Luận văn thạc sĩ về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện An Lão, tỉnh Bình Định

Luận văn thạc sĩ phân tích hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện An Lão, tỉnh Bình Định, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

• Tác giả: Đinh Thị Diệu
• Người hướng dẫn: TS. Trần Hải Định
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện An Lão, tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện An Lão

Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện An Lão đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của chính quyền địa phương. Giám sát Hội đồng nhân dân không chỉ là trách nhiệm mà còn là quyền lợi của người dân. Qua đó, các đại biểu có thể theo dõi, đánh giá và phản ánh ý kiến của cử tri về các vấn đề phát sinh trong quá trình quản lý nhà nước.

1.1. Khái niệm và vai trò của hoạt động giám sát

Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân là quá trình theo dõi, kiểm tra việc thực hiện các nghị quyết, quyết định của chính quyền. Vai trò của hoạt động này là đảm bảo rằng các quyết định được thực hiện đúng đắn và hiệu quả, từ đó nâng cao trách nhiệm của các cơ quan nhà nước.

1.2. Cơ cấu tổ chức của Hội đồng nhân dân huyện An Lão

Cơ cấu tổ chức của Hội đồng nhân dân huyện An Lão bao gồm các đại biểu được bầu từ cử tri địa phương. Mỗi đại biểu có trách nhiệm đại diện cho ý chí và nguyện vọng của người dân, đồng thời tham gia vào các hoạt động giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của huyện.

II. Thực trạng hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện An Lão

Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện An Lão trong giai đoạn 2016-2021 đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số thách thức cần khắc phục để nâng cao hiệu quả giám sát. Việc giám sát chủ yếu dựa vào báo cáo văn bản, thiếu sự khảo sát thực tế.

2.1. Kết quả đạt được trong hoạt động giám sát

Trong giai đoạn 2016-2021, Hội đồng nhân dân huyện An Lão đã thực hiện nhiều cuộc giám sát, qua đó phát hiện và giải quyết kịp thời các vấn đề bức xúc của người dân. Kết quả này đã góp phần nâng cao niềm tin của cử tri vào chính quyền địa phương.

2.2. Những hạn chế trong hoạt động giám sát

Mặc dù có nhiều kết quả tích cực, nhưng hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân vẫn gặp phải một số hạn chế như thiếu tính thường xuyên, nội dung giám sát chưa đa dạng và hình thức giám sát chủ yếu chỉ dựa vào báo cáo.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện An Lão

Để nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát, Hội đồng nhân dân huyện An Lão cần áp dụng các phương pháp mới và cải tiến quy trình giám sát. Việc này không chỉ giúp phát hiện kịp thời các vấn đề mà còn tăng cường sự tham gia của cử tri.

3.1. Đổi mới phương thức giám sát

Cần đổi mới phương thức giám sát bằng cách kết hợp giữa giám sát trực tiếp và giám sát qua báo cáo. Việc này sẽ giúp Hội đồng nhân dân có cái nhìn toàn diện hơn về tình hình thực tế tại địa phương.

3.2. Tăng cường sự tham gia của cử tri

Khuyến khích cử tri tham gia vào các hoạt động giám sát thông qua các cuộc họp, hội thảo. Điều này không chỉ giúp Hội đồng nhân dân nắm bắt được ý kiến của người dân mà còn tạo ra sự gắn kết giữa chính quyền và cử tri.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện An Lão

Các kết quả từ hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện An Lão đã được ứng dụng vào thực tiễn quản lý nhà nước. Những kiến nghị từ hoạt động giám sát đã giúp cải thiện nhiều vấn đề trong quản lý và phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ hoạt động giám sát

Nghiên cứu cho thấy rằng hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân đã góp phần quan trọng trong việc phát hiện và giải quyết các vấn đề tồn đọng tại địa phương, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ hoạt động giám sát

Các bài học kinh nghiệm từ hoạt động giám sát cho thấy rằng việc lắng nghe ý kiến cử tri và thực hiện giám sát thường xuyên là rất cần thiết để đảm bảo tính hiệu quả trong quản lý nhà nước.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện An Lão

Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện An Lão cần được tiếp tục cải thiện và phát triển. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo ra sự tin tưởng từ phía người dân đối với chính quyền.

5.1. Tầm quan trọng của hoạt động giám sát trong tương lai

Hoạt động giám sát sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm của chính quyền địa phương. Điều này sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của huyện An Lão.

5.2. Định hướng phát triển hoạt động giám sát

Định hướng phát triển hoạt động giám sát trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực cho các đại biểu, cải tiến quy trình giám sát và tăng cường sự tham gia của cử tri.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện. Chương 2: Thực trạng hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện An Lão, tỉnh Bình Định Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện An Lão, tỉnh Bình Định. 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN HUYỆN 1. Tổng quan về Hội đồng nhân dân huyện 1.

Hội đồng nhân dân Theo quy định tại Điều 6, Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, HĐND gồm các đại biểu do cử tri ở địa phương bầu ra, là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên. Đại biểu HĐND là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân địa phương, chịu trách nhiệm trước cử tri địa phương và trước HĐND về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đại biểu của mình. Đại biểu HĐND bình đẳng trong thảo luận và quyết định các vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND [45]. Về mặt tổ chức, HĐND gồm Thường trực Hội đồng nhân dân (TTHĐND) và các Ban của HĐND.

Tại Điều 2, Luật Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2019 quy định: “Thường trực HĐND là cơ quan thường trực của HĐND, thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật; chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước HĐND. Thành viên của TTHĐND không thể đồng thời là thành viên của UBND cùng cấp. Ban của HĐND là cơ quan của HĐND, có nhiệm vụ thẩm tra dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án trước khi trình HĐND, giám sát, kiến nghị về những vấn đề thuộc lĩnh vực Ban phụ trách; chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước HĐND. Về tiêu chuẩn của đại biểu HĐND, Điều 7, Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức 8 Chính phủ số 76/2015/QH13 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 77/2015/QH13 ngày 22 tháng 11 năm 2019 quy định: Đại biểu HĐND phải “Có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam”[46]; Trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp, phấn đấu thực hiện công cuộc đổi mới, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; Có phẩm chất đạo đức tốt, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, gương mẫu chấp hành pháp luật; có bản lĩnh, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền và các hành vi vi phạm pháp luật khác; Có trình độ văn hóa, chuyên môn, đủ năng lực, sức khỏe, kinh nghiệm công tác và uy tín để thực hiện nhiệm vụ đại biểu; có điều kiện tham gia các hoạt động của HĐND; Liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân, được Nhân dân tín nhiệm.

Vị trí và đặc điểm của Hội đồng nhân dân huyện Theo Điều 113, Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam năm 2013: “HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân địa phương, do nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên”[47]. Như vậy, có thể thấy, HĐND vừa là một cơ quan trong bộ máy nhà nước, vừa là chủ thể quyền lực, đại diện cho nhân dân địa phương và có quyền quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương, giám sát việc tuân theo pháp luật của cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, công dân ở địa phương nhằm phát huy tiềm năng của địa phương trên mọi mặt KT - XH. Trên cơ sở Hiến pháp, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 cũng quy định chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính gồm có HĐND và UBND. Theo đó, HĐND được thành lập ở cả 3 cấp: Cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã.

HĐND mỗi cấp có đặc điểm, vị trí, vai trò khác 9 nhau do pháp luật quy định. Tuy nhiên, đến năm 2019, để tổ chức bộ máy chính quyền địa phương phù hợp với thực tiễn; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 đã xác định: “Chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định tại Điều 2 của Luật này phù hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Như vậy, việc tổ chức chính quyền ở địa phương có sự điều chỉnh. Theo đó, cơ chế tồn tại song song của HĐND với UBND cùng cấp đã không còn tồn tại ở một số cấp chính quyền địa phương như Hà Nội không tổ chức HĐND cấp phường; Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh không tổ chức HĐND cấp quận… Đối với chính quyền ở nông thôn, HĐND huyện vẫn tiếp tục được duy trì tổ chức.

Bên cạnh những điểm chung của HĐND các cấp, HĐND huyện có một số đặc điểm cơ bản sau: - Thứ nhất, HĐND là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương. Tính quyền lực nhà nước của HĐND huyện thể hiện ở chỗ HĐND huyện thể hiện quyền làm chủ của nhân dân trên địa bàn lãnh thổ một huyện cụ thể, đồng thời thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn do cấp trên giao. Quyết định của HĐND huyện có tính bắt buộc chung đối với các cơ quan, tổ chức và công dân ở địa phương. UBND ở cấp chính quyền địa phương do HĐND cùng cấp bầu và là cơ quan chấp hành của HĐND, cơ quan HCNN ở địa phương, chịu trách nhiệm trước HĐND và cơ quan HCNN cấp trên.

- Thứ hai, HĐND là cơ quan đại biểu của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng trực tiếp và bỏ phiếu kín. Đồng thời, tính đại diện cho nhân dân của HĐND còn được thể hiện ở chỗ chế độ bãi nhiệm đại biểu HĐND được thực hiện khi đại biểu không còn 10 xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân thì tùy mức độ vi phạm và bị HĐND hoặc cử tri bãi nhiệm. Tính chất đại diện và tính chất quyền lực của HĐND có quan hệ biện chứng với nhau. Tính đại diện là tiền đề bảo đảm để HĐND trở thành cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.

Và chỉ có thể là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, HĐND mới có đủ quyền năng thực hiện được tính chất đại diện cho nhân dân, thay mặt nhân dân quyết định những vấn đề quan trọng ở địa phương. - Thứ ba, HĐND hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ. Xuất phát từ tính đại diện, HĐND tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ. HĐND thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình theo Hiến pháp, luật và các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên; phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, ngăn ngừa và chống các biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền, tham nhũng, lãng phí, vô trách nhiệm và các biểu hiện tiêu cực khác của cán bộ, công chức và trong bộ máy chính quyền địa phương.

Vai trò của Hội đồng nhân dân huyện HĐND huyện là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân ở địa phương, HĐND nói chung và HĐND huyện nói riêng có vai trò rất quan trọng. Cụ thể: - Thứ nhất, với những quy định về chức năng, nhiệm vụ của mình, hoạt động của HĐND nói chung, HĐND huyện nói riêng đã và đang góp phần xây dựng nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Ngoài chức năng quyết định, HĐND thực hiện chức năng giám sát. Theo đó, HĐND giám sát thông qua việc xem xét, đánh giá hoạt động của TTHĐND, UBND, TAND, VKSND cùng cấp, các cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, các 11 đơn vị vũ trang nhân dân và công dân ở địa phương trong việc thực hiện các nghị quyết của HĐND và việc tuân thủ Hiến pháp, pháp luật.

- Thứ hai, HĐND các cấp và HĐND huyện là cầu nối giữa nhân dân và nhà nước, tạo điều kiện cho nhân dân làm chủ, mối quan hệ hai chiều được dung hoà giữa yếu tố quyền lực nhà nước và yếu tố ý chí của nhân dân. - Thứ ba, HĐND là đại diện tiêu biểu nhất cho tiếng nói của các tầng lớp nhân dân trong xã hội, được lựa chọn từ các đại biểu ưu tú của các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, tôn giáo, nông dân, trí thức,. HĐND đại diện cho trí tuệ, tinh thần và sức mạnh tập thể nhân dân địa phương. - Thứ tư, HĐND huyện thay mặt cho nhân dân địa phương, cho cử tri đã bầu ra mình để quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương và giám sát việc thi hành những quyết định đó.

Đây chính là quyền lực mà nhân dân địa phương trao cho cơ quan đại diện của mình theo một trình tự, thủ tục được pháp luật quy định để chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng, hợp pháp của nhân dân địa phương; đồng thời, bảo đảm cho mọi hoạt động của các đối tượng chịu sự giám sát phải thực hiện đúng, đầy đủ những quy định của Hiến pháp và pháp luật, Nghị quyết của HĐND. Chức năng của Hội đồng nhân dân huyện Chức năng của HĐND huyện là những phương diện hoạt động chủ yếu của HĐND để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình. Chức năng của HĐND nói chung và HĐND huyện nói riêng được xem xét ở gốc độ chức năng quyết định và chức năng giám sát. Chức năng quyết định và chức năng giám sát có mối quan hệ biện chứng với nhau.

Giám sát là cơ sở bảo đảm cho HĐND thực hiện tốt chức năng quyết định, đồng thời quyết định là căn cứ để HĐND thực hiện chức năng giám sát của mình. - Thứ nhất, chức năng quyết định: HĐND quyết định những chủ trương, biện pháp quan trọng để phát huy tiềm năng của địa phương, xây dựng và 12 phát triển địa phương về KT - XH, củng cố quốc phòng, an ninh, không ngừng cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân địa phương, làm tròn nghĩa vụ của địa phương đối với cả nước.