CHƯƠNG 2: HOẠT ĐỘNG MUA BÁN HÀNG HOÁ Giảng viên : Nguyễn Hoàng Phước Hạnh Email : nhphanh@hcmulaw.vn TÀI LIỆU HỌC TẬP *TS. Phan Huy Hồng, ThS Nguyễn Thị Thanh Huyền (2011), Các vấn đề pháp lý của hợp đồng mua bán hàng hoá qua thực tiễn xét xử của Toà án và Trọng tài Việt Nam MUA BÁN HÀNG HOÁ Khoản 8 Điều 3 LTM 2005 “Mua bán hàng hoá là hoạt động thương mại, theo đó bên bán có nghĩa vụ giao hàng, chuyển quyền sở hữu hàng hoá cho bên mua và nhận thanh toán; bên mua có nghĩa vụ thanh toán cho bên bán, nhận hàng và quyền sở hữu hàng hoá theo thoả thuận” Hoạt động MBHH quốc tế # MBHH có yếu tố nước ngoài Ví Dụ: hợp đồng MBHH A B KHU VỰC HẢI QUAN RIÊNG (khu chế xuất hoặc khu ngoại quan) 1. Khái niệm của hợp đồng MBHH 1. Đặc điểm của hợp đồng MBHH I.
HOẠT ĐỘNG MUA 1. Xác lập HĐ và điều kiện có hiệu lực BÁN HÀNG HOÁ của HĐ 1. Khái niệm của hợp đồng MBHH • Hợp đồng MBHH = hình thức pháp lý của quan hệ MBHH = sự thoả thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt các quyền và nghĩa vụ trong quan hệ MBHH 1. Đặc điểm của hợp đồng MBHH (1) Về chủ thể: (i) Các chủ thể là THƯƠNG NHÂN (ii) THƯƠNG NHÂN với CÁC CHỦ THỂ KHÁC khi chủ thể khác đó chọn áp dụng LTM 2005 (2) Về hình thức: CSPL: Điều 24 LTM 2005 • lời nói • bằng văn bản • xác lập bằng hành vi cụ thể HẬU QUẢ DO VI PHẠM HÌNH THỨC LÀ GÌ? CSPL: Điều 129 BLDS 2015 HĐ VÔ HIỆU TRỪ Các bên đã thực hiện ít nhất 2/3 TRƯỜNG HỢP: nghĩa vụ (3) Về đối tượng Khoản 2 Điều 3 LTM 2005 “Hàng hoá bao gồm: (a) Tất cả các loại động sản, kể cả động sản hình thành trong tương lai; (b) Những vật gắn liền với đất đai” “Động sản” CSPL: Khoản 1 và 2 Điều 107 BLDS 2015 • Động sản là những tài sản không phải là bất động sản • Bất động sản là các tài sản bao gồm (a) Đất đai; (b) Nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất đai; (c) Tài sản khác gắn liền với đất đai, nhà, công trình xây dựng; (d) Tài sản khác theo quy định của pháp luật.
Xác lập HĐ và điều kiện có hiệu lực của HĐ 1. Xác lập HĐ và điều kiện có hiệu lực của HĐ 1. Điều kiện có hiệu 1. Xác lập HĐ lực của HĐ Bài tập: 01/09/2017, Công ty A gửi đề nghị giao kết hợp đồng bán phần mềm máy tính cho các công ty B, C và D trong đó có ghi “Đề nghị giao kết hợp đồng có hiệu lực kể từ ngày 09/09/2017” Công ty B nhận được đề nghị vào ngày 02/09/2017 tại trụ sở của Công ty.
Công ty C nhận được đề nghị vào ngày 10/09/2017 tại trụ sở của Công ty. Công ty D biết được đề nghị này thông qua thông tin trên website vào ngày 01/09/2017. Vậy hỏi (1) Thời điểm đề nghị giao kết HĐ của Công ty A có hiệu lực từ thời điểm nào? Và (2) Công ty D có được xem là đã nhận được đề nghị giao kết HĐ hay ko? Điểm a Khoản Thời điểm đề nghị giao kết HĐ của Công ty 1 Điều 388 là đã được tính kể từ thời điểm quy định trong BLDS 2015. đề nghị là 09/09/2016 Điểm c Khoản Công ty D biết được đề nghị giao kết HĐ 2 Điều 388 thông qua các phương thức khác (trên BLDS 2015 website).
=> Công ty D có được xem là đã nhận được đề nghị giao kết HĐ 1. Điều kiện có hiệu lực của HĐ 04 điều kiện Điều 117 BLDS 2015 HĐMBHH có hiệu lực khi đáp ứng được 04 điều kiện sau: (1) Năng lực (2) Mục đích và chủ thể nội dung (3) Tự nguyện (4) Hình thức 1. Nội dung HĐ Điều 1:… Điều 2:… Điều 3:… Điều 4:… 1.1 GIAO, NHẬN HÀNG HOÁ 1.2 ĐỊA ĐIỂM GIAO, NHẬN HÀNG HOÁ 1.3 THỜI ĐIỂM, THỜI HẠN GIAO NHẬN HÀNG HOÁ 1.4 SỐ LƯỢNG, CHẤT LƯỢNG, BAO BÌ, ĐÓNG GÓI HÀNG HOÁ 1.5 CHUYỂN RỦI RO 1.6 ĐẢM BẢO QUYỀN SỞ HỮU VÀ CHUYỂN QUYỀN SỞ HỮU HÀNG HOÁ 1.7 THANH TOÁN TIỀN HÀNG 1.8 BẢO HÀNH HÀNG HOÁ 1.1 GIAO, NHẬN HÀNG HOÁ NGHĨA VỤ NGHĨA VỤ GIAO HÀNG NHẬN HÀNG Bên bán Bên mua • Bên bán phải giao hàng, NGHĨA VỤ GIAO HÀNG chứng từ theo thoả thuận trong hợp đồng • Không có thoả thuận thì => giao hàng và chứng từ theo ĐIỀU 34 LTM 2005 quy định của LTM 2005 Bên mua có nghĩa vụ: NGHĨA VỤ NHẬN HÀNG (i) nghĩa vụ tiếp nhận hàng hoá về mặt thực tế (ii) nghĩa vụ thực hiện những công việc hợp lý để giúp Bên bán giao hàng ĐIỀU 56 LTM 2005 1.2 ĐỊA ĐIỂM GIAO, NHẬN HÀNG Điều 35 LTM 2005 GIAO HÀNG ĐÚNG ĐỊA KHÔNG CÓ ĐIỂM THOẢ THUẬN THOẢ THUẬN TRONG HĐ (4 trường hợp) Hàng hoá = tài sản nơi có hàng gắn liền với đất đai hoá đó người vận có quy định về chuyển đầu KHÔNG CÓ vận chuyển hàng hoá tiên THOẢ THUẬN (4 trường hợp) biết được địa điểm kho chứa địa điểm hàng xếp hàng/ nơi sản xuất… đó địa điểm TH khác 26 kdoanh/ nơi cư trú của bên bán 1.3 THỜI ĐIỂM, THỜI HẠN GIAO NHẬN HÀNG HOÁ Điều 37 LTM 2005 Khoản 1 GIAO HÀNG ĐÚNG THỜI ĐIỂM THOẢ THUẬN TRONG HĐ GIAO HÀNG ĐÚNG THỜI ĐIỂM THOẢ THUẬN TRONG HĐ THỜI ĐIỂM THỜI ĐIỂM GIAO HÀNG NHẬN HÀNG * VÍ DỤ Bên bán Thoả thuận HĐ Bên mua (A) (B) “Hàng được Bên bán đóng gói thành kiện hoàn chỉnh và lưu trong kho sẵn sàng cho việc giao cho Bên mua vào ngày 01/10/2017; Bên mua tuỳ vào quyết định của mình sẽ nhận hàng bất kỳ ngày nào trong tháng 10/2017” 1.3 THỜI ĐIỂM, THỜI HẠN GIAO NHẬN HÀNG HOÁ Điều 37 LTM 2005 Khoản 1 Khoản 2 GIAO HÀNG ĐÚNG CHỈ CÓ THOẢ THỜI ĐIỂM THOẢ THUẬN VỀ THỜI THUẬN TRONG HĐ HẠN 1.3 THỜI ĐIỂM, THỜI HẠN GIAO NHẬN HÀNG HOÁ Điều 37 LTM 2005 Khoản 1 Khoản 2 Khoản 3 GIAO HÀNG ĐÚNG CHỈ CÓ THOẢ KHÔNG CÓ THOẢ THỜI ĐIỂM THOẢ THUẬN VỀ THỜI THUẬN VỀ THỜI THUẬN TRONG HĐ HẠN HẠN VÍ DỤ 1 15/01/2017 Bên bán Giao kết HĐ Bên mua (A) (B) “Bên bán phải giao hàng cho bên mua chậm nhất là ngày 01/04/2017” Ngày 25/03/2017, Bên bán giao hàng KHÔNG PHẢI GIAO HÀNG TRƯỚC THỜI HẠN 1. Số lượng, chất lượng, bao bì, đóng gói hàng hoá 1.1 HÀNG HOÁ KHÔNG PHÙ HỢP VỚI HĐ 1.2 QUYỀN TỪ CHỐI NHẬN HÀNG HOÁ KHÔNG PHÙ HỢP VỚI HĐ 1.3 TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI HÀNG HOÁ KHÔNG PHÙ HỢP VỚI HĐ QUYỀN KHẮC PHỤC TRONG TRƯỜNG HỢP 1.4 GIAO THIẾU HÀNG HOẶC GIAO HÀNG KHÔNG PHÙ HỢP VỚI HĐ QUYỀN TỪ CHỐI HOẶC CHẤP NHẬN 1.5 GIAO THỪA HÀNG 1.6 KIỂM TRA HÀNG HOÁ TRƯỚC KHI GIAO HÀNG 1.1 HÀNG HOÁ KHÔNG PHÙ HỢP VỚI HĐ Thoả thuận trong HĐ = căn cứ quan trọng để xác định hàng hoá được giao là hàng hoá phù hợp với hợp đồng.
KHÔNG CÓ Khoản 1 Điều 39 THOẢ THUẬN LTM 2005 HỢP ĐỒNG Điểm a Điểm b Điểm c Điểm d (b) Không phù hợp với bất kỳ mục đích cụ thể nào mà bên mua đã cho bên bán biết hoặc bên bán phải biết vào thời điểm giao kết hợp đồng; Bên bán thiết bị dựng thành sân chơi Bên mua (A) cho trẻ em mầm non (B) Bên bán A bảo đảm chất HÀNG HOÁ lượng thiết bị nhưng lại vẽ KHÔNG PHÙ HỢP hình ảnh trang trí ko phù hợp với trẻ em QUYỀN TỪ CHỐI NHẬN HÀNG HOÁ 1.2 KHÔNG PHÙ HỢP VỚI HĐ Khoản 2 Điều 39 LTM 2005 “Bên mua có quyền từ chối nhận hàng nếu hàng hoá không phù hợp với hợp đồng theo quy định tại Khoản 1 Điều này” VÍ DỤ 2 Bên bán Bên mua Việc (A) từ bỏ quyền từ chối hàng hoá không loại trừ: (B) (i) Trách nhiệm của Bên bán đối với hàng hoá không phù hợp với hợp đồng Bên mua đã từ bỏ quyền từ chối nhận (ii) Quyền củahàng theođược bên mua quy định tại các chế tài trong thương áp dụng mại khi thoả mãn các điều kiện luật Khoản 2 Điều 39 LTM 2005 định CISG LTM 2005 Bên mua áp dụng quyền từ chối nhận Bên mua có quyền từ chối nhận hàng mà hàng nếu vi phạm của bên bán cấu thành không phân biệt vi phạm có cấu thành một vi phạm cơ bản vi phạm cơ bản hay không Biện pháp giảm giá hàng trên cơ sở Bên mua không có quyền tự mình áp quyết định đơn phương của bên mua dụng biện pháp giảm giá và không ảnh hưởng đến quyền của bên => Hai bên có thể thoả thuận Biện mua được áp dụng các biện pháp pháp pháp giảm giá lý khác TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI HÀNG HOÁ KHÔNG 1.3 PHÙ HỢP VỚI HĐ Điều 40 LTM 2005 THEO THOẢ THUẬN KHÔNG CÓ TRONG HĐ THOẢ THUẬN (3 trường hợp) KHÔNG CÓ THOẢ THUẬN Điều 40 LTM 2005 HỢP ĐỒNG Khoản 1 Khoản 2 Khoản 3 Khoản 1 Điều 40 LTM 2004 Vào thời điểm giao kết BÊN BÁN hợp đồng => bên mua KHÔNG CHỊU đã biết hoặc phải biết về những khiếm khuyết TRÁCH NHIỆM Khoản 2 Điều 40 LTM 2005 trong thời hạn khiếu nại BÊN BÁN CHỊU + TRÁCH NHIỆM khiếm khuyết đã có trước thời điểm chuyển rủi ro cho bên mua Khoản 3 Điều 40 LTM 2005 bên bán vi phạm HĐ BÊN BÁN CHỊU + TRÁCH NHIỆM khiếm khuyết có sau thời điểm chuyển rủi ro cho bên mua QUYỀN KHẮC PHỤC TRONG TRƯỜNG HỢP 1.4 GIAO THIẾU HÀNG HOẶC GIAO HÀNG KHÔNG PHÙ HỢP VỚI HĐ QUYỀN TỪ CHỐI HOẶC CHẤP NHẬN 1.5 GIAO THỪA HÀNG 1.6 KIỂM TRA HÀNG HOÁ TRƯỚC KHI GIAO HÀNG QUYỀN KHẮC PHỤC TRONG TRƯỜNG HỢP 1.4 GIAO THIẾU HÀNG HOẶC GIAO HÀNG KHÔNG • Giao phần hàng còn thiếu; • Thay thế hàng hoá cho phù hợp với hợp đồng; Điều 41 LTM 2005 • Khắc phục sự không phù hợp của hàng hoá QUYỀN KHẮC PHỤC TRONG TRƯỜNG HỢP 1.4 GIAO THIẾU HÀNG HOẶC GIAO HÀNG KHÔNG PHÙ HỢP VỚI HĐ QUYỀN TỪ CHỐI HOẶC CHẤP NHẬN 1.5 GIAO THỪA HÀNG 1.6 KIỂM TRA HÀNG HOÁ TRƯỚC KHI GIAO HÀNG 1.5 QUYỀN TỪ CHỐI HOẶC CHẤP NHẬN GIAO THỪA HÀNG Điều 43 LTM 2005 TỪ CHỐI CHẤP NHẬN Hợp đồng thanh toán theo giá thoả thuận Thoả thuận mới QUYỀN KHẮC PHỤC TRONG TRƯỜNG HỢP 1.4 GIAO THIẾU HÀNG HOẶC GIAO HÀNG KHÔNG PHÙ HỢP VỚI HĐ QUYỀN TỪ CHỐI HOẶC CHẤP NHẬN 1.5 GIAO THỪA HÀNG 1.6 KIỂM TRA HÀNG HOÁ TRƯỚC KHI GIAO HÀNG