.6. Ví dụ thực hành
• 2.2.4. Lập bảng nhiều biến kết hợp
• 2.2.4.1. Sử dụng bảng kết hợp nhiều biến
• 2.2.4.2. Chọn Menu Analyze -> Tables -> Custom Tables
• 2.2.4.3. Lưu ý về nhãn Label cho các giá trị của biến

Tóm tắt

I. Hướng Dẫn Cài Đặt Phần Mềm Thống Kê Y Học SPSS Đơn Giản

Phần mềm SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) là một công cụ mạnh mẽ trong thống kê y học. Việc cài đặt phần mềm này không quá phức tạp, nhưng cần thực hiện đúng các bước để đảm bảo phần mềm hoạt động hiệu quả. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách cài đặt SPSS từ tải về đến hoàn tất cài đặt.

1.1. Cách Tải Phần Mềm SPSS Về Máy Tính

Để tải phần mềm SPSS, truy cập vào trang web chính thức hoặc các nguồn uy tín. Sau khi tải về, giải nén file và chuẩn bị cho quá trình cài đặt.

1.2. Hướng Dẫn Cài Đặt SPSS Trên Windows

Sau khi tải về, tắt Internet và mở file cài đặt. Nhấn 'Next' và 'Install' để bắt đầu quá trình cài đặt. Đảm bảo làm theo hướng dẫn trên màn hình để hoàn tất.

II. Tổng Quan Về Giao Diện Phần Mềm SPSS Cho Người Mới Bắt Đầu

Giao diện của SPSS được thiết kế thân thiện với người dùng, giúp người mới dễ dàng làm quen. Có bốn màn hình chính: Variable View, Data View, Output, và Syntax. Mỗi màn hình có chức năng riêng, hỗ trợ người dùng trong việc quản lý và phân tích dữ liệu.

2.1. Màn Hình Quản Lý Biến Trong SPSS

Màn hình Variable View cho phép người dùng khai báo và quản lý các biến. Tại đây, có thể định nghĩa tên, loại và các thuộc tính của biến.

2.2. Màn Hình Quản Lý Dữ Liệu Trong SPSS

Data View là nơi người dùng nhập và xem dữ liệu. Mỗi hàng đại diện cho một đối tượng, trong khi mỗi cột là một biến.

III. Phương Pháp Nhập Dữ Liệu Vào SPSS Để Phân Tích Y Học

Nhập dữ liệu là bước quan trọng trong quá trình phân tích. SPSS hỗ trợ nhiều phương pháp nhập dữ liệu, từ nhập tay đến nhập từ file Excel. Việc nhập dữ liệu chính xác sẽ giúp đảm bảo kết quả phân tích đáng tin cậy.

3.1. Cách Nhập Dữ Liệu Từ File Excel Vào SPSS

Người dùng có thể mở file Excel trong SPSS bằng cách chọn File > Open > Data. Chọn file Excel và nhấn Open để nhập dữ liệu.

3.2. Hướng Dẫn Nhập Dữ Liệu Trực Tiếp Vào SPSS

Để nhập dữ liệu trực tiếp, người dùng có thể sử dụng Data View. Nhập từng giá trị vào các ô tương ứng với biến đã khai báo.

IV. Các Tính Năng Chính Của SPSS Trong Phân Tích Dữ Liệu Y Học

SPSS cung cấp nhiều tính năng mạnh mẽ cho việc phân tích dữ liệu y học. Các chức năng này bao gồm thống kê mô tả, phân tích hồi quy, và kiểm định giả thuyết. Việc sử dụng đúng các tính năng này sẽ giúp người dùng rút ra được những kết luận chính xác từ dữ liệu.

4.1. Thống Kê Mô Tả Dữ Liệu Trong SPSS

Thống kê mô tả giúp tóm tắt và mô tả các đặc điểm chính của dữ liệu. Người dùng có thể sử dụng lệnh Frequencies để thực hiện thống kê tần số.

4.2. Phân Tích Hồi Quy Trong SPSS

Phân tích hồi quy là một trong những công cụ mạnh mẽ trong SPSS, cho phép người dùng xác định mối quan hệ giữa các biến. Sử dụng lệnh Analyze > Regression để thực hiện.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Của SPSS Trong Nghiên Cứu Y Học

SPSS được ứng dụng rộng rãi trong nghiên cứu y học, từ việc phân tích dữ liệu khảo sát đến nghiên cứu lâm sàng. Các nhà nghiên cứu có thể sử dụng SPSS để phân tích và trình bày kết quả một cách hiệu quả.

5.1. Phân Tích Dữ Liệu Khảo Sát Trong Nghiên Cứu Y Học

SPSS cho phép phân tích dữ liệu khảo sát một cách nhanh chóng và chính xác. Các nhà nghiên cứu có thể sử dụng các lệnh thống kê để rút ra kết luận từ dữ liệu.

5.2. Kết Quả Nghiên Cứu Y Học Được Trình Bày Qua SPSS

Kết quả phân tích có thể được trình bày dưới dạng bảng và biểu đồ, giúp người đọc dễ dàng hiểu và tiếp cận thông tin.

VI. Kết Luận Về Tương Lai Của Phần Mềm SPSS Trong Thống Kê Y Học

Phần mềm SPSS sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong thống kê y học. Với sự phát triển của công nghệ, SPSS không ngừng cải tiến và cập nhật các tính năng mới, giúp người dùng dễ dàng hơn trong việc phân tích dữ liệu.

6.1. Xu Hướng Phát Triển Của SPSS Trong Tương Lai

SPSS sẽ tiếp tục phát triển các tính năng mới, hỗ trợ người dùng trong việc phân tích dữ liệu phức tạp hơn.

6.2. Tầm Quan Trọng Của SPSS Trong Nghiên Cứu Y Học

SPSS sẽ luôn là công cụ không thể thiếu trong nghiên cứu y học, giúp các nhà nghiên cứu đưa ra những quyết định chính xác dựa trên dữ liệu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Sử dụng phần mềm Thống kê y học  I. Giới thiệu phần mềm thống kê SPSS - Có nhiều phần mềm được sử dụng trong thống kê Y học như exell, epi inffo, Stata, SPSS.Trong đó SPSS được sử dụng nhiều vì đơn giản hơn, ít dùng lệnh phức tạp - SPSS (chữ viết tắt của Statistical Package For the Social Sciences) là chương trình máy tính phục vụ công tác thống kê NCKH. Hỗ trợ xử lý và phân tích dữ liệu - Có nhiều phiên bản SPSS Windows for 16, 20, 22,. Bài này giới thiệu phiên bản 20.Tải phần mềm SPSS về máy - Vào đường lin tải về máy - Giải nén file sau khi tải về - Sau giải nén tắt Internet tạm thời (sau khi cài xong thì mở lên bình thường) - Mở file cài đặt bấm next.

Bấm install để bắt đầu cài đặt. Sử dụng phần mềm Thống kê y học  1.Khởi động SPSS • Nhấp vào biểu tượng trên Desktop (đã coppy ra) hoặc chọn Start/All programs/SPSS for Windows/SPSS 20 Window  Màn hình làm việc - Sau khi tải phần mềm SPSS (20.0) ta có 4 màn hình có thể làm việc - Màn hình quản lý biến (variable view) - Màn hình quản lý dữ liệu (Data view) - Màn hình quản lý kết quả (Output) - Màn hình quản lý cú pháp (Syntax) Sử dụng phần mềm SPSS  Các chức năng chính hỗ trợ trong NCKH Y học là: oQuản lý dữ liệu oTrình bầy dữ liệu oThống kê và phân tích dữ liệu Quản lý dữ liệu I. Nhập số liệu • Định nghĩa trạng thái của biến - Thu thập dữ liệu -Thu thập số liệu từ BA (n/c • Khai báo biến - Mã hóa số liệu LS) - Từ phiếu điều tra (CĐ) • Nhập số liệu - Tạo cấu trúc biến II. Sửa đổi và lọc số liệu - Nhập số liệu • Sắp xếp dữ liệu • Lọc dữ liệu • Tạo biến mới Sử dụng phần mềm Thống kê y học o Các thang đo được sử dụng trong phần mềm thống kê • Bao gồm các thang đo dùng cho biến định tính và biến định lượng Biến định tính Biến định lượng *Thang đo định danh (Nominal Scale) *Thang đo khoảng (Interval Scale) -Dùng để phân loại đối tượng -Là thang đo có khoảng cách bằng nhau -Con số không có sự hơn kém(chỉ là mã -Có thể dùng các phép tính đại số (trừ phép chia) hóa) -Thường là dẫy chữ số liên tục đều đặn, trong đó số đầu và số cuối Vd: Họ và tên, nơi sinh.

đối nghịch nhau VD Điểm thi của lớp từ 4 đến 9 điểm (thấp nhất và cao nhất) *Thang đo thứ bậc (Odinal Scale) -Dùng để phân loại đối tượng *Thang đo tỷ lệ (Ratio Scale) -Con số không có biểu hiện hơn, kém -Giống như thang đo khoảng cách -VD: trình độj: 1. -Có thể dụng câc phép tính đại số Sau đại học -VD;chiều cao của bố 1,68m. Chiềcao của con là 0,84 (50% của cha) Sử dụng phần mềm Thống kê y học  1. Làm việc với tập tin dữ liệu o Mở fil • Nếu có fil sẵn, ta chọn File/Open/Data.

• Trong hộp thoại open file chọn fil muốn mở và bấm open (có thể mở file dạng SPSS, exel, Lotus, tab-deliminated mà không cần chuyển sang định dạng trung gian) • Để mở tập tin exel: trong mục files of type, chọn file exel, chọn tên flie và bấm open • Lưu dữ liệu: Chọn File/save  Cửa sổ biên tập dữ liệu o Cửa sổ Data editor: cung cấp 2 bảng xem dữ liệu • Data view: quản lý dữ liệu • Variable view: quản lý các biến o Output: quản lý kết quả o Syntax: Quản lý các lệnh Sử dụng phần mềm Thống kê y học o Màn hình Trên thanh công cụ có các menu chính như: quản lý dữ File: tạo file mới, mở file sẵn có, lưu file, đổi tên file, thoát liệu (Data view) Edit: copy, cut, paste, undo, redo, find, replace, options. Là cửa sổ để View: hiển thị các thanh công cụ, dòng trạng thái, đổi fond nhập dữ liệu chữ. vào Data: Các lệnh liên quan đến dữ liệu (định nghĩa tính chất các Và là nơi lưu biến, sắp xếp các biến và dữ liệu, lựa chọn dữ liệu thỏa mãn dữ liệu nghiên tính chất nào đó.) cứu với các hàng và cột Transform: chuyển đổi dữ liệu, tính toán trên các biến, mã hóa lại các biến. Mỗi hàng là một đối tượng Analyze: Các phân tích thống kê mô tả và thống kê suy luận nghiên Graphs: vẽ biểu đồ, đồ thị cứu/người bệnh (ID).

Utilies: Thông tin về các biến, file. Mỗi cột là mọt Windows: sắp xếp và di chuyển các cửa sổ làm việc biến (variable) Help: trợ giúp Màn hình Data View (quản lý dữ liệu) Sử dụng phần mềm Thống kê y học o Màn hình quản lý Các biến như: họ tên, tuổi, giới, ho sốt, đau. biến (Variable Cột dọc gồm tính chất như: view) Là cửa sổ dùng để Name: tên hoặc ID khai báo các biến Type: dạng của biến (Namuric: dạng số, string: dạng chữ, nghiên cứu và là nơi dấu phẩy, dấu chấm. Hiển thị dưới dạng: xxx,xxx, ký hiệu quản lý các biến và khoa học: Scientific notation VD;5.634E-5 có nghĩa là: thông tin liên quan 0,00005634, ngày (date): một số định dạng lịch, ngày, giờ.

Width: độ rộng của các biến (ký tự) Cột dọc là thứ tự tên các biến Decimals: số ký tự thập phân Cột ngang là tính Label: nhãn (tên) chất của các biến Values: giá trị (tính chất của nhãn) Missing; thiếu (không khai báo) Colums: cột (độ rộng) Align: Căn lề (phải, trái, giữa) Missure: Thang đo (loại gì) Làm việc với tập tin dữ liệu Sử dụng phần mềm Thống kê y học oMàn hình quản lý kết quả (Output) Là cửa sổ hiển thị các kết quả phân tích thống kê, khi người dùng thực hiện các lệnh xuất hiện dữ liệu oMàn hình quản lý cú pháp (Syntax) Là cửa sổ cho phép người dùng xem hoặc soạn tháo cú pháp của các lệnh phân tích (các câu lệnh) Tạo cơ sở dữ liệu trong SPSS oCơ sở dữ liệu Là tập hợp các dữ liệu có cấu trúc và liên quan với nhau được lưu trữ trên máy tính, được nhiều sử dụng và được tổ chức theo một mô hình oThành phần của cơ sở dữ liệu trong SPSS Quan sát (Observation/case)chứa thông tin về một đối tượng điều tra/thời gian nghiên cứu Biến (Variable): Thể hiện thuộc tính của quan sát Sử dụng phần mềm Thống kê y học II. Phân loại Các biến trong SPSS: 2. Phân theo tính chất dữ liệu ta có:  Biến định danh (Norminale Scale)  Biến thứ bậc (Odine Scale)  Biến khoảng ( Intevale Scale)  Biến tỷ lệ (Ratio Scale) 2. Phân theo lựa chọn ta có:  Biến 1 lựa chọn VD: Anh chị có thường xuyên uống bia rượu không? Câu trả lời chỉ có 1 là có hoặc 2 là không  Biến có 2 hoặc nhiều lựa chọn VD: Anh chị vui lòng cho biết lý do anh chị chọn đến Bệnh viện A điều trị vì: a) Địa điểm gần nhàTrang thiết bị hiện đại b) Chất lượng cán bộ chuyên môn giỏi c) Trang thiết bị hiện đại d) Thái độ phục vụ của nhân viên tốt Câu trả lời có thể 1 hoặc 2,3 lý do Sử dụng phần mềm Thống kê y học  III.

Khai báo biến trong SPSS o 3. Các quy tắc đặt tên biến (Variable name) • Phải bắt đầu bằng một chữ • Độ dài tên biến không quá 8 ký tự • Tên biến không kết thúc bằng dấu chấm • Dấu cách và ký tự đặc biệt VD: !,?,” và *) không được sử dụng • Tên biến phải duy nhất không trùng lặp. Các tên viết hoa viết thường được coi là giống nhau: NEWVA, Newva, newva • Tránh dùng tên biến kết thúc bằng dấu gạch dưới (tránh xung đột với biến được lập tự động) o 3. Khai báo biến cho cơ sở dữ liệu 3.

Nhập dữ liệu trực tiếp Mã hóa các biến định tính (chỉ mã hóa biến định tính) Mở cửa sổ SPSS (cửa sổ variable) Sử dụng phần mềm Thống kê y học • Trật tự các biến được sắp xếp theo ma trận theo thứ tự được hỏi trong phiếu điều tra • mỗi đối tượng (quan sát) tương ứng với 1 dòng (1 case) • Nhập từ trái qua phải trên cửa sổ dât của SPSS (theo từng dòng) • Mỗi cột tương ứng với 1 biến (variable). • Với biến nhiều câu trả lời phải sử dụng nhiều cột khai đủ các câu trả lời đó Bài tập thực hành: • VD1.Ta có bệnh án nghiên cứu như sau: (thực hành 1) Sử dụng phần mềm Thống kê y học PHIẾU ĐIỀU TRA • Họ và tên: Nguyễn Văn A • Giới tính: 1: Nam 2: Nữ • Năm sinh: • Trình độ học vấn: 1: Phổ thông, 2: Cao đẳng. 4: Sau đại học • Thu nhập bình quân/tháng: 1: từ 5 triệu trở xuống, 2: 6 đến triệu, 3: 11 đến 20 triệu, 4: trên 20 triệu. • Câu hỏi 1: Ông /bà đến khám chữa bệnh tại Bệnh viện A vì lý do gì? 1) Do gần nhà tiện đường 2) Do trình độ y bác sỹ ở đây chất lượng tốt 3) Do trang thiết bị hiện đại 4) Do chi phí khám chữa bệnh hợp lý • Câu hỏi 2: Ông/bà vui lòng cho biết mức độ hài lòng về đội ngũ cán bộ y tế tại khoa nội bệnh viện này: 1) Rất không hài lòng 2) Không hài lòng 3) Bình thường 4) Hài lòng 5) Rất hài lòng Sử dụng phần mềm Thống kê y học • VD2.

Bài tập thực hành nhập dữ liệu 2 • Bệnh án điều tra • Họ và tên: (Mã bệnh nhân) • Tuổi: • Giới tính: 1: 2: nữ • Nơi ở: 1: 2: Nông thôn (đồng bằng) 3: Nông thôn (miền núi) • Trình độ học vấn: 1:Phổ thông, trung học; 2: Cao đẳng 3: Đại học 4: • Thu nhập bình quân/tháng: 1: từ 5 triệu trở xuống; 2: 6 đến 10 triệu; 3: 11 đến 20 triệu; 4: trên 20 triệu • Câu hỏi 1: Anh/chị vui lòng cho biết mình có bị tăng huyết áp không? (huyết áp từ 140/90mmHg trở lên) 1: có x 2: không • Câu 2: Anh/chị có thói quen nào trong các thói quen sau: 1) Uống cafe mỗi sáng (Từ 5 buổi/tuần) 2) Uống rượu bia hàng ngày (từ 5 lần/tuần trở lên) 3) Hút thuốc lá thường xuyên (từ 10 điếu/ngày) Sử dụng phần mềm Thống kê y học 3. Nhập dữ liệu từ bảng dữ liệu exel có sẵn • Ta có file chứa bảng dữ liệu exel cần chuyển sang SPSS. Mở File kiểm tra nội dung của bảng dữ liệu (dự kiến chuyển tất cả hay một phần dữ liệu?) • Mở màn hình SPSS (bảng Data view) • Chọn File/open/Data và tìm đến File exell cần chuyển và chọn. Trên màn hình xuất hiện và hỏi đọc tất cả hay một phần.

Nến chọn tất: bấm OK, nếu 1 phần thì đánh từ cột dòng nào?