BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN QUANG QUÝ HOẠT ĐỘNG MUA LẠI VÀ SÁP NHẬP TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài chính - Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : PGS-TS TRƯƠNG QUANG THÔNG Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này do chính tôi nghiên cứu và thực hiện. Các số liệu và thông tin sử dụng trong luận văn đều có nguồn gốc trung thực và được phép công bố. Thành phố Hồ Chí Minh - năm 2014. Nguyễn Quang Quý LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các chữ viết tắt Danh mục các hình Lời mở đầu Trang CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ MUA LẠI VÀ SÁP NHẬP NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI .1 Khái niệm về mua lại và sáp nhập ngân hàng .2 Phân loại mua lại và sáp nhập ngân hàng .1 Phân loại mua lại ngân hàng.2 Phân loại sáp nhập ngân hàng .3 Động cơ, phương thức mua lại và sáp nhập ngân hàng .1 Động cơ mua lại và sáp nhập ngân hàng .2 Phương thức mua lại và sáp nhập ngân hàng .4 Những lợi ích và tiêu cực của việc mua lại và sáp nhập ngân hàng .1 Những lợi ích của việc mua lại và sáp nhập ngân hàng .2 Những tiêu cực của việc mua lại và sáp nhập ngân hàng .5 Hoạt động mua lại và sáp nhập ngân hàng trên thế giới.1 Thực trạng hoạt động mua lại và sáp nhập ngân hàng trên thế giới .2 Những bài học kinh nghiệm trong hoạt động mua lại và sáp nhập ngân hàng . 18 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 . 21 CHƯƠNG 2 : HOẠT ĐỘNG MUA LẠI VÀ SÁP NHẬP TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM .1 Vấn đề tái cấu trúc hệ thống ngân hàng Việt Nam và hoạt động mua lại và sáp nhập ngân hàng thương mại . 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Tái cấu trúc ngân hàng thương mại và Ngân hàng Nhà nước .2 Sáp nhập ngân hàng thương mại trong quá trình tái cấu trúc .3 Các nhân tố ảnh hưởng hoạt động sáp nhập ngân hàng thương mại trong quá trình tái cấu trúc .4 Cơ quan thực hiện tái cấu trúc.5 Những khó khăn, thách thức chính trong quá trình tái cấu trúc .6 Những thiếu sót của quá trình tái cấu trúc .2 Nghiên cứu tình huống hợp nhất ba ngân hàng : Ngân hàng thương mại cổ phần Đệ Nhất, Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn và Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Tín Nghĩa .3 Nghiên cứu tình huống sáp nhập Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn - Hà Nội và Ngân hàng thương mại cổ phần Nhà Hà Nội . 42 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 . 54 CHƯƠNG 3 : MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG MUA LẠI VÀ SÁP NHẬP TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM .1 Đề xuất đối với Ngân hàng Nhà nước .2 Đề xuất đối với Ngân hàng thương mại : nâng cao hiệu quả định giá và quy trình mua lại và sáp nhập.1 Tìm kiếm mục tiêu phù hợp .2 Định giá và soát xét .3 Hoàn tất giao dịch và chuẩn bị các vấn đề sau sáp nhập .3 Các đề xuất hỗ trợ .1 Chủ động chuẩn bị sẽ mang lại kết quả tốt .2 Đánh giá và rút kinh nghiệm M&A . 68 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 . 69 KẾT LUẬN TÀI LIỆU THAM KHẢO LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BHTG . bảo hiểm tiền gửi BIDV . Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam DN . doanh nghiệp ĐHCĐ . đại hội cổ đông HBB . Ngân hàng thương mại cổ phần Nhà Hà Nội M&A. mergers and acquisitions (sáp nhập và mua lại) NH . ngân hàng NHNN . Ngân hàng Nhà nước NHTM . ngân hàng thương mại NHTW . ngân hàng trung ương SCB. Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn SHB . Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội TCTD . tổ chức tín dụng TMCP . thương mại cổ phần VAMC Công ty thu mua nợ quốc gia (Vietnam Asset Management Company) WTO . Tổ chức Thương mại Thế giới XĐGTDN . xác định giá trị doanh nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1 : Vốn chủ sở hữu, nợ phải trả, tổng tài sản của SCB giai đoạn 2010- 2013.2 : Mức tăng so với năm trước của Vốn chủ sở hữu, nợ phải trả, tổng tài sản của SCB giai đoạn 2010-2013.3 : Hệ số lợi nhuận sau thuế/tổng doanh thu, tỷ số lợi nhuận trên tài sản, tỷ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu ngành ngân hàng theo Bảng xếp hạng V1000 năm 2013.4 : Tỷ số lợi nhuận trên tài sản, tỷ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của ngân hàng SHB giai đoạn 2010 – 2013.5 : Tỷ số lợi nhuận trên tài sản, tỷ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của ngân hàng SCB giai đoạn 2010 – 2013.1 : Thời gian từ khi hình thành ý tưởng đầu tư đến lúc hoàn tất giao dịch M&A.2 : Giao dịch được tài trợ từ đâu ? Hình 3.3 : Các biện pháp bổ sung khi thực hiện giao dịch LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Trong những năm gần đây, những thuật ngữ kinh tế như : tái cấu trúc, sáp nhập, mua lại, thâu tóm, … đã trở nên phổ biến và quen thuộc tại Việt Nam. Các hoạt động mua bán, sáp nhập ngày càng tăng lên về số lượng và phát triển mạnh cùng với thị trường chứng khoán Việt Nam, trở thành xu hướng thu hút sự quan tâm của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp cổ phần - tài chính. Trên thế giới, hoạt động mua lại và sáp nhập đã có từ những năm cuối thế kỷ 19 với những xu hướng khác nhau khá rõ rệt và đem lại những kết quả khác nhau, kể cả trong ngắn hạn cũng như trong dài hạn. Tại Việt Nam, M&A tuy còn khá mới mẻ nhưng đang có những bước đi đáng kể. Phát biểu tại Hội nghị cạnh tranh Asean lần 2 ngày 13/09/2012 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh cho biết trong ba năm qua, các thương vụ M&A đã không ngừng tăng lên, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng. Cụ thể, trong năm 2011 có 266 vụ với tổng giá trị giao dịch đạt 6,25 tỉ USD, tăng mạnh so với con số 295 vụ, trị giá 1,14 tỉ USD vào năm 2009. Riêng trong ba tháng đầu năm 2012, có 60 vụ M&A với trị giá khoảng 2 tỉ USD … Trong năm 2011 tình hình kinh tế nói chung cũng như thị trường chứng khoán gặp nhiều khó khăn chính là nhân tố quan trọng thúc đẩy các thương vụ M&A. Hiểu đúng bản chất thì M&A đem lại lợi ích to lớn cho các bên tham gia, đặc biệt là trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng. Nó không chỉ giúp các ngân hàng yếu kém thoát khỏi nguy cơ tan vỡ mà còn giúp ngân hàng mới tạo ra tổng giá trị lớn hơn, có năng lực cạnh tranh cao hơn, đạt hiệu quả tốt về chi phí, chiếm lĩnh thị trường tốt hơn, hiệu quả vận hành cũng tốt hơn. Tuy nhiên thời gian qua, các diễn biến xung quanh các vụ thâu tóm NHTM cổ phần Sài Gòn Thương Tín, sáp nhập SHB-HBB lại cho thấy một LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thực tế là một ngân hàng nhỏ bé lại có thể thâu tóm các ngân hàng khác lớn hơn mình rất nhiều. Từ đây vấn đề đặt ra chính là động cơ của các vụ M&A mang màu sắc lợi ích cá nhân, sử dụng sáp nhập và thâu tóm để trục lợi, chu chuyển vốn không minh bạch, … Bên cạnh đó tồn tại một thực trạng là tỉ lệ thành công của các vụ M&A ngân hàng đang còn rất thấp và đa phần các vụ M&A không tạo ra giá trị gia tăng, hoặc không tăng cường năng lực tài chính cũng như khả năng tuân thủ và minh bạch hóa thông tin của hệ thống. Những dự báo cũng như thực tế đã diễn ra trong năm 2012 cho thấy xu thế M&A ngân hàng đã và đang tăng bên cạnh những dấu hiệu khả quan và các động thái hỗ trợ tích cực từ phía Chính phủ cho quá trình M&A ngành ngân hàng chứng minh rằng chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng vào viễn cảnh tốt đẹp hơn cho hệ thống ngân hàng Việt Nam. Những vụ M&A ngân hàng tại Việt Nam vừa qua đã cho thấy những đặc trưng của M&A ngành ngân hàng và bộc lộ những mặt hiệu quả cũng như hạn chế đáng để suy ngẫm, đồng thời đặt ra những yêu cầu và thách thức trong việc quản lý và điều hành hoạt động M&A ngành ngân hàng. Chính vì những lý do nêu trên, tác giả đã lựa chọn đề tài khóa luận của mình là : “Hoạt động mua lại và sáp nhập tại các ngân hàng thương mại Việt Nam”. Mục đích nghiên cứu Phân tích và đánh giá vai trò quản lý hoạt động mua lại và sáp nhập ngân hàng tại Việt Nam thông qua các thể chế quản lý (Ủy ban chứng khoán, NHNN, …). Phân tích các tình huống M&A ngân hàng thương mại tại Việt Nam nhằm làm rõ thực trạng hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam, rút ra một số nhận xét và đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động này. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận văn này là hoạt động mua lại và sáp nhập ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu tình huống các vụ M&A ngân hàng Việt Nam trong giai đoạn 2011-2012. Phương pháp nghiên cứu Để làm rõ các mục đích nghiên cứu nêu trên, đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu hệ thống, phân tích, so sánh, thống kê và áp dụng nghiên cứu tình huống cụ thể trong hoạt động mua lại và sáp nhập tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Kết cấu đề tài Nội dung của đề tài được chia làm 03 chương như sau : Chương 1 : Tổng quan về mua lại và sáp nhập ngân hàng thương mại. Chương 2 : Hoạt động mua lại và sáp nhập tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Chương 3 : Một số đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động mua lại và sáp nhập tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. ************************* LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ MUA LẠI VÀ SÁP NHẬP NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.
Luận văn thạc sĩ về Hoạt động Mua lại và Sáp nhập tại các Ngân hàng Thương mại Việt Nam
Khám phá hoạt động mua lại và sáp nhập tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong luận văn thạc sĩ UEH, phân tích xu hướng và tác động.
Trường đại học
Trường Đại học Kinh tế Tp. Hồ Chí MinhChuyên ngành
Tài chính - Ngân hàngNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn thạc sĩ2014
Phí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
Tóm tắt
I. Tổng quan về hoạt động Mua lại và Sáp nhập Ngân hàng Thương mại tại Việt Nam
Hoạt động Mua lại ngân hàng và Sáp nhập ngân hàng tại Việt Nam đã trở thành một xu hướng quan trọng trong những năm gần đây. Các ngân hàng thương mại đang tìm kiếm cơ hội để mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua các thương vụ M&A. Theo thống kê, số lượng các vụ M&A trong lĩnh vực ngân hàng đã tăng đáng kể, đặc biệt là trong bối cảnh tái cấu trúc hệ thống ngân hàng. Việc hiểu rõ về khái niệm, quy trình và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động này là rất cần thiết để đánh giá hiệu quả và rủi ro liên quan.
1.1. Khái niệm về Mua lại và Sáp nhập ngân hàng
Mua lại và sáp nhập ngân hàng là hai hình thức chính trong hoạt động M&A. Mua lại ngân hàng thường diễn ra khi một ngân hàng lớn hơn mua lại ngân hàng nhỏ hơn, trong khi sáp nhập là sự kết hợp giữa hai ngân hàng có quy mô tương đương để tạo ra một ngân hàng mới. Theo Luật Doanh nghiệp, sáp nhập ngân hàng được định nghĩa là việc chuyển toàn bộ tài sản và quyền lợi của ngân hàng bị sáp nhập sang ngân hàng nhận sáp nhập.
1.2. Phân loại Mua lại và Sáp nhập ngân hàng
Mua lại ngân hàng có thể được phân loại thành hai loại: mua lại thù nghịch và mua lại có thiện chí. Sáp nhập ngân hàng cũng được phân loại theo chiều ngang, chiều dọc và tổ hợp. Mỗi loại hình có những đặc điểm và động cơ khác nhau, ảnh hưởng đến cách thức thực hiện và kết quả cuối cùng của thương vụ.
II. Vấn đề và Thách thức trong hoạt động Mua lại và Sáp nhập Ngân hàng
Mặc dù hoạt động M&A ngân hàng mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các ngân hàng thường gặp khó khăn trong việc định giá chính xác giá trị của ngân hàng mục tiêu, cũng như trong việc tích hợp văn hóa và quy trình làm việc giữa các bên. Hơn nữa, rủi ro pháp lý và tài chính cũng là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.
2.1. Những khó khăn trong quá trình M A ngân hàng
Một trong những khó khăn lớn nhất trong quá trình M&A là việc định giá ngân hàng mục tiêu. Các ngân hàng thường có các tài sản vô hình như thương hiệu và khách hàng, điều này làm cho việc định giá trở nên phức tạp. Ngoài ra, việc tích hợp hệ thống công nghệ thông tin và quy trình làm việc cũng là một thách thức lớn.
2.2. Rủi ro trong hoạt động M A ngân hàng
Rủi ro trong hoạt động M&A ngân hàng có thể đến từ nhiều phía, bao gồm rủi ro tài chính, rủi ro pháp lý và rủi ro về văn hóa tổ chức. Các ngân hàng cần có kế hoạch chi tiết để quản lý và giảm thiểu những rủi ro này nhằm đảm bảo thành công cho thương vụ.
III. Phương pháp và Giải pháp cho hoạt động Mua lại và Sáp nhập Ngân hàng
Để tối ưu hóa hoạt động M&A ngân hàng, các ngân hàng cần áp dụng các phương pháp và giải pháp hiệu quả. Việc xây dựng chiến lược M&A rõ ràng, cùng với việc thực hiện các bước chuẩn bị kỹ lưỡng, sẽ giúp tăng khả năng thành công của thương vụ.
3.1. Chiến lược M A hiệu quả trong ngành ngân hàng
Xây dựng một chiến lược M&A hiệu quả bao gồm việc xác định mục tiêu rõ ràng, phân tích thị trường và đánh giá các ngân hàng mục tiêu. Các ngân hàng cần phải có một kế hoạch chi tiết để thực hiện thương vụ, từ việc định giá đến việc thương thảo và hoàn tất giao dịch.
3.2. Các bước chuẩn bị cho thương vụ M A
Các bước chuẩn bị cho thương vụ M&A bao gồm việc thu thập thông tin về ngân hàng mục tiêu, đánh giá tài chính và pháp lý, cũng như chuẩn bị cho việc tích hợp sau sáp nhập. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng thành công của thương vụ.
IV. Ứng dụng thực tiễn và Kết quả nghiên cứu về M A ngân hàng tại Việt Nam
Nghiên cứu về hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam cho thấy nhiều kết quả tích cực. Các thương vụ M&A không chỉ giúp các ngân hàng yếu kém thoát khỏi nguy cơ phá sản mà còn tạo ra giá trị lớn hơn cho các bên tham gia. Tuy nhiên, vẫn cần có những cải cách để nâng cao hiệu quả của hoạt động này.
4.1. Các trường hợp thành công trong M A ngân hàng
Một số trường hợp thành công trong hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam đã chứng minh rằng việc sáp nhập và mua lại có thể tạo ra giá trị lớn cho các bên tham gia. Các ngân hàng sau khi sáp nhập thường có quy mô lớn hơn, khả năng cạnh tranh cao hơn và hiệu quả hoạt động tốt hơn.
4.2. Bài học từ các thương vụ M A ngân hàng
Các bài học từ những thương vụ M&A ngân hàng trước đây cho thấy rằng việc chuẩn bị kỹ lưỡng và có chiến lược rõ ràng là rất quan trọng. Ngoài ra, việc tích hợp văn hóa tổ chức cũng cần được chú trọng để đảm bảo sự thành công lâu dài của thương vụ.
V. Kết luận và Tương lai của hoạt động Mua lại và Sáp nhập Ngân hàng tại Việt Nam
Hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Với sự hỗ trợ từ chính phủ và các cơ quan quản lý, tương lai của hoạt động này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội cho các ngân hàng. Tuy nhiên, cần có những cải cách để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro trong quá trình thực hiện.
5.1. Triển vọng phát triển của M A ngân hàng
Triển vọng phát triển của hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam là rất khả quan. Các ngân hàng sẽ tiếp tục tìm kiếm cơ hội để mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua các thương vụ M&A. Điều này sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng.
5.2. Những cải cách cần thiết để nâng cao hiệu quả M A
Để nâng cao hiệu quả của hoạt động M&A ngân hàng, cần có những cải cách trong quy định pháp lý và quy trình thực hiện. Các ngân hàng cũng cần chú trọng đến việc đào tạo nhân lực và phát triển công nghệ thông tin để hỗ trợ cho quá trình M&A.
TÀI LIỆU LIÊN QUAN
Bạn đang xem trước tài liệu:
Luận văn thạc sĩ ueh hoạt động mua lại và sáp nhập tại các ngân hàng thương mại việt nam
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Nguyễn Quang Quý
Người hướng dẫn: Pgs-Ts Trương Quang Thông
Trường học: Trường Đại học Kinh tế Tp. Hồ Chí Minh
Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Đề tài: Hoạt động mua lại và sáp nhập tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản: 2014
Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ