CHƯƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ NHÂN SỰ VÀ TUYỂN DỤNG NHÂN SỰ 1.1 QUẢN TRỊ NHÂN SỰ TRONG DOANH NGHIỆP VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA QUẢN TRỊ NHÂN SỰ.1 Khái niệm, mục tiêu và tầm quan trọng của quản trị nhân sự.1 Khái niệm quản trị nhân sự. Quản trị nhân sự được hiểu là tất cả các hoạt động của một tổ chức để thu hút, xây dựng, phát triển, sử dụng, đánh giá, bảo toàn và giữ gìn một lực lượng lao động phù hợp với yêu cầu công việc của tổ chức cả về mặt số lượng và chất lượng. Nguồn: Quản trị nhân sự - PGS. Nguyễn Ngọc Quân Đối tượng của quản trị nhân sự là người lao động với tư cách là những cá nhân cán bộ, công nhân viên trong tổ chức và các vấn đề có liên quan đến họ như công việc và các quyền lợi, nghĩa vụ của họ trong tổ chức.2 Mục tiêu của quản trị nhân sự Mục tiêu cơ bản của bất kỳ tổ chức nào cũng là sử dụng một cách có hiệu suất nguồn nhân lực để đạt được mục tiêu của tổ chức đó.
Quản trị nhân lực nhằm củng cố và duy trì đầy đủ số lượng và chất lượng lao động cần thiết cho tổ chức để đạt được mục tiêu đặt ra. Quản trị nhân lực giúp tìm kiếm và phát triển những hình thức, những phương pháp tốt nhất để người lao động có thể đóng góp nhiều sức lực cho việc đạt được các mục tiêu của tổ chức, đồng thời cũng tạo cơ hội để phát triển không ngừng chính bản thân người lao động. Trong phạm vi toàn xã hội, quản trị nhân sự có ba mục tiêu lớn: - Mục tiêu xã hội: Quản trị nhân sự giúp đáp ứng các nhu cầu của xã hội về nguồn nhân lực, giúp phân bổ và sử dụng nguồn nhân lực của toàn xã hội một cách hiệu quả nhất, tránh lãng phí nguồn nhân lực. - Mục tiêu kinh tế: Quản trị nhân sự giúp nền kinh tế có được lợi thế cạnh tranh ổn định, gia tăng tính hiệu quả trong toàn bộ nền kinh tế.
Nguyễn Thị Hương QTDNA-K15 Khoa Quản trị kinh doanh Khóa luận tốt nghiệp 5 Học viện ngân hàng - Mục tiêu cá nhân: Quản trị nhân sự là công cụ hữu hiệu để mỗi cá nhân trong doanh nghiệp hoàn thành mục tiêu riêng của mỗi người như mục tiêu về kinh tế, sự thăng tiến… Ở phạm vi nội bộ doanh nghiệp, quản trị nhân sự nhằm: - Sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực hiện có của tổ chức nhằm tăng hiệu quả chung của toàn doanh nghiệp, tìm kiếm và phát triển những hình thức, những phương pháp tốt nhất để người lao động có thể đóng góp nhiều sức lực cho sự phát triển của doanh nghiệp. - Tạo cơ hội cho người lao động phát triển không ngừng chính bản thân họ và tạo ra sự thỏa mãn ngày càng tăng của người lao động.3 Tầm quan trọng của quản trị nhân sự Trong thời đại ngày nay, quản trị nhân lực có tầm quan trọng ngày càng tăng vì những lý do sau: - Do sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường nên các tổ chức muốn tồn tại và phát triển buộc phải cải tổ tổ chức của mình theo hướng tinh giảm, gọn nhẹ, năng động trong đó yếu tố con người mang tính quyết định. Bởi vậy, việc tìm đúng người phù hợp để giao đúng việc, đúng cương vị đang là vấn đề đáng quan tâm đối với mọi loại hình tổ chức hiện nay. - Sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật cùng với sự phát triển của nền kinh tế buộc các nhà quản trị phải biết thích ứng.
Do đó việc tuyển dụng, sắp xếp, đào tạo, điều động nhân sự trong tổ chức nhằm đạt hiệu quả tối ưu là vấn đề phải quan tâm hàng đầu. Nghiên cứu về quản trị nhân lực sẽ giúp các nhà quản trị học được cách giao tiếp với người khác, biết cách đặt câu hỏi và biết cách lắng nghe, biết cách tìm ra ngôn ngữ chung với nhân viên của mình và biết cách nhạy cảm với nhu cầu của nhân viên, biết cách đánh giá nhân viên chính xác, biết cách lôi cuốn sinh viên say mê với công việc và tránh được các sai lầm trong tuyển chọn, sử dụng lao động để nâng cao chất lượng thực hiện công việc và nâng cao hiệu quả của tổ chức. Nguyễn Thị Hương QTDNA-K15 Khoa Quản trị kinh doanh Khóa luận tốt nghiệp 6 Học viện ngân hàng 1.2 Các hoạt động chủ yếu của quản trị nhân lực Các hoạt động chủ yếu của quản trị nhân sự được phân chia thành ba nhóm chức năng như sau: Nhóm chức năng thu hút, sử dụng nguồn nhân lực bao gồm: - Nhóm chức năng này chú trọng vào vấn đề đảm bảo đủ số lượng nhân viên với các phẩm chất phù hợp cho công việc của doanh nghiệp. - Các hoạt động của nhóm chức năng thu hút nguồn nhân sự đó là: Dự báo và hoạch định nhân sự, phân tích công việc, thu thập và lưu giữ, xử lý các thông tin về nguồn nhân lực của doanh nghiệp và tuyển dụng.
Nhóm chức năng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. - Nhóm chức năng này chú trọng vào việc nâng cao năng lực, đảm bảo kỹ năng, trình độ lành nghề cần thiết cho nhân viên để hoàn thành công việc được giao, tạo điều kiện cho nhân viên phát triển tối đa năng lực cá nhân. - Nhóm chức năng này bao gồm các hoạt động: Hướng nghiệp, huấn luyện, đào tạo kỹ năng thực hành, bồi dưỡng nâng cao trình độ lành nghề và cập nhật kiến thức công nghệ mới cho cán bộ quản lý cũng như cán bộ chuyên môn nghiệp vụ. - Nhóm chức năng duy trì nguồn nhân lực: Nhóm chức năng duy trì nguồn nhân lực chú trọng đến việc duy trì và sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực trong tổ chức.
Nhóm chức năng này bao gồm ba hoạt động: - Nhóm chức năng này chú trọng đến việc duy trì và sử dụng hiệu quả nguồn lao động của doanh nghiệp. - Nhóm chức năng này bao gồm các hoạt động: Kích thích, động viên nhân viên (lương, thưởng, phụ cấp và các đãi ngộ khác) và duy trì phát triển các mối quan hệ lao động tốt đẹp trong doanh nghiệp (thỏa ước lao động, giải quyết tranh chấp lao động, cải thiện môi trường làm việc, bảo hiểm và an toàn lao động, y tế. Nguyễn Thị Hương QTDNA-K15 Khoa Quản trị kinh doanh Khóa luận tốt nghiệp 7 Học viện ngân hàng 1.2 TUYỂN DỤNG NHÂN SỰ VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA TUYỂN DỤNG NHÂN SỰ TRONG DOANH NGHIỆP.1 Khái niệm, yêu cầu và ý nghĩa 1. Khái niệm Tuyển dụng nhân sự là một quá trình tìm kiếm, thu hút ứng cử viên từ những nguồn khác nhau đến tham gia dự tuyển vào công ty và lựa chọn trong số họ những người đáp ứng tốt yêu cầu công việc đặt ra.
Tuyển dụng bao gồm 2 quá trình là tuyển mộ và tuyển chọn. Ý nghĩa của tuyển dụng Tuyển dụng có một ý nghĩa rất quan trọng đối với doanh nghiệp vì khi hoạt động tuyển dụng tốt thì doanh nghiệp sẽ có một đội ngũ nhân viên có trình độ, kinh nghiệm, giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển tốt. Ngược lại, có thể dẫn đến suy yếu nguồn nhân lực, làm cho hoạt động kinh doanh kém hiệu quả lãng phí nguồn lực và cuối cùng dẫn đến phá sản. Đối với xã hội, hoạt động tuyển dụng tốt thì sẽ giúp xã hội sử dụng hợp lý tối đa nguồn lực.
Là đầu ra của đào tạo nguồn nhân lực, nó có thể giải quyết vấn đề việc làm xã hội… 1. Nguyên tắc tuyển dụng Tuyển dụng cán bộ, công nhân viên xuất phát từ lợi ích chung của doanh nghiệp và xã hội. Phải dựa vào khối lượng công việc và yêu cầu cụ thể của từng loại công việc để tính tới khả năng sử dụng tối đa năng lực của họ. Khi tuyển dụng phải nghiên cứu thận trọng và toàn diện cá nhân, phẩm chất, năng lực cá nhân nhân viên.2 Tầm quan trọng của tuyển dụng nhân sự trong doanh nghiệp.
Công tác tuyển dụng nhân sự trong doanh nghiệp có ý nghĩa rất to lớn, nó quyết định sự thành bại của mỗi doanh nghiệp, tuyển dụng nhân sự có tác động trực tiếp đến cả doanh nghiệp, người lao động và sự phát triển kinh tế xã hội của cả đất nước. Đối với xã hội, tuyển dụng nhân sự tạo nên những cơ hội việc làm, tạo thêm việc làm cho xã hội, giảm gánh nặng về thất nghiệp cũng như các tệ nạn xã hội. Nguyễn Thị Hương QTDNA-K15 Khoa Quản trị kinh doanh Khóa luận tốt nghiệp 8 Học viện ngân hàng Đồng thời việc tuyển dụng nhân sự của doanh nghiệp còn giúp cho việc sử dụng nguồn lực của xã hội một cách hữu ích nhất. Đối với doanh nghiệp, việc tuyển dụng có hiệu quả sẽ cung cấp cho doanh nghiệp đội ngũ lao động lành nghề, có tinh thần trách nhiệm cao, ổn định phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu sản xuất kinh doanh.
Chất lượng đội ngũ nhân viên trong doanh nghiệp chính là một lợi thế cạnh tranh bền vững trong doanh nghiệp, đội ngũ nhân viên có chất lượng cũng giúp doanh nghiệp giảm các chi phí về tuyển dụng, đào tạo, sử dụng có hiệu quả hơn nguồn ngân sách của doanh nghiệp. Đối với người lao động, tuyển dụng nhân sự tạo ra bầu không khí thi đua cạnh tranh ngay cả trong nội bộ doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp nhận biết và sử dụng có hiệu quả hơn nguồn nhân lực hiện có, tuyển dụng nhân sự giúp người lao động hiểu rõ hơn về phương hướng phát triển của doanh nghiệp trong tương lai, giúp người lao động gắn bó hơn với doanh nghiệp, tuyển dụng nhân sự mang lại cơ hội làm việc cho những người thực sự có năng lực và nhu cầu.3 Quá trình tuyển dụng nhân sự trong doanh nghiệp Để thực hiện công tác tuyển dụng nhân sự có hiệu quả, các doanh nghiệp đều phải xây dựng quá trình tuyển dụng nhân sự cho chính doanh nghiệp mình, mỗi doanh nghiệp có thể sử dụng quá trình với các bước khác nhau cho phù hợp với ngành nghề của mình, nhưng thông thường quá trình tuyển dụng đều được thực hiện qua các bước sau: Nguyễn Thị Hương QTDNA-K15 Khoa Quản trị kinh doanh Khóa luận tốt nghiệp 9 Học viện ngân hàng 1. Tuyển mộ là bước đầu tiên của tuyển dụng.1: Quá trình tuyển mộ nhân sự Xây dựng chiến lược tuyển mộ Tìm kiếm người xin việc Đánh giá quá trình tuyển mộ. (Nguồn: Quản trị nhân sự, Ths.
Nguyễn Văn Điềm và PGS.