MỞ ĐẦU. CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TRA TẠI CHỖ ĐỐI VỚI CÁC TỔ CHỨC TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC. HOẠT ĐỘNG THANH TRA TẠI CHỖ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI CÁC TỔ CHỨC TÍN DỤNG. Khái niệm, mục tiêu của hoạt động Thanh tra tại chỗ đối với các TCTD.
Các tiêu chí đánh giá và các nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động thanh tra tại chỗ của Ngân hàng nhà nƣớc. Nội dung và quy trình của hoạt động Thanh tra tại chỗ đối với Tổ chức tín dụng. Nội dung công tác thanh tra tại chỗ. Quy trình thanh tra tại chỗ.
Công tác xử lý sau thanh tra. KINH NGHIỆM HOẠT ĐỘNG THANH TRA CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM. Kinh nghiệm hoạt động thanh tra của một số Quốc gia trên Thế giới. Bài học kinh nghiệm cho Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam.
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THANH TRA TẠI CHỖ ĐỐI VỚI CÁC TỔ CHỨC TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC CHI NHÁNH TỈNH QUẢNG NINH. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC CHI NHÁNH TỈNH QUẢNG NINH. Quá trình hình thành và phát triển. Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nƣớc chi nhánh tỉnh Quảng Ninh.
Hoạt động Thanh tra, giám sát của Ngân hàng nhà nƣớc chi nhánh tỉnh Quảng Ninh. Mạng lƣới hoạt động của các TCTD trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THANH TRA TẠI CHỖ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC CN TỈNH QUẢNG NINH. Quy trình và nội dung thanh tra tại chỗ.
Thực trạng hoạt động thanh tra tại chỗ của Ngân hàng nhà nƣớc chi nhánh tỉnh Quảng Ninh đối với các TCTD trên địa bàn. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TRA CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC CHI NHÁNH TỈNH QUẢNG NINH. Những mặt tích cực. Những hạn chế và nguyên nhân.
PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG THANH TRA TẠI CHỖ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC – CHI NHÁNH TỈNH QUẢNG NINH. PHƢƠNG HƢỚNG HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG THANH TRA TẠI CHỖ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC CHI NHÁNH TỈNH QUẢNG NINH. Từng bƣớc chuyển dần từ thanh tra tuân thủ sang thanh tra trên cơ sở rủi ro. Từng bƣớc củng cố và tăng cƣờng bộ máy hoạt động thanh tra.
Hoạt động thanh tra có trọng tâm, trọng điểm. Nâng cao vai trò công tác giám sát từ xa, các nguồn thông tin hỗ trợ cho thanh tra tại chỗ. GIẢI PHÁP CHỦ YẾU HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG THANH TRA CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC CHI NHÁNH TỈNH QUẢNG NINH. Đổi mới nhận thức về công tác thanh tra ngân hàng.
Xây dựng quy trình thanh tra tại chỗ và sổ tay thanh tra tại chỗ. Hoàn thiện quy trình, cách thức tổ chức công tác thanh tra. Kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thực hiện các kiến nghị chỉnh sửa sau thanh tra. Kiện toàn đội ngũ cán bộ hoạt động thanh tra về số lƣợng và chất lƣợng.
Hoàn thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác thanh tra. Các giải pháp khác. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VỚI NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC. Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến hoạt động TTNH.
Đổi mới mô hình bộ máy hoạt động của thanh tra, giám sát NH chi nhánh theo hƣớng chịu sự quản lý, chỉ đạo trực tiếp của Cơ quan thanh tra. Đổi mới phƣơng pháp thanh tra ngân hàng. Hoàn thiện hệ thống hạ tầng hỗ trợ công tác thanh tra ngân hàng. 76 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.
78 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT TỪ VIẾT TẮT DIỄN GIẢI 1 NHNN Ngân hàng Nhà nƣớc 2 NHTM Ngân hàng thƣơng mại 3 NHTW Ngân hàng Trung Ƣơng 4 QTDND Quỹ tín dụng nhân dân 5 CTTC Công ty Tài chính 6 Cơ quan TTGSNH Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng 7 NHNN Quảng Ninh Ngân hàng Nhà nƣớc chi nhánh tỉnh Quảng Ninh 8 TTGS Chi nhánh Thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà nƣớc chi nhánh tỉnh Quảng Ninh 9 GSTX Giám sát từ xa 10 TTTC Thanh tra tại chỗ 11 TCTD Tổ chức tín dụng 12 TTNH Thanh tra ngân hàng DANH MỤC CÁC BẢNG Hình 2. Cơ cấu tổ chức Chi nhánh NHNN tỉnh Quảng Ninh. Quy trình tiến hành một cuộc thanh tra tại chỗ. Mạng lưới hoạt động TCTD và Chi nhánh TCTD từ năm 2012- 2016 .2: Tình hình thanh tra việc chấp hành pháp luật, việc thực hiện các quy định trong giấy phép tại TTGS NHNN - Chi nhánh tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2012 – 2016 .3: Thanh tra Hoạt động cấp tín dụng giai đoạn 2012 – 2016 .4: Thanh tra Hoạt động đầu tư tài chính, góp vốn mua cổ phần giai đoạn 2012 – 2016 .5: Thanh tra Hoạt động huy động vốn giai đoạn 2012 – 2016 .6: Thanh tra Chấp hành quy định về quản lý ngoại hối và vàng giai đoạn 2012 – 2016 .7: Thanh tra Hoạt động thanh toán giai đoạn 2012 – 2016 .8: Thanh tra Về hạch toán kế toán, quản lý thu – chi tài chính giai đoạn 2012 – 2016 .9: Về tồn quỹ tiền mặt và chấp hành chế độ an toàn kho quỹ giai đoạn 2012 – 2016 .10: Tình hình thanh tra, đánh giá, mức độ rủi ro, năng lực quản trị rủi ro và tình hình tài chính của đối tượng thanh tra tại TTGS NHNN -Chi nhánh tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2012 – 2016 .11: Tình hình thanh tra việc thực hiện các kiến nghị sau thanh tra và quyết định xử lý của đối tượng thanh tra tại TTGS NHNN – Chi nhánh tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2012 – 2016.
Tính cấp thiết của đề tài Thời gian qua, Thanh tra Ngân hàng đã và đang áp dụng hai phƣơng thức thanh tra là Thanh tra giám sát từ xa và Thanh tra tại chỗ. Trên thực tế, phƣơng thức giám sát từ xa mới chỉ thực hiện việc tổng hợp số liệu và cung cấp tình hình chung nhất về hoạt động của các Tổ chức tín dụng, hoạt động của thanh tra ngân hàng chủ yếu dựa vào phƣơng thức thanh tra tại chỗ. Mặc dù vậy, chất lƣợng và hiệu quả công tác thanh tra tại chỗ thời gian qua vẫn chƣa thực sự đáp ứng đƣợc yêu cầu của công tác quản lý đối với các Tổ chức tín dụng trong điều kiện hiện tại của nền kinh tế. Yêu cầu bức xúc đặt ra đối với thanh tra ngân hàng là phải tìm ra giải pháp nhằm tăng cƣờng hiệu quả của công tác thanh tra tại chỗ.
Có nhƣ vậy, thanh tra ngân hàng mới thực hiện đƣợc tôn chỉ của mình là đảm bảo an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ngƣời gửi tiền. Quảng Ninh là một tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc của Tổ quốc, có tiềm năng phát triển kinh tế lớn. Trong những năm qua, hệ thống các tổ chức tín dụng ở đây có sự gia tăng về số lƣợng, quy mô cùng với những hoạt động ngân hàng đa dạng và phong phú. Đến nay, trên địa bàn Quảng Ninh có 18 chi nhánh ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc, ngân hàng thƣơng mại cổ phần có vốn nhà nƣớc và 26 chi nhánh ngân hàng thƣơng mại cổ phần; 01 chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội; 01 chi nhánh Ngân hàng Phát triển; 02 Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở và 02 chi nhánh tổ chức tài chính vi mô.
Tuy chƣa xảy ra các vụ việc lớn, hoạt động đúng định hƣớng, nhƣng nợ quá hạn và chất lƣợng tín dụng tiềm ẩn rủi ro luôn là mối đe dọa với các ngân hàng. Bên cạnh đó, để các TCTD hoạt động đúng hành lang pháp lý, an toàn hệ thống, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ngƣời gửi tiền, phục vụ 1 việc thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia thì Ngân hàng nhà nƣớc - Chi nhánh tỉnh Quảng Ninh cần phải đổi mới, hoàn thiện hoạt động hoạt động thanh tra để đáp ứng yêu cầu trong thời gian tới. Xuất phát từ những yêu cầu và đòi hỏi thực tế nêu trên, là một cán bộ công tác trong ngành thanh tra ngân hàng, tôi chọn đề tài “Thanh tra tại chỗ đối với các Tổ chức tín dụng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Quảng Ninh” để hoàn thành luận văn của mình, với hy vọng đóng góp một phần vào công cuộc đổi mới hoạt động của ngành Ngân hàng nói chung và hoạt động thanh tra ngân hàng nói riêng. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn Hoạt động thanh tra của Ngân hàng nhà nƣớc - Chi nhánh cấp tỉnh là một vấn đề đƣợc nhiều tác giả quan tâm, nghiên cứu do tầm ảnh hƣởng quan trọng của hoạt động này đối với sự an toàn và lành mạnh của hệ thống ngân hàng.
Đến nay, đã có một số tài liệu, công trình đƣợc công bố nhƣ: [1]. Hồ Thị Huyền (2009), “Tăng cường công tác thanh tra tại chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh Nghệ An” của tác giả đƣợc thực hiện dựa trên hoạt động thanh tra, giám sát tại NHNN chi nhánh tỉnh Nghệ An. Dựa trên cơ sở lý thuyết về các phƣơng thức, nội dung giám sát từ xa, thanh tra tại chỗ tác giả đã đối chiếu với hoạt động thanh tra thực tiễn tại chi nhánh nhằm nêu ra những hạn chế, nguyên nhân. Tác giả đã nêu lên thực trạng hoạt động của hệ thống NHTM trên địa bàn, hoạt động thanh tra giám sát một cách mạch lạc, cụ thể, từ đó có thể thấy đƣợc những ƣu điểm, hạn chế một cách rõ ràng.
Hoạt động thanh tra Ngân hàng tại chi nhánh NHNN tỉnh Nghệ An đƣợc tác giả đề cập chi tiết trong bối cảnh hoạt động chung của đơn vị, trong đó nêu rõ chức năng, nhiệm vụ, công việc thực hiện. của các chức danh, cán bộ thanh tra. Điểm nổi bật của luận văn là viết rất chân thực về hoạt động thanh tra, giám sát tại chi nhánh thông qua quy trình, kết quả đạt đƣợc, nguyên nhân 2 gây ra. Từ đó đƣa ra những giải pháp thích hợp với tình hình hoạt động của hệ thống NHTM trên địa bàn nhằm nâng cao chất lƣợng công tác thanh tra, giám sát.
Tuy nhiên, luận văn chƣa đƣa ra những tiêu chí để đánh giá chất lƣợng công tác thanh tra mà chỉ đánh giá chung thông qua kết quả đạt đƣợc. Vì vậy, việc đánh giá không cụ thể đến từng nội dung hoạt động của bộ phận thanh tra ngân hàng, khó khăn trong việc xác định những khó khăn, tồn tại để xây dựng những giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng thanh tra ngân hàng.