Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, việc hoàn thiện tổ chức công tác kế toán trở nên vô cùng quan trọng đối với… 229 trang · Học viện Tài chính · 2019.

• Tác giả: Cao Xuân Hợp
• Người hướng dẫn: Nguyễn Tuấn Anh
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP HOẠT ĐỘNG THEO MÔ HÌNH CÔNG TY MẸ - CÔNG TY CON
• 1.1. ĐẶC ĐIỂM VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC DOANH NGHIỆP HOẠT ĐỘNG THEO MÔ HÌNH CÔNG TY MẸ - CÔNG TY CON
• 1.2. CÁC QUAN ĐIỂM VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.3. NHIỆM VỤ VÀ NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP HOẠT ĐỘNG THEO MÔ HÌNH CÔNG TY MẸ - CÔNG TY CON
• 1.3.1. Nhiệm vụ tổ chức công tác kế toán
• 1.3.2. Nguyên tắc tổ chức công tác kế toán
• 1.4. NỘI DUNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP HOẠT ĐỘNG THEO MÔ HÌNH CÔNG TY MẸ - CÔNG TY CON
• 1.4.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 1.4.2. Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán để thu nhận thông tin về các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh
• 1.4.3. Tổ chức hệ thống tài khoản và sổ kế toán để hệ thống hoá và xử lý thông tin kế toán
• 1.4.4. Tổ chức lập, trình bày và phân tích Báo cáo tài chính và Báo kế toán quản trị để cung cấp thông tin kế toán cho các đối tượng sử dụng
• 1.4.5. Tổ chức kiểm tra kế toán
• 1.4.6. Tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán
• 1.5. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP HOẠT ĐỘNG THEO MÔ HÌNH CÔNG TY MẸ - CÔNG TY CON
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh
• 2.2. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG
• 2.2.1. Thực trạng tổ chức bộ máy kế toán
• 2.2.2. Thực trạng tổ chức hệ thống chứng từ kế toán
• 2.2.3. Thực trạng tổ chức hệ thống tài khoản kế toán
• 2.2.4. Thực trạng tổ chức hình thức kế toán và hệ thống sổ kế toán
• 2.2.5. Thực trạng tổ chức lập, trình bày, phân tích, nộp và công khai báo cáo tài chính và lập, phân tích báo cáo kế toán quản trị
• 2.2.6. Thực trạng tổ chức kiểm tra kế toán
• 2.2.7. Thực trạng tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán
• 2.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG
• 2.3.1. Nguyên nhân hạn chế
• 2.4. TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN Ở MỘT SỐ TẬP ĐOÀN KINH TẾ VIỆT NAM HOẠT ĐỘNG THEO MÔ HÌNH CÔNG TY MẸ - CÔNG TY CON VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG
• 2.4.1. Tổ chức bộ máy kế toán ở một số Tập đoàn kinh tế Việt Nam
• 2.4.2. Bài học kinh nghiệm về tổ chức công tác kế toán cho các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty 319
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG VÀ TẦM NHÌN CỦA TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG
• 3.2. YÊU CẦU HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG
• 3.2.1. Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ quốc phòng phải phù hợp với đặc thù về quản lý kinh tế tài chính và tôn trọng pháp luật về kế toán
• 3.2.2. Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ quốc phòng phải phù hợp với đặc điểm và yêu cầu quản lý của Tổng công ty
• 3.2.3. Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ quốc phòng phải đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời và trung thực các thông tin kinh tế, tài chính phục vụ công tác quản lý kinh tế
• 3.2.4. Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ quốc phòng phải đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả và khả thi
• 3.3. NỘI DUNG GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG
• 3.3.1. Hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán
• 3.3.2. Hoàn thiện tổ chức hệ thống chứng từ kế toán
• 3.3.3. Hoàn thiện tổ chức hệ thống tài khoản kế toán
• 3.3.4. Hoàn thiện tổ chức hệ thống sổ kế toán
• 3.3.5. Hoàn thiện tổ chức lập, phân tích, nộp và công khai báo cáo tài chính, lập và phân tích và báo cáo kế toán quản trị
• 3.3.6. Hoàn thiện tổ chức kiểm tra kế toán
• 3.3.7. Hoàn thiện tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán
• 3.4. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
• 3.4.1. Về phía Nhà nước
• 3.4.2. Về các Hội nghề nghiệp
• 3.4.3. Về phía Tổng Công ty 319 Bộ Quốc phòng
• 3.5. Kết luận chương 3
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tổ Chức Công Tác Kế Toán tại TCT 319 BQP 55 ký tự

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, việc hoàn thiện tổ chức công tác kế toán trở nên vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các tổng công ty hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con. Kế toán không chỉ đơn thuần là ghi chép số liệu mà còn là công cụ quản lý hữu hiệu, cung cấp thông tin chính xác và kịp thời cho nhà quản lý để đưa ra quyết định kinh doanh hiệu quả. Luận án này tập trung nghiên cứu và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại Tổng Công ty 319 (TCT 319) - một doanh nghiệp trực thuộc Bộ Quốc phòng (BQP), hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con với nhiều lĩnh vực kinh doanh đa dạng và địa bàn hoạt động rộng khắp cả nước. Nghiên cứu này nhằm góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và đảm bảo sự phát triển bền vững của TCT 319 trong bối cảnh mới.

1.1. Vai Trò Của Kế Toán Trong Quản Lý Doanh Nghiệp 50 ký tự

Kế toán đóng vai trò then chốt trong hệ thống quản lý doanh nghiệp. Nó cung cấp các thông tin tài chính kế toán cần thiết cho việc điều hành và ra quyết định. Thông tin này bao gồm các báo cáo về tình hình tài chính, kết quả hoạt động kinh doanh và dòng tiền của doanh nghiệp. Nhờ có kế toán, nhà quản lý có thể đánh giá hiệu quả hoạt động, kiểm soát chi phí và lập kế hoạch cho tương lai. Kế toán giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của các cơ quan quản lý nhà nước, nhà đầu tư và các đối tác kinh doanh.

1.2. Đặc Điểm Mô Hình Công Ty Mẹ Công Ty Con 52 ký tự

Mô hình công ty mẹ - công ty con là một cấu trúc doanh nghiệp phổ biến. Trong đó, công ty mẹ nắm giữ quyền kiểm soát đối với các công ty con thông qua việc sở hữu cổ phần hoặc vốn góp. Mô hình này cho phép doanh nghiệp mở rộng hoạt động, đa dạng hóa lĩnh vực kinh doanh và tận dụng lợi thế của các công ty con. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra những thách thức trong việc quản lý và kiểm soát, đặc biệt là trong công tác kế toán. Cần đảm bảo tính thống nhất và minh bạch trong việc lập báo cáo tài chính hợp nhất.

II. Thách Thức Tổ Chức Kế Toán tại Tổng Công Ty 319 58 ký tự

Mặc dù có vai trò quan trọng, công tác kế toán tại TCT 319 vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Thứ nhất, mô hình hoạt động phức tạp với nhiều lĩnh vực kinh doanh khác nhau đòi hỏi hệ thống kế toán phải linh hoạt và đáp ứng được các yêu cầu đặc thù của từng lĩnh vực. Thứ hai, địa bàn hoạt động rộng khắp cả nước gây khó khăn trong việc thu thập và xử lý thông tin kế toán một cách kịp thời và chính xác. Thứ ba, sự thay đổi liên tục của các quy định pháp luật về kế toán đòi hỏi TCT 319 phải thường xuyên cập nhật và điều chỉnh hệ thống kế toán của mình. Cuối cùng, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán còn chưa đồng đều và hiệu quả.

2.1. Đa Dạng Hoá Lĩnh Vực Kinh Doanh Ảnh Hưởng Kế Toán 58 ký tự

TCT 319 hoạt động trong nhiều lĩnh vực như xây lắp, thương mại, dịch vụ và đầu tư. Mỗi lĩnh vực có đặc điểm kinh doanh riêng, đòi hỏi hệ thống kế toán phải được thiết kế phù hợp. Ví dụ, kế toán xây lắp cần theo dõi chi tiết chi phí công trình, trong khi kế toán thương mại cần quản lý hàng tồn kho hiệu quả. Sự đa dạng này tạo ra áp lực lớn đối với bộ phận kế toán, đòi hỏi họ phải có kiến thức chuyên môn sâu rộng và khả năng thích ứng cao.

2.2. Khó Khăn Trong Thu Thập và Xử Lý Thông Tin 52 ký tự

Với địa bàn hoạt động trải rộng, việc thu thập và xử lý thông tin kế toán trở nên phức tạp hơn. Các đơn vị thành viên thường nằm ở các địa điểm khác nhau, sử dụng các hệ thống kế toán khác nhau. Điều này gây khó khăn trong việc tổng hợp và đối chiếu số liệu, làm chậm trễ quá trình lập báo cáo tài chính. Cần có một hệ thống thông tin kế toán thống nhất và hiệu quả để giải quyết vấn đề này.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Tổ Chức Bộ Máy Kế Toán TCT 319 59 ký tự

Để giải quyết các thách thức nêu trên, TCT 319 cần tập trung vào việc hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán. Một bộ máy kế toán hiệu quả cần đảm bảo sự phân công lao động hợp lý, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận và sự kiểm soát đầy đủ. Việc áp dụng mô hình kế toán tập trung hoặc phân tán cần được xem xét kỹ lưỡng, dựa trên đặc điểm hoạt động và yêu cầu quản lý của TCT 319. Bên cạnh đó, việc nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ kế toán cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng công tác kế toán.

3.1. Phân Công Lao Động Hợp Lý Trong Bộ Máy Kế Toán 58 ký tự

Việc phân công lao động trong bộ máy kế toán cần dựa trên nguyên tắc chuyên môn hóa và phù hợp với quy mô hoạt động của từng đơn vị. Các bộ phận kế toán cần được phân chia rõ ràng theo các phần hành như kế toán tiền mặt, kế toán công nợ, kế toán hàng tồn kho và kế toán tài sản cố định. Mỗi bộ phận cần có nhiệm vụ và trách nhiệm cụ thể, đảm bảo không có sự chồng chéo hoặc bỏ sót công việc.

3.2. Lựa Chọn Mô Hình Kế Toán Tập Trung Hay Phân Tán 57 ký tự

Việc lựa chọn mô hình kế toán tập trung hay phân tán phụ thuộc vào đặc điểm tổ chức và yêu cầu quản lý của TCT 319. Mô hình kế toán tập trung giúp đảm bảo tính thống nhất và kiểm soát trong công tác kế toán, nhưng có thể gây chậm trễ trong việc cung cấp thông tin. Mô hình kế toán phân tán cho phép các đơn vị thành viên chủ động hơn trong công tác kế toán, nhưng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ và kiểm soát đầy đủ từ công ty mẹ.

IV. Hoàn Thiện Hệ Thống Chứng Từ và Sổ Kế Toán tại TCT 319 59 ký tự

Hệ thống chứng từ và sổ kế toán là nền tảng của công tác kế toán. Việc hoàn thiện hệ thống này giúp đảm bảo tính trung thực, chính xác và đầy đủ của thông tin kế toán. TCT 319 cần rà soát và chuẩn hóa các loại chứng từ sử dụng, đồng thời xây dựng quy trình luân chuyển chứng từ rõ ràng. Sổ kế toán cần được mở và ghi chép đầy đủ, chính xác theo đúng quy định của pháp luật. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý chứng từ và sổ kế toán giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu sai sót.

4.1. Chuẩn Hoá Chứng Từ Kế Toán và Quy Trình Luân Chuyển 59 ký tự

TCT 319 cần xây dựng danh mục các loại chứng từ sử dụng, bao gồm cả chứng từ gốc và chứng từ ghi sổ. Mỗi loại chứng từ cần có mẫu biểu thống nhất, đảm bảo đầy đủ các thông tin cần thiết. Quy trình luân chuyển chứng từ cần được quy định rõ ràng, từ khâu lập, kiểm tra, phê duyệt đến lưu trữ. Việc kiểm soát chặt chẽ chứng từ giúp ngăn ngừa gian lận và sai sót.

4.2. Mở và Ghi Chép Sổ Kế Toán Theo Đúng Quy Định 58 ký tự

Sổ kế toán cần được mở và ghi chép đầy đủ, kịp thời theo đúng quy định của pháp luật. Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh cần được ghi chép vào sổ kế toán một cách chính xác và trung thực. Việc đối chiếu số liệu giữa các sổ kế toán cần được thực hiện thường xuyên để phát hiện và xử lý sai sót. Sổ kế toán cần được lưu trữ cẩn thận để phục vụ cho công tác kiểm tra và thanh tra.

V. Nâng Cao Chất Lượng Lập Báo Cáo Tài Chính tại TCT 319 59 ký tự

Báo cáo tài chính là công cụ quan trọng để đánh giá tình hình tài chính và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. TCT 319 cần nâng cao chất lượng lập báo cáo tài chính bằng cách tuân thủ đầy đủ các chuẩn mực kế toán, đảm bảo tính trung thực, hợp lý và minh bạch của thông tin. Báo cáo tài chính cần được lập và trình bày kịp thời, cung cấp đầy đủ thông tin cho nhà quản lý, nhà đầu tư và các đối tượng sử dụng khác. Việc phân tích báo cáo tài chính giúp phát hiện các điểm mạnh, điểm yếu và đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp.

5.1. Tuân Thủ Chuẩn Mực Kế Toán và Quy Định Pháp Luật 58 ký tự

Việc tuân thủ đầy đủ các chuẩn mực kế toán và quy định pháp luật là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính hợp pháp và đáng tin cậy của báo cáo tài chính. TCT 319 cần thường xuyên cập nhật các văn bản pháp luật mới và hướng dẫn thực hiện để đảm bảo tuân thủ đầy đủ. Bộ phận kế toán cần có kiến thức chuyên môn sâu rộng và kỹ năng áp dụng các chuẩn mực kế toán một cách chính xác.

5.2. Phân Tích Báo Cáo Tài Chính Để Đưa Ra Quyết Định 57 ký tự

Việc phân tích báo cáo tài chính giúp nhà quản lý hiểu rõ hơn về tình hình tài chính và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Các chỉ số tài chính quan trọng cần được phân tích và so sánh với các kỳ trước và với các doanh nghiệp cùng ngành. Kết quả phân tích giúp nhà quản lý phát hiện các vấn đề tiềm ẩn và đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp để cải thiện hiệu quả hoạt động.

VI. Ứng Dụng CNTT Hoàn Thiện Kế Toán tại Tổng Công Ty 319 58 ký tự

Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) là một xu thế tất yếu trong công tác kế toán hiện nay. TCT 319 cần đẩy mạnh ứng dụng CNTT vào tất cả các khâu của quy trình kế toán, từ thu thập và xử lý dữ liệu đến lập báo cáo và phân tích thông tin. Việc sử dụng phần mềm kế toán giúp tự động hóa các công việc thủ công, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả. Hệ thống thông tin kế toán cần được tích hợp với các hệ thống khác trong doanh nghiệp để tạo ra một hệ thống quản lý thông tin toàn diện.

6.1. Lựa Chọn và Triển Khai Phần Mềm Kế Toán Phù Hợp 56 ký tự

Việc lựa chọn phần mềm kế toán phù hợp là yếu tố quan trọng để đảm bảo thành công của dự án ứng dụng CNTT. TCT 319 cần xem xét kỹ lưỡng các tính năng của phần mềm, khả năng tích hợp với các hệ thống khác và chi phí đầu tư. Việc triển khai phần mềm cần được thực hiện bài bản, có sự tham gia của tất cả các bộ phận liên quan và được đào tạo kỹ lưỡng cho người sử dụng.

6.2. Xây Dựng Hệ Thống Quản Lý Thông Tin Kế Toán Toàn Diện 59 ký tự

Hệ thống thông tin kế toán cần được tích hợp với các hệ thống khác trong doanh nghiệp như hệ thống quản lý sản xuất, hệ thống quản lý bán hàng và hệ thống quản lý nhân sự. Việc tích hợp này giúp tạo ra một hệ thống quản lý thông tin toàn diện, cung cấp thông tin chính xác và kịp thời cho nhà quản lý để đưa ra các quyết định kinh doanh hiệu quả. Việc đảm bảo an toàn bảo mật cho hệ thống thông tin kế toán cũng là vô cùng quan trọng.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Cao Xuân Hợp với đề tài "Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng" được thực hiện tại Học viện Tài chính năm 2019, thuộc chuyên ngành Kế toán (mã số: 9.01), dưới sự hướng dẫn khoa học của Nguyễn Tuấn Anh.

Về tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu, tác giả trình bày rằng kể từ khi mô hình Tổng công ty hoạt động theo cơ chế công ty mẹ - công ty con được áp dụng tại Việt Nam, các tập đoàn và tổng công ty nhà nước đã đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế, gia tăng nguồn thu ngân sách và giải quyết việc làm. Trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, công tác kế toán giữ vai trò là công cụ quản lý thiết yếu nhằm thu nhận, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin phục vụ việc điều hành sản xuất kinh doanh và quản lý tài chính. Tuy nhiên, việc tổ chức công tác kế toán tại các tổng công ty nói chung và Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng nói riêng còn bộc lộ nhiều bất cập. Tổng công ty 319 là doanh nghiệp quân đội hoạt động đa ngành, địa bàn trải rộng trên toàn quốc, kết hợp nhiệm vụ sản xuất kinh doanh (trong đó xây lắp là chủ yếu) với nhiệm vụ quốc phòng. Đến thời điểm tác giả thực hiện đề tài, chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu một cách toàn diện về tổ chức công tác kế toán tại đơn vị đặc thù này.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án được xác định gồm hai phương diện:

• Về mặt lý luận: Phân tích, hệ thống hóa và làm sáng tỏ lý luận về tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con dưới góc độ kế toán tài chính và một số nội dung kế toán quản trị.
• Về mặt thực tiễn: Khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng (bao gồm phân công phần hành kế toán tài chính và kế toán quản trị; tổ chức hệ thống tài khoản, sổ kế toán, lập và phân tích báo cáo kế toán quản trị chi phí); chỉ ra các ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện có tính khả thi.

Luận án đặt ra 7 câu hỏi và vấn đề nghiên cứu cần giải quyết:

1. Đặc điểm của các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con và mối quan hệ giữa các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình này là gì?
2. Những vấn đề lý luận về tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp xây lắp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con là gì?
3. Tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con ở một số tập đoàn kinh tế Việt Nam diễn ra như thế nào và bài học kinh nghiệm cho Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng là gì?
4. Thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng như thế nào; kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân là do đâu?
5. Để có các giải pháp hoàn thiện phù hợp thì cần thực hiện tốt các yêu cầu có tính nguyên tắc như thế nào?
6. Giải pháp nào để hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng?
7. Điều kiện cần thiết để thực hiện các giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng là gì?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Lý luận về tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con và thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng (không nghiên cứu doanh nghiệp thông thường).
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào kế toán tài chính và một số nội dung cơ bản của kế toán quản trị gồm mô hình tổ chức bộ máy, phân công nhiệm vụ, hệ thống tài khoản, sổ kế toán quản trị và báo cáo kế toán quản trị chi phí.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu tại công ty mẹ và toàn bộ hệ thống đơn vị thành viên trực thuộc Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng:

Phân nhóm đơn vị	Danh sách đơn vị thành viên khảo sát
Công ty TNHH MTV	Công ty TNHH MTV 319.1, 319.2, 319.3, 319.5, Công ty TNHH MTV Xử lý bom mìn, vật nổ 319, Công ty TNHH MTV 29, Công ty TNHH MTV 319 Miền Trung
Công ty TNHH hai thành viên trở lên	Công ty TNHH 2TV BOT Quốc lộ 1A Cienco 4 - TCT 319
Công ty cổ phần (CTCP)	CTCP Đầu tư và Thương mại 319, CTCP Xây lắp 319, CTCP Tư vấn, thiết kế và xây dựng 319, CTCP Bê tông 319, CTCP Đầu tư khoáng sản - Than Đông Bắc, CTCP Phát triển Nha Trang
Xí nghiệp và chi nhánh trực thuộc	Xí nghiệp 9, Xí nghiệp Xây lắp 10, Xí nghiệp 11, Xí nghiệp 296, Xí nghiệp 319.15, Xí nghiệp BOT 319 Sông Phan, Chi nhánh Hưng Yên, các Ban Quản lý dự án, các Ban Điều hành công trình xây lắp

• Phạm vi thời gian: Số liệu khảo sát và đánh giá thực trạng được thu thập trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2018.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tác giả đã điểm lại các công trình nghiên cứu liên quan đến tổ chức công tác kế toán theo các nhóm nội dung sau:

Thứ nhất, các công trình nghiên cứu về doanh nghiệp theo mô hình công ty mẹ - công ty con: Trên bình diện quốc tế, Christine Windbichler (2000) với "Corporate Group Law for Europe" đã nêu rõ các nguyên tắc và đề xuất khung pháp lý cho tập đoàn kinh tế tại Châu Âu, bao gồm công tác kế toán; Colpan (2010) với "Foundations of Business Groups: Towards an Integrated Framework" chỉ ra cơ sở hình thành tập đoàn và kiến nghị hoàn thiện bộ máy kế toán cùng quy định hợp nhất báo cáo tài chính. Tại Việt Nam, GS.TS Đoàn Xuân Tiên và cộng sự (2004) nghiên cứu đề tài "Xây dựng mô hình tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp theo loại hình công ty mẹ, công ty con ở Việt Nam", phân biệt mô hình tổng công ty và công ty mẹ - công ty con; Nguyễn Thị Thu Hương (2016) nghiên cứu hoàn thiện tổ chức kế toán tại các doanh nghiệp theo mô hình này thuộc Bộ Quốc phòng; Trần Hải Long (2011) nghiên cứu đặc thù kế toán tại Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam; Nguyễn Tuấn Anh (2011) nghiên cứu tổ chức công tác kế toán ở các tập đoàn kinh tế Việt Nam, khuyến nghị kết hợp kế toán tài chính và kế toán quản trị cũng như tập trung lập báo cáo tài chính hợp nhất tại công ty mẹ.

Thứ hai, các nghiên cứu tiếp cận theo hướng hệ thống thông tin kế toán: Bagranoff và cộng sự (2005), Boocholdt (1996), Romney và Steinbart (2008) phân tích hệ thống thông tin kế toán như tập hợp dữ liệu và quy trình tạo lập thông tin tài chính và phi tài chính; Hoàng Văn Ninh nghiên cứu hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản lý trong các tập đoàn kinh tế như Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam.

Thứ ba, các nghiên cứu về khái niệm, vai trò, nhiệm vụ và nguyên tắc tổ chức kế toán: Giáo trình của Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (2012, ThS. Nguyễn Phước Bảo Ân chủ biên), Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (2009, PGS.TS. Nguyễn Thị Đông chủ biên), Học viện Tài chính (Lưu Đức Tuyên và Ngô Thị Thu Hồng chủ biên); các luận án của Ngô Thị Thu Hương (2012), Ngô Thị Thu Hồng (2007), Nguyễn Mạnh Thiều (2011), Ngô Văn Hậu (2016), Vương Thị Bạch Tuyết (2017), Phạm Thị Minh Tuệ (2015), Nguyễn Thị Kim Chi và Nguyễn Tố Tâm (2014), Trần Đình Tuấn (2014), Nguyễn Thị Nga (2017).

Thứ tư, các nghiên cứu về ứng dụng công nghệ thông tin và nhân tố ảnh hưởng: Bloomfield và cộng sự (1992), Zsuzsanna (2012), Nguyễn Đăng Huy (2011), Phạm Thị Tuyết Minh (2015).

Khoảng trống nghiên cứu được luận án xác định: Mặc dù các công trình trước đây đã hệ thống hóa lý luận cơ bản về tổ chức công tác kế toán và hệ thống thông tin kế toán, nhưng chưa có nghiên cứu nào giải quyết toàn diện vấn đề này tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng. Cụ thể, các công trình trước chưa đi sâu phân tích việc xây dựng hệ thống báo cáo kế toán quản trị chi phí phục vụ trực tiếp cho hoạt động xây dựng, xây lắp; chưa làm rõ phương pháp lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất gắn với đặc thù quản lý của doanh nghiệp kinh tế kết hợp quốc phòng trong bối cảnh ứng dụng công nghệ thông tin và hội nhập kế toán quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án dựa trên khung lý thuyết và các khái niệm pháp lý về tổ chức công tác kế toán trong mô hình công ty mẹ - công ty con:

• Khái niệm mô hình công ty mẹ - công ty con theo Điều 189 Luật Doanh nghiệp 2014 (số 68/2014/QH13), đối chiếu với thông lệ quốc tế như Luật Công ty Anh năm 1985, Luật Thương mại Nhật Bản và pháp luật Trung Quốc.
• Khung nội dung tổ chức công tác kế toán gồm 4 thành phần: Tổ chức bộ máy kế toán; Tổ chức thực hiện các phương pháp kế toán (chứng từ, tài khoản, sổ kế toán, báo cáo tài chính và báo cáo kế toán quản trị); Tổ chức kiểm tra kế toán; Tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin.
• 5 nguyên tắc tổ chức công tác kế toán: (1) Tuân thủ Luật Kế toán, Chuẩn mực kế toán và chế độ tài chính nhà nước; (2) Phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh, tổ chức quản lý và trình độ nhân sự; (3) Đảm bảo cung cấp thông tin kịp thời, trung thực, đầy đủ; (4) Đảm bảo phù hợp yêu cầu hội nhập kinh tế và kế toán quốc tế; (5) Đảm bảo tính tiết kiệm, hiệu quả và khả thi.

Về phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp luận: Dựa trên chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa Mác - Lênin, xem xét các sự kiện kinh tế trong mối quan hệ ràng buộc lẫn nhau.
• Phương pháp kỹ thuật: Sử dụng phương pháp định tính kết hợp phân tích, thống kê mô tả, so sánh và tổng hợp thông tin.

Về phương pháp thu thập dữ liệu:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo ngành, niên giám, giáo trình, tạp chí chuyên ngành, báo cáo tài chính và báo cáo kế toán quản trị của Tổng công ty 319 và các đơn vị thành viên.
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập qua 2 mẫu phiếu khảo sát bằng câu hỏi đóng, câu hỏi mở và câu hỏi hỗn hợp gửi qua email, bưu điện và phỏng vấn trực tiếp:

Mẫu phiếu khảo sát	Đối tượng khảo sát	Số phiếu phát ra	Số phiếu hợp lệ thu về	Tỷ lệ thu hồi hợp lệ
Mẫu 1 (Phụ lục 2.1)	Kế toán trưởng và phụ trách phòng kế toán tại Tổng công ty và các đơn vị thành viên	60	33	91,66%
Mẫu 2 (Phụ lục 2.2)	Lãnh đạo Tổng công ty và giám đốc các đơn vị thành viên trực tiếp quản lý sản xuất kinh doanh	36	32	88,88%

Phương pháp xử lý dữ liệu: Toàn bộ số liệu khảo sát được tổng hợp, kiểm tra và tính toán xử lý thông qua phần mềm Microsoft Excel, trình bày dưới dạng bảng thống kê và sơ đồ phân tích.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận về tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con

Chương 1 làm rõ bản chất kinh tế và pháp lý của tổ hợp công ty mẹ - công ty con: các đơn vị trong tổ hợp có tư cách pháp nhân độc lập, có tài sản riêng nhưng chịu sự chi phối và kiểm soát của công ty mẹ thông qua tỷ lệ sở hữu vốn (nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, quyền biểu quyết hoặc quyền bổ nhiệm bộ máy quản trị). Tác giả phân tích 5 đặc điểm của mô hình: cơ sở hình thành từ vốn; hai phương thức hình thành (con đường phát triển tự nhiên hoặc quyết định hành chính của nhà nước); hình thức liên kết (liên kết ngang, liên kết dọc, liên kết hỗn hợp); tư cách pháp lý độc lập; và quyền chi phối của công ty mẹ đối với các công ty con.

Chương này phân tích các quan điểm học thuật về tổ chức công tác kế toán của nhiều tác giả trong và ngoài nước, từ đó đúc kết bản chất của tổ chức công tác kế toán bao gồm việc bố trí nhân sự vào bộ máy kế toán và vận dụng các phương pháp kế toán nhằm thu nhận, xử lý, phân tích, cung cấp thông tin và kiểm tra kế toán. Tác giả phân tích chi tiết 3 mô hình tổ chức bộ máy kế toán: mô hình tập trung, mô hình phân tán, mô hình vừa tập trung vừa phân tán. Về nội dung chuyên môn, chương 1 hệ thống hóa các khâu: tổ chức chứng từ ban đầu, tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản và sổ kế toán, lập và phân tích báo cáo tài chính hợp nhất, thiết lập báo cáo kế toán quản trị chi phí, tổ chức kiểm tra kế toán nội bộ và ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán. Các nhân tố ảnh hưởng được phân tích gồm: môi trường pháp lý, đặc điểm công nghệ sản xuất ngành xây lắp, cơ chế phân cấp quản lý và trình độ đội ngũ cán bộ kế toán.

Chương 2: Thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng

Chương 2 trình bày tổng quan về quá trình hình thành, phát triển và mô hình sản xuất kinh doanh của Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng – một doanh nghiệp quân đội chuyển đổi sang mô hình công ty mẹ - công ty con, kinh doanh đa lĩnh vực với hoạt động xây lắp là trọng tâm và thực hiện nhiệm vụ an ninh quốc phòng.

Tác giả khảo sát và đánh giá thực trạng trên các mặt cụ thể:

• Tổ chức bộ máy kế toán: Phân tích cơ cấu phòng kế toán tại công ty mẹ và bộ máy kế toán ở các đơn vị thành viên hạch toán độc lập, hạch toán phụ thuộc; đánh giá mối quan hệ điều hành chuyên môn giữa kế toán trưởng Tổng công ty và kế toán các đơn vị trực thuộc.
• Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán: Đánh giá việc lập, kiểm tra, luân chuyển và bảo quản chứng từ liên quan đến khối lượng thi công xây lắp, thanh toán nguyên vật liệu và nhân công.
• Tổ chức hệ thống tài khoản và sổ kế toán: Khảo sát việc vận dụng hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp theo quy định hiện hành; chỉ rõ tình trạng các tài khoản kế toán quản trị chưa được mã hóa chi tiết theo từng đối tượng tập hợp chi phí và công trình.
• Lập, trình bày, phân tích BCTC và báo cáo kế toán quản trị: Đánh giá quy trình tổng hợp, xử lý dữ liệu để lập báo cáo tài chính riêng và báo cáo tài chính hợp nhất; chỉ ra thực tế các đơn vị mới chỉ tập trung vào báo cáo tài chính, việc lập và phân tích báo cáo kế toán quản trị chi phí còn hạn chế.
• Kiểm tra kế toán và ứng dụng công nghệ thông tin: Thực trạng kiểm tra nội bộ tại Tổng công ty; mức độ áp dụng phần mềm kế toán và khả năng liên thông dữ liệu giữa các đơn vị thành viên với công ty mẹ.

Đồng thời, tác giả nghiên cứu thực tiễn tổ chức công tác kế toán tại một số tập đoàn kinh tế nhà nước gồm Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin), qua đó rút ra các bài học kinh nghiệm về chuẩn hóa quy trình báo cáo hợp nhất, kết hợp bộ phận kế toán tài chính với kế toán quản trị và nâng cao hiệu quả kiểm tra kế toán cho Tổng công ty 319.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng

Dựa trên định hướng phát triển của Tổng công ty 319 và 4 yêu cầu có tính nguyên tắc (phù hợp với đặc thù quản lý kinh tế quốc phòng; phù hợp với yêu cầu quản trị nội bộ; đảm bảo thông tin trung thực, kịp thời; đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả và khả thi), chương 3 đề xuất hệ thống 7 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán: Đề xuất mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại công ty mẹ và các đơn vị thành viên theo hướng kết hợp giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị; phân công rõ chức năng lập báo cáo tài chính hợp nhất và kiểm tra kế toán chuyên trách tại công ty mẹ.
2. Hoàn thiện tổ chức hệ thống chứng từ kế toán: Chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ thi công công trình, nghiệm thu khối lượng hoàn thành, lập phiếu điều tra và chứng từ phản ánh chi phí phục vụ kế toán quản trị.
3. Hoàn thiện tổ chức hệ thống tài khoản kế toán: Bổ sung và mở rộng hệ thống tài khoản cấp 2, cấp 3 đối với tài khoản tập hợp chi phí sản xuất kinh doanh (loại 6) và tài khoản chi phí sản xuất kinh doanh dở dang (tài khoản 154) chi tiết cho từng hạng mục công trình, phân xưởng và loại chi phí.
4. Hoàn thiện tổ chức hệ thống sổ kế toán: Hoàn thiện mẫu biểu sổ kế toán tổng hợp, sổ kế toán chi tiết và sổ kế toán quản trị trên môi trường kế toán máy.
5. Hoàn thiện tổ chức lập, phân tích, nộp và công khai BCTC, lập và phân tích báo cáo kế toán quản trị: Xây dựng quy trình lập báo cáo tài chính hợp nhất chính xác; thiết kế hệ thống báo cáo kế toán quản trị định kỳ, đặc biệt là báo cáo kế toán quản trị chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung và phân tích biến động chi phí xây lắp theo quy trình chuẩn.
6. Hoàn thiện tổ chức kiểm tra kế toán: Xây dựng quy chế tự kiểm tra tài chính - kế toán định kỳ và đột xuất giữa công ty mẹ với các công ty con và đơn vị phụ thuộc.
7. Hoàn thiện tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin: Đầu tư hạ tầng, lựa chọn và triển khai phần mềm kế toán tích hợp đồng bộ trong toàn Tổng công ty nhằm kết nối dữ liệu tự động giữa công ty mẹ và các đơn vị thành viên.

Luận án kết thúc bằng việc đề xuất các điều kiện thực hiện từ 3 phía: Nhà nước (hoàn thiện khung pháp lý và chuẩn mực kế toán), các Hội nghề nghiệp (hướng dẫn chuyên môn và đào tạo) và bản thân Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng (chỉ đạo điều hành, bố trí nhân lực và kinh phí).

Kết quả và những đóng góp mới

Về mặt lý luận:

• Hệ thống hóa và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con; phân tích các đặc trưng pháp lý, cơ cấu sở hữu vốn, phương thức hình thành và mối quan hệ chi phối trong tổ hợp doanh nghiệp.
• Làm rõ nhiệm vụ, nguyên tắc và 4 nội dung cấu thành của tổ chức công tác kế toán trong điều kiện hội nhập kế toán quốc tế và ứng dụng công nghệ thông tin.

Về mặt thực tiễn:

• Phản ánh trung thực và toàn diện thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng giai đoạn 2015-2018 thông qua kết quả khảo sát điều tra thực nghiệm (33 phiếu kế toán hợp lệ - tỷ lệ 91,66%; 32 phiếu nhà quản trị hợp lệ - tỷ lệ 88,88%).
• Đánh giá cụ thể ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân hạn chế về tổ chức bộ máy, chứng từ, tài khoản, sổ sách, lập báo cáo tài chính hợp nhất và báo cáo kế toán quản trị chi phí xây lắp tại doanh nghiệp.
• Tổng kết bài học kinh nghiệm từ các tập đoàn kinh tế nhà nước (EVN, VNPT, Vinacomin) để vận dụng vào Tổng công ty 319.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ và có tính khả thi nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán kết hợp kế toán tài chính và kế toán quản trị, hoàn thiện hệ thống tài khoản chi tiết, quy trình phân tích báo cáo kế toán quản trị chi phí xây lắp và ứng dụng công nghệ thông tin đồng bộ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Về hạn chế, luận án tập trung chủ yếu vào giác độ kế toán tài chính và một số nội dung cơ bản của kế toán quản trị (mô hình bộ máy kế toán kết hợp, tài khoản và sổ kế toán quản trị, báo cáo kế toán quản trị chi phí), chưa mở rộng phân tích toàn diện các nội dung khác của kế toán quản trị như hệ thống định mức chi phí theo mô hình hoạt động chi tiết, định giá chuyển giao nội bộ giữa các công ty con hoặc đánh giá trách nhiệm quản trị phi tài chính. Dữ liệu khảo sát thực nghiệm giới hạn trong mốc thời gian 2015-2018 tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng.

Về hướng nghiên cứu tiếp, các công trình tiếp theo có thể mở rộng nghiên cứu việc thiết lập hệ thống kế toán quản trị chiến lược, hoàn thiện công tác lập dự toán ngân sách hoạt động và định giá chuyển giao nội bộ tại các doanh nghiệp xây lắp quân đội trong bối cảnh tái cơ cấu và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Giá trị tham khảo

Luận án có giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Đối với Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng và các doanh nghiệp quân đội: Cung cấp tài liệu tham khảo trực tiếp để tái cấu trúc bộ máy kế toán, thiết lập hệ thống tài khoản chi tiết và áp dụng quy trình phân tích báo cáo kế toán quản trị chi phí xây lắp.
• Đối với các nhà quản lý và hoạch định chính sách tại Bộ Quốc phòng và Bộ Tài chính: Cung cấp cứ liệu thực tiễn phục vụ việc hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính và chế độ kế toán áp dụng cho các doanh nghiệp quốc phòng làm kinh tế hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con.
• Đối với giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên chuyên ngành Kế toán: Là tài liệu tham khảo về phương pháp luận nghiên cứu tổ chức công tác kế toán và kỹ thuật xử lý dữ liệu điều tra khảo sát trong các tổng công ty xây dựng đa ngành.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án nghiên cứu tổ chức công tác kế toán tại những loại hình đơn vị thành viên nào của Tổng công ty 319?
   Luận án khảo sát toàn diện hệ thống đơn vị thành viên của Tổng công ty 319 gồm các công ty TNHH MTV (319.1, 319.2, 319.3, 319.5, Xử lý bom mìn vật nổ 319, Công ty 29, 319 Miền Trung), Công ty TNHH 2TV BOT Quốc lộ 1A Cienco 4 - TCT 319, các công ty cổ phần (Đầu tư và Thương mại 319, Xây lắp 319, Bê tông 319, Tư vấn thiết kế và xây dựng 319, Đầu tư khoáng sản - Than Đông Bắc, Phát triển Nha Trang), các xí nghiệp (9, 10, 11, 296, 319.15, Sông Phan), chi nhánh Hưng Yên và các ban quản lý, ban điều hành dự án.

2. Quy mô và kết quả thu hồi phiếu điều tra khảo sát sơ cấp trong luận án đạt bao nhiêu?
   Tác giả thiết kế 2 mẫu phiếu: Mẫu 1 gửi tới bộ phận kế toán với 60 phiếu phát ra, thu về 33 phiếu hợp lệ (tỷ lệ 91,66%); Mẫu 2 gửi tới ban lãnh đạo quản lý với 36 phiếu phát ra, thu về 32 phiếu hợp lệ (tỷ lệ 88,88%).

3. Những tập đoàn kinh tế nào tại Việt Nam được tác giả nghiên cứu kinh nghiệm để rút ra bài học cho Tổng công ty 319?
   Tác giả nghiên cứu kinh nghiệm tổ chức công tác kế toán tại 3 tập đoàn kinh tế nhà nước: Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) và Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin).

4. Nội dung kế toán quản trị được tác giả lựa chọn hoàn thiện trong luận án gồm những gì?
   Luận án tập trung hoàn thiện mô hình kế toán quản trị trong bộ máy kế toán kết hợp, phân công nhiệm vụ cho người làm kế toán, mở các tài khoản và sổ kế toán quản trị theo dõi chi phí, cùng hệ thống báo cáo kế toán quản trị chi phí xây lắp (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung) và quy trình phân tích báo cáo kế toán quản trị.

5. Luận án xác định những nguyên tắc cơ bản nào khi tổ chức công tác kế toán theo mô hình công ty mẹ - công ty con?
   Luận án chỉ ra 5 nguyên tắc: tuân thủ Luật Kế toán và Chuẩn mực kế toán; phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh và trình độ nhân sự; đảm bảo cung cấp thông tin trung thực, kịp thời; phù hợp yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế; và đảm bảo tính tiết kiệm, hiệu quả, khả thi.

Kết luận

Luận án của tác giả Cao Xuân Hợp đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con, đồng thời đánh giá thực trạng tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng giai đoạn 2015-2018 bằng phương pháp khảo sát thực nghiệm. Trên cơ sở nhận diện các hạn chế về bộ máy, hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ kế toán, báo cáo tài chính hợp nhất và báo cáo kế toán quản trị chi phí, tác giả đã đề xuất hệ thống 7 nhóm giải pháp hoàn thiện đồng bộ cùng các điều kiện thực hiện cụ thể. Công trình là tài liệu tham khảo khoa học hữu ích cho công tác quản trị tài chính kế toán tại các doanh nghiệp xây lắp quân đội và phục vụ nghiên cứu, giảng dạy chuyên ngành kế toán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1. 81 Chương 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG. TỔNG QUAN VỀ TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG. Quá trình hình thành và phát triển.

Đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG. Thực trạng tổ chức bộ máy kế toán. Thực trạng tổ chức hệ thống chứng từ kế toán.

Thực trạng tổ chức hệ thống tài khoản kế toán. Thực trạng tổ chức hình thức kế toán và hệ thống sổ kế toán. Thực trạng tổ chức lập, trình bày, phân tích, nộp và công khai báo cáo tài chính và lập, phân tích báo cáo kế toán quản trị. Thực trạng tổ chức kiểm tra kế toán.

Thực trạng tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG. Nguyên nhân hạn chế. TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN Ở MỘT SỐ TẬP ĐOÀN KINH TẾ VIỆT NAM HOẠT ĐỘNG THEO MÔ HÌNH CÔNG TY MẸ - CÔNG TY CON VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG.

Tổ chức bộ máy kế toán ở một số Tập đoàn kinh tế Việt Nam. Bài học kinh nghiệm về tổ chức công tác kế toán cho các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty 319. 140 Kết luận chương 2. 142 Chương 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG.

ĐỊNH HƯỚNG VÀ TẦM NHÌN CỦA TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG. YÊU CẦU HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG. Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ quốc phòng phải phù hợp với đặc thù về quản lý kinh tế tài chính và tôn trọng pháp luật về kế toán. Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ quốc phòng phải phù hợp với đặc điểm và yêu cầu quản lý của Tổng công ty.

Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ quốc phòng phải đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời và trung thực các thông tin kinh tế, tài chính phục vụ công tác quản lý kinh tế. Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ quốc phòng phải đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả và khả thi. NỘI DUNG GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TỔNG CÔNG TY 319 BỘ QUỐC PHÒNG. Hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán.

Hoàn thiện tổ chức hệ thống chứng từ kế toán. Hoàn thiện tổ chức hệ thống tài khoản kế toán. Hoàn thiện tổ chức hệ thống sổ kế toán. Hoàn thiện tổ chức lập, phân tích, nộp và công khai báo cáo tài chính, lập và phân tích và báo cáo kế toán quản trị.

Hoàn thiện tổ chức kiểm tra kế toán. Hoàn thiện tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP. Về phía Nhà nước.

Về các Hội nghề nghiệp. Về phía Tổng Công ty 319 Bộ Quốc phòng. 187 Kết luận chương 3. 189 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ.

191 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 196 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Từ viết đầy đủ BCĐKT Bảng cân đối kế toán BCKQHĐKD Báo cáo kết quả kinh doanh BCKTQT Báo cáo KTQT BCLCTT Báo cáo lưu chuyển tiền tệ BCTC Báo cáo Tài chính BCTCHN Báo cáo tài chính hợp nhất BQP Bộ Quốc phòng CPSX Chi phí sản xuất CTCP Công ty cổ phần CTTNHHMTV Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa HĐKD Hoạt động kinh doanh HĐQT Hội đồng quản trị KTQT Kế toán quản trị KTTC Kế toán tài chính NCTT Nhân công trực tiếp NVLTT Nguyên vật liệu trực tiếp QLDN Quản lý doanh nghiệp SXC Sản xuất chung SXKD Sản xuất kinh doanh TCT Tổng công ty TĐKT Tập đoàn kinh tế TSCĐ Tài sản cố định DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 2.1: Một số chỉ tiêu chủ yếu năm 2017.2: Tình hình biến động vốn chủ sở hữu tại Công ty cổ phần đầu tư và thương mại năm 2017 .3: Bảng sở hữu vốn của Tổng công ty và các cổ đông tại Công ty cổ phần đầu tư và thương mại 319 năm 2017 .1: Quy trình phân tích báo cáo kế toán quản trị.179 DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Trang Sơ đồ 1.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán tập trung .2: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán phân tán .3: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán vừa tập trung vừa phân tán .4: Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại công ty mẹ .1: Mô hình tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh của Tổng công ty .2: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán Tổng công ty 319 .3: Mô hình tổ chức bộ máy kế toán của các đơn vị thành viên hạch toán độc lập .1: Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại Tổng công ty 319 (kiến nghị). Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Gần 20 năm qua, kể từ khi mô hình Tổng công ty được thành lập và phát triển theo mô hình công ty mẹ - công ty con, nền kinh tế nước ta đã có những chuyển biến tích cực. Đặc biệt là trong bối cảnh nhiều nền kinh tế trên thế giới suy thoái bởi ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính thì kinh tế Việt Nam vẫn đứng vững và từng bước phát triển.

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, kế toán Việt Nam không ngừng được đổi mới, góp phần nâng cao hiệu quả của công tác quản lý kinh tế tài chính thông qua công cụ hữu hiệu này. Hội nhập ngày càng sâu vào kinh tế thế giới, kế toán càng trở nên quan trọng trong việc cung cấp thông tin về kinh tế tài chính phục vụ cho công tác điều hành quá trình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp. Khuyến khích, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp là một trong những chủ trương lớn của Đảng và nhà nước để thực hiện chiến lược phát triển kinh tế, xã hội, thực hiện sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đồng thời đảm bảo sự phát triển bền vững nền kinh tế trong điều kiện hội nhập và thực hiện cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Kế toán là công cụ quan trọng trong hệ thống công cụ quản lý của doanh nghiệp cần phải được tổ chức hợp lý và khoa học nhằm thu nhận, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin về hoạt động sản xuất kinh doanh phục vụ quá trình điều hành hoạt động cho nhà quản lý trong doanh nghiệp cũng như các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà đầu tư, nhà cung cấp… Về lý luận tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp thuộc loại hình kinh doanh khác nhau, trong đó có các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con đã được một số tác giả nghiên cứu và đạt được kết quả nhất định.

Song, trong bối cảnh nền kinh tế nước ta ngày càng hội nhập sâu vào các nền kinh tế thế giới, hoạt động của các doanh nghiệp cũng ngày càng đa dạng, đòi hỏi kế toán phải cung cấp được những thông tin hữu ích, phù hợp với từng đối tượng sử dụng thông tin kế toán của doanh nghiệp với các mục đích khác nhau. Theo đó, việc hệ thống hóa và làm rõ thêm khái niệm, nguyên tắc và 2 nội dung của tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp nói chung và trong các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ- công ty con, từ đó có thể vận dụng vào thực tiễn là một yêu cầu cấp thiết đặt ra trong giai đoạn hiện nay. Trên thực tế, các tổng công ty mạnh, các Tập đoàn kinh tế ở nước ta những năm vừa qua đã góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao nguồn thu của ngân sách nhà nước và giải quyết việc làm cho người lao động. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế thế giới và khu vực, vấn đề tổ chức công tác kế toán là nhiệm vụ trọng yếu của các doanh nghiệp nói chung và các tổng công ty hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con nói riêng nhằm thu nhận, xử lý, phân tích và cung cấp đầy đủ và kịp thời các thông tin tài chính kế toán phục vụ cho công tác quản lý, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh, đảm bảo phát triển bền vững.

Song, qua tìm hiểu cho thấy thực tế vấn đề tổ chức công tác kế toán đối với các Tổng công ty nói chung và Tổng công ty 319 nói riêng vẫn còn nhiều bất cập. Hơn nữa, Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng là doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con trực thuộc Bộ Quốc phòng, với những đặc điểm hoạt động kinh doanh phức tạp, nhiều lĩnh vực hoạt động kinh doanh khác nhau và địa bàn hoạt động rộng khắp trên cả nước, bên cạnh hoạt động kinh doanh, trong đó hoạt động xây lắp là chủ yếu còn thực hiện nhiệm vụ quốc phòng. Xuất phát từ những lý luận và thực tiễn đã phân tích trên đây, để góp phần hệ thống hóa lý luận và thông qua khảo sát thực tiễn về tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng, tác giả đã chọn đề tài “Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng” làm đề tài luận án tiến sĩ kinh tế. Đề tài vừa có ý nghĩa lý luận, vừa có ý nghĩa thực tiễn và phù hợp với chuyên ngành kế toán (mã số 9.

Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Về lý luận cũng như trong thực tiễn, mọi doanh nghiệp thuộc loại hình hoạt động và lĩnh vực sản xuất kinh doanh khác nhau đều phải quan tâm đến vấn đề tổ chức công tác kế toán hợp lý và khoa học. Bởi vì chỉ có như vậy, mới có thể cung cấp được những thông tin trung thực, chính xác và kịp thời cho nhà 3 quản lý trong việc điều hành quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đạt hiệu quả mong muốn. Do mỗi thời kỳ khác nhau, sự phát triển của nền kinh tế xã hội cũng khác nhau nên các đề tài nghiên cứu chỉ có thể đạt được những kết quả tương ứng với thời gian nghiên cứu và sau một số năm nhất định.