Chương 1: Một sá vấn đề lý luận và pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tá cáo tại āy ban nhân dân xã Chương 2: Thực trạng hoạt động tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tá cáo tại āy ban nhân dân xã Quang Tráng, huyán Thạch An, tỉnh Cao Bằng Chương 3: Giải pháp bảo đảm hiáu quả hoạt động tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tá cáo tại phòng tiếp công dân āy ban nhân dân xã Quang Tráng, huyán Thạch An, tỉnh Cao Bằng 5 PHÄN NÞI DUNG CH¯¡NG 1. MÞT SÞ VÂN ĐÀ LÝ LUÀN VÀ PHÁP LUÀT VÀ TI¾P CÔNG DÂN, GIÀI QUY¾T KHI¾U N¾I, TÞ CÁO T¾I UBND Xà 1. Mßt sß vÃn đÁ lý luÁn và pháp luÁt vÁ ti¿p công dân t¿i UBND xã 1. Khái nißm ti¿p công dân t¿i UBND xã Theo khoản 1 Điều 2 Luật Tiếp công dân 2013 quy đßnh: < Tiếp công dân là việc cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân quy định tại Điều 4 cāa Luật này đón tiếp để lắng nghe, tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh cāa công dân; giải thích, hướng dẫn cho công dân về việc thực hiện khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo đúng quy định cāa pháp luật.
Tiếp công dân bao gồm tiếp công dân thường xuyên, tiếp công dân định kỳ và tiếp công dân đột xuất.=[2] Theo nghĩa rộng hơn, hoạt động TCD không chỉ dừng á viác tiếp đón, lắng nghe để tiếp nhận vÿ viác KN, TC cāa công dân mà bao gồm cả viác tiếp nhận, giải quyết các thā tÿc hành chính liên quan đến tổ chức, cá nhân và các công viác thuộc trách nhiám cāa cơ quan Nhà nước thực hián. V ì vậy, ta có thể hiểu TCD là viác UBND xã tổ chức các buổi đón tiếp, gặp gỡ để lắng nghe và tiếp nhận đơn thư KN, TC cāa công dân. Từ đó giải thích, hướng dẫn các trình tự thā tÿc thực hián viác KN, TC theo đúng quy đßnh cāa pháp luật. Điều này cho thấy viác UBND xã đã kßp thßi thể chế hóa đúng đắn, đầy đā các đưßng lái, chính sách cāa Đảng và Nhà nước.
Bên cạnh đó các quy đßnh cāa Hiến pháp về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chā nghĩa Viát Nam cāa dân, do dân và vì dân đã được cÿ thể hóa; đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cāa nhân dân. Trên thực tế viác đảm bảo thực hián quyền KN, TC cāa công dân là cơ sá pháp lý quan tráng. Đặc điểm ti¿p công dân t¿i UBND xã Là một trong những hoạt động thực hián chức năng quản lý nhà nước, trong đó bao gồm các hoạt động như: đón tiếp để lắng nghe, tiếp nhận; giải thích, hướng dẫn cho công dân về viác thực hián khiếu nại, tá cáo, kiến nghß, phản ánh theo đảng quy đßnh cāa pháp luật, hoạt động tiếp công dân có các đặc điểm sau: Thứ nhất, chā thể cāa TCD là các cơ quan, cá nhân trong CQHCNN đại dián cho nhà nước thực thi các quyền và nghĩa vÿ theo luật đßnh, cÿ thể được quy đßnh tại 6 Điều 4 Luật Tiếp công dân năm 2013. [2] Thứ hai, đái tượng cāa hoạt động TCD chính là tất cả công dân.
Ngưßi dân chỉ đến CQHCNN thực hián quyền KN, TC, kiến nghß, phản ảnh khi những quyền và lợi ích hợp pháp cāa há bß xâm phạm bái các QĐHC, HVHC cāa cơ quan nhà nước, cāa ngưßi có thẩm quyền trong CQHCNN. Thứ ba, nội dung cāa hoạt động TCD là lắng nghe, tiếp nhận các đơn thư, ý kiến, vướng mắc về viác KN, TC, kiến nghß, phản ánh cāa ngưßi dân. Những nội dung quan tráng cần chú ý khi tiếp công dân gồm: những vấn đề mà ngưßi dân đang thắc mắc, cảm thấy không hợp lý, bức xúc, muán trình bày với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để có phương hướng xử lý đúng đắn, phù hợp với những nguyán váng cāa ngưßi dân. Chă thể, thẩm quyÁn, các hình thức ti¿p công dân t¿i UBND xã Chủ thể tiếp công dân Tiếp công dân là hoạt động trong viác thực hián chức năng quản lý nhà nước, chā thể tiếp công dân là cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền theo quy đßnh cāa pháp luật.
Chā thể tiếp công dân là thā trưáng các cơ quan, tổ chức, đơn vß trực tiếp tiếp công dân đßnh kỳ và đột xuất, và cán bộ làm công tác tiếp công dân. Các cơ quan nhà nước có trách nhiám tổ chức tiếp công dân bao gồm: Chính phā; Bộ, cơ quan ngang bộ; tổng cÿc và tổ chức tương đương; cÿc; Āy ban nhân dân các cấp; cơ quan chuyên môn thuộc Āy ban nhân dân tỉnh, thành phá trực thuộc trung ương; cơ quan chuyên môn thuộc Āy ban nhân dân huyán, quận, thß xã, thành phá thuộc tỉnh; các cơ quan cāa Quác hội; Hội đồng nhân dân các cấp; Tòa án nhân dân, Vián kiểm sát nhân nhân, Kiểm toán nhà nước [8,tr. Từ nội dung trên có thể thấy chā thể tiếp công dân tại UBND xã là những cá nhân, tổ chức có thẩm quyền và trách nhiám thực hián viác tiếp nhận, giải quyết các yêu cầu, khiếu nại cāa công dân, đó là: chā tßch UBND xã là ngưßi đứng đầu UBND xã, chßu trách nhiám chính trong viác tiếp công dân và giải quyết các vấn đề phát sinh; phó Chā tßch UBND xã hỗ trợ Chā tßch trong công tác tiếp công dân, đặc biát trong những trưßng hợp phức tạp; cán bộ, công chức xã là những ngưßi trực tiếp làm viác với công dân, tiếp nhận thông tin và đề xuất phương án giải quyết. 7 Thẩm quyền tiếp công dân Thứ nhất, chā tịch UBND xã Quyền tiếp công dân đßnh kỳ, chā tßch UBND xã có thẩm quyền tiếp công dân đßnh kỳ hàng tháng, hàng quý hoặc đột xuất khi cần thiết.
Giải quyết khiếu nại, tá cáo, chā tßch UBND xã trực tiếp giải quyết hoặc chỉ đạo giải quyết các khiếu nại, tá cáo thuộc thẩm quyền cāa UBND xã. Ký quyết đßnh giải quyết, chā tßch UBND xã có thẩm quyền ký các quyết đßnh liên quan đến viác giải quyết khiếu nại, tá cáo, đảm bảo tuân thā quy đßnh cāa pháp luật. Thứ hai, phó chā Tịch UBND xã Hỗ trợ chā tßch, phó chā tßch UBND xã có nhiám vÿ hỗ trợ chā tßch trong công tác tiếp công dân, đặc biát trong những trưßng hợp phức tạp hoặc khi chā tßch vắng mặt. Trong hoạt động giải quyết khiếu nại, tá cáo: phó chā tßch có thể được āy quyền giải quyết một sá khiếu nại, tá cáo theo sự phân công cāa chā tßch.
Thứ ba, cán bộ, công chức xã Cán bộ, công chức xã có trách nhiám tiếp nhận thông tin, yêu cầu, khiếu nại cāa công dân và phân loại, chuyển đến các bộ phận có thẩm quyền giải quyết. Theo dõi, đôn đác cán bộ, công chức xã theo dõi, đôn đác viác giải quyết khiếu nại, tá cáo và báo cáo kết quả cho chā tßch hoặc phó chā tßch UBND xã. Hình thức tiếp công dân t¿i UBND xã Tiếp công dân thường xuyên Viác tiếp công dân thưßng xuyên là trách nhiám cāa các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền, sẽ trực tiếp tổ chức hoạt động này tại cơ quan, đơn vß, hoặc tổ chức cāa mình. Các cơ quan này sẽ bá trí cán bộ chuyên trách làm nhiám vÿ tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tá cáo, kiến nghß, và phản ánh được tiếp nhận trực tiếp tại trÿ sá hoặc đßa điểm tiếp công dân.
Tiếp công dân thưßng xuyên là hình thức tiếp công dân do cán bộ, công chức đại dián cho các cơ quan, tổ chức thực hián tại trÿ sá tiếp công dân các cấp, hoặc do cán bộ, công chức, viên chức được phân công làm nhiám vÿ tiếp công dân tại các cơ quan, tổ chức, đơn vß thực hián một cách thưßng xuyên và liên tÿc theo quy đßnh cāa pháp luật.423] Tiếp công dân định kỳ 8 Tiếp công dân đßnh kỳ là viác tiếp công dân theo thßi gian, kế hoạch đã đßnh trước, được thực hián bái Thā trưáng cơ quan, tổ chức, đơn vß. Dựa vào tình hình thực tế, ngưßi có thẩm quyền sẽ chán 01 ngày trong tháng để thực hián viác tiếp công dân, niêm yết công khai á cơ quan, đơn vß, tổ chức mình. Luật Tiếp công dân 2013 quy đßnh trách nhiám tiếp công dân đßnh kỳ cāa Thā trương cơ quan, đơn vß tại UBND xã như sau: chā tßch Āy ban nhân dân cấp xã trực tiếp tiếp công dân tại trÿ sá Āy ban nhân dân cấp xã ít nhất 01 ngày trong 01 tuần (điểm d khoản 1 Điều 15).423] Tiếp công dân đột xuất Luật Tiếp công dân quy đßnh phải tiếp công dân đột xuất trong các trưßng hợp sau. Thứ nhất, vÿ viác gay gắt, phức tạp, có nhiều ngưßi tham gia, liên quan đến trách nhiám cāa nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vß hoặc ý kiến cāa các cơ quan, tổ chức, đơn vß còn khác nhau.
Thứ hai, vÿ viác nếu không chỉ đạo, xem xét kßp thßi có thể gây ra hậu quả nghiêm tráng hoặc có thể dẫn đến hāy hoại tài sản cāa Nhà nước, cāa tập thể, xâm hại đến tỉnh mạng, tài sản cāa nhân dân, ảnh hưáng đến an ninh, chính trß, trật tự, an toàn xã hội. Trong những trưßng hợp nêu trên, thā trưáng cơ quan, tổ chức, đơn vß ngoài viác tiếp công dân đßnh kỳ còn thực hián viác tiếp công dân đột xuất.423- 424] Khi tiếp công dân, ngưßi đứng đầu cơ quan phải đưa ra ý kiến về viác giải quyết vÿ viác cho công dân. Nếu không thể trả lßi ngay, ngưßi đứng đầu sẽ chỉ đạo cơ quan, tổ chức, đơn vß, công chức, viên chức thuộc quyền quản lý cāa mình kßp thßi xem xét, giải quyết và thông báo thßi gian trả lßi cho công dân. Tiếp công dân đột xuất là hình thức tiếp công dân được thực hián bái thā trưáng cơ quan, tổ chức, đơn vß khi có vÿ viác gay gắt, phức tạp, có nhiều ngưßi tham gia, liên quan đến trách nhiám cāa nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vß hoặc khi ý kiến cāa các cơ quan, tổ chức, đơn vß còn khác nhau.
Tiếp công dân đột xuất còn được tiến hành đái với những vÿ viác mà nếu không chỉ đạo, xem xét kßp thßi có thể gây ra hậu quả nghiêm tráng, hoặc có thể dẫn đến hāy hoại tài sản cāa Nhà nước, cāa tập thể, xâm hại đến tính mạng, tài sản cāa nhân dân, ảnh hưáng đến an ninh, chính trß, trật tự, an toàn xã hội. Vai trò căa ho¿t đßng ti¿p công dân t¿i UBND xã Tiếp công dân là cầu nái gắn kết giữa nhà nước và ngưßi dân, đóng vai trò quan 9 tráng trong viác xây dựng nhà nước dân chā, pháp quyền.