CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Trongknền kinh tế thị trường hiện nay, vai trò của kế toán luôn giữ một vị thế vô cùng quan trọngbở dù bất cứ loại hình đơn vị nào. Đối với cáctdoanh nghiệp kinh doanh, kế toán là một nguồn thông tin quan trọng để đưa ra các quyết định kinh doanhenhằm nâng cao hiệudquả sử dụng vốn.rĐối vớiwcác đơn vị hành chính sự nghiệp, kế toánalà công cụ theo dõi tình hình sử dụng và cấp phát nguồn kinh phí của ngân sách nhằm góp phần tiết kiệm và nâng cao hiệu quả sử dụng kinh phí. Như vậy, kế toán là một công cụ quan trọng để quản lý nền kinh tế nói chung và các đơn vị trong nền kinh tế nói riêng. Trong quá trình hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế hiện nay đã tạo ra cho các doanh nghiệp nước ta nhiều cơ hội và thách thức.
Cơ chế thị trường cạnh tranh gay gắt đòi hỏi các doanh nghiệp muốn tồn tại trong điều kiện này cũng phải có sự điều hành quản lý hoạt động kinh doanh của mình một cách hiệu quả nhất để có thể đứng vững nhất và phát triển trên thị trường. Để đáp ứng yêu cầu đó tổ chức kế toán đã được quan tâm đúng mức và ngày càng được hoàn thiện. Song do nhiều nguyên nhân như tính phức tạp của thông tin, tính biến động không ngừng của thông tin, hạn chế của nhân viên, sự mâu thuẫn lợi ích … dẫn đến hệ thống kế toán nhiều khi khôngfcung cấp được thông tin đáng tin cậy.kMặt khác, các doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm về mọi hoạt động của mình, về hiệu quả của từng đồng vốn bỏ ra, đồng thời phải tự điều hành và kết hợp các yếu tố theo một thông số tối ưu nhất. Xác định tầm quan trọng của vấn đề trên nên trong luận văn này tác giả lựa chọn đề tài: “Hoàn thiện tổ chức kế toán tại Công ty Cổ phần Thương mại dịch vụ và Xuất nhập khẩu Thanh hóa”.
Mục tiêu chính của đề tài này là xác định“các nội dung chính của tổ chức kế toán trong doanh nghiệp”nhằm tạo ra một hệ thống chuẩn, thống nhất và logic. Từ đó có thể“cung cấp thông tin một cách kịp thời và chính xác cho ban lãnh đạo”công ty cũng như các đối tượng bên ngoài trong việc ra quyết định. Chính vì vậy việc nghiên cứu đề tài này đang là một đòi hỏi cấp thiết, có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu Trong quá trình tìm hiểu thực tế và tra cứu tại thư viện của trường Đại học Kinh tế Quốc Dân, trên các website gần đây đã có rất nhiều đề tài, công trình nghiên cứu liên quan đến“việc hoàn thiện tổ chức kế toán tại các doanh nghiệp khác nhau như sau:” Đề tài luận văn thạc sỹ của tác giả: Lê Ngọc Thu trường Đại học Kinh tế Quốc Dân năm 2012 với đề tài: “Hoàn thiện tổ chức kế toán trong công ty cổ phần thương mại và dịch vụ khoa học kỹ thuật Trung Việt”. Trong đề tài này tác giả đã hệ thống hóa các lý luận khoa học về tổ chức kế toán, nguyên tắc và cơ sở để tổ chức kế toán trong doanh nghiệp một cách khoa học, đúng pháp luật.
Đồng thời đi sâu vào phân tích từng nội dung của tổ chức kế toán và“xây dựng một mô hình tổ chức kế toán hiệu quả hơn. Tuy nhiên nhược điểm của đề tài này là chưa đề cập tới việc nâng cao tổ chức lập và phân tích báo cáo”kế toán để từ đó nâng cao hiệu quả trong việc ra quyết định của nhà quản trị. Đề tài: “Hoàn thiện tổ chức kế toán tại Công ty Cổ phần Phúc Thành Việt Nam” luận văn thạc sỹ của tác Trần Thị Thùy Vân Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân năm 2014. Trongtđề tài này, tác giả đã trìnhdbày được những vấn đề lý luận cơ bản về tổ chức kế toángtrong doanh nghiệp, phản ánh thực trạng tổ chức“bộ máy kế toán và công tác kế toán tại công ty.”Đồng thời đã nêu được những ưu điểm, những hạn chế của việc tổ chức kế toán tại công ty.
Trên cơ sở đó tác giả đã nêu các yêu cầu của việc hoàn thiện tổ chức kế toán tại đơn vị và cũng nêu lên một số gợi ý cho các nghiên cứu tiếp theo. Nhưng tác giả chưa khái quát“đầy đủ các nguyên tắc tổ chức kế toán trong doanh nghiệp, chưa làm rõ đặc điểm quản lý kinh doanh của doanh nghiệp ảnh hưởng đến tổ chức kế toán.” Luận văn thạc sỹ của tác giả Đào Tiến Đạt bảo vệ tại Trường Đại học Thương Mại năm 2014 với đề tài: “Tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn thành phố Sơn La – Tỉnh Sơn La”. Trong đề tài này, tác giả đã phân tích, hệ thống hóa được“những vấn đề lý luận về tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp.”Nghiên cứu đánh giá thực trạng tổ chức kế toán trong các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn thành phố Sơn La, chỉ rõ được những ưu điểm cũng 3 như hạn chế và nguyên nhân của nó. Từ đó đưa ra những giả pháp nhằm“hoàn thiện tổ chức kế toán trong các doanh nghiệp”nghiên cứu cùng với những điều kiện thực đảm bảo tính khả thi cho các ý kiến đề xuất của mình.
Tuy nhiên đề tài này chưa thể hiện rõ được sự kết hợp của các bộ phận kế toán tài chính và kế toán quản trị trong từng“nội dung của tổ chức kế toán.” Trong các công trình này, do điều kiện nghiên cứu cụ thể của từng đề tài, phạm vi tiếp cận về thời gian, cũng như không gian nên các đề tài này có những ưu điểm và hạn chế nhất định. Các tác giả đã hệ thống các nội dung cơ bản về tổ chức kế toán cũng như thực trạng tổ chức kế toán tại đơn vị và đề xuất những giải pháp giúp cho việc“cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác.”Mặc dù vậy, tất cả các nghiên cứu về tổ chức kế toán đã được công bố là những nghiên cứu chuyên sâu về tổ chức trong một đơn vị cụ thể với những đặc thù riêng. nên cần có những đề tài nghiên cứu mở rộng góc độ phân tích hơn. Do vậy hiện nay Công ty cổ phần TMDV và XNK Thanh Hóa chưa có tác giả nào tiến hành nghiên cứu về vấn đề tổ chức kế toán trong doanh nghiệp này.
Mặt khác xuất phát từ lý luận và những vấn đề thực tiễn, tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty Cổ phần Thương mại dịch vụ và XNK Thanh Hóa cần hoàn thiện phù hợp với điều kiện kinh doanh của công ty nhằm thu nhận, xử lý, phân tích“cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời, trung thực phục vụ cho việc quản lý,”điều hành của công ty nên tác giả mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Hoàn thiện tổ chức kế toán tại Công ty cổ phần thương mại dịch vụ và xuất nhập khẩu Thanh Hóa”. Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề: - Hệ thống hóa các lý luận khoa học về tổ chức kế toán, nguyên tắc và cơ sở để tổ chức kế toán trong doanh nghiệp một cách khoa học, đúng pháp luật. - Các nội dung và quy trình tổ chức kế toán trong doanh nghiệp. Thực hiện phân tích thực trạng tổ chức kế toán tại Công ty cổ phần TMDV và XNK Thanh Hóa, đi sâu vào phân tích từng nội dung của tổ chức kế toán và kết hợp các nội dung để hoàn thiện tổ chức kế toán một cách hoàn chỉnh hơn.
Các kết luận rút ra và các giải pháp hoàn thiện tổ chức kế toán tại công ty Cổ phần TMDV và XNK Thanh Hóa vè đề xuất hướng nghiên cứu trong tương lai. Mục tiêu nghiên cứu - Nghiên cứu và hệ thống hóa các lý luận khoa học về tổ chức kế toán tại các doanh nghiệp. - Phân tích và đánh giá thực trạng tổ chức kế toán tại Công ty Cổ phần TMDV và XNK Thanh Hóa. - Đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán tại Công ty cổ phần TMDV và XNK Thanh Hóa.
Câu hỏi nghiên cứu Để tiếp cận và đạt được những mục tiêu đã đề ra trong đề tài, tác giả đặt ra các câu hỏi nghiên cứu như sau: 4. Lý luận chung về“kế toán, tổ chức kế toán trong các doanh nghiệp là gì?” 5. Thực trạng tổ chức kế toán tại Công ty cổ phần TMDV và XNK Thanh Hóa? Có những ưu điểm và nhược điểm nào? 6. Đưa ra những giải pháp và kiến nghị gì để hoàn thiện tổ chức kế toán tại Công ty Cổ phần TMDV và XNK Thanh Hóa? 1.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối“tượng nghiên cứu: Nghiên cứu”tổ chức kế toán trong các doanh nghiệp. Phạm vi nghiên cứu: Về không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu về thực trạng tổ chức kế toán tại Công ty cổ phần TMDV và XNK Thanh hóa với góc độ nghiên cứu theo từng“nội dung của tổ chức kế toán trong doanh nghiệp.” Về thời gian: Nghiên cứu dưới góc độ kế toán tài chính của Công ty trong giai đoạn từ năm 2013 – 2015. Phương pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng phương pháp tiếp cận. Trong quá trình phân tích, tác giả đã sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính - nghiên cứu tình huống là tổ chức kế toán tại Công ty CP TMDV và XNK Thanh Hóa cụ thể là những nội dung cơ bản về tổ chức kế toán trong các doanh nghiệp bao gồm tổ chức bộ máy kế toán và tổ chức công tác kế toán.
Dữ liệu cho nghiên cứu: Bao gồm dữ 5 liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp.Trong đó: Dữ liệu thứ cấp là các dữ liệu liên quan tình hình chung của công ty, lịch sử phát triển, tổ chức kinh doanh, tổ chức kế toán tại công ty và dữ liệu sơ cấp là các dữ liệu thu thập được từ việc trao đổi, thảo luận với các kế toán viên, bangiám đốc trong Công ty liên quan đến các kiển nghị, giải pháp. Dữ liệu sơ cấp là các dữ liệu thu thập được từ việc trao đổi, thảo luận với các kế toán viên, ban giám đốc, của Công ty liên quan đến các kiển nghị, giải pháp. - Phương pháp thu thập Đối với dữ liệu thứ cấp, tác giả thu tập từ các nguồn dữ liệu: Một là, thông qua các cuốn giáo trình và tìm hiểu các vấn đề cơ bản về kế toán, tổ chức kế toán như khái niệm, ý nghĩa, nguyên tắc, nhiệm vụ và nội dung của tổ chức kế toán trong doanh nghiệp.